Omurilik ve sinirler ve endokannabinoid sistem
Ağrı sinyalinin geçidi.
Ağrı sinyalinin geçidi. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
Sinirler ve duyularCB1 düşük · CB2 çok az (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
Omurilik: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Doku uzlaşı verisinde bütün omurilik dokusunun ortalaması; hayvan çalışmalarında reseptör arka boynuzun yüzeyinde yoğunlaşıyor. Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 1,7 | düşük |
| CB2 | CNR2 | 0 | çok az |
Orada ne iş görür?
Sıçan omuriliğinde CB1 en çok, ağrı sinyallerinin ilk işlendiği arka boynuzun yüzey katmanlarında görüldü; büyük kısmı buradaki ara sinir hücrelerindeydi. Omuriliğe duyu sinyali taşıyan sinir hücrelerinin bir bölümü de CB1 üretir; bunlar çoğunlukla orta ve büyük boyutlu hücrelerdir. Farquhar-Smith 2000HayvanHohmann ve Herkenham 1999Hayvan
Endokannabinoid sistem vücudun kendi ağrı denetim sistemlerinden biri sayılıyor; bu bilginin çoğu hayvan çalışmalarından geliyor. Woodhams 2017Derleme
Bu dağılım insanda da benzer: organ bağışçılarından alınan omurilik dokusunda CB1, ağrı sinyallerinin işlendiği arka boynuzun yüzey katmanlarında derin katmanlara göre belirgin olarak daha yoğundu; kadınlarla erkekler arasında fark yoktu. Parnell 2023İnsan dokusuHayvan
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
Sıçan omuriliğinde CB1 immünoreaktivitesi dorsolateral funikulusta, yüzeyel arka boynuzda (lamina I ve lamina II iç / III geçişinde çift bant) ve lamina X'te bulundu. Birincil afferent nosiseptör işaretleyicileriyle aynı laminalarda olmasına karşın akson düzeyinde birlikte boyanma sınırlıydı; protein kinaz C γ taşıyan ara nöronlarla birlikte boyanma, ifadenin büyük kısmının omurilik ara nöronlarında olduğunu düşündürüyor. Arka kök gangliyonunda CB1 mRNA'sı ağırlıklı olarak orta ve büyük çaplı hücrelerde; madde P mRNA'lı hücrelerin yalnız %13'ü, α-CGRP'li hücrelerin %10'u CB1 mRNA'sı taşıyordu. Farquhar-Smith 2000HayvanHohmann ve Herkenham 1999Hayvan
Derlemeye göre endokannabinoid sistem, ağrının duyusal, duygusal ve bilişsel yönlerinde rol alan içsel bir ağrı denetim sistemidir. Derlemenin verisi ağırlıklı olarak klinik öncesi (hayvan) çalışmalardan gelir; endokannabinoidle ilgili tedavilerin son yıllardaki klinik başarısızlıkları da ele alınır. Woodhams 2017Derleme
Sıçan ve insan omuriliğinde (organ bağışçıları; 7 kadın, 7 erkek) immünohistokimya ve konfokal görüntülemeyle CB1 immünoreaktivitesi yüzeyel arka boynuzda (CGRP pozitif bölge) derin arka boynuza göre anlamlı yüksekti (her iki cinsiyette P = 0,018); yüzeyel boynuzdaki değerlerde tür ve cinsiyet farkı yoktu. CB1 ağırlıkla nöropilde ve peptiderjik afferentlerden çok arka boynuz nöronlarındaydı; tek hücre/çekirdek RNA dizileme verisinde CNR1 kemirgen ve insan arka boynuz nöron alt gruplarında belirgin, CNR2 değildi. Parnell 2023İnsan dokusuHayvan
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
Omurilik: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Doku uzlaşı verisinde bütün omurilik dokusunun ortalaması; hayvan çalışmalarında reseptör arka boynuzun yüzeyinde yoğunlaşıyor. HPA beyin bölgesi verisinde (spinal cord) CB1 9,8 nTPM; iki veri seti farklı örneklerden ve yöntemlerden, sayıları birbirine doğrudan çevrilmez. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Farquhar-Smith 2000: erkek ve dişi Wistar sıçan omuriliğinde immünositokimya ve western blot; arka kök rizotomisi ve rostral hemiseksiyonla kaynak ayrıştırma (yalnız küçük değişiklik). Özette nicel yoğunluk değeri yok. Farquhar-Smith 2000Hayvan
Hohmann ve Herkenham 1999: sıçan arka kök gangliyonunda çift işaretli in situ hibridizasyon (CB1 için 35S riboprob, nöropeptitler için digoksigenin); somatostatinli hücrelerin %0,5'inden azında CB1 mRNA'sı. Yazarlara göre bu hücreler reseptörü yüzeyel arka boynuzdaki uçlarına taşıyabiliyor. Hohmann ve Herkenham 1999Hayvan
Omurilik (beyaz madde ve arka boynuz), arka kök gangliyonları ve ana çevresel sinirler Z-Anatomy modelinden. Sinirlerde ve omurilikte akan ışıklar temsilîdir, ölçüm değildir.
CBD hakkında ne biliniyor?
Etkisi görülmedi Orta düzey kanıt
Rehberde: Kronik Ağrı ve CBD
Araştırmalarda CBD'nin bu konuda fayda sağladığı görülmedi. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Sonuçlar karışık Zayıf kanıt
Rehberde: Nöropatik Ağrı ve CBD
Araştırmaların sonuçları karışık. CBD'nin bu konuda işe yaradığı kanıtlanmadı. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Yeterince araştırılmadı Yetersiz kanıt
Rehberde: MS Dışı Spastisite ve CBD
İnsanlarda yapılmış yeterli araştırma yok. CBD'nin işe yarayıp yaramadığı bilinmiyor. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Burada | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|
| Reseptörler | |||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 1,7 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 0,0 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 6,4 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,1 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 2,2 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 0,3 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 3,7 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | |||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 3,2 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 43,2 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 0,7 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 6,3 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 36,4 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 36,2 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 113,9 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | |||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
CBD Akademi'de
Omurilik, MS ve ALS: Omurilikte kannabinoid reseptörleri; MS'te kas katılığı, omurilik yaralanması ve ALS çalışmaları. Kaynaklarıyla.
Kimlik ve atıf
- Omurilik
- Spinal Cord · MeSH D013116 · UBERON 0002240 · Wikidata Q9606
- Çevresel sinirler
- Peripheral Nerves · MeSH D010525 · UBERON 0001021 · Wikidata Q11519747
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. Omurilik ve sinirler: endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/omurilik/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
6 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Farquhar-Smith WP, Egertová M, Bradbury EJ ve ark. Cannabinoid CB(1) receptor expression in rat spinal cord. Mol Cell Neurosci. 2000;15(6):510-21. PMID 10860578 · doi:10.1006/mcne.2000.0844 Hayvan
- Hohmann AG, Herkenham M. Localization of central cannabinoid CB1 receptor messenger RNA in neuronal subpopulations of rat dorsal root ganglia: a double-label in situ hybridization study. Neuroscience. 1999;90(3):923-31. PMID 10218792 · doi:10.1016/s0306-4522(98)00524-7 Hayvan
- Woodhams SG, Chapman V, Finn DP, Hohmann AG, Neugebauer V. The cannabinoid system and pain. Neuropharmacology. 2017;124:105-120. PMID 28625720 · doi:10.1016/j.neuropharm.2017.06.015 Derleme
- Parnell J, Martin N, Dedek A ve ark. Cannabinoid CB1 Receptor Expression and Localization in the Dorsal Horn of Male and Female Rat and Human Spinal Cord. Can J Pain. 2023;7(2):2264895. PMID 38170158 · doi:10.1080/24740527.2023.2264895 İnsan dokusuHayvan
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu