Araştırmalar ne diyor?
Kenevirin kanser riskini değiştirip değiştirmediğini, insanlara kura ile kenevir verip onları yıllarca izleyerek sınamak mümkün değil; bu yüzden kanıtın tamamı gözlemsel çalışmalardan geliyor. Olgu-kontrol çalışmaları kanser tanısı almış kişilerin geçmişteki kenevir kullanımını kanseri olmayanlarınkiyle karşılaştırır; kohort çalışmaları kullananları ve kullanmayanları yıllarca izler; Mendel randomizasyonu ise kenevir kullanımına yatkınlık kazandıran genleri bir tür doğal deney olarak kullanır. Bu çalışmalarda iki şeyin birlikte görülmesi birinin ötekine yol açtığını göstermez. En büyük güçlük tütün: kenevir içenlerin çoğu sigara da içiyor, bazı bölgelerde kenevir tütünle karıştırılarak içiliyor ve yalnız kenevir içen kişi sayısı az. Kullanım çoğunlukla kişinin kendi beyanına dayanıyor; yeni kayıt çalışmaları ise miktarı değil, sağlık kayıtlarındaki 'kenevir kullanım bozukluğu' tanısını ölçüyor.
Laboratuvar karşılaştırmalarında kenevir dumanının, tütün dumanında da bulunan ve kanser yapabilen pek çok maddeyi içerdiği; iki dumanın fiziksel ve kimyasal özelliklerinin büyük ölçüde benzediği görüldü. Öte yandan THC'nin kendisi, ağızdan verildiği iki yıllık sıçan çalışmasında kanser yapmadı; farelerde yalnız tiroidde, doza bağlı olmayan 'şüpheli' bir bulgu vardı. Bu iki bulgu birlikte, akciğer ve baş-boyun kanserleri açısından asıl kaygının yanma ürünleri olabileceğini düşündürüyor; ama bu insanda doğrudan sınanmadı. Dumanın doğrudan ulaşmadığı testiste görülen ilişki için ise araştırmacılar hem kannabinoidlerin hem dumandaki öteki maddelerin rolünü tartışıyor.
Akciğer kanseri: Altı çalışmanın verilerini birleştiren ve 2159 akciğer kanserli kişiyi içeren uluslararası analizde alışkanlık hâlinde kenevir içenlerde risk artmadı; hiç sigara içmemiş kişilerde de artış görülmedi. Aynı havuzdaki Yeni Zelanda çalışması ise tek başına yoğun kullanımda artış bildirmişti. İsveç'te 18–20 yaşındaki yaklaşık 49 bin erkeği 40 yıl izleyen çalışmada gençlikte 50 kezden fazla kenevir içmiş olanlarda risk iki katın üzerindeydi. ABD'de sağlık kayıtlarına dayanan 2026 tarihli bir çalışmada kenevir kullanım bozukluğu olanlarda risk yaklaşık dört kat bulundu; ancak bu kayıtlarda içilen tütün miktarı bilinmiyor ve yöntemi sorgulayan mektuplar yayımlandı. Kenevirin tütünle karıştırılarak içildiği Kuzey Afrika'da risk yüksek çıktı, ama orada kenevir içenlerin hepsi sigara da içiyordu. Genetik yatkınlığı kullanan bir çalışma skuamöz hücreli akciğer kanserinde küçük bir artış gösterdi. 2019 tarihli kapsamlı bir derleme akciğer için kanıtı yetersiz buldu; ABD Ulusal Akademileri'nin 2017 raporu ise ilişki olmadığına dair orta düzeyde kanıt gördü. Bu iki değerlendirme, artış bildiren yeni kayıt çalışmalarından önce yapıldı. Artış bildiren 2026 tarihli bir meta-analiz tabloya alınmadı: kohortlardaki sonucunu belirleyen iki sayı, kaynak çalışmanın kendi sonuçlarıyla uyuşmuyor. Kanıt karışık ve çok zayıf.
Baş-boyun ve ağız kanserleri: Beş çalışmadan 4029 hastanın verisini birleştiren büyük analizde kenevir içmek baş-boyun kanseri riskini artırmadı; hiç sigara ve alkol kullanmamış kişilerde de artış yoktu. Dokuz çalışmalık başka bir havuzda boğazın bademcik ve dil kökü bölgesinde (orofarenks) hafif bir artış görüldü, ama HPV enfeksiyonu hesaba katılınca bu artış kayboldu; dil kanserinde ise risk daha düşüktü. Meta-analizlerde de genel bir artış bulunmadı, ABD Ulusal Akademileri'nin 2017 raporu da ilişki olmadığına dair orta düzeyde kanıt gördü; 2025 tarihli bir meta-analiz ağız kanserinde daha düşük risk bildirdi. Buna karşılık ABD'de sağlık kayıtlarına dayanan 2024 ve 2025 çalışmalarında kenevir kullanım bozukluğu olanlarda herhangi bir baş-boyun kanseri yaklaşık 3,5 kat, ağız kanseri 2,5–3,3 kat daha sık görüldü (gırtlakta daha yüksek); bu kayıtlarda tütün ve alkol miktarı ve HPV bilinmiyor. Başka bir hastane kaydında görülen artış ise alkol ya da sigara hesaba katılınca kayboldu. Kuzey Afrika'da geniz (nazofarenks) kanseriyle görülen ilişki daha çok tütünle karıştırılarak içilen kenevirde belirgindi. Kanıt çelişkili ve çok zayıf.
Testis kanseri: En tutarlı bulgunun görüldüğü kanser türü bu. ABD'deki aynı üç olgu-kontrol çalışmasını birleştiren meta-analizlerde (bu yüzden birbirinden bağımsız kanıt sayılmazlar) uzun süreli (10 yıldan fazla), sık (en az haftalık) ya da hâlen süren kullanım testis germ hücreli tümörlerinde yaklaşık 1,4–1,9 kat artışla ilişkiliydi; ilişki seminom dışı tümörlerde daha güçlüydü. İsveç'te 42 yıl izlenen erkeklerde gençlikte 50 kezden fazla kullanım riskte artışla ilişkiliydi, hiç kullanmış olmak ise değildi. 2026'da Fransa'dan yayımlanan çalışmada genç erişkinlikte günlük ya da düzenli kullanımla artış görüldü, ama bu kez ilişki seminom dışı tümörlerde değil seminomda çıktı; İngiltere'deki büyük bir kohortta ilişki bulunmadı, ama orada katılımcılar 40–69 yaşındaydı ve yalnız 29 testis kanseri vardı. 2019 tarihli kapsamlı derleme kanıtın gücünü düşük, ABD Ulusal Akademileri'nin 2017 raporu seminom dışı tip için 'sınırlı' saydı. Testis kanseri seyrek görüldüğü için göreli artışlar küçük bir mutlak riske eklenir: İsveç çalışmasında 42 yılda 45 bin erkekten 119'unda görüldü.
Mesane, prostat ve böbrek kanserleri: Bulgular iki yönde. Kaliforniya'da yaklaşık 84 bin erkeği 11 yıl izleyen çalışmada yalnız kenevir kullananlarda mesane kanseri daha az görüldü; İngiltere'de 150 binden fazla kişiyi izleyen çalışmada da daha önce kenevir kullanmış olanlarda prostat ve böbrek kanseri daha azdı. Buna karşılık ABD'de sağlık kayıtlarına dayanan 2025 tarihli çalışmada kenevir kullanım bozukluğu olanlarda mesane, böbrek ve prostat kanseri daha sık görüldü. 1997 tarihli bir ABD kohortunda yalnız sigara içmeyenler arasında prostat kanserinde artış vardı. Mesane için tek sistematik derleme az sayıda ve çelişkili çalışma buldu. Kanıt yetersiz.
Beyin tümörleri: Kaliforniya'da 133 binden fazla kişiyi 21 yıla kadar izleyen tek bir kohortta ayda en az bir kez kenevir içenlerde glioma (bir tür beyin tümörü) riski yaklaşık üç kat bulundu, ama kullanım arttıkça risk artmadı; genetik yatkınlığı kullanan bir çalışma glioma için nedensel bir ilişki göstermedi. Kanıt yetersiz.
Gebelikte kullanım ve çocukluk kanserleri: 1989–2006 arasında ABD'de yapılan beş olgu-kontrol çalışmasında annenin gebelik çevresinde esrar ya da başka keyif verici madde kullanması (birinde babanınki de) çocukta bir lösemi türü, rabdomiyosarkom (bir yumuşak doku kanseri) ve nöroblastomla ilişkilendirildi; astrositomda (bir beyin tümörü) görülen artış istatistiksel olarak anlamlı değildi. Ancak çocukluk lösemisindeki ilk bildirimi sınamak için yapılan en büyük çalışma artışı doğrulamadı. Bu çalışmalar küçük, kullanım yıllar sonra hatırlanarak bildirildi ve bazı çalışmalarda esrar başka maddelerle birlikte kullanılmıştı; yeni bir kohort çalışması bulunamadı. ABD Ulusal Akademileri'nin 2017 raporu da bu çalışmaları değerlendirip kanıtı yetersiz buldu. Kanıt yetersiz. Gebelikte kenevir kullanımı ise düşük doğum ağırlığı gibi başka sonuçlarla daha tutarlı biçimde ilişkili bulundu; bu tahminler karıştırıcı etkenlere göre düzeltilmemişti.
Bütün kanserler ve ters yöndeki bulgular: Genç bir nüfusu ortalama 8,6 yıl izleyen 1997 tarihli bir kohortta bütün kanserlere bakıldığında kenevir kullananlarda artış yoktu. Kansere özgü 2025 tarihli bir şemsiye derleme, kenevirle kanser arasındaki bağların 'kesin olmaktan çok düşündürücü' olduğunu ve en yakın ilişkinin seminom dışı testis kanserinde görüldüğünü yazdı; 101 meta-analizi değerlendiren 2023 tarihli bir başka şemsiye derlemede kanserle ilgili hiçbir ilişki güçlü kanıt sınıfına girmedi. Bazı çalışmalar kenevir kullananlarda mesane, prostat, böbrek, ağız ya da pankreas kanserinin daha az görüldüğünü bildirdi; 2021 tarihli bir meta-analiz de bazı çalışmalar çıkarıldığında genel olarak daha düşük risk buldu. Bu ters yöndeki bulgular da gözlemsel ve dikkatle okunmalı: bazılarında karıştırıcı etkenlere göre düzeltme sınırlıydı, birinde kenevir kullananların izlemi daha kısaydı, meta-analizin sonucu hangi çalışmaların çıkarıldığına bağlıydı. Kenevirin ya da CBD'nin kanseri önlediği gösterilmedi. Genetik yatkınlığı kullanan çalışmaların çoğunda ilişki ya yoktu ya da çok küçüktü.
Saf CBD: CBD yağının ya da saf CBD'nin insanda kanser riskini inceleyen hiçbir çalışma bulunamadı. Ruhsatlı saf CBD ilacının iki yıllık hayvan çalışmalarını ABD ve Avrupa ürün bilgileri farklı ayrıntıyla aktarıyor. ABD prospektüsüne göre sıçanlarda istatistiksel olarak anlamlı bir tümör artışı görülmedi; erkek farelerde en yüksek dozda iyi huylu karaciğer tümörleri arttı ve bir alt dozda kandaki CBD düzeyi, ilacın insanlarda kullanılan en yüksek dozlarındakine yakındı. Avrupa ürün bilgisine göre ise iyi huylu karaciğer tümörleri erkek farelerde bütün dozlarda, dişi farelerde en yüksek dozda arttı; erkek sıçanlarda, kandaki CBD düzeyinin insanlardakinden düşük olduğu en düşük doz da dahil bütün dozlarda testisteki Leydig hücrelerinde aşırı çoğalma ve iyi huylu tümör arttı, en yüksek dozda bir sıçanda kötü huylu tümör görüldü. Avrupa ürün bilgisi sıçandaki Leydig hücreli tümörlerin insan için öneminin genellikle sınırlı sayıldığını yazıyor; iki belge de aralarındaki farkın nedenini açıklamıyor. CBD genetik hasar testlerinde olumsuzdu. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi 2026'da, saf CBD'nin kendisinin genetik hasar yapmadığını düşündüren yayınlara karşın üretim ve formülasyonun yeni tehlikeler getirebileceğini ve uzun süreli kullanımın etkilerinin bilinmediğini yazdı. CBD'nin var olan bir kanserin seyrine etkisi sitedeki 'Kanser tedavisi ve CBD yağı' sayfasında anlatılıyor.
Kanıtın gücü: ○○○○ Yetersiz kanıt. Sonuç: Yeterince araştırılmadı. Bu ne demek?
Bu konuda süren araştırmalar
ClinicalTrials.gov'da bu konuda şu an süren bir CBD çalışması görünmüyor. Bütün süren çalışmalar
Olası yan etkiler ve ilaç etkileşimleri
Bu sayfa bir tedaviyi değil bir riski anlattığı için burada 'yan etki', kenevir kullanımının kanser dışındaki zararları demek. Yüzden fazla meta-analizi değerlendiren şemsiye derlemede en güçlü kanıt gebelikte kullanımla düşük doğum ağırlığı ve gebelik yaşına göre küçük bebek, araç kullananlarda kaza ve genel toplumda psikoz için bulundu; kenevir bazlı ilaçlarla yapılan randomize çalışmalarda da baş dönmesi ve uyku hali gibi sinir sistemi yan etkileri ve ruhsal yan etkiler arttı. İçilen kenevirin kalp-damar sistemi ve ruh sağlığı üzerindeki etkileri sitenin ilgili sayfalarında ayrıca anlatılıyor.
Saf CBD için Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi hayvan çalışmalarında tutarlı karaciğer etkileri, insan çalışmalarında ise özellikle başka ilaçlarla birlikte kullanıldığında karaciğer zararı olasılığı bildirdi. CBD bazı ilaçların vücutta parçalanmasını yavaşlatabilir; düzenli ilaç kullananların, özellikle kanser tedavisi görenlerin başlamadan önce hekimlerine danışması önemli.
Kullandığınız ilaçlarla etkileşim için: CBD ilaç etkileşimi sorgulama.
Çalışmalarda nasıl kullanıldı?
Bu sayfa bir tedaviyi değil bir riski anlatır; bu yüzden denenmiş ya da önerilen bir doz yok. Çalışmalar kenevir kullanımını farklı biçimlerde ölçtü: joint-yıl (bir yıl boyunca günde bir sarma içmeye denk kullanım), ömür boyu kaç kez kullanıldığı (ör. 50 kezden fazla), en az haftalık ya da günlük kullanım, kullanım süresi (ör. 10 yıldan fazla) ya da sağlık kayıtlarındaki 'kenevir kullanım bozukluğu' tanısı.
Artış görülen çalışmalarda ilişki çoğunlukla uzun süreli, sık ya da yoğun kullanımda görüldü (testis kanserinde 10 yıldan uzun ya da en az haftalık kullanım; İsveç çalışmalarında akciğer ve testis için ömür boyu 50 kezden fazla); hiç kullanmış olmak çoğu çalışmada riskle ilişkili değildi. Saf CBD için kanser riskini inceleyen insan çalışması olmadığından hiçbir miktar için güvenli ya da riskli denemez. Hayvan çalışmalarında ABD prospektüsüne göre erkek farelerde artış en yüksek dozda (günde kilo başına 300 mg) görüldü ve bir alt dozda kandaki CBD düzeyi ruhsatlı ilacın en yüksek insan dozlarındakinin yaklaşık 1–2 katıydı. Avrupa ürün bilgisine göre ise artış erkek farelerde bütün dozlarda (en yüksek dozda kandaki düzey insan dozundakinin yaklaşık 3 katı), erkek sıçanların testisinde kandaki düzeyin insan dozundakinden düşük olduğu en düşük dozda da görüldü. Bunlar hayvan çalışması dozlarıdır, kişisel öneri değildir.
Çalışmaların ayrıntısı (sağlık profesyonelleri için)
Kenevir ve kanser riski sorusunda randomize kontrollü çalışma yok ve beklenmiyor; kanıt olgu-kontrol, kohort ve Mendel randomizasyonu çalışmalarından ve bunların derlemelerinden geliyor. Testis: aynı üç ABD olgu-kontrol çalışmasının meta-analizlerinde şu anki (OR 1,62), en az haftalık (1,92) ve 10 yıldan uzun kullanım (1,50; Ghasemiesfe 2019'da 1,36 ve 'düşük' kanıt gücü) testis germ hücreli tümörleriyle, özellikle seminom dışı tiple ilişkili; İsveç kohortunda yoğun kullanımda HR 2,57 (1,02–6,50); 2026 Fransız çalışmasında ilişki seminomda; UK Biobank'ta ilişki yok (HR 0,85; 29 olgu, katılımcılar 40–69 yaşında); NASEM 2017 seminom dışı tip için 'sınırlı' kanıt gördü. Akciğer: ILCCO havuzunda (2159 olgu) alışkanlık hâlinde kullanımda OR 0,96 (0,66–1,38), hiç tütün içmeyenlerde 1,03; İsveç kohortunda yoğun kullanımda HR 2,12 (1,08–4,14); ABD kayıt kohortunda kullanım bozukluğunda RR 3,87 (3,43–4,38; yöntemi tartışmalı); Kuzey Afrika havuzunda OR 2,4 (kenevir içenlerin hepsi tütün de içiyordu); Mendel randomizasyonunda skuamöz tipte OR 1,22; Ghasemiesfe 2019 kanıtı yetersiz buldu, NASEM 2017 ilişki olmadığına dair orta düzeyde kanıt gördü (ikisi de kayıt kohortlarından önce). Baş-boyun: INHANCE havuzunda (4029 olgu) OR 0,88 (0,67–1,16); NASEM 2017: ilişki olmadığına dair orta düzeyde kanıt; meta-analizlerde 1,02 ve 1,26 (anlamlı değil); orofarenkste 1,24 (HPV düzeltmesiyle 0,99), dil kanserinde 0,47; ağız kanseri meta-analizinde 0,66; ABD kayıt kohortlarında kullanım bozukluğunda RR 3,49 ve OR 3,25, ama bir hastane kaydında alkol ve sigara düzeltmesiyle ilişki kayboldu; Kuzey Afrika'da geniz kanserinde OR 1,83 (sigaraya göre düzeltmede 1,54, anlamlı değil). Mesane, böbrek, prostat: ileriye dönük kohortlarda azalma (mesane HR 0,55; böbrek 0,61; prostat 0,83), kayıt kohortunda artış (mesane RR 4,21; böbrek 3,70; prostat 2,80). Glioma: tek kohortta 2,8 kat. Çocukluk kanserleri: 1989–2006 arasında beş küçük olgu-kontrol çalışmasında annenin ya da babanın esrar (birinde zihni etkileyen herhangi bir madde) kullanımıyla 2–11 kat ilişkiler (astrositomda anlamlı değil; NASEM 2017: kanıt yetersiz); en büyük lösemi çalışmasında ilişki yok ya da ters yönde. Kronik pankreatitte pankreas kanseri HR 0,26 (daha az saptama). Mendel randomizasyonu çalışmalarının çoğunda ilişki yok ya da çok küçük. Şemsiye derlemeler kanıtı 'kesin olmaktan çok düşündürücü' (Nargis 2025) ve kanserde güçlü kanıt sınıfı yok (Solmi 2023) diye özetliyor. Saf CBD: insanda kanser riskine ilişkin çalışma yok; ruhsatlı ilacın 2 yıllık hayvan çalışmalarında ABD prospektüsüne göre erkek farede en yüksek dozda hepatosellüler adenom artışı, sıçanda anlamlı tümör artışı yok; Avrupa ürün bilgisine göre hepatosellüler adenom erkek farede bütün dozlarda ve dişi farede en yüksek dozda, Leydig hücresi hiperplazisi ve adenomu erkek sıçanda bütün dozlarda arttı, en yüksek dozda 1 Leydig hücreli karsinom görüldü (belgeye göre sıçanda Leydig tümörlerinin insan için önemi genellikle sınırlı); genotoksisite testleri olumsuz; EFSA 2026 genotoksisite ve uzun süreli kullanım için veri boşluklarının sürdüğünü yazdı. THC'nin kendisi 2 yıllık sıçan çalışmasında kanserojen değil, farede şüpheli (tiroid adenomu, doza bağlı değil). Ekim 2026 taraması (PubMed, Cochrane, ClinicalTrials.gov, Europe PMC): bu soruda randomize kontrollü çalışma yok; saf CBD ile kanser riskini inceleyen insan çalışması bulunamadı. İçilen kenevir için 2 şemsiye derleme, 1 kurum değerlendirmesi (NASEM 2017), 8 sistematik derleme ve meta-analiz, 4 Mendel randomizasyonu çalışması, 12 kohort ya da kayıt çalışması, 4 havuzlanmış olgu-kontrol analizi ve 7 olgu-kontrol çalışması; saf CBD için 1 kurum değerlendirmesi ve 1 hayvan çalışması (ruhsatlı ilacın ABD ve Avrupa ürün bilgileri); THC için 1 hayvan çalışması bulundu; hepsi aşağıdaki tabloda. İki 2026 meta-analizi tabloya alınmadı: testis meta-analizinin sonuçları aynı üç çalışmadan yapılmış önceki meta-analizlerle birebir aynıydı, akciğer meta-analizinin kohort sonucu ise kaynak çalışmayla uyuşmayan iki sayıya dayanıyordu. Cochrane derlemesi, Türkiye'den çalışma ve ClinicalTrials.gov'da bu soruyu inceleyen süren bir çalışma bulunamadı.
Kanıt değerlendirmesi: Saf CBD: yetersiz (kanser riskini inceleyen insan çalışması yok; yalnız ruhsatlı ilacın iki yıllık hayvan çalışmaları ve Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi değerlendirmesi)
Saf CBD
Saf CBD'nin ya da CBD yağının insanda kanser riskini inceleyen hiçbir çalışma bulunamadı. Ruhsatlı saf CBD ilacının iki yıllık hayvan çalışmaları ABD ve Avrupa ürün bilgilerinde farklı ayrıntıyla özetleniyor. ABD prospektüsüne göre erkek farelerde en yüksek dozda (günde kilo başına 300 mg) iyi huylu karaciğer tümörleri (hepatosellüler adenom) arttı, sıçanlarda istatistiksel olarak anlamlı bir tümör artışı görülmedi. Avrupa ürün bilgisine göre ise bu karaciğer tümörleri erkek farelerde bütün dozlarda, dişi farelerde en yüksek dozda arttı; erkek sıçanlarda bütün dozlarda testisteki Leydig hücrelerinde aşırı çoğalma ve iyi huylu tümör arttı, en yüksek dozda bir sıçanda kötü huylu Leydig hücreli tümör görüldü; belge sıçandaki bu tümörlerin insan için öneminin genellikle sınırlı sayıldığını yazıyor. CBD ve iki ana yıkım ürünü genetik hasar testlerinde olumsuzdu. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (2026), saf CBD'nin kendisinin genetik hasar yapmadığını düşündüren yayınlara karşın üretim ve formülasyonun yeni tehlikeler getirebileceğini ve uzun süreli kullanımın etkilerinin bilinmediğini yazdı. CBD'nin kanser riskini artırdığı da azalttığı da gösterilmedi.
THC içeren ürünler
Bulgular neredeyse tamamen esrarın içilmesine ait ve kanser türüne göre ayrılıyor. Testis: uzun süreli (10 yıldan fazla) ya da sık kullanımda testis germ hücreli tümörleriyle ilişki; aynı üç ABD olgu-kontrol çalışmasının meta-analizleri (OR yaklaşık 1,4–1,9), İsveç kohortu (yoğun kullanımda HR 2,57) ve 2026 Fransız çalışması artış gösterdi, ama etkilenen tümör tipi çalışmalar arasında farklı ve yaşlı katılımcılı ve az olgulu İngiltere kohortunda ilişki yok; ABD Ulusal Akademileri 2017'de seminom dışı tip için 'sınırlı' kanıt gördü (kanıt zayıf). Akciğer: 2159 hastalık havuzlanmış analizde ve hiç sigara içmemişlerde artış yok, ABD Ulusal Akademileri (2017) ilişki olmadığına dair orta düzeyde kanıt gördü; İsveç kohortunda (HR 2,12) ve ABD kayıt kohortunda (RR 3,87) yoğun kullanımda artış; tütünden ayırmak zor (karışık, çok zayıf). Baş-boyun ve ağız: büyük havuzlanmış analizlerde ve meta-analizlerde artış yok, bazılarında daha düşük risk (ABD Ulusal Akademileri 2017: ilişki olmadığına dair orta düzeyde kanıt); ABD kayıt kohortlarında kullanım bozukluğunda herhangi bir baş-boyun kanseri yaklaşık 3,5 kat, ağız kanseri 2,5–3,3 kat, ama bir hastane kaydında alkol ve sigara düzeltmesiyle kayboldu (çelişkili, çok zayıf). Mesane, prostat, böbrek: iki yönde bulgular (yetersiz). Beyin (glioma): tek kohort (yetersiz). Çocukluk kanserleri (gebelikte kullanım): küçük ve çelişkili olgu-kontrol çalışmaları (yetersiz). Ağızdan alınan THC (ilaç olarak) için insanda kanser verisi yok; THC iki yıllık sıçan çalışmasında kanser yapmadı, farelerde tiroidde doza bağlı olmayan şüpheli bir bulgu vardı.
Kanıt: İçilen kenevir ve THC içeren ürünler: kanser riskini artırıp artırmadığına dair kanıt zayıf (yalnız gözlemsel çalışmalar ve Mendel randomizasyonu; en tutarlı sinyal testis kanserinde, kanıt gücü düşük; akciğer ve baş-boyunda çelişkili ve çok zayıf; mesane, prostat, böbrek, beyin ve çocukluk kanserlerinde yetersiz; ağızdan THC için insan verisi yok)
Çalışmalardaki doz aralığı
Tedavi dozu yok (risk sayfası). İnsan çalışmalarındaki maruziyet ölçüleri: hiç kullanmış olmak; joint-yıl (≥10, ≥60); ömür boyu kullanım sayısı (>50 kez, ≥2000 kez); en az haftalık ya da günlük kullanım; ≥10 yıl kullanım; kayıtlarda kenevir kullanım bozukluğu tanısı. Hayvan çalışmaları (2 yıl): saf CBD farede 30–300, sıçanda 15–150 mg/kg/gün; THC sıçanda 12,5–50, farede 125–500 mg/kg (haftada 5 gün); bunlar çalışma dozlarıdır, kişisel öneri değildir
Başlangıç ve artırma
Uygulanamaz: çalışmalar bir tedaviyi değil kullanım alışkanlığını ölçtü; doz ayarlaması yok
Bu değerler araştırmacıların hekim gözetiminde uyguladığı dozlardır; sizin için önerilen doz değildir. "mg/kg/gün", vücut ağırlığının her kilogramı için günlük miligram demektir.
| Çalışma | Katılımcı | Ürün | Doz ve artırma | Süre | Sonuç | Kaynak |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Nargis 2025 Şemsiye derleme (kenevir ve kanser riskine ilişkin dünya epidemiyolojik kanıtının gözden geçirilmesi) | Bildirilmemiş (özette; tam metin okunamadı) Genel toplumda kenevir kullananlar | Kenevir kullanımı (çoğunlukla eğlence amaçlı, içilerek) | Uygulanamaz | Yayınlara göre değişken | Yazarlara göre kenevir ile kanser riski arasındaki bağlar 'kesin olmaktan çok düşündürücü'. Kenevir kullanımıyla en yakından ilişkilendirilen kanser seminom dışı testis kanseri; akciğer ve baş-boyun skuamöz hücreli kanserleri ile ağız, meme, karaciğer, rahim ağzı, gırtlak, pankreas, tiroid ve çocukluk kanserlerinde artış yönünde 'yeni ortaya çıkan kanıt' bildirildi. Yazarlar karıştırıcı etkenlerden, yanlış sınıflandırmadan ve maruziyet ölçümündeki hatalardan arındırılmış yeni çalışmalara gerek olduğunu yazdı | PMID 39427677, doi:10.1016/S2468-2667(24)00223-8, PMID 40921170, 10:e814, içeriği okunamadı) |
| Solmi 2023 Şemsiye derleme (101 meta-analiz: 50 gözlemsel, 51 RKÇ; gözlemsel kanıt için kanıt sınıfı, RKÇ'ler için GRADE) | 101 meta-analiz; kanserle ilgili sonuçlar 4 meta-analizden (Ghasemiesfe 2019, Gurney 2015, de Carvalho 2015, Zhang 2015) Genel toplum ve çeşitli hasta grupları; kanser riski sonuçları genel toplumda | Kenevir, kannabinoidler ve kenevir bazlı ilaçlar | Uygulanamaz | Arama 9 Şubat 2022'ye kadar | Genel toplumda kenevirle ilgili 119 ilişkiden kanserle ilgili olanlar ana analizde 'zayıf' ya da kanıtsız sınıfta kaldı; 1000'den fazla vaka ölçütü kaldırılınca testis kanserine ait üç ilişki 'düşündürücü' sınıfa yükseldi. En güçlü ('ikna edici') kanıt sınıfında gebelikte kullanımla gebelik yaşına göre küçük bebek (eşdeğer OR 1,61; %95 GA 1,41–1,83) ve düşük doğum ağırlığı (1,43; 1,27–1,62; ikisi de karıştırıcı etkenlere göre düzeltilmemiş tahminler) ile sürücülerde kaza (1,27; 1,21–1,34) vardı; ergenlerde psikoz (1,71; 1,47–2,00) ana analizde 'çok düşündürücü', yalnız kohortlar alınınca 'ikna edici' sınıftaydı. Yazarlar ergenlik ve genç erişkinlikte, ruhsal hastalığa yatkın kişilerde, gebelikte ve araç kullanmadan önce ve kullanırken kenevirden kaçınılmasını destekledi | PMID 37648266, doi:10.1136/bmj-2022-072348, PROSPERO CRD42018093045, PMID 37722728 |
| Ghasemiesfe 2019 Sistematik derleme ve meta-analiz (gözlemsel çalışmalar; kanıt gücü derecelendirmesi) | 25 çalışma (19 olgu-kontrol, 5 kohort, 1 kesitsel); yalnız 2'si düşük yanlılık riskli Erişkin kenevir kullananlar ve kullanmayanlar | Kenevir (çoğunlukla içilerek) | Maruziyet: hiç kullanmış olmak (en az 1 joint-yıl; 1 joint-yıl = bir yıl boyunca günde bir sarma) ve kullanım süresi | 1973–Nisan 2019 yayınları | Testis: 10 yıldan uzun kullanım testis germ hücreli tümörleriyle ilişkili (OR 1,36; %95 GA 1,03–1,81; 3 olgu-kontrol), seminom dışı tipte daha belirgin (1,85; 1,10–3,11); seminomda ilişki yok (0,98; 0,47–2,06); hiç kullanmış olmak ilişkili değil (1,11; 0,81–1,53); kanıt gücü 'düşük'. Baş-boyun skuamöz kanseri (1,26; 0,88–1,80; 4 çalışma) ve ağız kanseri (1,22; 0,95–1,56; 2 çalışma) için hiç kullanmış olmak ilişkili değil. Akciğer: 8 çalışmanın sonuçları karışık, birleştirilemedi; kanıt 'yetersiz'. Mesane, prostat, rahim ağzı, glioma, lenfoma, Kaposi sarkomu, geniz, gırtlak, yemek borusu ve öteki kanserlerde tek tük çalışma; hepsinde kanıt 'yetersiz'. Yalnız kenevir içenler çok az, maruziyet düşük ve iyi tanımlanmamış | PMID 31774524, doi:10.1001/jamanetworkopen.2019.16318, PMID 31940033, sonuçları değiştirmiyor). PROSPERO CRD42018102457 |
| Clark 2021 Kapsam derlemesi ve meta-analiz (gözlemsel çalışmalar; ABD'ye odaklı) | 34 çalışmadan 55 risk oranı (50'si analizde) Kenevir kullananlar ve kullanmayanlar; çeşitli kanser türleri | Kenevir kullanımı | Uygulanamaz | Arama Ağustos 2019'a kadar | Bütün veriler birleştirilince kenevir kullananlarda kanser riski anlamlı fark göstermedi (RR 0,90; p > 0,06; heterojenlik yüksek, I² %72). Yazarlar Kuzey Afrika verilerini (orada kenevir tütünle karıştırılarak içiliyor), tütüne göre düzeltme yapmayan ve az vakalı verileri çıkarınca risk daha düşük çıktı (RR 0,86; p < 0,017; 24 veri noktası); baş-boyun kanserlerinde RR 0,83. Testis kanserinde RR 1,12 (anlamlı değil). Heterojenlik yüksek kaldı ve aynı çalışmanın ayrı sonuçları (ör. erkek ve kadın) bağımsız veri noktası sayıldı; yazarlar sonuca 'düşük güven' duyduklarını yazdı. Çıkarılan Kuzey Afrika çalışmaları (Berthiller 2008, Voirin 2006 ve Feng 2009 dahil) artış bildirmişti; ters yöndeki bu sonuç seçim kararlarına duyarlı | PMID 33998861, doi:10.1089/can.2019.0095 |
| NASEM 2017 (ABD Ulusal Akademileri raporu) Uzman komitesi raporu (ABD Ulusal Bilim, Mühendislik ve Tıp Akademileri; iyi ve orta kaliteli sistematik derlemelere ve seçilmiş birincil çalışmalara dayalı değerlendirme; beş basamaklı kanıt düzeyi) | Kanser bölümünde 3 sistematik derleme (biri havuzlanmış analiz) ve 3 birincil çalışma; çocukluk kanserleri için birincil olgu-kontrol çalışmaları Erişkin kenevir kullananlar; anne ya da babası kenevir kullanmış çocuklar | Kenevir (çoğunlukla içilerek) | Komitenin sonuçları: kenevir içmekle akciğer kanseri (5-1) ve kenevir kullanımıyla baş-boyun kanserleri (5-2) arasında istatistiksel ilişki olmadığına dair orta düzeyde kanıt; şu anki, sık ya da uzun süreli kenevir içmekle seminom dışı testis germ hücreli tümörleri arasında ilişkiye dair sınırlı kanıt (5-3); yemek borusu, prostat, rahim ağzı, glioma, Hodgkin dışı lenfoma, penis, anüs ve mesane kanserleri ile Kaposi sarkomu (5-4, 5-5) ve anne ya da babanın kenevir kullanımıyla çocukta lösemi, rabdomiyosarkom, astrositom ve nöroblastom (5-6) için kanıt yetersiz. Bölümdeki en yeni yayınlar 2015 tarihli; 2017 sonrasındaki kayıt kohortları ve Mendel randomizasyonu çalışmaları raporda yok | PMID 28182367, doi:10.17226/24625, National Academies Press, 5. bölüm 'Cancer' (nationalacademies.org/read/24625/chapter/7, 28.10.2026'da okundu), NCBI Bookshelf kopyası (NBK425767) bot doğrulaması nedeniyle açılamadı. Aynı rapor glokom ve huzursuz-bagirsak-mide tablolarında da var | ||
| Mehra 2006 Sistematik derleme (meta-analiz yok) | 19 çalışma 18 yaş üstü kenevir içenler | Kenevir içmek | Uygulanamaz | 1966–Ekim 2005 yayınları | Kenevir içenlerde katran maruziyetinde artış, akciğer makrofajlarında işlev bozukluğu, oksidatif stres ve bronş zarında kanser öncesi değişiklikler bildirildi; ancak gözlemsel çalışmalar tütüne göre düzeltme yapıldıktan sonra kenevirle akciğer kanseri arasında anlamlı ilişki gösteremedi. Başlıca sorunlar: seçim yanlılığı, küçük örneklemler, katılımcıların genç olması (kanserin gelişmesi için yeterli süre yok) ve tütüne göre düzeltmenin eksikliği | PMID 16832000, doi:10.1001/archinte.166.13.1359 |
| de Carvalho 2015 Sistematik derleme ve meta-analiz (eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışmaları) | 6 makale (9 olgu-kontrol çalışması) Baş-boyun kanserli hastalar ve kontroller; olguların %12,6'sı, kontrollerin %14,3'ü kenevir kullanmış | Kenevir (ömür boyu kullanım) | Maruziyet: hiç kullanmış olmak | Bildirilmemiş (özette) | Yaşa, cinsiyete, ırka ve tütüne göre düzeltilmiş modellerde ömür boyu kenevir kullanımı baş-boyun kanseriyle ilişkili değil (OR 1,02; %95 GA 0,91–1,14; p = 0,72). Veriler farklı biçimlerde sunulduğu için doz ya da süre analizi yapılamadı | PMID 26433192, doi:10.1016/j.archoralbio.2015.09.009, PMID 27449844, başlığı 'ilişkiyi desteklemek ya da çürütmek için kanıt yetersiz') |
| Ibrahim Mohammad 2025 Sistematik derleme ve meta-analiz (olgu-kontrol çalışmaları; rastgele etkiler) | 6 olgu-kontrol çalışması; 4686 olgu, 10.370 kontrol Ağız kanseri (ICD-10 C00–C06) olanlar ve kontroller | Kenevir kullanımı | Maruziyet: kullanmış olmak; süre ve başlama yaşına göre alt gruplar | Arama Ağustos 2025'e kadar | Kenevir kullanımı ağız kanseri riskinde azalmayla ilişkili bulundu (OR 0,66; %95 GA 0,50–0,87; p = 0,003; I² %47); üç çalışma anlamlı azalma, üçü anlamlı fark göstermedi; doz-yanıt ilişkisi gözlenmedi. Yazarlar yöntem sınırlılıkları, maruziyet ölçümündeki farklılıklar ve çelişen yeni kanıtlar nedeniyle dikkatli yorum gerektiğini yazdı. Ters yönde (daha düşük risk) bir bulgu; olgu-kontrol çalışmaları neden-sonuç göstermez | PMID 41236922, doi:10.1080/15332640.2025.2581692 |
| Song 2020 Sistematik derleme ve meta-analiz (epidemiyolojik çalışmalar; rastgele etkiler) | Kenevir için 4, tütün için 12 çalışma Testis germ hücreli tümörü olanlar ve kontroller | Kenevir kullanımı (karşılaştırma için tütün içmek) | Maruziyet: hiç kullanmış olmak | Bildirilmemiş (özette) | Hiç kenevir kullanmış olmak seminom dışı testis tümörüyle ilişkili (özet OR 1,71; %95 GA 1,12–2,60); tütün içmek bütün testis germ hücreli tümörleriyle ilişkili (1,18; 1,05–1,33). Yazarlara göre veriler hem kannabinoidlerin hem dumandaki öteki maddelerin rolüyle uyumlu; tütün ve kenevirin birlikte kullanımını ve dumansız kannabinoid kaynaklarını ayıran çalışmalara gerek var | PMID 32409200, doi:10.1016/j.urolonc.2020.03.013 |
| Gurney 2015 Sistematik derleme ve meta-analiz (olgu-kontrol çalışmaları; rastgele etkiler) | 3 olgu-kontrol çalışması; 719 olgu, 1419 kontrol (hepsi ABD, veriler çoğunlukla 1990'lardan) 18–50 yaş erkekler | Kenevir kullanımı (kendi bildirimi) | Maruziyet: şu anki, en az haftalık ve 10 yıldan uzun kullanım | 1 Ocak 1980–13 Mayıs 2015 yayınları | Şu anki kullanım (OR 1,62; %95 GA 1,13–2,31), en az haftalık kullanım (1,92; 1,35–2,72) ve 10 yıldan uzun kullanım (1,50; 1,08–2,09) testis germ hücreli tümörüyle ilişkili; hiç kullanmış olmak için sonuç belirsiz (1,19; 0,72–1,95). İlişki seminom dışı tipte daha güçlü (şu anki kullanımda 2,09; 1,29–3,37; en az haftalık kullanımda 2,59; 1,60–4,19); seminomda kanıt yetersiz. İki çalışmada olgular ile kontrollerin yanıt oranları çok farklıydı; kullanım kendi bildirime dayanıyor | PMID 26560314, doi:10.1186/s12885-015-1905-6, PMID 19204904, PMID 20925043, PMID 22965656, PMID 23233189, PMID 41188200, 62, 1, 13–2, 31) bu meta-analizle, seminom dışı tip sonucu (1, 71, 1, 12–2, 60) Song 2020 ile birebir aynı |
| Mehrnoush 2022 Sistematik derleme (nitel sentez; Newcastle-Ottawa ölçeği) | 3 çalışma (arama insan çalışmalarıyla sınırlanmadı) Mesane kanseri | Kenevir kullanımı | Uygulanamaz | Bildirilmemiş (özette) | Kenevir ile mesane kanseri arasındaki ilişki çok az çalışılmış; bulunan az sayıdaki çalışmanın sonuçları çelişkili: kanser yapıcı etki de koruyucu etki de bildirildi. Yazarlar sağlam tasarımlı yeni çalışmalar gerektiğini yazdı | PMID 35775355, doi:10.4081/aiua.2022.2.248 |
| Baumeister 2021 İki örneklemli Mendel randomizasyonu (genetik yatkınlığı kullanan 'doğal deney') | Ömür boyu kullanım genetik verisi 184.765 kişi; kullanım bozukluğu 17.068 hasta ve 357.219 kontrol; akciğer kanseri 29.266 hasta ve 56.450 kontrol Avrupa kökenli erişkinler (uluslararası konsorsiyumlar, 23andMe, UK Biobank) | Ömür boyu kenevir kullanımına ve kullanım bozukluğuna genetik yatkınlık | Uygulanamaz | Uygulanamaz (genetik veri) | Ömür boyu kenevir kullanımına genetik yatkınlık skuamöz hücreli akciğer kanseri riskinde artışla ilişkili (OR 1,22; %95 GA 1,07–1,39; p = 0,003, q = 0,025); pleiotropiye dayanıklı yöntemler ve kontrol analizleri yanlılık göstermedi. Özette başka anlamlı ilişki bildirilmiyor. Yazarlara göre bulgu olası bir nedensel ilişkiyi düşündürüyor; gözlemsel çalışmalarla ve başka yöntemlerle doğrulanması gerekiyor | PMID 33852959, doi:10.1016/j.jtho.2021.03.025 |
| Niu 2024 İki örneklemli Mendel randomizasyonu | Genetik veri: ICC, UK Biobank ve 23andMe (ömür boyu kullanım); Psikiyatrik Genomik Konsorsiyumu, iPSYCH ve deCODE (kullanım bozukluğu); 9 kanser türü Avrupa kökenli erişkinler | Ömür boyu kenevir kullanımına ve kullanım bozukluğuna genetik yatkınlık | Uygulanamaz | Uygulanamaz (genetik veri) | Ömür boyu kullanıma genetik yatkınlık meme kanseri dışındaki kanserlerle ilişkili değil; meme kanserinde risk biraz düşük (OR 0,981; p = 0,016). Kullanım bozukluğuna yatkınlık meme (OR 1,007; p = 0,007) ve akciğer kanseri (OR 1,122; p = 0,014) riskinde artışla ilişkili. Etki büyüklükleri küçük; özette güven aralıkları yok. Huang 2023 (Mendel randomizasyonu) ile büyük ölçüde aynı genetik veri kaynaklarını kullanıyor; meme kanserinde iki çalışmanın sonucu ters yönde | PMID 37947877, doi:10.1007/s00508-023-02303-3 |
| Huang 2023 (Mendel randomizasyonu) İki örneklemli Mendel randomizasyonu | Kenevir kullanımı genetik verisi (Avrupa kökenli genom çapında meta-analiz); kanser verisi UK Biobank ve GliomaScan; 9 kanser türü Avrupa kökenli erişkinler | Kenevir kullanımına genetik yatkınlık | Uygulanamaz | Uygulanamaz (genetik veri) | Kenevir kullanımına genetik yatkınlık rahim ağzı kanseriyle ilişkili (OR 1,0013; %95 GA 1,0004–1,0022; p = 0,005); gırtlak (OR 1,0004; p = 0,03) ve meme kanseri (1,0037; p = 0,047) için düşündürücü kanıt; melanom, kolorektal, ağız, orofarenks ve yemek borusu kanserleri ile glioma için nedensel ilişki kanıtı yok. Bildirilen olasılık oranları 1'e çok yakın; klinik anlamı belirsiz | PMID 37099198, doi:10.1007/s00432-023-04807-x |
| Su 2025 İki örneklemli Mendel randomizasyonu (FinnGen ve UK Biobank) | Bildirilmemiş (özette) Avrupa kökenli erişkinler | Kenevir kullanım bozukluğuna genetik yatkınlık (opioid kullanım bozukluğu da incelendi) | Uygulanamaz | Uygulanamaz (genetik veri) | Kenevir kullanım bozukluğu ile incelenen hiçbir kanser türü arasında nedensel ilişki kanıtı bulunmadı (hepsinde p > 0,05). Opioid kullanım bozukluğu için bulunan ilişkiler (mesane kanserinde artış, akut miyeloid lösemi ve yumurtalık kanserinde azalma) çoklu karşılaştırma düzeltmesinden sonra anlamlı değildi | PMID 40178608, doi:10.1007/s00213-025-06781-3 |
| Gallagher 2026 Geriye dönük eşleştirilmiş kohort (ABD elektronik sağlık kayıtları, 67 sağlık kuruluşu, 20 yıl; eğilim skoru eşleştirmesi) | Grup başına 149.632 (kenevir kullanım bozukluğu tanısı olan ve olmayan) 18 yaş üstü erişkinler | Kenevir (yoğun kullanım; kayıtta kullanım bozukluğu tanısı) | Maruziyet: kayıtta kenevir kullanım bozukluğu tanısı (miktar ve kullanım biçimi bilinmiyor) | 20 yıllık kayıt; ayrıca 1 ve 5 yıldan sonraki analizler | Kenevir kullanım bozukluğu olanlarda akciğer ve bronş kanseri riski yüksek (RR 3,87; %95 GA 3,43–4,38); risk 1 ve 5 yıl sonra da yüksek kaldı; küçük hücreli (2,70; 1,31–5,58), adenokarsinom (2,54; 1,59–4,08) ve skuamöz hücreli (2,90; 1,41–5,95) tiplerin hepsinde artış. Eşleştirme demografi ve akciğer kanseri risk etkenlerine göre yapıldı; kayıt tabanlı olduğu için tütünün miktarı ve kenevirin nasıl kullanıldığı ölçülemiyor. Aynı dergide yayımlanan iki mektup yöntemin açıklığını ve yorumunu sorguladı; yazarlar yanıt verdi | PMID 42044619, doi:10.1016/j.lungcan.2026.109421, PMID 42172736, PMID 42442866, PMID 42372382 |
| Gallagher 2024 Geriye dönük çok merkezli kohort (ABD elektronik sağlık kayıtları, 64 sağlık kuruluşu; eğilim skoru eşleştirmesi) | 116.076 kenevirle ilişkili bozukluk tanılı ve 3.985.286 tanısız kişi; eşleştirme sonrası grup başına 115.865 Ayakta tedavi kaydı olan, daha önce baş-boyun kanseri olmayan ABD'li erişkinler | Kenevir (kayıtta kenevirle ilişkili bozukluk tanısı) | Maruziyet: kayıtta kenevirle ilişkili bozukluk tanısı (miktar, sıklık ve biçim bilinmiyor) | 20 yıllık kayıt (Nisan 2024'e kadar) | Kenevirle ilişkili bozukluğu olanlarda herhangi bir baş-boyun kanseri riski yüksek (RR 3,49; %95 GA 2,78–4,39): ağız (2,51; 1,81–3,47), orofarenks (4,90; 2,99–8,02) ve gırtlak (8,39; 4,72–14,90). Eşleştirmede yaş, ırk ve etnik köken, alkol kullanım bozukluğu ve tütün kullanımı (tanı koduyla) vardı; tütün ve alkol miktarı, HPV ve tümör tipi yoktu. Yazarlar doz-yanıtın incelenemediğini ve kenevir kullanımının kayıtlarda eksik yazılmış olabileceğini belirtti. Aynı sayıda bir yorum, sonra açıklama isteyen iki mektup yayımlandı | PMID 39115834, doi:10.1001/jamaoto.2024.2419, PMID 40014339, PMID 39636626, PMID 39636627, PMID 39636616, yorum ve mektupların metni okunamadı |
| Davis 2025 Geriye dönük eşleştirilmiş kohort (ABD, TriNetX sağlık kayıtları, 2004–2024; her kanser için ayrı eğilim skoru eşleştirmesi) | 74.642 kenevir kötüye kullanımı ya da bağımlılığı tanılı ve 4.709.585 tanısız kişi (eşleştirme sonrası sayılar kansere göre değişiyor) Daha önce ürogenital kanseri olmayan ABD'li erişkinler | Kenevir (kayıtta kötüye kullanım ya da bağımlılık tanısı) | Maruziyet: kayıtta tanı kodu (miktar bilinmiyor) | 2004–2024 kayıtları | Eşleştirmeden sonra kenevir kötüye kullanımı ya da bağımlılığı mesane (%0,14'e karşı %0,03; RR 4,21; %95 GA 2,70–6,57), böbrek (RR 3,70; 2,52–5,43) ve prostat kanseri (RR 2,80; 2,19–3,58) riskinde artışla ilişkili; üst idrar yolu, testis ve penis kanserinde anlamlı ilişki yok (bu kanserler nadir olduğu için ilişki dışlanamıyor). Eşleştirme demografi, tütün kullanımı, nikotin bağımlılığı, öteki madde bozuklukları ve her kanserin risk etkenlerine göre yapıldı; doz bilgisi yok | PMID 40484779, doi:10.1016/j.urolonc.2025.05.010 |
| Maan 2026 Geriye dönük çok merkezli eşleştirilmiş kohort (TriNetX; eğilim skoru eşleştirmesi) | Eşleştirme sonrası grup başına 6858 kronik pankreatit hastası (önce 10.864 kenevir kullanım bozukluğu olan, 42.160 olmayan) Kronik pankreatitli erişkinler (pankreas kanseri riski zaten yüksek bir grup) | Kenevir (kayıtta kullanım bozukluğu tanısı) | Maruziyet: kayıtta tanı kodu | Ortalama izlem 736 gün (bozukluğu olanlar) ve 896 gün (olmayanlar) | Kenevir kullanım bozukluğu olanlarda izlem süresince daha az pankreas kanseri saptandı (67'ye karşı 274 olgu; HR 0,26; %95 GA 0,20–0,34); akut pankreatit ataklarında hafif artış vardı (HR 1,10; 1,04–1,17). Kullanım bozukluğu olanlarda izlem daha kısaydı; yazarlar bulguyu 'izlem süresince daha az saptama' olarak yorumluyor ve ileriye dönük doğrulama istiyor. Ters yönde (daha düşük risk) bir bulgu; özel bir hasta grubunda | PMID 41533288, doi:10.1007/s12029-025-01383-w, PMID 41779300 |
| Cuomo 2025 Geriye dönük kohort (Kaliforniya Üniversitesi'ne bağlı 6 akademik merkezin sağlık kayıtları) | 45.129 kişi; 949'unda (%2,1) izlemde kenevir kullanım bozukluğu tanısı Madde kullanım bozukluğu için taranmış, daha önce ağız kanseri olmayan erişkinler | Kenevir (kayıtta kullanım bozukluğu tanısı) | Maruziyet: izlemde yeni tanı kodu | 5 yıl izlem (başlangıç 2012–2019; kayıtlar Aralık 2024'e kadar) | Ağız (dudak ya da dil) kanseri kenevir kullanım bozukluğu olanlarda %0,74, olmayanlarda %0,23 sıklıkta görüldü; yaş, cinsiyet, beden kitle indeksi ve sigara içmeye göre düzeltilince olasılık yaklaşık üç kat (OR 3,25; %95 GA 1,47–7,17; HR 3,25; 1,48–7,13). Bozukluk grubunda olgu sayısı az (949 kişinin %0,74'ü); alkol, HPV ve sosyoekonomik durum verisi yoktu. Yazarlar bu grupta rutin ağız muayenesinin yararlı olabileceğini yazdı | PMID 40746396, doi:10.1016/j.pmedr.2025.103185 |
| Katz 2026 Geriye dönük hastane veri tabanı çalışması (i2b2, ICD-10 kodları; lojistik regresyon) | Bildirilmemiş (özette) Bir hastane veri tabanındaki baş-boyun kanserli hastalar ve kenevir kullananlar | Kenevir kullanımı (tanı kodu) | Uygulanamaz | Bildirilmemiş (özette) | Kenevir kullananlarda orofarenks kanseri olasılığı ham analizde 3,12 kat, ağız kanseri 2,38 kat yüksekti; yaş, cinsiyet ve ırka göre düzeltmede anlamlı kaldı, ama alkol (orofarenks 1,07; ağız 0,7) ya da sigara (0,87; 0,62) düzeltmesinden sonra anlamlılık kayboldu; HPV aşısına göre düzeltmede orofarenks 1,02. Yazarlara göre ilişkiyi kenevirden çok alkol ve sigara açıklıyor olabilir | PMID 40935384, doi:10.1111/jop.70055 |
| Huang 2023 (UK Biobank) İleriye dönük toplum kohortu (UK Biobank) ve Mendel randomizasyonu | 151.945 kişi (33.449'u kenevir kullanmış); testis ve prostat analizleri 64.730 erkekte 40–69 yaş Birleşik Krallık erişkinleri | Kenevir kullanımı (anket; daha önce ve şu anda kullanım ayrıldı) | Maruziyet: ömür boyu 1–2, 3–10, 11–100 ya da 100'den fazla kez; analizde hiç ya da daha önce kullanmış olmak | Katılım 2006–2010, izlem Mayıs 2020'ye kadar | Daha önce kullanmış olmak böbrek (HR 0,61; %95 GA 0,40–0,93) ve prostat kanseri (HR 0,83; 0,74–0,94; özette 0,82) riskinde azalmayla ilişkili; mesane kanserinde anlamlı olmayan azalma (0,77; 0,58–1,02), kadınlarda anlamlı (0,43; 0,21–0,86); testis kanserinde ilişki yok (0,85; 0,37–1,97; yalnız 29 olgu, katılımcılar 40–69 yaşında). Şu anda kullananlarda bütün ürolojik kanserler daha sık görüldü; yazarlara göre bu, tanıdan sonra tedavi amaçlı kullanımı yansıtabilir (ters nedensellik). Mendel randomizasyonu böbrek kanserinde olası bir azalma gösterdi. Kenevir kullananlar arasında tütün içenler daha fazlaydı; mesane ve böbrek analizleri tütüne göre düzeltildi, prostat analizi yalnız yaş ve aile öyküsüne göre. Ters yönde (daha düşük risk) bir bulgu | PMID 35975633, doi:10.1002/cam4.5132 |
| Callaghan 2017 İleriye dönük toplum kohortu (İsveç askerlik yoklaması, 42 yıl izlem; ulusal kayıtlarla eşleştirme) | 49.343 erkek (analizde 45.250; 119 testis kanseri) 1969–1970'te askerlik yoklamasına giren 18–21 yaş İsveçli erkekler | Kenevir kullanımı (yoklamada isimli anket) | Maruziyet: ömür boyu kullanım; 50 kezden fazla 'yoğun' sayıldı | 1970–2011 | Hiç kullanmış olmak testis kanseriyle anlamlı ilişkili değil (düzeltilmiş HR 1,42; %95 GA 0,83–2,45); 50 kezden fazla kullanım testis kanseri riskinde artışla ilişkili (HR 2,57; 1,02–6,50). Analizler tütün, alkol ve öteki etkenlere göre düzeltildi. Kullanım yalnız bir kez, gençlikte soruldu; sonraki yıllardaki kullanım bilinmiyor | PMID 29093004, doi:10.1158/1055-9965.EPI-17-0428 |
| Callaghan 2013 İleriye dönük toplum kohortu (İsveç askerlik yoklaması, 40 yıl izlem; ulusal kayıtlarla eşleştirme) | 49.321 erkek (analizde 44.284) 18–20 yaş İsveçli erkekler | Kenevir içmek (yoklamada anket) | Maruziyet: ömür boyu 50 kezden fazla kullanım 'yoğun' (katılımcıların %1,7'si) | 1969–1970'ten 2009'a | Yoğun kullanım (ömür boyu 50 kezden fazla) 40 yılda akciğer kanseri riskinde iki kattan fazla artışla ilişkili (HR 2,12; %95 GA 1,08–4,14); başlangıçtaki tütün ve alkol kullanımı, solunum hastalıkları ve sosyoekonomik duruma göre düzeltildi. Daha az kullanım düzeylerinin sonuçları özette yok. Kullanım yalnız bir kez soruldu; sonraki yıllardaki tütün ve kenevir kullanımı bilinmiyor | PMID 23846283, doi:10.1007/s10552-013-0259-0 |
| Thomas 2015 İleriye dönük kohort (California Men's Health Study; anket ve elektronik sağlık kayıtları) | 84.170 erkek; 279 mesane kanseri 45–69 yaş, çok etnik gruptan erkekler | Kenevir kullanımı (anket, 2002–2003) | Maruziyet: hiç kullanmış olmak | 11 yıl | Yalnız kenevir kullananlarda mesane kanseri riski %45 düşük (HR 0,55; %95 GA 0,31–1,00); yalnız tütün içenlerde yüksek (1,52; 1,12–2,07); ikisini birlikte kullananlarda anlamlı değil (1,28; 0,91–1,80). Yazarlara göre neden-sonuç ilişkisi kurulamaz; düzeltme yaş, ırk ve beden kitle indeksiyle sınırlı (Ghasemiesfe 2019'a göre önemli karıştırıcılar için yeterli düzeltme yok). Ters yönde (daha düşük risk) bir bulgu | PMID 25623697, doi:10.1016/j.urology.2014.08.060, PMID 25623698, PMID 25623699, PMID 26292856, metinleri okunamadı |
| Efird 2004 İleriye dönük kohort (Kaiser Permanente, Kuzey Kaliforniya) | 133.811 kişi 25 yaş üstü, daha önce beyin tümörü olmayan sağlık sigortası üyeleri | Kenevir içmek (anket) | Maruziyet: ayda en az bir kez kenevir içmek | 21 yıla kadar izlem (başlangıç 1977–1985) | Ayda en az bir kez kenevir içenlerde, sigara ve öteki etkenlere göre düzeltildikten sonra erişkin başlangıçlı kötü huylu glioma (bir tür beyin tümörü) riski 2,8 kat (%95 GA 1,3–6,2); doz-yanıt ilişkisi gözlenmedi. Ghasemiesfe 2019 kullanım miktarının ölçülmediğini belirterek kanıtı yetersiz saydı | PMID 15174522, doi:10.1023/b:neon.0000024746.87666.ed |
| Sidney 1997 Geriye dönük kohort (Kaiser Permanente sağlık taraması, San Francisco ve Oakland) | 64.855 kişi 15–49 yaş sağlık taramasına katılanlar | Kenevir kullanımı (anket) | Maruziyet: hiç ya da şu anda kullanım; ömür boyu 7 kezden az 'denemiş' sayıldı | Ortalama 8,6 yıl izlem (başlangıç 1979–1985, izlem 1993'e kadar) | Bütün kanserlerde artış yok (erkeklerde RR 0,9; kadınlarda 1,0; %95 GA 0,8–1,1); tütüne bağlı kanserler ile kolorektal, akciğer, melanom, prostat, meme ve rahim ağzı kanserleriyle ilişki yok. Tütün içmeyenler arasında kenevir kullananlarda prostat kanseri (RR 3,1; 1,0–9,5) ve sınırda rahim ağzı kanseri (1,4; 1,0–2,1) daha sık. Katılımcılar genç ve izlem kısa | PMID 9328194, doi:10.1023/a:1018427320658, PMID 31940033 |
| Zhang 2015 Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (Uluslararası Akciğer Kanseri Konsorsiyumu; 6 çalışmanın bireysel verileri) | 2159 akciğer kanseri, 2985 kontrol (370 olgu ve 1358 kontrol hiç tütün içmemiş) ABD, Kanada, Birleşik Krallık ve Yeni Zelanda'dan erişkinler | Kenevir içmek | Maruziyet: alışkanlık hâlinde kullanım; günde en az 1 sarma eşdeğeri; en az 10 joint-yıl | Çalışmalar 1999–2013 | Alışkanlık hâlinde kenevir içenlerde akciğer kanseri riski artmadı (OR 0,96; %95 GA 0,66–1,38); günde en az bir sarma (0,88; 0,63–1,24) ve en az 10 joint-yıl (0,94; 0,67–1,32) için de artış yok. Hiç tütün içmemişlerde de ilişki yok (1,03; 0,51–2,08). Adenokarsinomda anlamlı olmayan artış eğilimi (1,73; 0,75–4,00 ve 1,74; 0,85–3,55); yazarlara göre yoğun kullanımda olası bir zarar dışlanamıyor. Havuzdaki Yeni Zelanda çalışması tek başına yoğun kullanımda (10,5 joint-yıldan fazla) artış bildirmişti (RR 5,7; 1,5–21,6) | PMID 24947688, doi:10.1002/ijc.29036, Havuzdaki çalışmalar arasında Los Angeles (Hashibe 2006, PMID 17035389, PMID 18238947, PMID 18238942, PMID 18591344, 18757709) çalışmaları |
| Marks 2014 Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (INHANCE konsorsiyumu; 9 çalışmanın bireysel verileri) | 1921 orofarenks kanseri, 356 dil kanseri, 7639 kontrol ABD ve Latin Amerika'dan erişkinler | Kenevir içmek | Maruziyet: hiç kullanmış olmak; sıklık ve süre | Çalışmalara göre değişken | Hiç kenevir içmiş olanlarda orofarenks (bademcik ve dil kökü bölgesi) kanseri riski hafif yüksek (düzeltilmiş OR 1,24; %95 GA 1,06–1,47), dil kanseri riski düşük (0,47; 0,29–0,75). HPV'ye göre düzeltilen duyarlılık analizinde orofarenks ilişkisi kayboldu (0,99); HPV antikoru bilinen 4 çalışmada ilişki zaten yoktu (0,89; 0,65–1,19). Hiç tütün ve alkol kullanmamışlarda orofarenks için 2,11 (0,97–4,62). Yazarlara göre ilişki tümörün yerine göre değişebilir; HPV ile karışma ve maruziyetin yanlış sınıflandırılması dışlanmalı | PMID 24351902, doi:10.1158/1055-9965.EPI-13-0181 |
| Berthiller 2009 Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (INHANCE konsorsiyumu; 5 çalışmanın bireysel verileri) | 4029 baş-boyun kanseri, 5015 kontrol Los Angeles, Seattle, Tampa, Houston ve Latin Amerika çalışmaları | Kenevir içmek (kendi bildirimi) | Maruziyet: hiç kullanmış olmak; sıklık, süre ve toplam kullanım | Çalışmalara göre değişken (1985–2000'ler) | Hiç kenevir içmiş olmak baş-boyun kanseri riskini artırmadı (OR 0,88; %95 GA 0,67–1,16); sıklık, süre ya da toplam kullanım arttıkça risk artmadı. Hiç tütün kullanmamışlarda (0,93; 0,63–1,37) ve hiç tütün ve alkol kullanmamışlarda (1,06; 0,47–2,38) da artış yok. Sık kullananlar çoğu çalışmada az olduğu için orta düzeyde bir artış dışlanamıyor | PMID 19423532, doi:10.1158/1055-9965.EPI-08-0845, Havuzdaki çalışmalar arasında Los Angeles (Hashibe 2006, PMID 17035389, PMID 15173020 |
| Berthiller 2008 Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (Tunus, Fas, Cezayir; hastane tabanlı 3 çalışma) | 430 akciğer kanseri, 778 kontrol (yalnız erkekler) Kenevirin yaygın kullanıldığı ve üretildiği Kuzey Afrika ülkelerinden erkekler | Kenevir içmek (bölgede çoğunlukla tütünle karıştırılarak) | Maruziyet: hiç kullanmış olmak; joint-yıl | Bildirilmemiş (özette) | Kenevir içenlerin hepsi tütün de içiyordu. Ülke, yaş, tütün ve mesleki maruziyete göre düzeltilince hiç kenevir içmiş olmak akciğer kanseri riskinde artışla ilişkili (OR 2,4; %95 GA 1,6–3,8; ömür boyu paket-yıla göre düzeltmede 2,3; 1,5–3,6). Kenevir içmeyen tütün içicilerde OR 10,9 (6,0–19,7), hem tütün hem kenevir içenlerde 18,2 (8,0–41,0). Risk joint-yılla arttı, ama doz ya da süreyle artmadı. Yazarlara göre tütünden kalan karıştırıcı etki artışın bir kısmını açıklayabilir | PMID 19057263, doi:10.1097/JTO.0b013e31818ddcde, PMID 17409920, OR 4, 1, PMID 19057257 |
| Coste 2026 (TESTIS) Ülke çapında hastane tabanlı olgu-kontrol çalışması (Fransa) | 454 olgu, 670 kontrol Testis germ hücreli tümörü olan erkekler ve kontroller | Kenevir kullanımı (ergenlik ve genç erişkinlikte zamanlama ve sıklık) | Maruziyet: haftalık eşdeğer puan; günlük, haftalık ve süreğen kullanım | Bildirilmemiş (özette) | Genel olarak kenevir kullanımı testis tümörü riskiyle tutarlı biçimde ilişkili değil. Genç erişkinlikte günlük kullanım riskte artışla ilişkili (OR 1,50; %95 GA 1,02–2,19), özellikle seminomda (tütün, alkol ve eğitime göre düzeltilmiş OR 1,93; 1,13–3,31); 12–25 yaş boyunca haftalık kullanımda düzeltilmiş OR 1,85 (1,11–3,07). Genç erişkinlikte doz-yanıt ilişkisi var (p = 0,046; seminomda 0,016). Ergenlikteki kullanımla ve seminom dışı tiple ilişki yok; bu, eski ABD çalışmalarında seminom dışı tipte görülen ilişkiyle uyuşmuyor; yazarlar alt tip sonuçlarının bağımsız doğrulama gerektirdiğini yazdı | PMID 42447513, doi:10.1016/j.ejca.2026.116939 |
| Feng 2009 Çok merkezli olgu-kontrol çalışması (Cezayir, Fas, Tunus) | 636 hasta, 615 kontrol (kenevir analizi erkeklerde) Nazofarenks (geniz) kanseri olanlar ve kontroller | Kenevir (çoğu tütünle karıştırılmış 'kif' olarak içiliyor) | Maruziyet: hiç kullanmış olmak; ayda 30 kezden fazla; ömür boyu 2000 kezden fazla | 2002–2005 | Erkeklerde hiç kenevir kullanmış olmak geniz kanseriyle ilişkili (OR 1,83; %95 GA 1,04–3,22), ama günlük sigara sayısına göre düzeltilince anlamlılık kayboldu (1,54; 0,86–2,76); ömür boyu 2000 kezden fazla kullanımda 2,62 (1,00–6,86). Tabakalı permütasyon analizi sigaradan bağımsız bir ilişki gösterdi. Kenevir kullananların %97'si sigara da içiyordu; artış eğilimi tütünle karıştırılarak (kif) içenlerdeydi (sigaraya göre düzeltilmiş 1,94; 0,96–3,92), tütüne karıştırmadan içenlerde yoktu (0,97; 0,37–2,52) | PMID 19724280, doi:10.1038/sj.bjc.6605281 |
| Bluhm 2006 Olgu-kontrol çalışması (ABD, Çocuk Onkolojisi Grubu) | 538 nöroblastomlu çocuğun ve 504 kontrolün anneleri Nöroblastom (bir çocukluk çağı sinir dokusu kanseri) tanılı çocuklar ve yaşça eşleştirilmiş kontroller | Annenin gebelik çevresinde esrar ve öteki keyif verici madde kullanımı (kendi bildirimi) | Maruziyet: gebelikten bir ay önce ve gebelik dönemleri | Tanı 1992–1994 | Gebelik çevresinde herhangi bir yasa dışı madde kullanımı nöroblastom riskinde artışla ilişkili (OR 1,82; %95 GA 1,13–3,00); en belirgini gebeliğin ilk üç ayında esrar kullanımı (4,75; 1,55–16,48). Gebelikten önceki ayda kullanım riski artırmadı; ilişki bir yaşından önce tanı alanlarda daha güçlü. Düzeltme yalnız tanı yaşı ve gelirle yapıldı; kullanım geriye dönük hatırlamaya dayanıyor | PMID 16633913, doi:10.1007/s10552-005-0580-3 |
| Trivers 2006 Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD ve Kanada, Çocuk Kanseri Grubu) | 517 olgu, 610 kontrol 18 yaş altı akut miyeloid lösemi (AML) tanılı çocuklar | Anne ve babanın esrar kullanımı (telefonla görüşme) | Maruziyet: ömür boyu; gebelikten 3 ay önce ve gebelikte | Tanı 1989–1993 | Annenin hayatı boyunca esrar kullanmış olması çocukta AML ile ilişkili değil (OR 0,89; %95 GA 0,66–1,19); gebelikten 3 ay önce ya da gebelikte kullanım ters yönde ilişkili (0,43; 0,23–0,80); babanın kullanımı ilişkili değil. Daha önce bildirilen artış doğrulanmadı; yazarlar düşük oranların hatırlama yanlılığından kaynaklanabileceğini yazdı (yanlış sınıflandırmaya göre düzeltilmiş OR'ler 0,82–1,40) | PMID 16466429, doi:10.1111/j.1365-3016.2006.00700.x |
| Grufferman 1993 Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD, ulusal) | 322 olgu, 322 kontrol 0–20 yaş rabdomiyosarkom (yumuşak doku kanseri) tanılı çocuk ve gençler | Anne ve babanın esrar ve kokain kullanımı (telefonla görüşme) | Maruziyet: çocuğun doğumundan önceki yıl | Bildirilmemiş (özette) | Annenin doğumdan önceki yılda esrar kullanımı rabdomiyosarkom riskinde 3 kat (OR 3,0; %95 GA 1,4–6,5), babanınki 2 kat (2,0; 1,3–3,3) artışla ilişkili. Esrar ile kokain kullanımı ve anne ile babanın kullanımı birbiriyle yüksek düzeyde ilişkiliydi; etkiler birbirinden ayrılamadı | PMID 8318638, doi:10.1007/BF00051316 |
| Kuijten 1990 Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD; Pensilvanya, New Jersey, Delaware) | 163 eşleştirilmiş çift 15 yaş altı astrositom (bir beyin tümörü) tanılı çocuklar | Gebelikte esrar maruziyeti (annenin bildirimi) | Maruziyet: gebelikte kullanım | Tanı 1980–1986 | Gebelikte esrar maruziyeti çocukluk astrositomunda istatistiksel olarak anlamlı olmayan, sınırda bir artışla ilişkili (OR 2,8; p = 0,07). Gebelikte bulantı ilacı kullanımı (OR 2,0) ve ailede kanser öyküsü de risk etkeni bulundu; gebelikte alkol ve tütün değildi | PMID 2328486 |
| Robison 1989 Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD, Çocuk Kanseri Çalışma Grubu) | 204 olgu-kontrol çifti Akut lenfoblastik olmayan lösemi (ANLL) tanılı çocuklar | Annenin gebelikten hemen önce ya da gebelikte zihni etkileyen madde kullanımı (başlıkta esrar) | Maruziyet: gebelikten hemen önce ve gebelikte | Bildirilmemiş (özette) | Annenin gebelikten hemen önce ya da gebelik sırasında zihni etkileyen madde kullanması çocukta bu lösemi türünde 11 kat risk artışıyla ilişkili (p = 0,003); esrara maruz kalan çocuklar daha erken yaşta tanı aldı ve belirli alt tiplerde (miyelomonositik, monositik) yoğunlaştı. Olgu sayısı az; 2006'daki daha büyük çalışma (Trivers 2006) bu ilişkiyi doğrulamadı | PMID 2649219 |
| EFSA 2026 (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi bildirisi) Kurum değerlendirmesi (yeni gıda olarak CBD'nin güvenliği; 2022 bildirisinden Haziran 2024'e kadar hayvan ve insan literatürü ve başvuru dosyaları) | Literatür taraması; doz hesabında iyi laboratuvar uygulamasına uygun 5 adet 90 günlük sıçan çalışması Gıda takviyesi olarak CBD kullanacak genel toplum | Saf CBD (saflık en az %98) | Uygulanamaz (kurum değerlendirmesi) | Haziran 2024'e kadar yayımlanan çalışmalar | Panel 2022'de belirlediği veri boşluklarının sürdüğünü yazdı. Genetik hasar (genotoksisite): yeni bir çalışma saf CBD'nin kendisinin genetik hasar yapmadığını düşündürse de üretim süreci, kirleticiler ve formülasyon (ör. nano parçacıklar) yeni tehlikeler getirebileceği için her ürünün ayrıca değerlendirilmesi gerektiği sonucuna vardı. Uzun süreli kullanımın karaciğer, sinir sistemi, üreme ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkileri belirsiz; doz hesabı 90 günlük çalışmalara dayandığı için uzun süreli kullanıma geçişte ek bir belirsizlik katsayısı (2) uygulandı. Bildiri kanserojenliği ve kanser riskini ayrıca ele almıyor. 25 yaş altı, gebe ve emziren kişiler ile ilaç kullananlarda güvenlik belirlenemedi Yan etki: Hayvan çalışmalarında tutarlı karaciğer etkileri; insan çalışmalarında özellikle başka ilaçlarla birlikte karaciğer zararı olasılığı; yüksek dozlarda sindirim sistemi etkileri | PMID 41668771, doi:10.2903/j.efsa.2026.9862, EFSA Journal 2026, 24(2):e9862, önceki bildiri: EFSA NDA Panel 2022 |
| Epidiolex ABD prospektüsü 2026 (hayvan çalışmaları) Hayvan: 2 yıllık kanserojenlik çalışmaları (fare ve sıçan) ve genetik hasar testleri; ruhsatlı saf CBD ilacının ABD prospektüsü, Bölüm 13.1, ve Avrupa ürün bilgisi, Bölüm 5.3; üreticinin çalışmaları, prospektüste yalnız özetleri var, bu taramada hakemli yayınları bulunamadı | Hayvan sayısı prospektüste yazmıyor Fareler ve sıçanlar (insan verisi değil) | Saf CBD (ruhsatlı ağızdan çözelti, Epidiolex) | Farede 30, 100 ve 300 mg/kg/gün; sıçanda 15, 50 ve 150 mg/kg/gün, ağızdan (hayvan çalışması dozu; kişisel öneri değildir) | 2 yıl | ABD prospektüsüne göre farelerde 2 yıl boyunca ağızdan CBD, en yüksek dozda (300 mg/kg/gün) erkek farelerde iyi huylu karaciğer tümörü (hepatosellüler adenom) sıklığını artırdı; orta dozda (100 mg/kg/gün) kandaki maruziyet, ilacın önerilen en yüksek insan dozlarındakinin yaklaşık 1–2 katıydı. Sıçanlarda 2 yılda tümör sıklığında anlamlı artış görülmedi (en yüksek dozda maruziyet insan dozunun yaklaşık 10–12,5 katı). Avrupa ürün bilgisi aynı çalışmaları farklı aktarıyor: farelerde iyi huylu karaciğer tümörü erkeklerde bütün dozlarda, dişilerde en yüksek dozda arttı (en yüksek dozda maruziyet insan dozunun yaklaşık 3 katı); 104 haftalık sıçan çalışmasında erkeklerde bütün dozlarda odaksal Leydig hücresi hiperplazisi ve Leydig hücreli adenom arttı (en düşük dozda maruziyet insan dozundan düşük), en yüksek dozda (maruziyet yaklaşık 10 kat) bir erkek sıçanda Leydig hücreli karsinom görüldü; belge sıçanda Leydig tümörlerinin insan için öneminin genellikle sınırlı sayıldığını yazıyor. İki belge farkın nedenini açıklamıyor. CBD ve iki ana yıkım ürünü genetik hasar testlerinde (bakteride mutasyon, sıçanda Comet ve kemik iliği mikronükleus) olumsuzdu. Prospektüste insanda kanser riskine ilişkin bilgi yok | DailyMed setid 8bf27097-4870-43fb-94f0-f3d0871d1eec (sürüm 35, 15 Haziran 2026), Bölüm 13.1 Carcinogenesis and Mutagenesis, Avrupa ürün bilgisi: EMA, Epidyolex EPAR product information, Bölüm 5.3 Preclinical safety data (29 Ekim 2026'da okundu, sunucu tarihi 8 Ekim 2026, Bölüm 10'daki revizyon tarihi boş) |
| NTP 1996 (THC, hayvan çalışması) Hayvan: 2 yıllık kanserojenlik çalışması (ABD Ulusal Toksikoloji Programı, Teknik Rapor 446; ağızdan sondayla) | Her cinsiyette doz grubu başına sıçanda 60–70, farede 60–62 hayvan F344/N sıçanlar ve B6C3F1 fareler | THC (%97 saf), mısır yağında | Sıçanda 12,5, 25 ve 50 mg/kg; farede 125, 250 ve 500 mg/kg; haftada 5 gün (hayvan çalışması dozu; kişisel öneri değildir) | 2 yıl (104–106 hafta); ayrıca 13 haftalık çalışmalar | Sıçanlarda THC'nin kanser yapıcı etkisine dair kanıt yok. Farelerde 'şüpheli' kanıt: en düşük dozda (125 mg/kg) tiroid foliküler adenomu arttı, ama artış doza bağlı değildi. Meme, rahim, hipofiz, pankreas, testis ara hücre ve karaciğer tümörleri THC verilen gruplarda daha azdı; raporda bu azalma büyük olasılıkla hayvanların daha düşük kilosuna bağlandı. THC bakteride mutasyon yapmadı, farelerde mikronükleus sıklığını artırmadı Yan etki: Doz verildikten ya da tutulduktan sonra kasılma ve nöbetler; kilo azlığı; 13 haftalık çalışmada yüksek dozlarda testis küçülmesi ile rahim ve yumurtalık gelişiminde azalma | PMID 12594529, PMID 8812248, Bölüm 13.1) |
Bildirilen yan etkiler
- Kenevir kullanımıyla gebelikte düşük doğum ağırlığı (eşdeğer OR 1,43) ve gebelik yaşına göre küçük bebek (1,61), sürücülerde kaza (1,27) ve genel toplumda ergenlikteki kullanımla psikoz (1,71): şemsiye derlemede en güçlü kanıt sınıfı; gebelik tahminleri karıştırıcı etkenlere göre düzeltilmemiş, psikozda bu sınıfa yalnız kohortlarla ulaşıldı (Solmi 2023)
- Kenevir bazlı ilaçlarla randomize çalışmalarda sinir sistemi (eşdeğer OR 2,84) ve ruhsal yan etkilerde (3,07) artış (Solmi 2023)
- Saf CBD: hayvanlarda tutarlı karaciğer etkileri; insanlarda özellikle başka ilaçlarla birlikte karaciğer zararı olasılığı (EFSA 2026)
- Saf CBD, hayvan: 2 yıllık çalışmalarda farelerde iyi huylu karaciğer tümörü (hepatosellüler adenom) artışı (ABD prospektüsüne göre erkeklerde en yüksek dozda; Avrupa ürün bilgisine göre erkeklerde bütün dozlarda, dişilerde en yüksek dozda); sıçanlarda ABD prospektüsüne göre anlamlı tümör artışı yok, Avrupa ürün bilgisine göre erkeklerde testiste Leydig hücresi aşırı çoğalması ve iyi huylu tümörü artışı (insan için önemi genellikle sınırlı sayılıyor)
- THC, hayvan: 2 yılda sıçanlarda kanser yapıcı etki yok, farelerde tiroidde doza bağlı olmayan şüpheli bulgu; yüksek dozlarda kasılma ve nöbetler, 13 haftada testis küçülmesi (NTP 1996)
- Kronik pankreatitte kenevir kullanım bozukluğuyla akut pankreatit ataklarında hafif artış (HR 1,10; Maan 2026)
Çalışmalarda yapılan izlem
- ClinicalTrials.gov'da kenevir ya da CBD kullanımının kanser riskini ölçen süren ya da planlanmış bir çalışma bulunamadı (Ekim 2026)
- Kenevir kullanım bozukluğu olanlarda rutin ağız muayenesinin yararlı olabileceği önerildi (Cuomo 2025)
- Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi CBD ürünlerinde genetik hasarın ürün bazında değerlendirilmesini istiyor; uzun süreli kullanım için veri boşlukları sürüyor (EFSA 2026)
Kimler dikkat etmeli
- Bu sayfadaki kanser bulgularının neredeyse tamamı içilen esrara ait; CBD yağına ne zarar ne yarar yönünde kanıt olarak aktarılamaz
- Esrarı tütünle karıştırarak içmek: Kuzey Afrika çalışmasında akciğer kanseri olasılığı en yüksek hem tütün hem kenevir içenlerde görüldü (tütünle iç içe tek bir havuzlanmış analiz; Berthiller 2008)
- Gebelik ve emzirme: kenevirden kaçınılması öneriliyor (Solmi 2023); CBD'nin gebe ve emzirenlerde güvenliği belirlenemedi (EFSA 2026)
- Genç erkekler: testis kanseriyle ilişki genç erkeklerde uzun süreli, sık ya da yoğun kullanımda görüldü (kanıt zayıf; Gurney 2015; Callaghan 2017; Coste 2026)
- Kanser tanısı aldıysanız: kenevir ve CBD'nin kanserin seyrine etkisi 'Kanser tedavisi ve CBD yağı' sayfasında; tedavi sırasında kullanmadan önce onkoloğunuza danışın
- Düzenli ilaç kullananlar: CBD ilaçları parçalayan karaciğer enzimleriyle etkileşir (EFSA 2026)
İlaç etkileşimleri
- Bu sayfadaki çalışmalar ilaç etkileşimlerini incelemedi; ayrıntısı sitenin ilaç etkileşimleri bölümünde
- CBD karaciğerde ilaçları parçalayan enzimlerle etkileşir; kanser tedavisi görenler başlamadan önce onkoloğuna danışmalı (EFSA 2026)
Kısaltmalar: RKÇ, randomize kontrollü çalışma (katılımcıların kurayla gruplara ayrıldığı çalışma); plasebo, etkisiz ilaç; SMD, OR ve RR, çalışmaları birleştiren analizlerde kullanılan etki ölçüleri; CYP, ilaçları karaciğerde parçalayan enzimler.
CBD kullanmayı düşünüyorsanız
- Kanser riskini en çok etkileyen alışkanlıklardan biri tütün: Kuzey Afrika çalışmasında akciğer kanseri olasılığı sigara içenlerde çok yüksekti, hem sigara hem kenevir içenlerde daha da yüksekti. Esrarı tütünle karıştırarak içmek iki dumanı birlikte solumak demek; bırakmak için destek almayı doktorunuzla konuşabilirsiniz.
- CBD yağı ile içilen esrar aynı şey değil: bu sayfadaki kanser bulgularının neredeyse tamamı içilen esrara ait; CBD yağı için insan verisi yok.
- Kullandığınız ürünün THC içerip içermediğini etiketinden ve analiz belgesinden kontrol edin.
- Gebelikte ve emzirirken kenevir ürünlerinden uzak durulması öneriliyor; CBD'nin bu dönemlerdeki güvenliği de belirlenmedi.
- Uzun süredir ve sık kenevir kullanıyorsanız bunu doktorunuza söyleyin; bazı araştırmacılar kenevir kullanım bozukluğu olanlarda ağız muayenesinin rutin muayeneye eklenebileceğini öneriyor.
- Kanser tanınız varsa ya da tedavi görüyorsanız CBD ya da kenevir kullanmadan önce onkoloğunuzla konuşun.
Yaş grubunuzu, ilaçlarınızı ve durumunuzu seçerek doktorunuza götürebileceğiniz kısa bir özet hazırlayabilirsiniz. Bilgileriniz hiçbir yere gönderilmez.
Sonuç
Saf CBD'nin kanser riskini artırıp artırmadığı bilinmiyor: insanlarda bunu inceleyen bir çalışma yok; iki yıllık hayvan çalışmalarında farelerde iyi huylu karaciğer tümörleri, Avrupa ürün bilgisine göre erkek sıçanlarda da testiste iyi huylu tümörler arttı ve bunun insan için anlamı bilinmiyor. İçilen kenevirde en tutarlı bulgu, uzun süreli ya da sık kullanımda testis kanseriyle ilişki; akciğer ve baş-boyun kanserlerinde sonuçlar karışık ve tütünün etkisinden ayırmak zor; bazı kanserlerde ters yönde bulgular da var. Kanıtın gücü zayıf. Kenevir dumanı tütün dumanındaki zararlı maddelerin birçoğunu içeriyor ve en yüksek risk iki dumanı birlikte soluyanlarda görüldü; aklınızdaki soruları doktorunuzla konuşmak en güvenli yol.
Sık sorulan sorular
CBD yağı kanser yapar mı?
Bunu gösteren bir insan çalışması yok; bu soruyu doğrudan inceleyen bir çalışma da yapılmadı. Ruhsatlı saf CBD ilacının iki yıllık hayvan çalışmalarında farelerde iyi huylu karaciğer tümörleri arttı; sıçanlarda ABD prospektüsü anlamlı bir tümör artışı bildirmiyor, Avrupa ürün bilgisi ise erkek sıçanlarda testiste iyi huylu tümör artışı yazıyor ve sıçandaki bu tümörlerin insan için öneminin genellikle sınırlı sayıldığını ekliyor; CBD genetik hasar testlerinde olumsuzdu. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi uzun süreli kullanımın etkilerinin bilinmediğini ve ürünün üretim biçiminin önemli olduğunu vurguluyor. Kısacası CBD'nin kanser riskini artırdığı da azalttığı da gösterilmedi; kanıt yetersiz.
Esrar içmek kansere yol açar mı?
Bu, kanser türüne göre değişiyor ve kanıt zayıf. En tutarlı ilişki uzun süreli ya da sık kullanımda testis kanserinde görüldü. Akciğer kanserinde büyük birleştirilmiş analizlerde artış yokken (ABD Ulusal Akademileri'nin 2017 raporu da ilişki görmedi) bazı kohort ve kayıt çalışmalarında yoğun kullanımda artış bulundu; baş-boyun kanserlerinde de sonuçlar çelişkili. Bu çalışmalar gözlemsel ve kenevir içenlerin çoğu sigara da içtiği için etkileri ayırmak zor.
Kenevir dumanı sigara dumanı kadar zararlı mı?
Laboratuvar karşılaştırmalarında kenevir dumanının tütün dumanındaki zararlı maddelerin birçoğunu içerdiği, bazılarını (ör. amonyak ve hidrojen siyanür) daha yüksek düzeyde içerdiği görüldü. İnsan çalışmalarında ise kenevirle görülen akciğer kanseri riski, tütünle görülen çok yüksek riskin yanında küçük ya da belirsiz kaldı; ancak kenevir çoğu zaman tütünle birlikte kullanıldığından bu karşılaştırma kolay değil. En yüksek risk iki dumanı birlikte soluyanlarda görüldü.
Kenevir testis kanseri riskini artırır mı?
Araştırmalarda en tutarlı görülen ilişki bu. ABD'deki üç olgu-kontrol çalışmasını birleştiren analizlerde uzun süreli (10 yıldan fazla) ya da sık kullanım testis tümörlerinde yaklaşık 1,4–1,9 kat artışla ilişkiliydi; İsveç'te 42 yıl izlenen genç erkeklerde de yoğun kullanımla artış görüldü. Ancak bu analizlerin hepsi aynı üç çalışmaya dayanıyor, hangi tümör tipinin etkilendiği çalışmalar arasında farklı ve İngiltere'deki büyük ama yaşlı katılımcılı bir kohortta ilişki bulunmadı; kanıtın gücü düşük. Testis kanseri seyrek görüldüğü için mutlak risk küçük: İsveç çalışmasında 42 yılda 45 bin erkekten 119'unda görüldü.
Bazı çalışmalar kenevirin kanser riskini azalttığını söylüyor; bu doğru mu?
Mesane, prostat, böbrek, ağız ve pankreas kanserlerinde kenevir kullananlarda daha az kanser bildiren çalışmalar var; 2021 tarihli bir meta-analiz de bazı çalışmalar çıkarıldığında genel olarak daha düşük risk buldu. Ama bu bulgular da gözlemsel ve tutarlı değil: aynı kanserlerde artış bildiren kayıt çalışmaları da var; karıştırıcı etkenlere göre sınırlı düzeltme, kısa izlem ve tanıdan sonra kullanmaya başlama gibi etkenler sonuçları etkileyebilir. Kenevirin ya da CBD'nin kanseri önlediği gösterilmedi; CBD'nin kanser tedavisindeki yeri ayrı bir sayfada anlatılıyor.
Gebelikte kenevir kullanımı çocukta kansere yol açar mı?
1989–2006 arasında yapılan bazı küçük olgu-kontrol çalışmaları annenin (birinde babanın da) esrar ya da başka keyif verici madde kullanımını çocukta lösemi, rabdomiyosarkom ve nöroblastomla ilişkilendirdi (beyin tümöründe görülen artış anlamlı değildi); ancak en büyük lösemi çalışması bu ilişkiyi doğrulamadı ve kullanım yıllar sonra hatırlanarak bildirildi. Kanıt yetersiz. Bununla birlikte gebelikte kenevir kullanımı düşük doğum ağırlığı gibi başka sonuçlarla daha tutarlı biçimde ilişkili bulundu; bu yüzden gebelik ve emzirme döneminde kenevirden kaçınılması öneriliyor. CBD'nin bu dönemlerdeki güvenliği de belirlenemedi.
Yenilebilir, buharlaştırılan ya da ilaç olarak alınan THC daha mı güvenli?
Bu taramada yenilebilir ya da buharlaştırılarak kullanılan kenevir ürünlerinin ve ilaç olarak ağızdan alınan THC'nin kanser riskini inceleyen bir insan çalışması bulunamadı. Ağızdan verilen THC iki yıllık sıçan çalışmasında kanser yapmadı; bu, akciğer ve baş-boyun kanserleri açısından asıl kaygının yanma ürünleri olabileceğini düşündürüyor, ama insanda kanıt değil. Testis kanseriyle görülen ilişkinin yalnız dumana bağlı olup olmadığı da bilinmiyor. THC içeren ürünlerin kanser dışı yan etkileri ise her biçimde geçerli: kenevir bazlı ilaçlarla yapılan randomize çalışmalarda da sinir sistemi ve ruhsal yan etkiler arttı.
Türkiye'de satılan CBD yağlarında THC var mı?
Türkiye'de kenevirden elde edilen ürünler 31 Ocak 2026 tarihli Kenevirden Elde Edilen Ürünlere Dair Yönetmelik ile düzenlenmiştir. CBD dahil bu ürünler yalnız eczanede satılabilir. İlaç ve sağlık ürünü sınıfındakiler reçeteyle verilir; THC oranı en fazla %0,3 olan destek ürünleri ve kozmetikler için yönetmelikte reçete şartı yazmıyor. Yani bu ürünler çok az miktarda THC içerebilir; etiketini ve analiz belgesini kontrol etmek iyi olur. Bu sayfadaki kanser bulguları içilen esrara ait; bu kadar düşük THC'li yağlarla kanser riski incelenmedi.
Kaynaklar
41 kaynağı göster
- Nargis 2025. Şemsiye derleme (kenevir ve kanser riskine ilişkin dünya epidemiyolojik kanıtının gözden geçirilmesi). PMID 39427677, doi:10.1016/S2468-2667(24)00223-8, PMID 40921170, 10:e814, içeriği okunamadı)
- Solmi 2023. Şemsiye derleme (101 meta-analiz: 50 gözlemsel, 51 randomize çalışma; gözlemsel kanıt için kanıt sınıfı, randomize çalışma'ler için GRADE). PMID 37648266, doi:10.1136/bmj-2022-072348, PROSPERO CRD42018093045, PMID 37722728
- Ghasemiesfe 2019. Sistematik derleme ve meta-analiz (gözlemsel çalışmalar; kanıt gücü derecelendirmesi). PMID 31774524, doi:10.1001/jamanetworkopen.2019.16318, PMID 31940033, sonuçları değiştirmiyor). PROSPERO CRD42018102457
- Clark 2021. Kapsam derlemesi ve meta-analiz (gözlemsel çalışmalar; ABD'ye odaklı). PMID 33998861, doi:10.1089/can.2019.0095
- NASEM 2017 (ABD Ulusal Akademileri raporu). Uzman komitesi raporu (ABD Ulusal Bilim, Mühendislik ve Tıp Akademileri; iyi ve orta kaliteli sistematik derlemelere ve seçilmiş birincil çalışmalara dayalı değerlendirme; beş basamaklı kanıt düzeyi). PMID 28182367, doi:10.17226/24625, National Academies Press, 5. bölüm 'Cancer' (nationalacademies.org/read/24625/chapter/7, 28.10.2026'da okundu), NCBI Bookshelf kopyası (NBK425767) bot doğrulaması nedeniyle açılamadı. Aynı rapor glokom ve huzursuz-bagirsak-mide tablolarında da var
- Mehra 2006. Sistematik derleme (meta-analiz yok). PMID 16832000, doi:10.1001/archinte.166.13.1359
- de Carvalho 2015. Sistematik derleme ve meta-analiz (eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışmaları). PMID 26433192, doi:10.1016/j.archoralbio.2015.09.009, PMID 27449844, başlığı 'ilişkiyi desteklemek ya da çürütmek için kanıt yetersiz')
- Ibrahim Mohammad 2025. Sistematik derleme ve meta-analiz (olgu-kontrol çalışmaları; rastgele etkiler). PMID 41236922, doi:10.1080/15332640.2025.2581692
- Song 2020. Sistematik derleme ve meta-analiz (epidemiyolojik çalışmalar; rastgele etkiler). PMID 32409200, doi:10.1016/j.urolonc.2020.03.013
- Gurney 2015. Sistematik derleme ve meta-analiz (olgu-kontrol çalışmaları; rastgele etkiler). PMID 26560314, doi:10.1186/s12885-015-1905-6, PMID 19204904, PMID 20925043, PMID 22965656, PMID 23233189, PMID 41188200, 62, 1, 13–2, 31) bu meta-analizle, seminom dışı tip sonucu (1, 71, 1, 12–2, 60) Song 2020 ile birebir aynı
- Mehrnoush 2022. Sistematik derleme (nitel sentez; Newcastle-Ottawa ölçeği). PMID 35775355, doi:10.4081/aiua.2022.2.248
- Baumeister 2021. İki örneklemli Mendel randomizasyonu (genetik yatkınlığı kullanan 'doğal deney'). PMID 33852959, doi:10.1016/j.jtho.2021.03.025
- Niu 2024. İki örneklemli Mendel randomizasyonu. PMID 37947877, doi:10.1007/s00508-023-02303-3
- Huang 2023 (Mendel randomizasyonu). İki örneklemli Mendel randomizasyonu. PMID 37099198, doi:10.1007/s00432-023-04807-x
- Su 2025. İki örneklemli Mendel randomizasyonu (FinnGen ve UK Biobank). PMID 40178608, doi:10.1007/s00213-025-06781-3
- Gallagher 2026. Geriye dönük eşleştirilmiş kohort (ABD elektronik sağlık kayıtları, 67 sağlık kuruluşu, 20 yıl; eğilim skoru eşleştirmesi). PMID 42044619, doi:10.1016/j.lungcan.2026.109421, PMID 42172736, PMID 42442866, PMID 42372382
- Gallagher 2024. Geriye dönük çok merkezli kohort (ABD elektronik sağlık kayıtları, 64 sağlık kuruluşu; eğilim skoru eşleştirmesi). PMID 39115834, doi:10.1001/jamaoto.2024.2419, PMID 40014339, PMID 39636626, PMID 39636627, PMID 39636616, yorum ve mektupların metni okunamadı
- Davis 2025. Geriye dönük eşleştirilmiş kohort (ABD, TriNetX sağlık kayıtları, 2004–2024; her kanser için ayrı eğilim skoru eşleştirmesi). PMID 40484779, doi:10.1016/j.urolonc.2025.05.010
- Maan 2026. Geriye dönük çok merkezli eşleştirilmiş kohort (TriNetX; eğilim skoru eşleştirmesi). PMID 41533288, doi:10.1007/s12029-025-01383-w, PMID 41779300
- Cuomo 2025. Geriye dönük kohort (Kaliforniya Üniversitesi'ne bağlı 6 akademik merkezin sağlık kayıtları). PMID 40746396, doi:10.1016/j.pmedr.2025.103185
- Katz 2026. Geriye dönük hastane veri tabanı çalışması (i2b2, ICD-10 kodları; lojistik regresyon). PMID 40935384, doi:10.1111/jop.70055
- Huang 2023 (UK Biobank). İleriye dönük toplum kohortu (UK Biobank) ve Mendel randomizasyonu. PMID 35975633, doi:10.1002/cam4.5132
- Callaghan 2017. İleriye dönük toplum kohortu (İsveç askerlik yoklaması, 42 yıl izlem; ulusal kayıtlarla eşleştirme). PMID 29093004, doi:10.1158/1055-9965.EPI-17-0428
- Callaghan 2013. İleriye dönük toplum kohortu (İsveç askerlik yoklaması, 40 yıl izlem; ulusal kayıtlarla eşleştirme). PMID 23846283, doi:10.1007/s10552-013-0259-0
- Thomas 2015. İleriye dönük kohort (California Men's Health Study; anket ve elektronik sağlık kayıtları). PMID 25623697, doi:10.1016/j.urology.2014.08.060, PMID 25623698, PMID 25623699, PMID 26292856, metinleri okunamadı
- Efird 2004. İleriye dönük kohort (Kaiser Permanente, Kuzey Kaliforniya). PMID 15174522, doi:10.1023/b:neon.0000024746.87666.ed
- Sidney 1997. Geriye dönük kohort (Kaiser Permanente sağlık taraması, San Francisco ve Oakland). PMID 9328194, doi:10.1023/a:1018427320658, PMID 31940033
- Zhang 2015. Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (Uluslararası Akciğer Kanseri Konsorsiyumu; 6 çalışmanın bireysel verileri). PMID 24947688, doi:10.1002/ijc.29036, Havuzdaki çalışmalar arasında Los Angeles (Hashibe 2006, PMID 17035389, PMID 18238947, PMID 18238942, PMID 18591344, 18757709) çalışmaları
- Marks 2014. Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (INHANCE konsorsiyumu; 9 çalışmanın bireysel verileri). PMID 24351902, doi:10.1158/1055-9965.EPI-13-0181
- Berthiller 2009. Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (INHANCE konsorsiyumu; 5 çalışmanın bireysel verileri). PMID 19423532, doi:10.1158/1055-9965.EPI-08-0845, Havuzdaki çalışmalar arasında Los Angeles (Hashibe 2006, PMID 17035389, PMID 15173020
- Berthiller 2008. Havuzlanmış olgu-kontrol analizi (Tunus, Fas, Cezayir; hastane tabanlı 3 çalışma). PMID 19057263, doi:10.1097/JTO.0b013e31818ddcde, PMID 17409920, OR 4, 1, PMID 19057257
- Coste 2026 (TESTIS). Ülke çapında hastane tabanlı olgu-kontrol çalışması (Fransa). PMID 42447513, doi:10.1016/j.ejca.2026.116939
- Feng 2009. Çok merkezli olgu-kontrol çalışması (Cezayir, Fas, Tunus). PMID 19724280, doi:10.1038/sj.bjc.6605281
- Bluhm 2006. Olgu-kontrol çalışması (ABD, Çocuk Onkolojisi Grubu). PMID 16633913, doi:10.1007/s10552-005-0580-3
- Trivers 2006. Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD ve Kanada, Çocuk Kanseri Grubu). PMID 16466429, doi:10.1111/j.1365-3016.2006.00700.x
- Grufferman 1993. Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD, ulusal). PMID 8318638, doi:10.1007/BF00051316
- Kuijten 1990. Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD; Pensilvanya, New Jersey, Delaware). PMID 2328486
- Robison 1989. Eşleştirilmiş olgu-kontrol çalışması (ABD, Çocuk Kanseri Çalışma Grubu). PMID 2649219
- EFSA 2026 (Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi bildirisi). Kurum değerlendirmesi (yeni gıda olarak CBD'nin güvenliği; 2022 bildirisinden Haziran 2024'e kadar hayvan ve insan literatürü ve başvuru dosyaları). PMID 41668771, doi:10.2903/j.efsa.2026.9862, EFSA Journal 2026, 24(2):e9862, önceki bildiri: EFSA NDA Panel 2022
- Epidiolex ABD prospektüsü 2026 (hayvan çalışmaları). Hayvan: 2 yıllık kanserojenlik çalışmaları (fare ve sıçan) ve genetik hasar testleri; ruhsatlı saf CBD ilacının ABD prospektüsü, Bölüm 13.1, ve Avrupa ürün bilgisi, Bölüm 5.3; üreticinin çalışmaları, prospektüste yalnız özetleri var, bu taramada hakemli yayınları bulunamadı. DailyMed setid 8bf27097-4870-43fb-94f0-f3d0871d1eec (sürüm 35, 15 Haziran 2026), Bölüm 13.1 Carcinogenesis and Mutagenesis, Avrupa ürün bilgisi: EMA, Epidyolex EPAR product information, Bölüm 5.3 Preclinical safety data (29 Ekim 2026'da okundu, sunucu tarihi 8 Ekim 2026, Bölüm 10'daki revizyon tarihi boş)
- NTP 1996 (THC, hayvan çalışması). Hayvan: 2 yıllık kanserojenlik çalışması (ABD Ulusal Toksikoloji Programı, Teknik Rapor 446; ağızdan sondayla). PMID 12594529, PMID 8812248, Bölüm 13.1)
Tam metinden doğrulanamayan noktalar
- Tablodaki çalışmaların çoğunun tam metni açık erişimde değil; sayılar özetlerden alındı. Tam metni okunanlar: Ghasemiesfe 2019, Zhang 2015, Berthiller 2009, Marks 2014, Gurney 2015, Callaghan 2017 (yöntem), Huang 2023 (UK Biobank), Clark 2021, Solmi 2023, Gallagher 2024, Cuomo 2025, Maan 2026, Feng 2009 ve Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi bildirisi. ABD Ulusal Akademileri'nin 2017 raporunun kanser bölümü yayınevinin sitesinde okundu.
- 2024 baş-boyun ve 2026 akciğer kayıt çalışmalarını eleştiren yorum ve mektupların (toplam beş metin) ve 2025 tarihli kansere özgü şemsiye derlemenin düzeltmesinin içeriği okunamadı; yalnız başlıkları biliniyor.
- Akciğer kanserinde artış bildiren 2026 tarihli bir meta-analiz (Karimi 2026) tabloya alınmadı: tablosunda 1997 kohortu için yazılan göreli riskler (10,3 ve 9,8), o çalışmanın kendi özetindeki ve 2019 derlemesindeki kenevir sonuçlarıyla (RR 0,9 ve 1,1) uyuşmuyor ve bu iki sayıdan biri çıkarılınca kohortlardaki artış anlamlı olmaktan çıkıyor.
- 2019 tarihli kapsamlı derlemenin (Ghasemiesfe 2019) bir tablosu baş-boyun kanseri için 'düşük' kanıt gücü ve 8 joint-yıldan fazla kullanımda artış yazıyor; metin ve özet ise ilişki bulunmadığını söylüyor. Bu sayfada metin ve özet esas alındı. Derlemenin yayımlanmış düzeltmesi yalnız bir tablo yorumunu değiştiriyor.
- Hakemsiz bir 2026 ön baskısı (Mendel randomizasyonu) tabloya alınmadı.
- Dronabinol ve nabiksimol gibi THC içeren ilaçların Türkiye'deki ruhsat durumu bu taramada doğrulanmadı.
Araştırma geçmişi
Sayfada neyin, ne zaman ve neden değiştiğini burada tarihleriyle yazıyoruz. En yeni değişiklik en üstte.
Yan etkilerdeki psikoz oranının ergenlikteki kenevir kullanımına ait olduğu eklendi (Solmi 2023, PMID 37648266, tam metin). Sonuç ve kanıt düzeyi değişmedi.
Doğrulanamayan maddelerdeki eleştiri metinlerinin sayısı düzeltildi: kayıt çalışmalarına bir yorum ve dört mektup yayımlandı, toplam beş metin (PMID 39115811, 39636626, 39636627, 42172736, 42442866). Sonuç ve kanıt düzeyi değişmedi.
Ruhsatlı saf CBD ilacının iki yıllık hayvan çalışmalarıyla ilgili bilgiler Avrupa ürün bilgisiyle tamamlandı. Önceki metin yalnız ABD prospektüsüne dayanıyordu: farelerde erkeklerde en yüksek dozda iyi huylu karaciğer tümörü artışı, sıçanlarda anlamlı tümör artışı yok. Avrupa ürün bilgisi aynı çalışmalarda bu karaciğer tümörlerinin erkek farelerde bütün dozlarda, dişi farelerde en yüksek dozda arttığını; erkek sıçanlarda testisteki Leydig hücrelerinde aşırı çoğalma ve iyi huylu tümör arttığını, en yüksek dozda bir sıçanda kötü huylu tümör görüldüğünü yazıyor ve sıçandaki bu tümörlerin insan için öneminin genellikle sınırlı sayıldığını ekliyor. Bunlar hayvan bulgularıdır; insanlarda saf CBD ile kanser riskini inceleyen bir çalışma hâlâ yok. Sonuç ve kanıtın gücü değişmedi.
Daha eski değişiklikler (1)
Sayfa yayımlandı. Bu ilk değerlendirmede 41 çalışma incelendi.