Hipokampus ve endokannabinoid sistem
Bellek ve öğrenme.
Bellek ve öğrenme. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
BeyinCB1 yüksek · CB2 çok az (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
Hipokampus bölgesi: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 13,2 | yüksek |
| CB2 | CNR2 | 0 | çok az |
Orada ne iş görür?
CB1 reseptörü hipokampusta özellikle bir grup ketleyici (GABA salan) sinir hücresinin uçlarında toplanır. Endokannabinoidler bu uçlarda GABA salınımını kısa süreliğine azaltır; sinyal alıcı hücreden geriye doğru gelir. Katona 1999HayvanWilson ve Nicoll 2001Hayvan
Araştırmacılar bu frenin, hipokampustaki sinir ağlarının ritmini ve bunlara bağlı bilişsel işlevleri etkilediğini düşünüyor. Katona 1999HayvanLu ve Mackie 2016Derleme
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
CB1, hipokampusun bütün alt bölge ve katmanlarında sepet hücresi görünümlü ara nöronlarda yoğun boyanır; bunların %85,6'sı kolesistokinin (CCK) içerir, parvalbumin (PV) içeren sepet hücrelerinin ise yalnız %4,6'sı CB1 taşır. CB1 taşıyan CCK'lı uçlar piramidal nöronların gövdesini ve yakın dendritlerini sarar. Piramidal nöron depolarize olunca GABA'erjik iletimin geçici olarak baskılanması (DSI), alıcı hücreden salınan endokannabinoidlerin geriye doğru (retrograd) sinyaliyle olur. Katona 1999HayvanWilson ve Nicoll 2001Hayvan
Bu uçlardan GABA salınımının azalması, vücudun kendi ve dışarıdan alınan CB1 ligandlarının hipokampal ağ salınımlarına (osilasyonlara) ve bunlara bağlı bilişsel işlevlere karışmasının olası mekanizması sayılıyor. Katona 1999HayvanLu ve Mackie 2016Derleme
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
Hipokampus bölgesi: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). HPA beyin bölgesi verisinde (hippocampal formation) CB1 40,3 nTPM; iki veri seti farklı örneklerden ve yöntemlerden, sayıları birbirine doğrudan çevrilmez. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Katona 1999: sıçan hipokampusunda yeni geliştirilmiş anti-CB1 antikoruyla immünohistokimya ve elektron mikroskobu; süperfüze dilimlerde elektrik uyarısıyla [3H]GABA salınımı. WIN 55,212-2 (0,01–3 µM) salınımı doza bağlı azalttı (EC50 0,041 µM); CB1 antagonisti SR 141716A (1 µM) etkiyi engelledi; glutamat blokerleri (AP5, CNQX) etkiyi azaltmadı. Katona 1999Hayvan
Wilson ve Nicoll 2001: sıçan hipokampus dilimi; depolarize nöronlar anandamid ve 2-AG'yi kalsiyuma bağlı olarak hızla saldı. Wilson ve Nicoll 2001Hayvan
CBD hakkında ne biliniyor?
Ruhsatlı CBD ilacının Dravet ve Lennox–Gastaut sendromlarında nöbetleri azalttığı güçlü kanıtla gösterildi. Ama bu etki CB1 üzerinden görünmüyor: ilacın ABD prospektüsüne göre etki mekanizması tam bilinmiyor ve CBD nöbet önleyici etkisini kannabinoid reseptörleri aracılığıyla göstermiyor gibi. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiIbeas Bih 2015Derleme
Etkisi kanıtlandı Güçlü kanıt
Rehberde: Dravet Sendromu ve CBD
Ruhsatlı CBD ilacı bu hastalıkta nöbetleri azalttı. Bu sonuç internetten alınan CBD yağları için geçerli değil. CBD bazı nöbet ilaçlarıyla etkileşebilir; sizin ya da çocuğunuz için düşünüyorsanız önce nöroloğunuzla konuşabilirsiniz.
Etkisi kanıtlandı Güçlü kanıt
Rehberde: Lennox–Gastaut Sendromu ve CBD
Ruhsatlı CBD ilacı bu hastalıkta nöbetleri azalttı. Bu sonuç internetten alınan CBD yağları için geçerli değil. CBD bazı nöbet ilaçlarıyla etkileşebilir; sizin ya da çocuğunuz için düşünüyorsanız önce nöroloğunuzla konuşabilirsiniz.
Etkisi kanıtlandı Orta düzey kanıt
Rehberde: Tüberoz Skleroz ve CBD
Ruhsatlı CBD ilacı bu hastalıkta nöbetleri azalttı; bu bulgu şimdilik tek bir büyük kontrollü çalışmaya dayanıyor. Bu sonuç internetten alınan CBD yağları için geçerli değil. CBD bazı nöbet ilaçlarıyla etkileşebilir; sizin ya da çocuğunuz için düşünüyorsanız önce nöroloğunuzla konuşabilirsiniz.
Yeterince araştırılmadı Çok zayıf kanıt
Rehberde: Demans, Alzheimer ve CBD
İnsanlarda yapılmış yeterli araştırma yok; saf CBD ile yalnız iki küçük çalışma var. CBD'nin işe yarayıp yaramadığı bilinmiyor. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Burada | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|
| Reseptörler | |||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 13,2 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 0,0 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 6,3 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,3 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 3,0 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 6,1 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 3,5 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | |||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 1,9 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 24,1 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 4,3 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 5,8 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 69,2 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 25,8 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 94,7 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | |||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
CBD Akademi'de
Beyinde endokannabinoid sistem: CB1 reseptörü beynin hangi bölgelerinde, sinir uçlarında nasıl bir fren gibi çalışıyor; hareket, bellek ve nöbetle ilişkisi. Kaynaklarıyla.
Kimlik ve atıf
- Hipokampus
- Hippocampus · MeSH D006624 · Wikidata Q48360
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. Hipokampus ve endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/hipokampus/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
7 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Katona I, Sperlágh B, Sík A ve ark. Presynaptically located CB1 cannabinoid receptors regulate GABA release from axon terminals of specific hippocampal interneurons. J Neurosci. 1999;19(11):4544-58. PMID 10341254 · doi:10.1523/JNEUROSCI.19-11-04544.1999 Hayvan
- Wilson RI, Nicoll RA. Endogenous cannabinoids mediate retrograde signalling at hippocampal synapses. Nature. 2001;410(6828):588-92. (Düzeltme: Nature. 2001;411(6840):974.) PMID 11279497 · doi:10.1038/35069076 Hayvan
- Lu HC, Mackie K. An Introduction to the Endogenous Cannabinoid System. Biol Psychiatry. 2016;79(7):516-25. PMID 26698193 · doi:10.1016/j.biopsych.2015.07.028 Derleme
- EPIDIOLEX (cannabidiol) oral solution, ABD reçete bilgisi (Jazz Pharmaceuticals), DailyMed setid 8bf27097-4870-43fb-94f0-f3d0871d1eec, SPL sürüm 35 (yürürlük 29 Mayıs 2026; DailyMed'de 15 Haziran 2026): bölüm 1, 2.1–2.6, 4, 5.1–5.5, 6.1, 7, 8.1, 8.2, 8.4, 8.5, 8.6, 9.2, 9.3, 11, 12.1, 12.2, 12.3, 13.1, 14.1–14.3, 17. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
- Ibeas Bih C, Chen T, Nunn AV ve ark. Molecular Targets of Cannabidiol in Neurological Disorders. Neurotherapeutics. 2015;12(4):699-730. PMID 26264914 · doi:10.1007/s13311-015-0377-3 Derleme
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu