Dravet Sendromu ve CBD Yağı: Bilimsel Kanıt, Dozlar ve Uyarılar
Konu: Epilepsi: Dravet sendromu · Son güncelleme: · 6 çalışma incelendi
Konu: Epilepsi: Dravet sendromu · Son güncelleme: · 6 çalışma incelendi
İki çift kör RKÇ'de (GWPCARE1 ve GWPCARE2) reçeteli saf CBD, mevcut ilaçlara eklendiğinde 14 haftada konvülsif nöbetleri plasebodan daha fazla azalttı. 10 ve 20 mg/kg/gün benzer etki gösterdi; 10 mg/kg/gün daha iyi tolere edildi. Nöbetten tam kurtulma nadirdi (GWPCARE1'de %5'e karşı %0) ve plasebo grubunda da azalma görüldü. Tüm çalışmalar 14 hafta, ek tedavi ve üretici finansmanlı; EMA, klobazam kullanmayan hastalarda etkinliğin kanıtlanmadığını yazıyor.
Kanıt değerlendirmesi: Yüksek (çift kör, plasebo kontrollü RKÇ'ler + meta-analizler)
Ruhsatlı, saflaştırılmış ilaç CBD (Epidiolex/Epidyolex) Dravet sendromunda ek tedavi olarak etkili bulundu; bu sonuç içeriği ve dozu bilinmeyen CBD yağlarına aktarılamaz.
FDA (≥1 yaş, klobazam şartı yok): 2,5 mg/kg günde 2 kez (5 mg/kg/gün) ile başlanır; 1 hafta sonra idame dozu 5 mg/kg günde 2 kez (10 mg/kg/gün). Daha fazla nöbet azalması gerekirse haftalık 2,5 mg/kg günde 2 kez artışla en çok 10 mg/kg günde 2 kez (20 mg/kg/gün); hızlı titrasyonda artış en sık gün aşırı. Etiket: 20 mg/kg/gün biraz daha fazla nöbet azalması ama daha çok yan etki. EMA (≥2 yaş, yalnız klobazam ile birlikte ek tedavi): 1 hafta 5 mg/kg/gün, sonra idame 10 mg/kg/gün; 10 mg/kg/gün üstü artış bireysel yarar-risk ve tam izlem takvimiyle, azami 20 mg/kg/gün. Karaciğer yetmezliği: orta (Child-Pugh B) başlangıç 1,25 mg/kg günde 2 kez, ağır (Child-Pugh C) 0,5 mg/kg günde 2 kez. Kesme kademeli yapılır. Kaynak: FDA etiketi §2.1–2.2, §2.5–2.6; EMA SmPC §4.1–4.2.
Ruhsat ve RKÇ'lerde 10–20 mg/kg/gün (iki eşit doza bölünmüş); açık etiketli genişletilmiş erişim programında 25–50 mg/kg/gün tavana kadar
Ruhsat: 5 mg/kg/gün ile başlanır, 1 hafta sonra 10 mg/kg/gün; gerekirse haftalık 5 mg/kg/gün artışla en çok 20 mg/kg/gün. RKÇ'lerde titrasyon 2 hafta (EMA SmPC)
Bu değerler araştırmacıların hekim gözetiminde uyguladığı dozlardır; sizin için önerilen doz değildir. "mg/kg/gün", vücut ağırlığının her kilogramı için günlük miligram demektir.
| Çalışma | Katılımcı | Ürün | Doz ve artırma | Süre | Sonuç | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Devinsky 2017 (GWPCARE1) Çift kör, plasebo kontrollü RKÇ | 120 Dravet sendromlu çocuk ve genç erişkin (tam yaş aralığı özette bildirilmemiş) | Ağızdan CBD çözeltisi (GW; saf CBD) | 20 mg/kg/gün 2 hafta (EMA SmPC: 4 hafta başlangıç + 2 hafta titrasyon + 12 hafta idame) | 14 hafta | Aylık konvülsif nöbet medyanı 12,4 → 5,9 (plasebo 14,9 → 14,1); düzeltilmiş medyan fark −22,8 puan (p=0,01). ≥%50 yanıt %43'e karşı %27 (p=0,08); nöbetsiz %5'e karşı %0 (p=0,08). Konvülsif olmayan nöbetlerde anlamlı azalma yok Yan etki: İshal, kusma, yorgunluk, ateş, uyku hali, karaciğer testlerinde anormallik; CBD kolunda daha çok çalışma bırakma | PMID 28538134, doi:10.1056/NEJMoa1611618, NCT02091375 |
| Miller 2020 (GWPCARE2) Çift kör, plasebo kontrollü, doz karşılaştırmalı RKÇ | 199 randomize (198 uygun) Dravet sendromu, 2–18 yaş | Farmasötik CBD çözeltisi (saf CBD) | 10 veya 20 mg/kg/gün, 2 eşit doz 2 hafta (EMA SmPC) | 14 hafta | Konvülsif nöbet azalması %48,7 (10 mg) ve %45,7 (20 mg), plasebo %26,9; plaseboya göre %29,8 (p=0,01) ve %25,7 (p=0,03) Yan etki: İştah azalması, ishal, uyku hali, ateş, yorgunluk. Transaminaz yüksekliği 20 mg'da 13, 10 mg'da 3 hasta; hepsi valproat kullanıyordu. 20 mg kolunda 5 bırakma | PMID 32119035, doi:10.1001/jamaneurol.2020.0073, NCT02224703 |
| Lattanzi 2018 Sistematik derleme ve meta-analiz (4 RKÇ) | 550 LGS ve Dravet sendromu | İlaç CBD (saf) | 10 ve 20 mg/kg/gün | Plaseboya göre nöbet sıklığı farkı 19,5 puan (10 mg/kg/gün) ve 19,9 puan (20 mg/kg/gün). ≥%50 tüm nöbet azalması %37,2'ye karşı %21,2 (20 mg; RR 1,76) Yan etki: Yan etki nedeniyle bırakma %8,9'a karşı %1,8 (RR 5,59); 20 mg'da RR 6,89, 10 mg'da anlamlı değil | PMID 30390221, doi:10.1007/s40265-018-0992-5 | |
| Lattanzi 2020 Sistematik derleme ve meta-analiz (4 RKÇ) | 714 LGS ve Dravet sendromu | İlaç CBD (saf) | bildirilmemiş | ≥%50 yanıt: klobazamsız %29,1'e karşı %15,7 (RR 1,80); klobazamlı %52,9'a karşı %27,8 (RR 1,85). Klobazam randomize edilmedi; yazarlar uyarıyor | PMID 32452532, doi:10.1111/epi.16546 | |
| Stockings 2018 Sistematik derleme (6 RKÇ + 30 gözlemsel çalışma) | bildirilmemiş Dirençli epilepsi; ort. 16,1 yaş | İlaç CBD (RKÇ'ler) + gözlemsel çalışmalarda çeşitli ürünler | 20 mg/kg/gün (RKÇ) | ≥%50 nöbet azalması RR 1,74 (NNT 8); GRADE: düşük Yan etki: Yan etki RR 1,24; ciddi yan etki RR 2,55 | PMID 29511052, doi:10.1136/jnnp-2017-317168 | |
| Laux 2019 Açık etiketli genişletilmiş erişim programı (EAP), LGS/Dravet alt grubu | 152 (58 Dravet, 94 LGS) LGS ve Dravet sendromu | Epidiolex 100 mg/ml (saf CBD) | 2–10 mg/kg/gün başlangıç → 25–50 mg/kg/gün tavan; 12–96. hafta medyan 21–25 mg/kg/gün Merkeze göre | Medyan 78,3 hafta | 12. haftada majör motor nöbet %50, tüm nöbet %44 azalma; 96 haftaya kadar tutarlı (kontrol grubu yok) Yan etki: Uyku hali %30, ishal %24; %28 bıraktı (çoğu etkisizlik, %20) | PMID 31022635, doi:10.1016/j.eplepsyres.2019.03.015 |
Tüm ilaçlar için ayrıntılı liste: CBD ilaç etkileşimleri.
Yaş grubunuzu, kullandığınız ilaçları ve durumunuzu seçin; rehber size özel uyarıları ve hekiminize götüreceğiniz özeti hazırlasın. Bilgileriniz hiçbir yere gönderilmez.
İki çift kör RKÇ'de (GWPCARE1 ve GWPCARE2) reçeteli saf CBD, mevcut ilaçlara eklendiğinde 14 haftada konvülsif nöbetleri plasebodan daha fazla azalttı. 10 ve 20 mg/kg/gün benzer etki gösterdi; 10 mg/kg/gün daha iyi tolere edildi. Nöbetten tam kurtulma nadirdi (GWPCARE1'de %5'e karşı %0) ve plasebo grubunda da azalma görüldü. Tüm çalışmalar 14 hafta, ek tedavi ve üretici finansmanlı; EMA, klobazam kullanmayan hastalarda etkinliğin kanıtlanmadığını yazıyor.
FDA (≥1 yaş, klobazam şartı yok): 2,5 mg/kg günde 2 kez (5 mg/kg/gün) ile başlanır; 1 hafta sonra idame dozu 5 mg/kg günde 2 kez (10 mg/kg/gün). Daha fazla nöbet azalması gerekirse haftalık 2,5 mg/kg günde 2 kez artışla en çok 10 mg/kg günde 2 kez (20 mg/kg/gün); hızlı titrasyonda artış en sık gün aşırı. Etiket: 20 mg/kg/gün biraz daha fazla nöbet azalması ama daha çok yan etki. EMA (≥2 yaş, yalnız klobazam ile birlikte ek tedavi): 1 hafta 5 mg/kg/gün, sonra idame 10 mg/kg/gün; 10 mg/kg/gün üstü artış bireysel yarar-risk ve tam izlem takvimiyle, azami 20 mg/kg/gün. Karaciğer yetmezliği: orta (Child-Pugh B) başlangıç 1,25 mg/kg günde 2 kez, ağır (Child-Pugh C) 0,5 mg/kg günde 2 kez. Kesme kademeli yapılır. Kaynak: FDA etiketi §2.1–2.2, §2.5–2.6; EMA SmPC §4.1–4.2. Ruhsat ve RKÇ'lerde 10–20 mg/kg/gün (iki eşit doza bölünmüş); açık etiketli genişletilmiş erişim programında 25–50 mg/kg/gün tavana kadar. Ruhsat: 5 mg/kg/gün ile başlanır, 1 hafta sonra 10 mg/kg/gün; gerekirse haftalık 5 mg/kg/gün artışla en çok 20 mg/kg/gün. RKÇ'lerde titrasyon 2 hafta (EMA SmPC). Bu dozlar araştırmalarda hekim gözetiminde kullanılmıştır; kişisel doz önerisi değildir, dozu hekiminiz belirler.
Uyku hali/sedasyon: Epidiolex (LGS/Dravet) %32 (10 mg/kg/gün %27, 20 mg/kg/gün %34), plasebo %11. İshal, iştah azalması, kusma, ateş, yorgunluk (RKÇ'lerde sık). Karaciğer enzimi (ALT) >3×ÜSN: kontrollü çalışmalarda LGS/Dravet %13, TSC %12 (plasebo %1); 20 mg/kg/gün'de %17, 10 mg/kg/gün'de %1; >20×ÜSN <%1. Valproat ile birlikte ALT >3×ÜSN: valproat+klobazam %30, yalnız valproat %21, yalnız klobazam %4, hiçbiri %3 (FDA). Klobazam ile birlikte uyku hali/sedasyon %46 (klobazamsız %16).
Klobazam: CBD, etkin metabolit N-desmetilklobazamı ~3 kat (FDA) / 3–4 kat (EMA) artırır; klobazam da 7-OH-CBD'yi artırır (EAA %47). Uyku hali olursa klobazam dozunun azaltılması düşünülür. Valproat: karaciğer enzim yüksekliği belirgin artar; ishal ve iştah azalması da artar (EMA). Enzim yükselirse CBD ve/veya valproat azaltılır ya da kesilir. Stiripentol: sağlıklı gönüllüde Cmax %28, EAA %55; hastada Cmax %17, EAA %30 artış. Yan etkiler yakından izlenir. Everolimus: maruziyet ~2,5 kat artar; düzey izlenir, CBD kullanan hastada everolimus daha düşük dozla başlatılır. Kullandığınız tüm ilaçları hekiminize söyleyin.
Dravet Sendromu çalışmalarında kullanılan ürünler: Ağızdan CBD çözeltisi (GW; saf CBD), Farmasötik CBD çözeltisi (saf CBD), İlaç CBD (saf), İlaç CBD (RKÇ'ler) + gözlemsel çalışmalarda çeşitli ürünler. Ruhsat: 5 mg/kg/gün ile başlanır, 1 hafta sonra 10 mg/kg/gün; gerekirse haftalık 5 mg/kg/gün artışla en çok 20 mg/kg/gün. RKÇ'lerde titrasyon 2 hafta (EMA SmPC). Ağızdan alınan CBD'nin emilimi yağlı yemekle belirgin biçimde artar. Ürünü, dozu ve kullanım biçimini hekiminiz belirlemelidir; hekiminizin yazdığı miligram dozunu damla hesaplama aracıyla şişenize göre damlaya çevirebilirsiniz.
İncelenen çalışmaların süreleri: 14 hafta; Medyan 78,3 hafta. Sonuçlar bu sürelerin sonunda değerlendirilmiştir; ne bulunduğu yukarıdaki kanıt özetinde yer alır. Kişisel yanıt farklı olabilir, değerlendirmeyi hekiminizle birlikte yapın.
Türkiye'de kenevir kaynaklı ürünlerin üretimi, ruhsatı ve satışı 31 Ocak 2026 tarihli Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmelik ve kamuya yapılan açıklamalara göre bu ürünler yalnızca eczanelerde ve reçeteyle satılabilir. Belirli bir hastalık için reçete yazılıp yazılmayacağına hekiminiz karar verir.
Çocuk ve gençlerde CBD yalnızca doktor gözetiminde kullanılmalıdır. Gıda otoriteleri çocuklara CBD önermiyor. Bu konudaki çalışmalarda yer alan katılımcılar: Dravet sendromlu çocuk ve genç erişkin (tam yaş aralığı özette bildirilmemiş); Dravet sendromu, 2–18 yaş; LGS ve Dravet sendromu. Ruhsatlı CBD ilacının onaylı yaş sınırı ve doz şeması yukarıdaki ruhsat bölümünde yer alır.
Ruhsatlı CBD ilacının resmî prospektüsü: onaylı kullanım, yan etkiler, karaciğer takibi ve etkileşimler.
Ruhsatlı CBD ilacının Avrupa'daki değerlendirme raporu ve ürün bilgisi.
Ruhsatlı CBD ilacı ile denetimsiz CBD ürünleri arasındaki fark; klobazam ve valproat etkileşimleri.
Bu kaynaklar ürün satmaz. Çoğu İngilizcedir. Tüm güvenilir kaynaklar →
Bu sayfa, epilepsi: Dravet sendromu konusunda CBD (kannabidiol) yağının etkisini inceleyen 6 kaynağı bir araya getirir; bunların 2 tanesi plasebo kontrollü çalışma, 3 tanesi sistematik derleme ya da meta-analizdir. Saf CBD için kanıt düzeyi güçlü; fayda gösterildi.
İncelenen kaynakların ürün türüne göre dağılımı: saf CBD 5, birden çok ürün türünü kapsayan 1. Bu ayrım önemlidir: THC içeren ürünlerle elde edilen sonuçlar saf CBD yağına genellenemez; THC'nin psikoaktif etkileri ve farklı yan etkileri vardır. Piyasadaki ürünlerin içeriği etiketle her zaman uyuşmayabilir; reçeteli eczane ürünü ile denetimsiz yağlar aynı şey değildir.
FDA (≥1 yaş, klobazam şartı yok): 2,5 mg/kg günde 2 kez (5 mg/kg/gün) ile başlanır; 1 hafta sonra idame dozu 5 mg/kg günde 2 kez (10 mg/kg/gün). Daha fazla nöbet azalması gerekirse haftalık 2,5 mg/kg günde 2 kez artışla en çok 10 mg/kg günde 2 kez (20 mg/kg/gün); hızlı titrasyonda artış en sık gün aşırı. Etiket: 20 mg/kg/gün biraz daha fazla nöbet azalması ama daha çok yan etki. EMA (≥2 yaş, yalnız klobazam ile birlikte ek tedavi): 1 hafta 5 mg/kg/gün, sonra idame 10 mg/kg/gün; 10 mg/kg/gün üstü artış bireysel yarar-risk ve tam izlem takvimiyle, azami 20 mg/kg/gün. Karaciğer yetmezliği: orta (Child-Pugh B) başlangıç 1,25 mg/kg günde 2 kez, ağır (Child-Pugh C) 0,5 mg/kg günde 2 kez. Kesme kademeli yapılır. Kaynak: FDA etiketi §2.1–2.2, §2.5–2.6; EMA SmPC §4.1–4.2. Ruhsat ve RKÇ'lerde 10–20 mg/kg/gün (iki eşit doza bölünmüş); açık etiketli genişletilmiş erişim programında 25–50 mg/kg/gün tavana kadar. Ruhsat: 5 mg/kg/gün ile başlanır, 1 hafta sonra 10 mg/kg/gün; gerekirse haftalık 5 mg/kg/gün artışla en çok 20 mg/kg/gün. RKÇ'lerde titrasyon 2 hafta (EMA SmPC). Burada geçen "mg/kg/gün", vücut ağırlığının her kilogramı için günlük miligram demektir. Bu değerler araştırmacıların hekim gözetiminde uyguladığı dozlardır; kişisel doz önerisi değildir.
Uyku hali/sedasyon: Epidiolex (LGS/Dravet) %32 (10 mg/kg/gün %27, 20 mg/kg/gün %34), plasebo %11. İshal, iştah azalması, kusma, ateş, yorgunluk (RKÇ'lerde sık). Karaciğer enzimi (ALT) >3×ÜSN: kontrollü çalışmalarda LGS/Dravet %13, TSC %12 (plasebo %1); 20 mg/kg/gün'de %17, 10 mg/kg/gün'de %1; >20×ÜSN <%1. Başlamadan önce ALT, AST ve total bilirubin (FDA ve EMA). 1., 3. ve 6. ayda, sonra periyodik ya da klinik gerektikçe karaciğer testleri. Yan etki fark ederseniz ya da başka bir ilaca başlarsanız hekiminize haber verin.
Klobazam: CBD, etkin metabolit N-desmetilklobazamı ~3 kat (FDA) / 3–4 kat (EMA) artırır; klobazam da 7-OH-CBD'yi artırır (EAA %47). Uyku hali olursa klobazam dozunun azaltılması düşünülür. Valproat: karaciğer enzim yüksekliği belirgin artar; ishal ve iştah azalması da artar (EMA). Enzim yükselirse CBD ve/veya valproat azaltılır ya da kesilir. Epilepsi tedavisi nörolog kararıyla başlatılır, değiştirilir ve kesilir; antiepileptik ilaçlar kendi kendine bırakılmaz. CBD dozu kademeli azaltılarak kesilir; ani kesme nöbet artışı ve status epileptikus riski taşır (FDA §2.5, §5.5). EMA: çalışmalarda kesme ~10 günde, günde ~%10 azaltmayla yapıldı. Kullandığınız tüm ilaçları, takviyeleri ve kullanmayı düşündüğünüz ürünü hekiminize söyleyin. Kişisel uyarı aracı, durumunuza göre bu soruların bir listesini hazırlar.
Daha fazlası: kişisel uyarı aracı · CBD ilaç etkileşimleri · damla hesaplama · Türkiye'de CBD mevzuatı