Karaciğer ve endokannabinoid sistem
Yağ metabolizması; hastalıkta artan reseptör.
Yağ metabolizması; hastalıkta artan reseptör. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
Sindirim ve metabolizmaCB1 çok az · CB2 çok az (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
Karaciğer: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Sağlıklı karaciğer dokusunda iki reseptörün RNA'sı da çok az. Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 0,1 | çok az |
| CB2 | CNR2 | 0,1 | çok az |
Orada ne iş görür?
Sağlıklı karaciğerde reseptörler azdır, ama hastalıkta öne çıkar: siroz örneklerinde ve yara dokusu yapan karaciğer hücrelerinde CB1 belirgin arttı. Farelerde karaciğerdeki CB1 yağ yapımını artırdı ve yağlı beslenmeye bağlı kilo alımına katkıda bulundu. Teixeira-Clerc 2006İnsan dokusuHayvanOsei-Hyiaman 2005Hayvan
Derlemelere göre CB1 yağlı karaciğer ve fibrozun ilerlemesini artırıyor, CB2 ise iltihabı ve fibrozu azaltıcı yönde çalışıyor. Mallat 2013Derleme
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
CB1 insan siroz örneklerinde ve karaciğerin fibrojenik hücrelerinde belirgin şekilde uyarıldı. CB1 antagonisti SR141716A akut hasarda yara iyileşme yanıtını azalttı ve üç kronik hasar modelinde fibrozun ilerlemesini engelledi; Cnr1−/− farelerde benzer değişiklikler görüldü (TGF-β1 düşüşü, hepatik miyofibroblastların apoptozu). Farede CB1 aktivasyonu SREBP-1c ile asetil-KoA karboksilaz-1 ve yağ asidi sentazın gen anlatımını artırdı; yağlı diyet hepatik anandamidi, CB1 yoğunluğunu ve yeni yağ asidi sentezini artırdı, bu sentez CB1 bloğuyla düştü. Teixeira-Clerc 2006İnsan dokusuHayvanOsei-Hyiaman 2005Hayvan
Derlemeye göre CB1 antagonistleri lipit metabolizması ve fibroz karşıtı özellikleri nedeniyle önemli bir hedef; beyne geçişi sınırlı, çevresel etkili CB1 antagonistleri yağlı karaciğerin klinik öncesi modellerinde etkili bulundu. Beyne geçen CB1 antagonisti rimonabant duygudurum yan etkileri nedeniyle piyasadan çekildi. CB2 umut verici bir iltihap ve fibroz karşıtı hedef sayılıyor; CB2 agonistlerinin klinik geliştirmesi bekleniyor. Mallat 2013Derleme
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
Karaciğer: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Sağlıklı karaciğer dokusunda iki reseptörün RNA'sı da çok az. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Teixeira-Clerc 2006: insan sirotik karaciğer örnekleri ve fibrojenik hücreler; farede üç kronik karaciğer hasarı modeli; farmakolojik (SR141716A) ve genetik (Cnr1−/−) inaktivasyon. Osei-Hyiaman 2005: farede CB1 agonisti ve bloğu, izole hepatositler, yağlı diyet; CB1−/− fareler benzer kalori almalarına karşın diyetle kilo almadı. Özetlerde insan karaciğerinde nicel reseptör yoğunluğu yok. Teixeira-Clerc 2006İnsan dokusuHayvanOsei-Hyiaman 2005Hayvan
CBD hakkında ne biliniyor?
CBD büyük ölçüde karaciğerde, CYP3A4 ve CYP2C19 enzimleriyle yıkılır; bu yüzden aynı yoldan yıkılan ilaçlarla etkileşebilir. Ruhsatlı CBD ilacı karaciğer enzimlerini (transaminazlar) yükseltebilir; risk valproatla birlikte kullanımda ve yüksek dozda artar. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Etkisi görülmedi Yetersiz kanıt
Rehberde: Diyabet ve CBD
Araştırmalarda CBD'nin bu konuda fayda sağladığı görülmedi. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
İlaç etkileşimi sorgula · Güvenlik
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Burada | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|
| Reseptörler | |||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 0,1 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 0,1 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 21,8 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,1 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 16,2 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 0,0 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 3,8 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | |||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 7,0 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 32,9 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 0,2 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 7,9 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 102,6 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 60,7 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 27,4 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | |||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 3.367,1 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 178,0 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 1.607,6 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
Kimlik ve atıf
- Karaciğer
- Liver · MeSH D008099 · UBERON 0002107 · Wikidata Q9368
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. Karaciğer ve endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/karaciger/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
6 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Teixeira-Clerc F, Julien B, Grenard P ve ark. CB1 cannabinoid receptor antagonism: a new strategy for the treatment of liver fibrosis. Nat Med. 2006;12(6):671-6. PMID 16715087 · doi:10.1038/nm1421 İnsan dokusuHayvan
- Osei-Hyiaman D, DePetrillo M, Pacher P ve ark. Endocannabinoid activation at hepatic CB1 receptors stimulates fatty acid synthesis and contributes to diet-induced obesity. J Clin Invest. 2005;115(5):1298-305. PMID 15864349 · doi:10.1172/JCI23057 Hayvan
- Mallat A, Teixeira-Clerc F, Lotersztajn S. Cannabinoid signaling and liver therapeutics. J Hepatol. 2013;59(4):891-6. PMID 23567085 · doi:10.1016/j.jhep.2013.03.032 Derleme
- EPIDIOLEX (cannabidiol) oral solution, ABD reçete bilgisi (Jazz Pharmaceuticals), DailyMed setid 8bf27097-4870-43fb-94f0-f3d0871d1eec, SPL sürüm 35 (yürürlük 29 Mayıs 2026; DailyMed'de 15 Haziran 2026): bölüm 1, 2.1–2.6, 4, 5.1–5.5, 6.1, 7, 8.1, 8.2, 8.4, 8.5, 8.6, 9.2, 9.3, 11, 12.1, 12.2, 12.3, 13.1, 14.1–14.3, 17. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu