Prostat ve seminal vezikül ve endokannabinoid sistem

Orada ne iş görür?

Prostatın bütününde CB1'in RNA'sı düşük düzeyde, CB2'ninki çok az ölçülür. Prostat, meniye sıvı katan ceviz büyüklüğünde bir salgı bezidir. İnsan prostat dokusunda CB1 reseptörünün hem RNA'sı hem proteini bulundu; protein miktarı beyincikteki reseptörle karşılaştırılabilir düzeydeydi ve reseptör ağırlıkla bezin salgı yapan iç yüzeyinde, yani epitelde görüldü. Başka bir çalışma CB1'i hem epitel hücrelerinde hem düz kas hücrelerinde buldu; kannabinoidlerin bir diğer hedefi olan TRPV1 ise yalnız mukoza hücrelerindeydi. Üçüncü bir çalışmada CB1 ve CB2, bezin içine giren sinir liflerinde gösterildi: nitrik oksit, asetilkolin ya da CGRP taşıyan liflerde vardı, adrenalin taşıyan liflerde yoktu. Human Protein Atlasİnsan dokusuRuiz-Llorente 2003İnsan dokusuCzifra 2009İnsan dokusuGratzke 2010İnsan dokusu

Dokuda yalnız reseptörler yok; endokannabinoidleri yıkan enzim de var. Anandamidi parçalayan enzim FAAH, prostat dokusunda epitel hücrelerinde ve damar duvarlarında görüldü; aradaki destek dokuda (stroma) görülmedi. Hazır doku dizileriyle yapılan ayrı bir boyamada FAAH, prostat kanseri örneklerinin çoğunda saptandı, sağlıklı prostat örneklerinde ise neredeyse hiç yoktu. TRPV1'in de insan prostat dokusunda bulunduğu ve prostat hücrelerinde işlev gördüğü gösterildi: laboratuvarda hücrelere kapsaisin ya da anandamidin kalıcı bir benzeri verildiğinde hücre içi kalsiyum yükseldi, TRPV1'i engelleyen madde bu yükselmeyi geri çevirdi. Thors 2010İnsan dokusuHücre / laboratuvarEndsley 2008İnsan dokusuHücre / laboratuvarSánchez 2005İnsan dokusuHücre / laboratuvar

Prostat kasıldığında salgısını kanala boşaltır; bu kasılmayı bezin içindeki sinirler başlatır. Laboratuvarda insan prostatından hazırlanan doku parçalarında, iki reseptörü birlikte uyaran bir madde sinir uyarısıyla oluşan kasılmayı azalttı. Sıçanda aynı yönde ve daha ayrıntılı bir bulgu var: orada CB1 düz kas tabakasında değil, bezin salgı yapan iç yüzey hücrelerinde bulundu; bir kannabinoid uyarıcısı elektrikle oluşturulan kasılmayı derişime bağlı azalttı, CB1'i engelleyen iki madde bu etkiyi geri çevirdi, CB2'yi engelleyen madde çevirmedi. Etki siklooksijenaz yolundan geçiyordu, nitrik oksitten değil. Yani kasılmanın azalması dokunun kendi iç yüzeyinden başlıyor olabilir. Bir derlemeye göre üreme dokularındaki bu temel araştırma bulguları henüz hastalarda yapılmış çalışmalarla desteklenmedi. Gratzke 2010İnsan dokusuTokanovic 2007HayvanÜckert 2025Derleme

Prostat hastalıklarında bu moleküllerin miktarı değişiyor. İyi huylu prostat büyümesi olan dokularda CB1 belirgin yüksek ölçüldü, TRPV1 ise değişmedi. Prostat kanseri dokusunda CB1 ve TRPV1 birlikte arttı; TRPV1'deki artış tümörün derecesiyle birlikte yükselirken CB1'de böyle bir düzen görülmedi. Yüzlerce hastanın dokusunu tek tek puanlayan çözümlemelerde tümör epitelindeki yüksek CB1 ve yüksek FAAH, hastalığın tanı anındaki ağırlığıyla ilişkili bulundu; CB1 boyanması çoğunlukla epitel hücre zarındaydı, stromada azdı. Bunlar doku ölçümleridir: bir maddenin hastalığa iyi gelip gelmediğini göstermezler. Czifra 2009İnsan dokusuChung 2009İnsan dokusuThors 2010İnsan dokusuHücre / laboratuvarCipriano 2013İnsan dokusu

Meni sıvısının büyük bölümünü prostatın arkasındaki iki kesecik, seminal veziküller yapar. İnsan dokusuyla yapılan bir çalışmada bu keseciklerde CB1 ve CB2 reseptörlerinin, kannabinoidlerin bir diğer hedefi olan GPR55'in ve anandamidi yıkan enzimin iki biçiminin (FAAH1, FAAH2) genleri okundu. Boyamada CB1, CB2 ve GPR55 keseciğin iç yüzeyini kaplayan salgı epitelinde ve buraya gelen kıvrımlı sinir liflerinde yoğundu; FAAH'ın iki biçimi ise epitelin bütün katlarındaki kübik hücrelerin içinde görüldü. Araştırmacılar bu yerleşime bakarak sistemin iç yüzeyin bakımı, salgı işlevi ya da gerilimi algılayan sinir sinyalleriyle ilgili olabileceğini söylüyor; bu bir olasılık, ölçülmüş bir işlev değil. Daha yeni bir derleme de üreme dokularındaki bu bulguların henüz klinik durumları ele alan çalışmalarla desteklenmediğini yazıyor. Human Protein Atlasİnsan dokusuÜckert 2018İnsan dokusuÜckert 2025Derleme

Erkek katmanında görünür. Prostatın arka üst yanındaki iki kesecik seminal veziküldür; ikisi birlikte parlar. Üretra (idrar kanalı) cinsiyetler arasında farklı olduğu için modele alınmadı.

CBD hakkında ne biliniyor?

Prostatta CBD'yi insanda sınayan bir çalışma yok. Laboratuvarda bir prostat hücre hattında, iltihap uyarısı verilmiş hücrelerde CBD iltihap habercilerini azalttı; yazarlara göre bu etki CB2 reseptörünün uyarılmasıyla, TLR4/NF-κB yolu baskılanarak oluyordu. Bu bir hücre deneyidir; insandaki karşılığı bilinmiyor. Bir derlemeye göre üreme dokularındaki bu tür bulgular henüz klinik çalışmalarla desteklenmedi. Seminal vezikülde CBD'yi sınayan bir çalışma yok: ne insanda, ne hayvanda, ne hücrede. Burada bilinen tek şey, CBD'nin bağlandığı hedeflerden ikisinin (CB2 ve GPR55) bu keseciklerin salgı epitelinde bulunduğu; bundan bir etki çıkarılamaz. Piao 2025Hücre / laboratuvarHayvanÜckert 2025DerlemeÜckert 2018İnsan dokusu

Kanıt haritası

Bu bölgede hangi reseptör ve enzim genleri okunuyor?

Haritanın katman seçicisindeki genlerin bu bölgedeki değerleri: CB1 ve CB2'nin yanında kannabinoidlerin öteki hedefleri, endokannabinoidleri yapan ve yıkan enzimler, CBD ile THC'yi yıkan karaciğer enzimleri.

RNA düzeyi, genin bu dokuda ne kadar okunduğunu gösterir; proteinin miktarını ya da enzimin ne kadar çalıştığını doğrudan göstermez. Bu bölge iki HPA dokusuna karşılık geliyor; haritadaki ışık ikisinden yüksek olanı gösterir. Human Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu