Kullanım Rehberi
Yetersiz kanıtYeterli araştırma yokKanser (destek)

Kemoterapi Bulantısı ve CBD Yağı: Bilimsel Kanıt, Dozlar ve Uyarılar

Konu: Kanser: kemoterapiye bağlı bulantı ve kusma · Son güncelleme: · 4 çalışma incelendi

Kemoterapi Bulantısı için CBD yağı işe yarar mı?

Kanserde saf CBD ile yapılmış bulantı-kusma RKÇ'si bulunamadı. Kanıt, standart bulantı ilaçlarına rağmen bulantısı süren hastalarda, standart tedaviye ek olarak verilen THC içeren ürünlere aittir: 1:1 THC:CBD kapsül tam yanıtı %8'den %24'e çıkardı. Eski dronabinol/nabilon çalışmaları plasebodan iyi ama günümüz bulantı ilaçlarıyla karşılaştırılmadı. ASCO 2024, yalnızca bu dirençli durumda THC içeren seçeneklerin eklenebileceğini (zayıf öneri) yazıyor.

Kanıt değerlendirmesi: Saf CBD: kanserde RKÇ bulunamadı

Saf CBD

Kanserde bulantı-kusma için saf CBD yağıyla yapılmış kontrollü çalışma yok; CBD yağı için kanıt yok.

THC içeren ürünler

Dirençli kemoterapi bulantısında standart tedaviye ek THC içeren reçeteli ürünlerle (1:1 THC:CBD, dronabinol, nabilon) fayda görüldü; bu sonuç CBD yağına aktarılamaz.

Kanıt: Orta-düşük (ASCO: dronabinol/nabilon için orta, 1:1 THC:CBD için düşük)

Kemoterapi Bulantısı çalışmalarında CBD yağı hangi dozda kullanıldı?

Doz aralığı

Saf CBD çalışması yok; THC içeren 1:1 kapsülde 2,5 mg THC + 2,5 mg CBD günde 3 kezden 10 mg + 10 mg günde 3 keze kadar

Başlangıç ve artırma

THC:CBD kapsül çalışmalarında hasta dozu bulantı ve yan etkiye göre kendisi ayarladı

Bu değerler araştırmacıların hekim gözetiminde uyguladığı dozlardır; sizin için önerilen doz değildir. "mg/kg/gün", vücut ağırlığının her kilogramı için günlük miligram demektir.

Kemoterapi Bulantısı ve CBD: incelenen çalışmalar
ÇalışmaKatılımcıÜrünDoz ve artırmaSüreSonuçKaynak
Grimison 2024 (CannabisCINV faz II/III)
Çift kör, plasebo kontrollü RKÇ (birleşik analiz)
147 değerlendirilebilir (planlanan 250)
Orta/yüksek emetojenik IV kemoterapi + kılavuz uyumlu profilaksiye rağmen dirençli bulantı-kusma
Kapsül: THC 2,5 mg + CBD 2,5 mg (1:1)1 kapsül günde 3 kez → 4 kapsül günde 3 kez (THC 10 mg + CBD 10 mg/doz); en sık seçilen 5 mg/5 mg günde 3 kez
Hasta kendisi, bulantı ve yan etkiye göre
Gün −1'den 5'e (kemoterapi döngüsü)Tam yanıt %8 → %24 (mutlak fark %16; %95 GA 4–28; p=0,01)
Yan etki: Sedasyon %18'e karşı %7, baş dönmesi %10'a karşı %0, geçici kaygı %4'e karşı %1; ilaca bağlı ciddi yan etki yok
PMID 39151115, doi:10.1200/JCO.23.01836
Grimison 2020 (faz II, çapraz)
Çift kör, plasebo kontrollü çapraz RKÇ
81 randomize, 72 etkinlik analizi
Dirençli kemoterapi bulantı-kusması
Kapsül: THC 2,5 mg + CBD 2,5 mg (1:1)1 kapsül günde 3 kez → 4 kapsül günde 3 kez
Hasta kendisi
Gün −1'den 5'eTam yanıt %14 → %25 (RR 1,77; %90 GA 1,12–2,79); hastaların %83'ü kannabisi tercih etti
Yan etki: %31'de orta/şiddetli kannabinoid yan etkisi (sedasyon, baş dönmesi, dezoryantasyon)
PMID 32801017, doi:10.1016/j.annonc.2020.07.020
Smith 2015 (Cochrane)
Sistematik derleme ve meta-analiz
23 RKÇ (1975–1991)
Kemoterapi alan yetişkin kanser hastaları
Nabilon, dronabinol vb. (THC)Plaseboya göre bulantı-kusmanın tamamen yok olması RR 2,9 (orta kalite); proklorperazinle fark yok; yeni antiemetiklerle (ondansetron vb.) karşılaştırma yok
Yan etki: Yan etki nedeniyle bırakma, baş dönmesi, disfori, 'high' hissi artmış
PMID 26561338, doi:10.1002/14651858.CD009464.pub2
Mücke 2018
Sistematik derleme ve meta-analiz (palyatif tıp)
9 çalışma, 1561 katılımcı
Palyatif bakım (kanser alt grubu)
KannabinoidlerKanser hastalarında kalori alımı, iştah, bulantı-kusma, ağrı ve uyku sorunlarında plasebodan fark yok (düşük/çok düşük kalite)
Yan etki: Kanserde baş dönmesi/ruh sağlığında fark yok
PMID 29400010, doi:10.1002/jcsm.12273

Yan etkiler, izlem ve ilaç etkileşimleri

Bildirilen yan etkiler

  • Sedasyon %18'e karşı %7, baş dönmesi %10'a karşı %0, geçici kaygı %4'e karşı %1 (Grimison 2024, THC içeren)
  • %31'de orta/şiddetli kannabinoid yan etkisi: sedasyon, baş dönmesi, dezoryantasyon (Grimison 2020)
  • Disfori, 'high' hissi, baş dönmesi (eski THC çalışmaları, Cochrane 2015)

Çalışmalarda yapılan izlem

  • Reçeteli CBD etiketi: karaciğer testleri başlangıçta, 1., 3., 6. ayda, sonra periyodik; ALT/AST >3×ÜSN + bilirubin >2×ÜSN ya da transaminaz sürekli >5×ÜSN ise bırakılır
  • Varfarin kullananlarda INR
  • Everolimus/takrolimus/sirolimus kullananlarda ilaç kan düzeyi

Kimler dikkat etmeli

  • Karaciğer hastalığı / karaciğer metastazı / hepatotoksik tedavi alanlar: reçeteli CBD'de ALT >3×ÜSN %12–13 (plasebo %1), doza bağlı; orta/ağır karaciğer yetmezliğinde etiket düşük başlangıç dozu belirtir
  • Varfarin, klopidogrel kullananlar ve kanama riski yüksek olanlar: etkileşim mekanizması var (CYP2C9, CYP2C19); CBD'nin doğrudan kanama riskini artırdığına dair klinik veri bildirilmemiş
  • Ameliyat/girişim öncesi: ASRA 2023 kannabinoid kullanımının sorulmasını ve anestezi planına dahil edilmesini öneriyor; anestezi ekibine mutlaka söylenmeli
  • İmmünoterapi (kontrol noktası inhibitörü) alanlar: gözlemsel sinyal ve kılavuz uyarısı var
  • Everolimus, takrolimus, sirolimus, oral hedefe yönelik ilaç kullananlar: onkoloğa/eczacıya danışılmadan eklenmemeli
  • Yaşlı, çok ilaç kullanan, sedatif/opioid alanlar: somnolans, baş dönmesi, düşme riski; THC içeren ürünlerde konfüzyon ve psikotomimetik etkiler
  • Tümör 'tedavisi' amacıyla kullanım: kontrolsüz olgu serileri kanıt değildir; standart tedavinin bırakılması ASCO'ya göre güçlü şekilde önerilmez
  • Gebelik/emzirme, psikiyatrik hastalık öyküsü (THC içeren ürünlerde): kanser çalışmaları bu grupları dışladı

İlaç etkileşimleri

  • Everolimus: maruziyet ~2,5 kat arttı; etiket: everolimusa düşük dozla başla, düzey izle (yüksek, insan PK verisi)
  • Takrolimus, sirolimus, digoksin (P-gp substratları): düzeylerin artabileceği etikette belirtilir (orta)
  • Oral P-gp substratı kemoterapi/hedefe yönelik ilaçlar (ör. birçok tirozin kinaz inhibitörü): teorik; insan verisi yok
  • CYP2C19 substratları ve ön-ilaçlar (klopidogrel): substrat düzeyleri artar, ön-ilaçlarda aktif metabolit azalabilir; onkoloji ilaçları için insan verisi yok
  • Varfarin: INR yükselmesi olgu sunumu; INR izlenmeli
  • CYP3A4 substratları (taksanlar, irinotekan, dosetaksel, birçok TKİ): etikette midazolam değişmedi; bitkisel kannabis çayı irinotekan ve dosetaksel PK'sını etkilemedi (n=24); nabiximol temozolomid PK'sını etkilemedi; bu sonuçlar genellenemez
  • İmmünoterapi: kannabis (çoğu THC içeren) kullananlarda nivolumab yanıt oranı %15,9'a karşı %37,5 (Taha 2019, n=140); prospektif gözlemsel çalışmada progresyona kadar süre ve sağkalım daha kısa (Bar-Sela 2020, n=102); nedensellik kanıtlanmadı, saf CBD'ye özgü veri yok
  • Opioidler: MedCan1'de CBD dozu opioid kullanımıyla ilişkisiz; THC içeren ürünlerde opioid azaltıcı etki gösterilmedi; MSS baskılayıcılarla somnolans artar
  • Sitalopram/essitalopram: CBD (200–800 mg/gün) ekleyen 6 hastada sitalopram düzeyi anlamlı arttı (Anderson 2021)
  • Valproat ve karaciğere toksik ilaçlar (bazı kemoterapiler, metotreksat): hepatotoksik kemoterapilerle birlikte kullanım verisi yok
  • Tamoksifen: bir vakada 40 mg/gün CBD ile endoksifen düşük bulundu (guvenlik-etkilesim.md, Parihar 2020)
  • Doğrudan oral antikoagülanlarla (apiksaban, rivaroksaban) klinik çalışma bildirilmemiş

Tüm ilaçlar için ayrıntılı liste: CBD ilaç etkileşimleri.

Kendi durumunuza göre uyarıları görün

Yaş grubunuzu, kullandığınız ilaçları ve durumunuzu seçin; rehber size özel uyarıları ve hekiminize götüreceğiniz özeti hazırlasın. Bilgileriniz hiçbir yere gönderilmez.

Kişisel uyarı aracını aç Damla ↔ mg hesapla

Sık sorulan sorular

Kemoterapi Bulantısı için CBD yağı işe yarar mı?

Kanserde saf CBD ile yapılmış bulantı-kusma RKÇ'si bulunamadı. Kanıt, standart bulantı ilaçlarına rağmen bulantısı süren hastalarda, standart tedaviye ek olarak verilen THC içeren ürünlere aittir: 1:1 THC:CBD kapsül tam yanıtı %8'den %24'e çıkardı. Eski dronabinol/nabilon çalışmaları plasebodan iyi ama günümüz bulantı ilaçlarıyla karşılaştırılmadı. ASCO 2024, yalnızca bu dirençli durumda THC içeren seçeneklerin eklenebileceğini (zayıf öneri) yazıyor.

Saf CBD ile THC içeren ürünler arasında fark var mı?

Saf CBD: Kanserde bulantı-kusma için saf CBD yağıyla yapılmış kontrollü çalışma yok; CBD yağı için kanıt yok. THC içeren ürünler: Dirençli kemoterapi bulantısında standart tedaviye ek THC içeren reçeteli ürünlerle (1:1 THC:CBD, dronabinol, nabilon) fayda görüldü; bu sonuç CBD yağına aktarılamaz.

Kemoterapi Bulantısı çalışmalarında CBD yağı hangi dozda kullanıldı?

Saf CBD çalışması yok; THC içeren 1:1 kapsülde 2,5 mg THC + 2,5 mg CBD günde 3 kezden 10 mg + 10 mg günde 3 keze kadar. THC:CBD kapsül çalışmalarında hasta dozu bulantı ve yan etkiye göre kendisi ayarladı. Bu dozlar araştırmalarda hekim gözetiminde kullanılmıştır; kişisel doz önerisi değildir, dozu hekiminiz belirler.

Hangi yan etkiler bildirildi?

Sedasyon %18'e karşı %7, baş dönmesi %10'a karşı %0, geçici kaygı %4'e karşı %1 (Grimison 2024, THC içeren). %31'de orta/şiddetli kannabinoid yan etkisi: sedasyon, baş dönmesi, dezoryantasyon (Grimison 2020). Disfori, 'high' hissi, baş dönmesi (eski THC çalışmaları, Cochrane 2015).

Hangi ilaçlarla birlikte kullanırken dikkat edilmeli?

Everolimus: maruziyet ~2,5 kat arttı; etiket: everolimusa düşük dozla başla, düzey izle (yüksek, insan PK verisi). Takrolimus, sirolimus, digoksin (P-gp substratları): düzeylerin artabileceği etikette belirtilir (orta). Oral P-gp substratı kemoterapi/hedefe yönelik ilaçlar (ör. birçok tirozin kinaz inhibitörü): teorik; insan verisi yok. CYP2C19 substratları ve ön-ilaçlar (klopidogrel): substrat düzeyleri artar, ön-ilaçlarda aktif metabolit azalabilir; onkoloji ilaçları için insan verisi yok. Kullandığınız tüm ilaçları hekiminize söyleyin.

Kemoterapi Bulantısı için CBD yağı nasıl kullanılır?

Kemoterapi Bulantısı çalışmalarında kullanılan ürünler: Kapsül: THC 2,5 mg + CBD 2,5 mg (1:1), Nabilon, dronabinol vb. (THC), Kannabinoidler. THC:CBD kapsül çalışmalarında hasta dozu bulantı ve yan etkiye göre kendisi ayarladı. Ağızdan alınan CBD'nin emilimi yağlı yemekle belirgin biçimde artar. Ürünü, dozu ve kullanım biçimini hekiminiz belirlemelidir; hekiminizin yazdığı miligram dozunu damla hesaplama aracıyla şişenize göre damlaya çevirebilirsiniz.

Kemoterapi Bulantısı için CBD yağının etkisi ne zaman görülür?

İncelenen çalışmaların süreleri: Gün −1'den 5'e (kemoterapi döngüsü); Gün −1'den 5'e. Sonuçlar bu sürelerin sonunda değerlendirilmiştir; ne bulunduğu yukarıdaki kanıt özetinde yer alır. Kişisel yanıt farklı olabilir, değerlendirmeyi hekiminizle birlikte yapın.

Türkiye'de kemoterapi bulantısı için CBD yağı reçeteyle alınabilir mi?

Türkiye'de kenevir kaynaklı ürünlerin üretimi, ruhsatı ve satışı 31 Ocak 2026 tarihli Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir. Yönetmelik ve kamuya yapılan açıklamalara göre bu ürünler yalnızca eczanelerde ve reçeteyle satılabilir. Belirli bir hastalık için reçete yazılıp yazılmayacağına hekiminiz karar verir.

Kaynaklar

  1. Grimison 2024 (CannabisCINV faz II/III). Çift kör, plasebo kontrollü RKÇ (birleşik analiz). PMID 39151115, doi:10.1200/JCO.23.01836
  2. Grimison 2020 (faz II, çapraz). Çift kör, plasebo kontrollü çapraz RKÇ. PMID 32801017, doi:10.1016/j.annonc.2020.07.020
  3. Smith 2015 (Cochrane). Sistematik derleme ve meta-analiz. PMID 26561338, doi:10.1002/14651858.CD009464.pub2
  4. Mücke 2018. Sistematik derleme ve meta-analiz (palyatif tıp). PMID 29400010, doi:10.1002/jcsm.12273
Tam metinden doğrulanamayan noktalar
  • ESMO 2018 kanser ağrısı kılavuzundaki kannabinoid öneri metni ve kanıt derecesi erişim engeli nedeniyle doğrulanamadı
  • NCCN Antiemesis asıl metni okunamadı; kategori doğrulanmadı
  • MASCC/ESMO 2023 antiemetik kılavuzundaki kannabinoid ifadesinin tam metni doğrulanamadı
  • Grimison 2024'te olanzapin kullanımı yalnız %10; planlanan 250 hastanın 147'si alınabildi; MASCC 2022 ve ASCO 2024 aktarımları arasında ifade farkı var (MASCC: yetersiz kanıt; ASCO aktarımı: kontrol noktası inhibitörü almayanlarda 'düşünülebilir')

Kemoterapi Bulantısı ve CBD: bilinmesi gerekenler

Bu sayfada neler var?

Bu sayfa, kanser: kemoterapiye bağlı bulantı ve kusma konusunda CBD (kannabidiol) yağının etkisini inceleyen 4 kaynağı bir araya getirir; bunların 2 tanesi plasebo kontrollü çalışma, 2 tanesi sistematik derleme ya da meta-analizdir. Saf CBD için kanıt düzeyi yetersiz; insanda veri yok. THC içeren ürünler için değerlendirme: Orta-düşük (ASCO: dronabinol/nabilon için orta, 1:1 THC:CBD için düşük).

Saf CBD mi, THC içeren ürün mü?

İncelenen kaynakların ürün türüne göre dağılımı: THC içeren ürün 3, birden çok ürün türünü kapsayan 1. Bu ayrım önemlidir: THC içeren ürünlerle elde edilen sonuçlar saf CBD yağına genellenemez; THC'nin psikoaktif etkileri ve farklı yan etkileri vardır. Piyasadaki ürünlerin içeriği etiketle her zaman uyuşmayabilir; reçeteli eczane ürünü ile denetimsiz yağlar aynı şey değildir.

Çalışmalarda kullanılan dozlar ne anlama geliyor?

Saf CBD çalışması yok; THC içeren 1:1 kapsülde 2,5 mg THC + 2,5 mg CBD günde 3 kezden 10 mg + 10 mg günde 3 keze kadar. THC:CBD kapsül çalışmalarında hasta dozu bulantı ve yan etkiye göre kendisi ayarladı. Burada geçen "mg/kg/gün", vücut ağırlığının her kilogramı için günlük miligram demektir. Bu değerler araştırmacıların hekim gözetiminde uyguladığı dozlardır; kişisel doz önerisi değildir.

Güvenlik ve izlem

Sedasyon %18'e karşı %7, baş dönmesi %10'a karşı %0, geçici kaygı %4'e karşı %1 (Grimison 2024, THC içeren). %31'de orta/şiddetli kannabinoid yan etkisi: sedasyon, baş dönmesi, dezoryantasyon (Grimison 2020). Disfori, 'high' hissi, baş dönmesi (eski THC çalışmaları, Cochrane 2015). Reçeteli CBD etiketi: karaciğer testleri başlangıçta, 1., 3., 6. ayda, sonra periyodik; ALT/AST >3×ÜSN + bilirubin >2×ÜSN ya da transaminaz sürekli >5×ÜSN ise bırakılır. Varfarin kullananlarda INR. Yan etki fark ederseniz ya da başka bir ilaca başlarsanız hekiminize haber verin.

Hekiminizle konuşurken

Everolimus: maruziyet ~2,5 kat arttı; etiket: everolimusa düşük dozla başla, düzey izle (yüksek, insan PK verisi). Takrolimus, sirolimus, digoksin (P-gp substratları): düzeylerin artabileceği etikette belirtilir (orta). Karaciğer hastalığı / karaciğer metastazı / hepatotoksik tedavi alanlar: reçeteli CBD'de ALT >3×ÜSN %12–13 (plasebo %1), doza bağlı; orta/ağır karaciğer yetmezliğinde etiket düşük başlangıç dozu belirtir. Varfarin, klopidogrel kullananlar ve kanama riski yüksek olanlar: etkileşim mekanizması var (CYP2C9, CYP2C19); CBD'nin doğrudan kanama riskini artırdığına dair klinik veri bildirilmemiş. Kullandığınız tüm ilaçları, takviyeleri ve kullanmayı düşündüğünüz ürünü hekiminize söyleyin. Kişisel uyarı aracı, durumunuza göre bu soruların bir listesini hazırlar.

Daha fazlası: kişisel uyarı aracı · CBD ilaç etkileşimleri · damla hesaplama · Türkiye'de CBD mevzuatı