Böbrek üstü bezi ve endokannabinoid sistem
Stres hormonları.
Stres hormonları. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
Hormon bezleriCB1 orta · CB2 çok az (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
Böbrek üstü bezi: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). CB1 orta düzeyde; CB2 ölçülmedi. Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 4,6 | orta |
| CB2 | CNR2 | 0 | çok az |
Orada ne iş görür?
Böbrek üstü bezi stres sırasında salınan hormonları üretir: dış katmanı (kabuk) steroid hormonları, iç kısmı (medulla) adrenalini. İnsan böbrek üstü kabuğunda CB1 bulundu, CB2 bulunmadı. Laboratuvarda insan böbrek üstü kabuğu hücrelerinde anandamid, steroid hormonlarının salınımını azalttı; CB1'i engelleyen bir madde bu etkiyi geri çevirdi. Tavşanlarda kannabinoidler adrenalin salınımını azalttı; ama bezin kendisinde CB1 bulunamadı, araştırmacılar etkinin bezi uyaran sinir uçlarından olduğunu düşünüyor. Human Protein Atlasİnsan dokusuZiegler 2010İnsan dokusuHücre / laboratuvarNiederhoffer 2001HayvanHücre / laboratuvar
Stres ekseni beyinden hipofize, oradan böbrek üstü bezine uzanır. Farelerde CB1'in engellenmesi, stresin yükselttiği stres hormonunu belirgin artırdı; endokannabinoid sinyalini güçlendiren maddeler bu yükselişi azalttı ya da ortadan kaldırdı. Sıçanlarda tekrarlanan streste endokannabinoidler, stres hormonu yanıtının zamanla alışmasında rol oynadı. Bir derlemenin yazarlarına göre bu sistem stres eksenini hem frenleyebiliyor hem güçlendirebiliyor. Patel 2004HayvanHill 2009HayvanHill 2010HayvanHillard 2016Derleme
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
Normal insan böbrek üstü bezinde ve adrenokortikal NCI-H295R hücre hattında CB1 ifadesi gösterildi, CB2 yoktu. Anandamid bazal ve uyarılmış adrenokortikal steroid salınımını baskıladı; CB1 antagonisti SR141716A etkiyi tersine çevirdi. Tavşanda WIN55212-2 ve CP55940 plazma adrenalinini düşürdü; yalıtılmış bezde sinirle uyarılan adrenalin salınımını WIN55212-2 baskıladı. Otoradyografi ve in situ hibridizasyonda bezde CB1 saptanmadı; yazarlar etkiyi preganglionik sempatik nöronlardan asetilkolin salınımının presinaptik CB1 aracılı baskılanması olarak yorumladı. Human Protein Atlasİnsan dokusuZiegler 2010İnsan dokusuHücre / laboratuvarNiederhoffer 2001HayvanHücre / laboratuvar
Erkek farede CB1 antagonisti SR141716 kısıtlamadan önce verildiğinde stresle artan kortikosteronu ve PVN'deki Fos ifadesini güçlendirdi; CP55940, AM404 ya da FAAH inhibitörü URB597 ön tedavisi stresle artan kortikosteronu azalttı ya da kaldırdı. Sıçanda tekrarlanan streste anandamid kortikolimbik devrede kalıcı olarak azaldı, 2-AG yalnız amigdalada yükseldi; son stresten önce CB1 antagonisti kortikosteron yanıtındaki alışmayı önledi. Derlemeye göre CB1 sinyali HPA aktivasyonunu hem baskılayabilir hem güçlendirebilir; yazarlar baskılayıcı kolun stres sonrası bazale dönüşü hızlandırdığını öne sürüyor. Patel 2004HayvanHill 2009HayvanHill 2010HayvanHillard 2016Derleme
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
Böbrek üstü bezi: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). CB1 orta düzeyde; CB2 ölçülmedi. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Ziegler 2010: normal insan böbrek üstü bezi ve NCI-H295R hücreleri, RT-PCR; özetin yöntem cümlesi kortizol, sonuç cümlesi kortikosteron diyor, bu yüzden metinde "steroid hormonları" dendi. Niederhoffer 2001: spinal kesili tavşan ve yalıtılmış bez; hızlı döngülü voltametri; WIN55212-2 0,3–10 µM, SR141716A 1 µM. Ziegler 2010İnsan dokusuHücre / laboratuvarNiederhoffer 2001HayvanHücre / laboratuvar
Patel 2004: erkek ICR fare, SR141716 0,01–5 mg/kg, 30 dakikalık kısıtlama, PVN Fos immünohistokimyası. Hill 2010: Sprague-Dawley sıçan, tekrarlanan stres, FAAH inhibisyonu ve sistemik ya da amigdala içi CB1 antagonisti; örneklem sayısı özette yok. Patel 2004HayvanHill 2010Hayvan
CBD hakkında ne biliniyor?
Sağlıklı 11 erkek gönüllüde yapılan çift kör, plasebo kontrollü küçük bir çalışmada kortizol sabah saatlerinde plaseboyla doğal olarak düştü; tek doz CBD bu düşüşü belirgin azalttı. Paranoid eğilimi yüksek 32 gönüllüde yapılan randomize bir çalışmada ise CBD, sanal gerçeklik ortamının yükselttiği tükürük kortizolünü değiştirmedi. Bunlar küçük hormon ölçümü çalışmalarıdır; tedavi sonucu değildir. Zuardi 1993İnsan · klinik çalışmaHundal 2018İnsan · klinik çalışma
Sonuçlar karışık Zayıf kanıt
Rehberde: Anksiyete ve CBD
Araştırmaların sonuçları karışık. CBD'nin bu konuda işe yaradığı kanıtlanmadı. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Etkisi görülmedi Zayıf kanıt
Rehberde: TSSB ve CBD
Araştırmalarda CBD'nin bu konuda fayda sağladığı görülmedi. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Burada | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|
| Reseptörler | |||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 4,6 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 0,0 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 4,4 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,0 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 3,8 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 0,0 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 19,7 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | |||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 4,4 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 14,3 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 1,0 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 15,2 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 15,2 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 13,2 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 28,8 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | |||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 3,4 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
CBD Akademi'de
Stres, korku ve ruh halinde endokannabinoid sistem: Hayvanlarda stres yanıtı ve korkunun sönmesi; insanda CB1'i engelleyen bir ilacın ruh hali yan etkilerinden öğrenilenler. Kaynaklarıyla.
Kimlik ve atıf
- Böbrek üstü bezi
- Adrenal Glands · MeSH D000311 · UBERON 0002369 · Wikidata Q712294
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. Böbrek üstü bezi ve endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/bobrekustu/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
10 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Ziegler CG, Mohn C, Lamounier-Zepter V ve ark. Expression and function of endocannabinoid receptors in the human adrenal cortex. Horm Metab Res. 2010;42(2):88-92. PMID 19862666 · doi:10.1055/s-0029-1241860 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
- Niederhoffer N, Hansen HH, Fernandez-Ruiz JJ, Szabo B. Effects of cannabinoids on adrenaline release from adrenal medullary cells. Br J Pharmacol. 2001;134(6):1319-27. PMID 11704653 · doi:10.1038/sj.bjp.0704359 HayvanHücre / laboratuvar
- Patel S, Roelke CT, Rademacher DJ ve ark. Endocannabinoid signaling negatively modulates stress-induced activation of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis. Endocrinology. 2004;145(12):5431-8. PMID 15331569 · doi:10.1210/en.2004-0638 Hayvan
- Hill MN, McLaughlin RJ, Morrish AC ve ark. Suppression of amygdalar endocannabinoid signaling by stress contributes to activation of the hypothalamic-pituitary-adrenal axis. Neuropsychopharmacology. 2009;34(13):2733-45. PMID 19710634 · doi:10.1038/npp.2009.114 Hayvan
- Hill MN, McLaughlin RJ, Bingham B ve ark. Endogenous cannabinoid signaling is essential for stress adaptation. Proc Natl Acad Sci U S A. 2010;107(20):9406-11. PMID 20439721 · doi:10.1073/pnas.0914661107 Hayvan
- Hillard CJ, Beatka M, Sarvaideo J. Endocannabinoid Signaling and the Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis. Compr Physiol. 2016;7(1):1-15. PMID 28134998 · doi:10.1002/cphy.c160005 Derleme
- Zuardi AW, Guimarães FS, Moreira AC. Effect of cannabidiol on plasma prolactin, growth hormone and cortisol in human volunteers. Braz J Med Biol Res. 1993;26(2):213-7. PMID 8257923 İnsan · klinik çalışma
- Hundal H, Lister R, Evans N ve ark. The effects of cannabidiol on persecutory ideation and anxiety in a high trait paranoid group. J Psychopharmacol. 2018;32(3):276-282. PMID 29086614 · doi:10.1177/0269881117737400 İnsan · klinik çalışma
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu