CBD Yağı Nasıl Kullanılır?

• Ağızdan biyoyararlanım: Aç karnına mutlak oral biyoyararlanım ~%6 (tahmin; doğrudan ölçen ayrıntılı çalışma yayımlanmamış). Oral yolda mutlak biyoyararlanımı ölçen çalışma yok (2018 sistematik derleme). (Perucca & Bialer 2020, PMID 32504461, Millar 2018, PMID 30534073)
• İlk geçiş etkisi: Emilen dozun ~%70–75'i sistemik dolaşıma ulaşmadan karaciğerde metabolize edilebilir (tahmin). (Perucca & Bialer 2020, PMID 32504461)
• Yemekle alım (yüksek yağlı): Yüksek yağlı, yüksek kalorili yemekle Cmax ~5 kat, AUC ~4 kat artar; değişkenlik azalır (Taylor 2018: Cmax 4,85 kat, AUC 4,2 kat). (FDA etiketi 12.3, EMA SmPC 5.2, Taylor 2018, PMID 30374683)
• Yemekle alım (düşük yağlı / süt): Düşük yağlı yemekle Cmax ~4 kat, AUC ~3 kat; inek sütüyle Cmax ~3 kat, AUC ~2,5 kat. EMA, yemekle ilişkinin sabit tutulmasını (hep tok ya da hep aç) önerir. (EMA SmPC 5.2)
• Yemekle alım (meta-analiz): CBD'nin kana geçişi yemekle 2–5 kat artıyor. (Jang 2024, PMID 38850302)
• Alkol ile: Alkol CBD AUC'sini %63 artırır (FDA etiketinde Cmax %93). (EMA SmPC 5.2, FDA etiketi 12.3)
• Tepe zamanı (Tmax): Kararlı durumda 2,5–5 saat; tek dozda ~4–5 saat. (FDA etiketi 12.3, Taylor 2018, PMID 30374683)
• Yarılanma ömrü: Terminal 56–61 saat (günde iki doz, 7 gün); etkin yarılanma 10–17 saat. (FDA etiketi, EMA SmPC, Taylor 2018, PMID 30374683)
• Kararlı duruma ulaşma: Günde iki dozla 2–4 gün (Taylor 2018: ~2 gün). (EMA SmPC 5.2, Taylor 2018, PMID 30374683)
• Doz–maruziyet ilişkisi: Dozla orantılıdan az artış (Cmax eğimi 0,73; AUC 0,64); emilim doyurulabilir. (Taylor 2018, PMID 30374683, EMA SmPC)
• Proteine bağlanma: >%94. (FDA etiketi 12.3)
• Metabolizma: Karaciğerde CYP2C19 ve CYP3A4; UGT1A7, UGT1A9, UGT2B7. Aktif metabolit 7-OH-CBD; dolaşımdaki ana metabolit 7-COOH-CBD. (FDA etiketi, Taylor 2018, PMID 30374683)
• Atılım: Esas olarak dışkı; böbrekten az. (FDA etiketi)
• Formülasyon farkı: 100 mg oral CBD sonrası idrar Cmax'ı Epidiolex 1274, kapsül 776, şurup 151 ng/mL. (Sholler 2022, PMID 34089060)
• Dil altı damla ve kapsül: Dil altı damla ile kapsül arasında kan düzeyi farkı yok (damla büyük olasılıkla yutuluyor). (Johnson 2023, PMID 37733294)
• Yüksek dozda bile düşük kan düzeyi: 800 mg oral CBD sonrası 130. dakikada medyan kan düzeyi 5,0 µg/L; 800–1600 mg'da bile kan düzeyleri µg/L düzeyindeydi. (Schneider 2022, PMID 34086631, agri-ameliyat.md)
• Düşük doz ürünler: Düşük doz (≤175 mg/gün) çalışmalarında plazma düzeyi, 20 mg/kg Epidiolex dozuna göre 5–100 kat daha düşük bulundu. (Warren 2026, PMID 42473010)
• Karaciğer yetmezliği: Orta/ağır karaciğer yetmezliğinde maruziyet 2,5–5,2 kat artar. (FDA etiketi 8.6, 12.3)

Kaynaklarda 'düşük başla, yavaş artır' ilkesi yalnız şu bağlamlarda geçer ve hiçbiri kişisel doz önerisi değildir. (1) Reçeteli CBD (Epidiolex, LGS/Dravet, ruhsat metni): 2,5 mg/kg günde iki kez (5 mg/kg/gün) başlanır, 1 hafta sonra 5 mg/kg günde iki kez; gerekirse haftalık 2,5 mg/kg (günde iki kez) adımlarla en çok 10 mg/kg günde iki kez (20 mg/kg/gün); TSC'de haftalık artışla 12,5 mg/kg günde iki kez. (2) Kronik ağrıda tıbbi kenevir için uzman uzlaşısı (Delphi, 20 uzman; kanıt düzeyi: yalnız uzman görüşü): rutin protokolde CBD baskın ürünle 5 mg CBD günde iki kez başlanıp hedefe ya da 40 mg/gün'e kadar 2–3 günde bir 10 mg artırılır; konservatif protokolde 5 mg günde bir kez başlanır. (3) Klinik çalışmalarda (ör. otizm, şizofreni, Parkinson) düşük dozla başlanıp 1 hafta–2 ayda hedef doza çıkıldı; bunlar araştırma protokolleridir. Sistematik derlemeye göre klinik çalışmalarda <1 ile 50 mg/kg/gün arası dozlar kullanıldı; küçük RKÇ'lerde (ortalama 2,4 mg/kg/gün) diyabet, Crohn, oküler hipertansiyon, yağlı karaciğer ve kronik ağrıda olumlu etki sinyali yok. Gıda/takviye için resmi üst sınırlar (EFSA 2 mg/gün, FSA 10 mg/gün) titrasyon önerisi değildir; Delphi protokolünün üst sınırı (40 mg/gün) bu gıda değerlerinin üstündedir. Biri hekim gözetimi, öteki gıda güvenliği bağlamıdır ve site bu iki bağlamı ayırmalıdır.

FDA Epidiolex etiketi §2, Bhaskar 2021, PMID 34215346, Millar 2019, PMID 31222854, FSS/FSA 12.10.2023, www.efsa.europa.eu

Bu sınırlar gıda takviyesi olarak satılan CBD içindir; hastalık tedavisinde kullanılan ilaç dozları değildir.

• EFSA (2026): 0,0275 mg/kg/gün · 2 mg/gün — Geçici güvenli düzey 0,0275 mg/kg vücut ağırlığı/gün ≈ 70 kg yetişkinde 2 mg/gün. Yalnız ≥%98 saflıkta, nanopartikülsüz, üretimi güvenli ve genotoksisitesi dışlanmış takviyeler için. 25 yaş altı, gebe/emziren ve ilaç kullanan kişiler için güvenlik belirlenemedi. Karaciğer, endokrin, sinir ve üreme sistemi belirsizlikleri sürüyor. Gıda/takviye değeridir; reçeteli tedavi dozlarıyla karşılaştırılmamalı. (www.efsa.europa.eu, EFSA Journal 2026, doi:10.2903/j.efsa.2026.9862, yayın 09.02.2026))
• EFSA NDA Paneli (2022): — CBD'nin yeni gıda olarak güvenliği şu an belirlenemiyor; karaciğer, sindirim, endokrin, sinir sistemi, psikolojik etkiler ve üreme toksisitesi konusunda veri boşlukları. (EFSA Journal 2022, 20(6):7322, doi:10.2903/j.efsa.2022.7322)
• İngiltere FSA + FSS (2023): 10 mg/gün — Sağlıklı yetişkinler gıdadan CBD'yi günde 10 mg ile sınırlamalı (≈ %5'lik yağdan 4–5 damla); önceki öneri (Şubat 2020) 70 mg/gün. Çocuklar, gebe/emziren, gebelik planlayan ve doktora danışmadan ilaç kullananlar CBD almamalı. Gerekçe: kronik kullanımda karaciğer ve tiroid üzerinde olumsuz etkiler (FSS sayfası; durdurulunca geri dönüşlü). (FSS/FSA basın açıklaması 12.10.2023, www.foodstandards.gov.scot)
• İngiltere ACNFP + COT (2023): 0,15 mg/kg/gün · 10 mg/gün — Geçici kabul edilebilir günlük alım 0,15 mg/kg/gün ≈ 70 kg'da 10 mg/gün; ≥%98 saf CBD, yalnız ağızdan. Ana kaygılar: somnolans, karaciğer; 70 mg/gün üstünde olası ilaç etkileşimleri. (ACNFP/COT ortak görüş metni 12.10.2023, www.gov.uk)
• ABD FDA (2019): — Gebelik ve emzirmede CBD, THC ve esrarın her türlü kullanımına karşı 'güçlü şekilde' uyarı. (FDA tüketici sayfası 16.10.2019, www.fda.gov)
• ASCO kılavuzu (2024) — kanser: 300 mg/gün — Kanserli yetişkinlerde klinik çalışma dışında semptom yükü için günde ≥300 mg oral CBD önerilmez (kanıtlanmış etkinlik yok, geri dönüşlü karaciğer enzimi anormallikleri riski; kanıt düşük, öneri zayıf). Resmi gıda sınırı değil, mesleki kılavuz önerisidir. (PMID 38478773, doi:10.1200/JCO.23.02596)

• İnternetten alınan 84 ürün (31 firma): %30,95 doğru etiketli (±%10), %42,85'inde CBD etiketten fazla, %26,19'unda eksik. 18/84 üründe (%21,43) THC bulundu, 6,43 mg/mL'ye kadar. (Bonn-Miller 2017, PMID 29114823)
• 100 mg saf CBD (oral/buhar) sonrası 218 idrar örneğinden yalnız 1'i 20 ng/mL tarama eşiğinde pozitif; hiçbiri 15 ng/mL doğrulama eşiğini geçmedi. (Spindle 2020, PMID 31682266)
• THC içeren CBD baskın ürün (100 mg CBD + 3,7 mg THC buhar): dört örnek doğrulama testinde pozitif (THC-COOH >15 ng/mL); ikinci çalışmada 18 kişiden 3'ünde 6 örnek ≥15 ng/mL. (Spindle 2020, PMID 31682266, Sholler 2022, PMID 34089060)
• Saf CBD'nin hiçbir yol/formülasyonda Δ8/Δ9-THC'ye dönüştüğüne dair kanıt yok. (Sholler 2022, PMID 34089060)
• Topikal ürünlerde idrar testlerinde pozitif yok; ancak 9 katılımcıda ağız sıvısında THC ≥2 ng/mL. (Zamarripa 2024, PMID 38217086)
• Saf oral CBD (15–1500 mg) iki yol kenarı tükürük testinde THC pozitifliği yaratmadı. (McCartney 2021, PMID 34412166)
• Geniş spektrum CBD ürünü günlük kullananların idrarında WADA'nın yasakladığı kannabinoidler saptanabildi; etki egzersizle arttı (yalnız makale başlığı; özet okunmadı). (Gillham 2025, PMID 40920736)
• 'Tam spektrum' (THC dahil diğer kannabinoidler), 'geniş spektrum' (THC'nin uzaklaştırıldığı iddia edilir), 'izolat' (saf CBD) yaygın sektör terimleridir; bağlayıcı düzenleyici tanımı taranan kaynaklarda bildirilmemiş. Düzenleyici güvenlik değerleri yalnız ≥%98 saf CBD için türetildi. ACNFP/COT ürünleri A (≥%98 saf CBD), B (CBD + kannabinoid karışımı), C (doğal kenevir ekstresi) olarak gruplar (ikincil kaynak). (EFSA 2026, ACNFP/COT 2023)
• Avustralya'da epilepsili çocuklarda kullanılan 58 denetimsiz kenevir ürününün 17'sinde (%29) etanol veya izopropanol sınırın (5000 ppm) üzerinde; bir örnekte bifentrin (pestisit) sınırın 4,9 katı; ağır metal sınırı aşan örnek yok (51 örnek). (Suraev 2021, PMID 34954507)
• Ağrı çalışmalarında kullanılan reçetesiz CBD ürünlerinin içeriği ve saflığı sorunlu; etiketteki içerik ile gerçek içerik uyuşmayabiliyor. (Moore 2023, PMID 37863344)
• Bağımlılık: Epidiolex kontrollü madde değil; 28 gün 1500 mg/gün sonrası yoksunluk belirtisi görülmedi. (FDA Epidiolex etiketi 9.x)

Türkiye'de kenevir kaynaklı ürünlerin satışı 31 Ocak 2026 tarihli yönetmelikle düzenlenmiştir. Ayrıntılar: güncel mevzuat.