İdrar kesesi ve endokannabinoid sistem
İç yüzey, kas ve duyu sinirleri.
İç yüzey, kas ve duyu sinirleri. Kannabinoid reseptörleri CB1 ve CB2'nin bu bölgedeki yeri, orada ne iş gördüğü ve CBD hakkında gerçekte ne bilindiği; Herkes, Öğrenci ve Uzman için üç düzeyde, kaynaklarıyla.
Böbrek ve idrar yoluCB1 orta · CB2 çok az (Human Protein Atlas)Son güncelleme:
Bu sayfada neler var?
Etkileşimli 3B · gerçek anatomi ve gerçek veri
Kannabinoid reseptörleri vücudunuzun neresinde?
Yaklaşık 1,4 MB indirilir.
Bölgeler
Nasıl okunur? Bir bölge seçin ya da haritada parlayan noktaya dokunun.
- Dolu ışık CB1, halka CB2 reseptörü. Her bölgenin kendi rengi var; renk yalnız bölgeyi ayırt ettirir.
- Işığın gücü, insan dokusunda ölçülen reseptör geni düzeyidir (Human Protein Atlas). Karaciğerin noktası bu yüzden sönük: sağlıklı karaciğerde reseptör az.
- Yukarıdaki katman seçiciyle başka reseptörleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimleri, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimlerini de görebilirsiniz.
- Her bilginin yanında kaynağı ve kanıt türü (insan, hayvan, hücre) yazar. Anlatım düzeyini yukarıdan değiştirebilirsiniz.
- Sürükleyerek döndürün. Yakınlaşmak için + ve − düğmeleri; bilgisayarda Ctrl ya da ⌘ ile tekerlek, telefonda iki parmak.
İdrar kesesi: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Kesenin bütününde CB1 orta düzeyde; CB2'nin RNA'sı çok az. Human Protein Atlasİnsan dokusu
| Reseptör | Gen | RNA (nTPM) | Düzey |
|---|---|---|---|
| CB1 | CNR1 | 3,4 | orta |
| CB2 | CNR2 | 0,3 | çok az |
Orada ne iş görür?
İnsan idrar kesesinde iki reseptör de hem iç yüzeyde (ürotelyum) hem kas katmanında (detrüsör) gösterildi. Bir çalışmada iki katmanda da CB1'in RNA'sı CB2'ninkinden fazlaydı; sıçan, maymun ve insan kesesini birlikte inceleyen başka bir çalışmada ise CB2 iç yüzeyde (mukoza) kas katmanından fazlaydı ve iç yüzeyin hemen altındaki duyu sinirlerinde de bulundu. İnsan kesesinin iç yüzeyinde anandamidi yıkan enzim (FAAH) de bulunur ve CB2 ile aynı yerdedir. Laboratuvarda insan kesesinden alınan kas şeritlerinde iki reseptörün uyarılması, elektrikle oluşturulan kasılmayı azalttı. Human Protein Atlasİnsan dokusuTyagi 2009İnsan dokusuBakali 2013İnsan dokusuHayvanHücre / laboratuvarGratzke 2009İnsan dokusuHayvanStrittmatter 2012İnsan dokusuHayvanHedlund 2014Derleme
Bir derlemeye göre bu reseptörler kesede başlıca iç yüzeyde ve sinir uçlarında bulunur; bulgular, endokannabinoid sistemin idrar biriktirilirken ve boşaltılırken kesenin duyu işlevini normalde sürekli kıstığını düşündürüyor. Farede kesenin içine verilen bir kannabinoid uyarıcısı, kese şişirilirken duyu sinirlerinin ateşlemesini azalttı; CB1'i engelleyen bir madde bu etkiyi kaldırdı. CB1'i olmayan farelerde idrara çıkma daha sık, kesenin alabildiği idrar miktarı daha azdı. Başka bir derlemeye göre hangi reseptörün bu duyu sinyallerinde baskın olduğu henüz belirsiz. Christie 2021DerlemeWalczak 2009HayvanFüllhase 2014HayvanCampeau 2014HayvanHedlund 2014Derleme
Ağrılı mesane sendromu ve nedeni bilinmeyen kese kası aşırı aktivitesi olan kişilerin kese örneklerinde, iç yüzeyin altındaki CB1 taşıyan sinir lifleri karşılaştırma grubuna göre daha yoğundu; bu yoğunluk ağrı ve sıkışma puanlarıyla ilişkiliydi. Kese kası aşırı aktivitesi olan kişilerde CB1'in RNA'sı iç yüzeyde daha yüksek, kas katmanında daha düşük bulundu. Mukerji 2010İnsan dokusuBakali 2016İnsan dokusu
Öğrenci düzeyi: terimler ve hücre tipleri
HPA doku verisinde idrar kesesinde CNR1 3,4, CNR2 0,3 nTPM. İnsan kesesinden mikrodiseksiyonla ayrılan detrüsör ve ürotelyumda qPCR, immünohistokimya ve western blotla CB1 ve CB2 gösterildi; ürotelyumdaki iki reseptörün mRNA'sı detrüsörün yaklaşık iki katıydı (fark anlamlı değil), iki dokuda da CB1 mRNA'sı CB2'den anlamlı yüksekti; seçici CB1 ve CB2 agonistleri elektrikle uyarılan detrüsör kasılmasını azalttı. İnsan kesesinde CB2 hem ürotelyumda hem detrüsörde, sıçanda yalnız detrüsördeydi; CB1, TRPV1, FAAH ve NAPE-PLD iki türde de vardı. Sıçan, maymun ve insan detrüsörünü birlikte inceleyen çalışmada CB2 (CB1 değil) mukozada detrüsörden yüksekti; suburotelyumda TRPV1 ya da CGRP taşıyan CB2'li sinirler, detrüsörde VAChT ile birlikte CB2'li lifler vardı. FAAH mRNA'sı ve proteini insan, fare ve sıçan mukozasında bulundu; insan ve sıçan ürotelyumunda FAAH ile CB2 aynı yerdeydi. Human Protein Atlasİnsan dokusuTyagi 2009İnsan dokusuBakali 2013İnsan dokusuHayvanHücre / laboratuvarGratzke 2009İnsan dokusuHayvanStrittmatter 2012İnsan dokusuHayvanHedlund 2014Derleme
Derlemeye göre CB1 ve CB2 kesede başlıca ürotelyumda ve motor ve duyu nöronlarının aksonları ile uçlarında bulunur; bulgular endokannabinoid sistemin normal koşullarda depolama ve işeme sırasında duyusal kese işlevini sürekli baskıladığını düşündürüyor. Farede CB1 proteini ürotelyumda ve sinir liflerinde, ürotel hücrelerinde ve bazı liflerde P2X3 ile birlikte gösterildi; kese içine verilen agonist mekanik uyarıyla oluşan pelvik sinir afferent aktivitesini azalttı, AM251 bu etkiyi kaldırdı. CB1 nakavt farelerde işeme sıklığı ve kendiliğinden kese aktivitesi yüksek, kese kapasitesi, işeme hacmi ve kompliyans düşüktü; yabanıl tip farede rimonabant benzer ürodinamik değişiklikler yaptı. CB2 nakavt farelerde ise kasılmalar arası süre, kapasite ve kompliyans yüksekti; yazarlar bunu beklenmedik buldu ve merkezî işeme denetimindeki bir değişiklikle açıklanabileceğini öne sürdü. Derlemeye göre hangi reseptörün duyu sinyallerinde baskın olduğu ya da çevresel ve merkezî bölgeler arasında fark olup olmadığı belirsiz. Christie 2021DerlemeWalczak 2009HayvanFüllhase 2014HayvanCampeau 2014HayvanHedlund 2014Derleme
Ağrılı mesane sendromu (PBS) ve idiyopatik detrüsör aşırı aktivitesi (IDO) örneklerinde suburotelyal CB1-immünoreaktif sinir lifleri, IDO'da ayrıca detrüsördekiler, kontrollere göre anlamlı artmıştı; suburotelyal lif yoğunluğu PBS'de ağrı puanıyla (r = 0,69), IDO'da sıkışma puanıyla (r = 0,66) ilişkiliydi. Detrüsör aşırı aktivitesinde CB1 transkriptleri ürotelyumda yüksek, detrüsörde düşüktü; CB1 detrüsörde ChAT-pozitif kolinerjik sinirlerle, ürotelyum ve detrüsörde PGP9.5 ile; CB2 iki katmanda ChAT ve PGP9.5 ile aynı yerdeydi. Mukerji 2010İnsan dokusuBakali 2016İnsan dokusu
Uzman düzeyi: yöntem notları ve sayılar
İdrar kesesi: insan dokusunda reseptör geninin RNA düzeyi (doku uzlaşı verisi). Kesenin bütününde CB1 orta düzeyde; CB2'nin RNA'sı çok az. Human Protein Atlasİnsan dokusu
Yöntem notu
Doku çalışmaları. Tyagi 2009: insan kesesi, detrüsör n = 6, ürotelyum n = 8; qPCR, immünohistokimya, western blot; organ banyosunda sinirle uyarılan detrüsör kasılması. Gratzke 2009: sıçan, maymun ve insan detrüsörü, western blot ve immünohistokimya; özet dağılım bulgularını türlere ayırmıyor; sıçan sistometrisinde CP55,940 işeme aralığını %46, eşik basıncını %124 artırdı. Bakali 2013: insan ve Wistar sıçan kesesi; CB1 proteini sıçanda 57, insanda 40 kDa (özette açıklanmıyor). Bakali 2016: normal insan kesesinde [³H]-CP-55,940 bağlanmasıyla reseptör yoğunluğu 421 ± 104 fmol/mg protein; örneklem sayısı özette yok. Mukerji 2010: PBS n = 13, IDO n = 14, belirtisiz mikroskobik hematürili kontrol n = 16 (kontroller sağlıklı gönüllü değil). Strittmatter 2012: insan, fare ve sıçan kesesi; FAAH inhibitörü yalnız sıçanda denendi. CB1–CB2 oranı çalışmalar arasında tutarsız (Tyagi'de CB1 > CB2; Gratzke'de mukozada CB2 öne çıkıyor); özetler nedenini tartışmıyor. Tyagi 2009İnsan dokusuGratzke 2009İnsan dokusuHayvanBakali 2013İnsan dokusuHayvanHücre / laboratuvarBakali 2016İnsan dokusuMukerji 2010İnsan dokusuStrittmatter 2012İnsan dokusuHayvan
Hayvan ve CBD deneyleri. Walczak 2009: C57BL/6 fare, ex vivo kese-sinir preparatı, kese içine AZ12646915. Füllhase 2014: dişi fare, 20 yabanıl tip ve 20 CB1 nakavt; anestezisiz sistometri (ör. işeme aralığı 3,24 ve 7,32 dk). Campeau 2014: dişi CB2 nakavt fare. Capasso 2011: erkek Wistar sıçan ve insan kese gövdesinden şeritler, organ banyosu; sıçanda özüt yalnız asetilkolin kasılmasını azalttı (elektrik, KCl ve α,β-metilen ATP kasılmasını değil); sıçandaki etki TRPV1 engelleyicileriyle arttı, insandaki etki değişmedi; derişimler özette yok. Kuret 2023: TNFα ile uyarılmış SV-HUC1 insan ürotel hücreleri. Peskar 2026: siklofosfamidle oluşturulan fare kese iltihabı, karın içine CBD; doz özette yok. Walczak 2009HayvanFüllhase 2014HayvanCampeau 2014HayvanCapasso 2011İnsan dokusuHayvanKuret 2023Hücre / laboratuvarPeskar 2026Hayvan
Üretra (idrar kanalı) cinsiyetler arasında farklı olduğu için modele alınmadı.
CBD hakkında ne biliniyor?
Laboratuvarda insan kese duvarından kesilen şeritlerde saf CBD ve CBD'den zengin kenevir özütü, asetilkolinin oluşturduğu kasılmayı azalttı; sıçan şeritlerinde de özüt aynı etkiyi gösterdi. Kesenin iç yüzey hücrelerinden türetilmiş bir insan hücre hattında, iltihap uyarısı verilmiş hücrelerde CBD iltihap habercilerini ve oksidatif stresi azalttı; PPARγ reseptörünün engellenmesi bu etkileri belirgin zayıflattı. Farede deneysel kese iltihabında CBD, iç yüzeyin onarımını destekledi ve iltihabı azalttı. Bunlar doku, hücre ve hayvan deneyleridir. Capasso 2011İnsan dokusuHayvanKuret 2023Hücre / laboratuvarPeskar 2026Hayvan
Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?
Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.
| Gen | Ne yapar? | Burada | En çok okunduğu doku |
|---|---|---|---|
| Reseptörler | |||
| CB1 CNR1 | Kannabinoid reseptörü | 3,4 | beyin kabuğu (18,6) |
| CB2 CNR2 | Kannabinoid reseptörü | 0,3 | dalak (8,4) |
| TRPV1 | Isı ve acı biber algılayıcısı · iyon kanalı | 4,6 | karaciğer (21,8) |
| GPR55 | Uzun süre "yetim" kalan reseptör · hücre zarında | 0,8 | testis (4,4) |
| PPARγ PPARG | Gen düğmesi · hücre çekirdeğinde | 63,1 | yağ dokusu (153,2) |
| 5-HT1A HTR1A | Serotonin reseptörü · hücre zarında | 0,0 | hipokampus (6,1) |
| TRPV2 | TRPV1'in akrabası · iyon kanalı | 10,0 | akciğer (29,5) |
| Endokannabinoid enzimleri | |||
| NAPE-PLD NAPEPLD | Anandamid yapımı | 3,3 | böbrek (13,9) |
| FAAH | Anandamidi yıkar | 6,7 | testis (46,0) |
| DAGLα DAGLA | 2-AG yapımı | 0,5 | beyin kabuğu (12,3) |
| DAGLβ DAGLB | 2-AG yapımı | 6,3 | böbreküstü bezi (15,2) |
| MGL MGLL | 2-AG'yi yıkar | 38,7 | yağ dokusu (161,3) |
| ABHD6 | 2-AG'yi yıkar | 6,0 | karaciğer (60,7) |
| ABHD12 | 2-AG'yi yıkar | 38,3 | epididim (125,2) |
| CBD ve THC'yi yıkan enzimler | |||
| CYP3A4 | CBD ve THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (3.367,1) |
| CYP2C19 | CBD'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (178,0) |
| CYP2C9 | THC'yi yıkar | 0,0 | karaciğer (1.607,6) |
RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu
Kimlik ve atıf
- İdrar kesesi
- Urinary Bladder · MeSH D001743 · UBERON 0001255 · Wikidata Q9382
- Reseptörler
- CB1 (CNR1, UniProt P21554) · CB2 (CNR2, UniProt P34972)
Nasıl atıf yapılır: cbd.com.tr Editörlüğü. İdrar kesesi ve endokannabinoid sistem. Endokannabinoid sistem 3B haritası, cbd.com.tr. Son güncelleme 24 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/kullanim-rehberi/endokannabinoid-sistem-haritasi/idrar/
Beden modeli BodyParts3D (DBCLS, CC BY 4.0) ve Z-Anatomy (CC BY-SA 4.0) türevidir; reseptör düzeyleri Human Protein Atlas v25 (CC BY 4.0). Harita, metin ve indirilen görüntüler CC BY-SA 4.0. Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı. Bütün lisanslar
Haritanın öteki sayfaları
Genel bakış: endokannabinoid sistem nedir, sinapstaki geri bildirim freni, CBD'nin hedefleri, ders modu, veri ve lisanslar.
Kaynaklar
16 kaynağı göster
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM) ve beyin bölgesi verisi (rna_brain_region_hpa.tsv, nTPM), CNR1 (ENSG00000118432) ve CNR2 (ENSG00000188822); v25.proteinatlas.org, dosya tarihi 6 Kasım 2025, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
- Tyagi V, Philips BJ, Su R ve ark. Differential expression of functional cannabinoid receptors in human bladder detrusor and urothelium. J Urol. 2009;181(4):1932-8. PMID 19237176 · doi:10.1016/j.juro.2008.11.078 İnsan dokusu
- Bakali E, Elliott RA, Taylor AH ve ark. Distribution and function of the endocannabinoid system in the rat and human bladder. Int Urogynecol J. 2013;24(5):855-63. PMID 23081739 · doi:10.1007/s00192-012-1954-1 İnsan dokusuHayvanHücre / laboratuvar
- Gratzke C, Streng T, Park A ve ark. Distribution and function of cannabinoid receptors 1 and 2 in the rat, monkey and human bladder. J Urol. 2009;181(4):1939-48. PMID 19237169 · doi:10.1016/j.juro.2008.11.079 İnsan dokusuHayvan
- Strittmatter F, Gandaglia G, Benigni F ve ark. Expression of fatty acid amide hydrolase (FAAH) in human, mouse, and rat urinary bladder and effects of FAAH inhibition on bladder function in awake rats. Eur Urol. 2012;61(1):98-106. PMID 21930339 · doi:10.1016/j.eururo.2011.09.002 İnsan dokusuHayvan
- Hedlund P. Cannabinoids and the endocannabinoid system in lower urinary tract function and dysfunction. Neurourol Urodyn. 2014;33(1):46-53. PMID 24285567 · doi:10.1002/nau.22442 Derleme
- Christie S, Brookes S, Zagorodnyuk V. Endocannabinoids in Bladder Sensory Mechanisms in Health and Diseases. Front Pharmacol. 2021;12:708989. PMID 34290614 · doi:10.3389/fphar.2021.708989 Derleme
- Walczak JS, Price TJ, Cervero F. Cannabinoid CB1 receptors are expressed in the mouse urinary bladder and their activation modulates afferent bladder activity. Neuroscience. 2009;159(3):1154-63. PMID 19356696 · doi:10.1016/j.neuroscience.2009.01.050 Hayvan
- Füllhase C, Campeau L, Sibaev A ve ark. Bladder function in a cannabinoid receptor type 1 knockout mouse. BJU Int. 2014;113(1):144-51. PMID 24053792 · doi:10.1111/bju.12350 Hayvan
- Campeau L, Füllhase C, Sawada N ve ark. Characterization of bladder function in a cannabinoid receptor type 2 knockout mouse in vivo and in vitro. Neurourol Urodyn. 2014;33(5):566-70. PMID 23908133 · doi:10.1002/nau.22454 Hayvan
- Mukerji G, Yiangou Y, Agarwal SK, Anand P. Increased cannabinoid receptor 1-immunoreactive nerve fibers in overactive and painful bladder disorders and their correlation with symptoms. Urology. 2010;75(6):1514.e15-20. PMID 20346490 · doi:10.1016/j.urology.2009.12.051 İnsan dokusu
- Bakali E, McDonald J, Elliott RA ve ark. Cannabinoid receptor expression in the bladder is altered in detrusor overactivity. Int Urogynecol J. 2016;27(1):129-39. PMID 26224382 · doi:10.1007/s00192-015-2802-x İnsan dokusu
- Capasso R, Aviello G, Borrelli F ve ark. Inhibitory effect of standardized cannabis sativa extract and its ingredient cannabidiol on rat and human bladder contractility. Urology. 2011;77(4):1006.e9-1006.e15. PMID 21310467 · doi:10.1016/j.urology.2010.12.006 İnsan dokusuHayvan
- Kuret T, Kreft ME, Romih R, Veranič P. Cannabidiol as a Promising Therapeutic Option in IC/BPS: In Vitro Evaluation of Its Protective Effects against Inflammation and Oxidative Stress. Int J Mol Sci. 2023;24(5):5055. PMID 36902479 · doi:10.3390/ijms24055055 Hücre / laboratuvar
- Peskar D, Kerec Kos M, Tavčar Š ve ark. CBD Promotes Structural and Functional Epithelial Restoration and Alleviates Inflammation in a Mouse Model of Interstitial Cystitis. Pharmaceutics. 2026;18(4):458. PMID 42076110 · doi:10.3390/pharmaceutics18040458 Hayvan
- Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu