Bağırsak ve endokannabinoid sistem
Hareket, salgı ve iltihap.
Hareket, salgı ve iltihap. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
Sindirim ve metabolizmaCB1 yüksek · CB2 orta (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
Kalın bağırsak · ince bağırsak: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). CB1 kalın bağırsakta 10,0, ince bağırsakta 8,1; CB2 ince bağırsakta 3,1, kalın bağırsakta 0,2. Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 10 | yüksek |
| CB2 | CNR2 | 3,1 | orta |
Orada ne iş görür?
Endokannabinoid sistem sindirim kanalının her yerinde bulunur: bağırsak sinir ağında, bağırsak yüzeyinin hücrelerinde ve bağışıklık hücrelerinde. Bağırsak hareketi, salgı, iştah, bulantı, bağırsak duyarlılığı ve iltihabın ayarında rol oynar. Izzo ve Sharkey 2010DerlemeKulkarni-Narla ve Brown 2000HayvanWright 2005İnsan dokusuHücre / laboratuvar
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
Endokannabinoid sistem sindirim kanalında bölgesel farklılıklar ve organa özgü etkilerle yaygındır; hücresel hedefleri enterik sinir sistemi, epitel ve bağışıklık hücreleridir. Besin alımı, bulantı ve kusma, mide salgısı ve mide koruması, motilite, iyon taşınması, visseral duyum, bağırsak iltihabı ve hücre çoğalmasının ayarında yer alır. Domuz ileum ve kolonunda CB1 miyenterik ve submukozal pleksuslarda, kolinerjik işaretleyici ChAT taşıyan nöronlarda bulundu. İnsan kolonunda CB1 normal epitelde, düz kasta ve submukozal/miyenterik pleksusta; lamina propria plazma hücrelerinde CB1 ve CB2, makrofajlarda yalnız CB2 görüldü. Izzo ve Sharkey 2010DerlemeKulkarni-Narla ve Brown 2000HayvanWright 2005İnsan dokusuHücre / laboratuvar
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
Kalın bağırsak · ince bağırsak: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). CB1 kalın bağırsakta 10,0, ince bağırsakta 8,1; CB2 ince bağırsakta 3,1, kalın bağırsakta 0,2. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Izzo ve Sharkey 2010: derleme; CB1 ve CB2 dışında TRPV1, PPARα, GPR55 ve GPR119 da hedef. Kulkarni-Narla ve Brown 2000: domuz ileum ve distal kolonunda, insan CB1 N-ucuna karşı iki antiserumla immünofloresan; CB1 pozitif nöronlar VIP ya da NO sentaz taşımıyordu. Wright 2005: insan kolon dokusunda immünohistokimya, epitel hücrelerinde immünoblot ve yara kapanması deneyleri. Izzo ve Sharkey 2010DerlemeKulkarni-Narla ve Brown 2000HayvanWright 2005İnsan dokusuHücre / laboratuvar
HPA doku uzlaşı verisi: CB1 kalın bağırsak 10,0, ince bağırsak 8,1, mide 3,4, rektum 1,7, duodenum 0,6; CB2 ince bağırsak 3,1, apendiks 2,2, mide 0,4, rektum 0,3, kalın bağırsak 0,2. Human Protein Atlasİnsan dokusu
CBD hakkında ne biliniyor?
Sağlıklı gönüllülerle yapılan, kura ile gruplara ayrılan çift kör bir çalışmada, ağrı kesici aspirinin bağırsak geçirgenliğini artırdığı bir deney düzeninde CBD de benzer bir yağ asidi türevi (palmitoiletanolamid) de, etkisiz ilaca (plasebo) göre şeker moleküllerinin bağırsaktan kana geçişini azalttı. Aynı makalede laboratuvardaki bağırsak hücrelerinde iltihabın artırdığı geçirgenlik azaldı; ameliyatla alınmış insan kalın bağırsak dokusunda CBD, iltihabın düşürdüğü bir sıkı bağlantı proteininin (klaudin-5) gen ifadesindeki düşüşü önledi. Bu bir hastalık çalışması değil: iltihaplı bağırsak hastalığı olanlarda bağırsak geçirgenliğine etkisi ölçülmedi. Couch 2019İnsan · klinik çalışmaİnsan dokusuHücre / laboratuvar
CBD yağı kullanan 75 yaşında bir kadında bir yıl süren sulu ishal ve kalın bağırsağın yalnız mikroskopla görülebilen iltihabı (mikroskobik kolit) bildirildi; CBD bırakılıp ishal tedavi edilince düzeldi, tedavi sürerken CBD'ye iki kez yeniden başlanınca geri geldi. Bu tek bir olgu bildirimidir; neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz. Oruganti 2020İnsan · olgu bildirimi
Etkisi görülmedi Zayıf kanıt
Rehberde: Crohn ve Ülseratif Kolit ve CBD
Araştırmalarda CBD'nin bu konuda fayda sağladığı görülmedi. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Sonuçlar karışık Zayıf kanıt
Rehberde: Huzursuz Bağırsak ve Mide Sorunları ve CBD
Araştırmaların sonuçları karışık: gastroparezide tek küçük çalışmada CBD belirtileri azalttı, hazımsızlıkta ve huzursuz bağırsakta fark görülmedi. CBD kullanmayı düşünüyorsanız, aldığınız ilaçları da anlatarak doktorunuz ya da eczacınızla konuşabilirsiniz.
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Kalın bağırsak | İnce bağırsak | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|---|
| Reseptörler | ||||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 10,0 | 8,1 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 0,2 | 3,1 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 5,1 | 7,7 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,8 | 2,1 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 47,8 | 13,4 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 0,0 | 0,0 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 7,0 | 10,3 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | ||||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 7,2 | 9,1 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 18,8 | 20,7 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 2,9 | 2,2 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 6,6 | 7,4 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 74,9 | 46,0 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 13,2 | 49,2 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 34,5 | 49,6 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | ||||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 2,9 | 754,5 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 0,3 | 13,3 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 1,3 | 43,6 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Bu bölge iki HPA dokusuna karşılık geliyor; haritadaki ışık ikisinden yüksek olanı gösterir. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
Kimlik ve atıf
- Bağırsak
- Intestines · MeSH D007422 · UBERON 0000160 · Wikidata Q9639
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. Bağırsak ve endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/bagirsak/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
7 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Izzo AA, Sharkey KA. Cannabinoids and the gut: new developments and emerging concepts. Pharmacol Ther. 2010;126(1):21-38. PMID 20117132 · doi:10.1016/j.pharmthera.2009.12.005 Derleme
- Kulkarni-Narla A, Brown DR. Localization of CB1-cannabinoid receptor immunoreactivity in the porcine enteric nervous system. Cell Tissue Res. 2000;302(1):73-80. PMID 11079717 · doi:10.1007/s004410000261 Hayvan
- Wright K, Rooney N, Feeney M ve ark. Differential expression of cannabinoid receptors in the human colon: cannabinoids promote epithelial wound healing. Gastroenterology. 2005;129(2):437-53. PMID 16083701 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
- Couch DG, Cook H, Ortori C ve ark. Palmitoylethanolamide and Cannabidiol Prevent Inflammation-induced Hyperpermeability of the Human Gut In Vitro and In Vivo-A Randomized, Placebo-controlled, Double-blind Controlled Trial. Inflamm Bowel Dis. 2019;25(6):1006-1018. PMID 31054246 · doi:10.1093/ibd/izz017 İnsan · klinik çalışmaİnsan dokusuHücre / laboratuvar
- Oruganti P, Betcher S, Wakade Z ve ark. Cannabidiol Oil-Associated Microscopic Colitis. Cureus. 2020;12(9):e10528. PMID 33094069 · doi:10.7759/cureus.10528 İnsan · olgu bildirimi
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu