Hangi uzmana başvurmalı?
CBD kullanmayı düşünüyorsanız kiminle konuşmalısınız? Hastalığınıza göre hangi hekime, ne zaman eczacıya başvurulur?
Son güncelleme: KaynaklıKişisel doz önermiyoruz.
Önce kiminle konuşmalı?
Hastalığınız için sizi izleyen bir hekim varsa CBD’yi önce ona sorun. Kullandığınız tamamlayıcı ve bitkisel ürünleri, CBD dâhil, bütün sağlık çalışanlarınıza söyleyin. CBD’yi bir sağlık sorunu için doktora gitmeyi ertelemek için kullanmayın.
Sizi izleyen bir uzman yoksa aile hekiminizle başlayın. Aile hekimi birinci basamakta teşhis, tedavi ve danışmanlık hizmeti verir; hastaneye başvurmanıza gerek olup olmadığına karar verir ve aile sağlığı merkezinde teşhis ya da tedavisi yapılamayan hastaları sevk eder.
Kanser tedavisi görenler için de aynısı geçerlidir: tamamlayıcı bir ürüne başlamadan önce kararı doktorunuz, hemşireniz ya da eczacınızla konuşun.
Kaynak: NIH NCCIH: Cannabis and Cannabinoids; Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği, md. 4 ve 28; NCI PDQ: Cannabis and Cannabinoids
İlaç kullanıyorsanız: eczacı
Eczacılar ilaç kullanımına bağlı sorunlar hakkında hastaları bilgilendirir; eczanede ilaç kullanımı ve sağlığa ilişkin ürünler konusunda danışmanlık verilir. Başka bir ilaç kullanıyorsanız bitkisel bir ürüne başlamadan önce eczacıya danışmanız önerilir. Eczacılar, ilaçların birbiriyle etkileşme olasılığını kontrol etmeye de yardım eder.
CBD, karaciğerde bazı ilaçları parçalayan enzimleri etkileyerek o ilaçların kandaki düzeyini değiştirebilir. Kullandığınız ilacı rehberdeki ilaç etkileşimi aracında da arayabilirsiniz; listede olmaması güvenli olduğu anlamına gelmez.
Kaynak: Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Yönetmelik, md. 6, 7 ve 33; NHS: Herbal medicines; NIAMS: Rheumatoid arthritis, who treats; EMA: Epidyolex ürün bilgisi, bölüm 4.5
Ameliyat olacaksanız: anestezi uzmanı ve cerrah
Ameliyattan önce kenevir ve CBD kullanımınızı anestezi uzmanına söyleyin. Ameliyattan sonra ne zaman yeniden kullanabileceğinizi anestezi uzmanınıza, cerrahınıza ya da bakım ekibinize sorun.
ABD’deki ilk anestezi kılavuzu, anestezi gerektiren her işlemden önce hastalara kenevir kullanımının sorulmasını öneriyor: ürünün türü, nasıl alındığı, ne kadar, ne sıklıkla ve en son ne zaman kullanıldığı. Ameliyat öncesinde kullandığınız bütün ilaçları, vitaminleri ve bitkisel ürünleri bilmeniz de istenir.
Kaynak: ASA: Cannabis and surgery; ASRA 2023 kenevir ve ameliyat kılavuzu (PMID 36596580); NHS: Preparing for surgery
Yan etki gördüyseniz
İlaçlarla ilgili şüpheli yan etkileri hem sağlık çalışanları hem de hastalar ve yakınları Türkiye Farmakovijilans Merkezi’ne (TÜFAM) bildirebilir.
Kaynak: TİTCK: Farmakovijilans (TÜFAM)
Hastalığa göre hangi uzman?
Aşağıdaki dallar, o hastalığın tanı ve tedavisinde genellikle görev alan uzmanlıklardır. Hangi bölüme gideceğinizden emin değilseniz aile hekiminizle başlayın. Dal adları Türkiye'deki resmî uzmanlık adlarıdır.
| Konu | İlgili uzmanlık | Not | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Nöroloji. Çocuklarda Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (yan dalı Çocuk Nörolojisi). | Nöbet geçiren kişi genellikle bir nöroloğa yönlendirilir; ilk nöbetten sonra çocuk ve gençlerin, nöbet ve epilepside deneyimli bir çocuk doktoruna yönlendirilmesi önerilir. Reçeteli CBD’yi epilepsi tedavisinde deneyimli bir hekim başlatır ve izler. | ||
| Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları; Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları (yan dalı Gelişimsel Pediatri). | Otizm değerlendirmesini farklı meslekten uzmanlardan oluşan bir ekip yapar: çocuk doktoru ya da çocuk psikiyatristi, dil ve konuşma terapisti, psikolog. | ||
Kanser (destek) Kemoterapi Bulantısı, Kanser Ağrısı, Kanserde İştahsızlık, Kanserde Uyku ve Kaygı, Kanser Tedavisi | Tedavinizi yürüten onkoloji ekibi (Tıbbi Onkoloji); belirtiler için palyatif bakım. | Kanser hekimlerinin kenevir kullanımını yargılamadan sorması önerilir. Ağrı, iştahsızlık, bulantı, kusma ve uykusuzluk palyatif bakımda ele alınan belirtilerdir; palyatif bakımı ilk sorulacak kişi onkoloğunuzdur. | |
| Algoloji (ağrı yan dalı; Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon, Nöroloji ya da Anesteziyoloji ve Reanimasyon ana dalına bağlı). | Ağrı tedavisi çoğu zaman ekip işidir: ağrı uzmanı, sahip olduğunuz diğer hastalıkların uzmanları, hemşireler ve ruh sağlığı uzmanları. | ||
| Nöroloji; Algoloji. | Çevresel sinir hasarı (periferik nöropati) düşünülen bazı kişilerin ileri tetkik için hastanede bir nöroloğa görünmesi gerekir. | ||
| Romatoloji; Ortopedi ve Travmatoloji; egzersiz programı için fizyoterapist. | Kireçlenmede romatolog, ortopedi cerrahı ve fizyoterapist görev alır. Romatoid artrit düşünülürse aile hekimi bir romatoloğa yönlendirir. | ||
| Aile hekimi; Romatoloji. | Fibromiyaljili kişilerin çoğu birinci basamakta izlenir; romatolog, ağrı uzmanı, ruh sağlığı uzmanı ve fizyoterapist de ekipte yer alabilir. | ||
| Nöroloji. | Tanı belirsizse ya da migren tedaviye rağmen ağır seyrediyorsa aile hekimi bir nöroloğa yönlendirebilir. | ||
| Anesteziyoloji ve Reanimasyon; ameliyatı yapacak cerrah. | Ameliyattan önce kenevir ve CBD kullanımınızı anestezi uzmanına söyleyin (yukarıdaki bölüme bakın). | ||
| Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (psikiyatri); klinik psikolog. | Aile hekimi gerektiğinde bir ruh sağlığı uzmanına, örneğin psikiyatriste ya da klinik psikoloğa yönlendirir. | ||
| Ruh Sağlığı ve Hastalıkları (psikiyatri). | Bipolar bozukluk düşünülürse aile hekimi bir psikiyatriste, şizofreni düşünülürse ruh sağlığı ekibine yönlendirir. Ağır depresyonda da psikiyatrist ve psikologların bulunduğu bir ruh sağlığı ekibine yönlendirilebilirsiniz. | ||
| Ruh Sağlığı ve Hastalıkları; Sağlık Bakanlığı’nın bağımlılık tedavi merkezleri (AMATEM; çocuk ve ergenler için ÇEMATEM). | Bakanlığın bağımlılık tedavi birimleri arasında psikiyatri poliklinikleri, Alkol ve Uyuşturucu Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezleri (AMATEM) ve Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezleri (ÇEMATEM) var. | ||
| Aile hekimi; gerekirse uyku kliniği. | Uzun süren uykusuzlukta genellikle ilk önerilen tedavi, uykusuzluğa yönelik bilişsel davranışçı terapidir. Uyku apnesi gibi başka bir uyku bozukluğundan şüphelenilirse uyku kliniğine yönlendirilebilirsiniz. | ||
| Gastroenteroloji. | Ülseratif kolit genellikle hastanede bir sindirim sistemi hastalıkları uzmanınca (gastroenterolog) tanı alır; Crohn hastalarını da gastroenterologun bulunduğu bir ekip izler. | ||
| Nöroloji. | MS düşünülürse aile hekimi bir nöroloğa yönlendirir. | ||
| Nöroloji ya da Geriatri. | Parkinson düşünülürse kişi bir nöroloğa ya da yaşlılık hastalıkları uzmanına (geriatrist) yönlendirilir. | ||
| Deri ve Zührevi Hastalıkları (dermatoloji). | Akne, egzama ve sedefte aile hekimi bazı tedavileri başlatabilir ya da sizi bir dermatoloğa yönlendirebilir. | ||
| Aile hekimi ya da İç Hastalıkları; diyabet ekibi. | Diyabetlilerin çoğu birinci basamakta, aile hekimi ya da iç hastalıkları uzmanının yardımıyla izlenir. Tip 1 diyabette tedavi hastanede uzman bir diyabet ekibiyle başlar. | ||
| Aile hekimi. | Tansiyonunuzu eczanede ya da aile hekimliğinde ölçtürebilirsiniz; tansiyon ilacını genellikle aile hekimi başlatır. | ||
| Göz Hastalıkları. | Glokom tanısı alan kişi ileri tetkik için bir göz hastalıkları uzmanına (oftalmolog) yönlendirilmelidir. |
Kaynak: 1219 sayılı Kanun, Ek-1 ve Ek-3 uzmanlık dalları çizelgeleri
Doktorunuza ve eczacınıza ne söylemelisiniz?
- CBD dâhil kullandığınız bütün tamamlayıcı ve bitkisel ürünler.
- Ürünün türü (yağ, kapsül, krem…), nasıl kullandığınız, ne kadar, ne sıklıkla ve en son ne zaman kullandığınız.
- Kullandığınız bütün ilaçlar, vitaminler ve bitkisel takviyeler.
Rehberdeki kişisel uyarı aracı, yaşınızı, ilaçlarınızı ve durumunuzu seçerek doktorunuza götürebileceğiniz kısa bir özet hazırlar. Bilgileriniz hiçbir yere gönderilmez.
Kaynak: NIH NCCIH: Cannabis and Cannabinoids; ASRA 2023 kenevir ve ameliyat kılavuzu (PMID 36596580); NHS: Preparing for surgery
Sık sorulan sorular
CBD için hangi doktora gidilir?
Hastalığınızı izleyen bir uzman varsa önce ona sorun. Yoksa aile hekiminizle başlayın: aile hekimi birinci basamakta teşhis, tedavi ve danışmanlık verir, gerekirse sizi hastaneye sevk eder.
Eczacı CBD ile ilaç etkileşimine bakabilir mi?
Eczacılar ilaç kullanımına bağlı sorunlar hakkında bilgi verir ve danışmanlık yapar. Başka ilaç kullanıyorsanız bitkisel bir ürüne başlamadan önce eczacıya danışmanız önerilir.
Ameliyattan önce CBD kullandığımı söylemeli miyim?
Evet. Kenevir ve CBD kullanımınızı anestezi uzmanına söyleyin; ameliyattan sonra ne zaman yeniden kullanabileceğinizi anestezi uzmanınıza ya da cerrahınıza sorun.
İlaç etkileşimi sorgula · Doktor özeti hazırla · Hekimler için · Süren klinik çalışmalar