Pankreas ve endokannabinoid sistem
İnsülin salgılayan adacıklar.
İnsülin salgılayan adacıklar. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
Sindirim ve metabolizmaCB1 düşük · CB2 çok az (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
Pankreas: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Organın bütününde CB1 RNA'sı düşük; CB2 ölçülmedi. Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 1,2 | düşük |
| CB2 | CNR2 | 0 | çok az |
Orada ne iş görür?
Pankreasın bütününde CB1 reseptörünün RNA'sı düşük ölçülür. Ama hormon salgılayan küçük hücre kümeleri olan Langerhans adacıklarında endokannabinoid sistemin parçaları bir arada bulunur: organ bağışçılarından alınan insan adacıkları CB1 ve CB2 taşıdı, ayrıca 2-AG'yi yapan ve yıkan enzimleri içeriyordu. Adacıktaki 2-AG miktarı ortamdaki şekerle değişti. Human Protein Atlasİnsan dokusuBermúdez-Silva 2008İnsan dokusuLi 2011İnsan dokusuLi 2010Hücre / laboratuvarGonzález-Mariscal 2016İnsan dokusuHücre / laboratuvar
Reseptörlerin adacıkta hangi hücrelerde olduğu konusunda çalışmalar tam uyuşmuyor. İnsan adacıklarında CB1'in uyarılması iki çalışmada da insülin salgısını artırdı; CB2'nin etkisi birinde azaltıcı, ötekinde artırıcıydı. Derlemelere göre beta hücreleri endokannabinoidleri kendileri üretip yıkabiliyor ve bu sistem insülin salgısını ayarlıyor; ama insan adacığına ilişkin bilgi henüz ön düzeyde. Bermúdez-Silva 2008İnsan dokusuLi 2011İnsan dokusuJuan-Picó 2006HayvanAseer ve Egan 2021DerlemeGonzález-Mariscal ve Egan 2018Derleme
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
İzole insan Langerhans adacıklarında CB1 ve CB2 mRNA'sı ve proteini, ayrıca 2-AG yapım ve yıkım düzeneği gösterildi; adacıktaki 2-AG düzeyini glukoz değiştirdi. İmmünofloresanda CB1 yoğun olarak glukagon salgılayan α hücrelerinde, daha az β hücrelerinde; CB2 somatostatin salgılayan δ hücrelerinde yoğundu. Başka bir grup her iki reseptörü β hücreleriyle aynı yerde buldu. İnsan β hücrelerinde ve hepatositlerde, beyinde bulunmayan bir CB1 izoformu (CB1b) tanımlandı. Human Protein Atlasİnsan dokusuBermúdez-Silva 2008İnsan dokusuLi 2011İnsan dokusuLi 2010Hücre / laboratuvarGonzález-Mariscal 2016İnsan dokusuHücre / laboratuvar
İnsan adacıklarında statik salgı deneylerinde CB1 uyarısı insülin ve glukagon salgısını artırdı, CB2 agonizmi glukoza bağlı insülin salgısını azalttı. Perifüzyon deneylerinde ise hem CB1 hem CB2 agonistleri insülin salgısını uyardı; beklenmedik biçimde antagonistler de uyardı. Fare adacıklarında kannabinoid reseptörleri β hücresi Ca²⁺ sinyallerini ve insülin salgısını düzenledi. Derlemeye göre β hücreleri endokannabinoid yapım ve yıkımı için gereken enzimleri taşır; β hücresinde CB1'in rolü konusunda çelişkili bulgular var. Bermúdez-Silva 2008İnsan dokusuLi 2011İnsan dokusuJuan-Picó 2006HayvanAseer ve Egan 2021DerlemeGonzález-Mariscal ve Egan 2018Derleme
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
Pankreas: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Organın bütününde CB1 RNA'sı düşük; CB2 ölçülmedi. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Bermúdez-Silva 2008: izole insan adacıkları ve pankreas kesitleri; gerçek zamanlı PCR, western blot, immünofloresan, statik salgı deneyleri; örneklem sayısı özette yok. Li 2011: organ bağışçılarından izole adacıklar, perifüzyon; antagonistlerin uyarıcı etkisi CB1/CB2'den bağımsız yolları düşündürüyor. Juan-Picó 2006: fare adacıkları. González-Mariscal 2016: insan CB1 izoformları ve CHO hücreleri. Derlemelerdeki tedavi yorumları kullanılmadı. Bermúdez-Silva 2008İnsan dokusuLi 2011İnsan dokusuJuan-Picó 2006HayvanGonzález-Mariscal 2016İnsan dokusuHücre / laboratuvar
CBD hakkında ne biliniyor?
Laboratuvarda CBD, fare adacıklarında hücre içi kalsiyumu ve insülin salgısını artırdı. Bu etki GPR55 reseptörü olmayan farelerin adacıklarında da sürdü; yani başka bir yoldan oluyordu. Bu bir hayvan dokusu deneyidir. Liu 2016Hayvanİnsan dokusu
Etkisi görülmedi Yetersiz kanıt
Rehberde: Diyabet ve CBD
Araştırmalarda CBD'nin bu konuda fayda sağladığı görülmedi. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Burada | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|
| Reseptörler | |||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 1,2 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 0,0 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 6,7 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,0 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 2,4 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 0,0 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 6,1 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | |||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 3,3 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 22,3 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 3,8 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 6,8 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 7,1 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 2,6 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 111,1 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | |||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 25,3 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 0,2 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
Kimlik ve atıf
- Pankreas
- Pancreas · MeSH D010179 · UBERON 0001264 · Wikidata Q9618
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. Pankreas ve endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/pankreas/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
10 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Bermúdez-Silva FJ, Suárez J, Baixeras E ve ark. Presence of functional cannabinoid receptors in human endocrine pancreas. Diabetologia. 2008;51(3):476-87. PMID 18092149 · doi:10.1007/s00125-007-0890-y İnsan dokusu
- Li C, Bowe JE, Huang GC ve ark. Cannabinoid receptor agonists and antagonists stimulate insulin secretion from isolated human islets of Langerhans. Diabetes Obes Metab. 2011;13(10):903-10. PMID 21564460 · doi:10.1111/j.1463-1326.2011.01422.x İnsan dokusu
- Li C, Jones PM, Persaud SJ. Cannabinoid receptors are coupled to stimulation of insulin secretion from mouse MIN6 beta-cells. Cell Physiol Biochem. 2010;26(2):187-96. PMID 20798502 · doi:10.1159/000320527 Hücre / laboratuvar
- González-Mariscal I, Krzysik-Walker SM, Doyle ME ve ark. Human CB1 Receptor Isoforms, present in Hepatocytes and β-cells, are Involved in Regulating Metabolism. Sci Rep. 2016;6:33302. PMID 27641999 · doi:10.1038/srep33302 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
- Juan-Picó P, Fuentes E, Bermúdez-Silva FJ ve ark. Cannabinoid receptors regulate Ca(2+) signals and insulin secretion in pancreatic beta-cell. Cell Calcium. 2006;39(2):155-62. PMID 16321437 · doi:10.1016/j.ceca.2005.10.005 Hayvan
- Aseer KR, Egan JM. An Autonomous Cannabinoid System in Islets of Langerhans. Front Endocrinol (Lausanne). 2021;12:699661. PMID 34290671 · doi:10.3389/fendo.2021.699661 Derleme
- González-Mariscal I, Egan JM. Endocannabinoids in the Islets of Langerhans: the ugly, the bad, and the good facts. Am J Physiol Endocrinol Metab. 2018;315(2):E174-E179. PMID 29631361 · doi:10.1152/ajpendo.00338.2017 Derleme
- Liu B, Song S, Ruz-Maldonado I ve ark. GPR55-dependent stimulation of insulin secretion from isolated mouse and human islets of Langerhans. Diabetes Obes Metab. 2016;18(12):1263-1273. PMID 27561953 · doi:10.1111/dom.12780 Hayvanİnsan dokusu
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu