Kemik ve kemik iliği ve endokannabinoid sistem
Kemik yenilenmesi ve kan yapımı.
Kemik yenilenmesi ve kan yapımı. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
Bağışıklık ve kan yapımıCB1 çok az · CB2 düşük (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
Kemik iliği: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). HPA'da kemik dokusu ölçülmüyor; değer kemik iliğinin. Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 0,3 | çok az |
| CB2 | CNR2 | 1,3 | düşük |
Orada ne iş görür?
Kemik sürekli yenilenir: kemik yapan hücreler yeni kemik örer, kemik yıkan hücreler eskisini söker. Bu hücrelerin ikisi de CB2 reseptörü taşır ve kendi endokannabinoidlerini üretir. CB2'si olmayan farelerde yaşla gelen kemik kaybı belirgin hızlandı; insanda da CB2 genindeki bazı farklılıklar, menopoz sonrası kemik erimesiyle ilişkili bulundu. Saponaro 2021DerlemeBab ve Zimmer 2008DerlemeOfek 2006HayvanHücre / laboratuvarWhyte 2012Hücre / laboratuvarKarsak 2005İnsan · genetik çalışma
Kemiğin görevlerinden biri de kan yapımıdır. Kemik iliğinde kan hücrelerini üreten kök hücreler CB1 ve CB2 taşır; ilikteki mezenkimal kök hücreler ise endokannabinoid salar. Laboratuvarda endokannabinoidler kan kök hücrelerinin göçünü uyardı, reseptörleri engelleyen maddeler bunu durdurdu. Saponaro 2021DerlemeKöse 2018İnsan dokusuHücre / laboratuvarValk 1997Hücre / laboratuvar
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
Kemiğin yeniden şekillenmesinde osteoblastlar yeni kemik yapar, osteoklastlar eskisini yıkar. Osteoblast ve osteoklastlar anandamid ve 2-AG üretir ve CB2 taşır (CB2 osteositlerde de gösterildi); insan osteoklastları CB1 ve CB2 taşır ve nanomolar anandamid bu hücrelerin kemik yıkımını artırdı. CB2−/− farelerde yaşa bağlı trabeküler kemik kaybı belirgin hızlandı ve osteoklast sayısı arttı. Menopoz sonrası osteoporozlu kadınlarla eşleştirilmiş kontrollerin karşılaştırıldığı genetik ilişki çalışmasında CNR2 bölgesinin tek nükleotid farklılıkları anlamlı ilişkili çıktı; CNR1 için ikna edici ilişki yoktu. Saponaro 2021DerlemeBab ve Zimmer 2008DerlemeOfek 2006HayvanHücre / laboratuvarWhyte 2012Hücre / laboratuvarKarsak 2005İnsan · genetik çalışma
Sağlıklı vericilerin kemik iliği mezenkimal kök hücreleri anandamid ve 2-AG salgıladı; CD34+ hematopoietik kök hücreler ve kemik iliği mononükleer hücreleri CB1 ve CB2 taşıdı, mezenkimal kök hücreler taşımadı. Endokannabinoidlerin uyardığı kök hücre göçünü reseptör antagonistleri engelledi. Laboratuvarda anandamid, fare kemik iliği hücrelerinde IL-3'ün çoğaltıcı etkisini belirgin güçlendirdi; tek başına etkisizdi. Saponaro 2021DerlemeKöse 2018İnsan dokusuHücre / laboratuvarValk 1997Hücre / laboratuvar
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
Kemik iliği: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). HPA'da kemik dokusu ölçülmüyor; değer kemik iliğinin. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Ofek 2006: CB2−/− fare; trabeküler kayıp ve kortikal genişleme, osteoklast sayısı artmış; CB2'ye özgü bir agonist overiektomiye bağlı kemik kaybını azalttı (fare). Karsak 2005: menopoz sonrası osteoporozlu kadınlar ve eşleştirilmiş kontroller, genetik vaka–kontrol; tek SNP P = 0,0014, haplotip P = 0,0001 (örneklem sayısı özette yok). Whyte 2012: monositten farklılaştırılan insan osteoklastları; nanomolar AEA, CP 55 940 ve JWH015 kemik yıkımını artırdı, CB1/CB2 antagonistleri azalttı. Ofek 2006HayvanHücre / laboratuvarKarsak 2005İnsan · genetik çalışmaWhyte 2012Hücre / laboratuvar
Köse 2018: G-CSF verilmiş ve verilmemiş sağlıklı vericiler; qRT-PCR, akım sitometri, in vitro göç deneyi (örneklem sayısı özette yok). Valk 1997: 51 kan hücresi hattının 45'inde Cb2 mRNA; anandamid 0,1–0,3 µmol/L'de etkili. Bab ve Zimmer 2008: kemikteki sempatik sinir uçlarında CB1 noradrenalin salınımını baskılar. Köse 2018İnsan dokusuHücre / laboratuvarValk 1997Hücre / laboratuvarBab ve Zimmer 2008Derleme
Modelde uyluk kemikleri ve kalça kemikleri gösteriliyor; iğne, yetişkinde kemik iliğinin bol olduğu kalça kemiğinin kanadında.
CBD hakkında ne biliniyor?
Laboratuvarda CBD, kemik yapan hücre (osteoblast) kültürlerinde kolajen liflerinin birbirine bağlanmasında görev alan bir enzimin ifadesini artırdı. İnsan kan kök hücreleri 28 gün boyunca CBD'li ortamda büyütüldüğünde erken B hücresi öncülleri belirgin arttı; araştırmacılar bu yönden güvenliliğin daha çok incelenmesi gerektiğini yazdı. Bunlar hücre deneyi bulgularıdır. Kogan 2015HayvanHücre / laboratuvarKhan 2026Hücre / laboratuvar
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Burada | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|
| Reseptörler | |||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 0,3 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 1,3 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 0,9 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,2 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 2,2 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 0,0 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 21,5 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | |||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 1,9 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 9,8 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 0,3 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 14,2 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 15,3 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 0,8 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 25,0 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | |||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 0,1 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 0,1 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
Kimlik ve atıf
- Kemik
- Bone and Bones · MeSH D001842 · UBERON 0001474 · Wikidata Q265868
- Kemik iliği
- Bone Marrow · MeSH D001853 · UBERON 0002371 · Wikidata Q546523
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. Kemik ve kemik iliği: endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/kemik/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
11 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Saponaro F, Ferrisi R, Gado F ve ark. The Role of Cannabinoids in Bone Metabolism: A New Perspective for Bone Disorders. Int J Mol Sci. 2021;22(22):12374. PMID 34830256 · doi:10.3390/ijms222212374 Derleme
- Bab I, Zimmer A. Cannabinoid receptors and the regulation of bone mass. Br J Pharmacol. 2008;153(2):182-8. PMID 18071301 · doi:10.1038/sj.bjp.0707593 Derleme
- Ofek O, Karsak M, Leclerc N ve ark. Peripheral cannabinoid receptor, CB2, regulates bone mass. Proc Natl Acad Sci U S A. 2006;103(3):696-701. PMID 16407142 · doi:10.1073/pnas.0504187103 HayvanHücre / laboratuvar
- Whyte LS, Ford L, Ridge SA ve ark. Cannabinoids and bone: endocannabinoids modulate human osteoclast function in vitro. Br J Pharmacol. 2012;165(8):2584-97. PMID 21649637 · doi:10.1111/j.1476-5381.2011.01519.x Hücre / laboratuvar
- Karsak M, Cohen-Solal M, Freudenberg J ve ark. Cannabinoid receptor type 2 gene is associated with human osteoporosis. Hum Mol Genet. 2005;14(22):3389-96. PMID 16204352 · doi:10.1093/hmg/ddi370 İnsan · genetik çalışma
- Köse S, Aerts-Kaya F, Köprü ÇZ ve ark. Human bone marrow mesenchymal stem cells secrete endocannabinoids that stimulate in vitro hematopoietic stem cell migration effectively comparable to beta-adrenergic stimulation. Exp Hematol. 2018;57:30-41.e1. PMID 29030083 · doi:10.1016/j.exphem.2017.09.009 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
- Valk P, Verbakel S, Vankan Y ve ark. Anandamide, a natural ligand for the peripheral cannabinoid receptor is a novel synergistic growth factor for hematopoietic cells. Blood. 1997;90(4):1448-57. PMID 9269762 · doi:10.1182/blood.V90.4.1448 Hücre / laboratuvar
- Kogan NM, Melamed E, Wasserman E ve ark. Cannabidiol, a Major Non-Psychotropic Cannabis Constituent Enhances Fracture Healing and Stimulates Lysyl Hydroxylase Activity in Osteoblasts. J Bone Miner Res. 2015;30(10):1905-13. PMID 25801536 · doi:10.1002/jbmr.2513 HayvanHücre / laboratuvar
- Khan DMIO, Crawford RB, Kaminski NE. Cannabidiol and Δ9-tetrahydrocannabinol alter human hematopoiesis by enhancing B cell lineage commitment. Toxicology. 2026;526:154537. PMID 42419677 · doi:10.1016/j.tox.2026.154537 Hücre / laboratuvar
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu