İçeriğe geç
Sitede ara

CBD ilaç etkileşimi · İlaç grubu

CBD ve epilepsi ilaçları: hangi etkileşimler önemli?

Hazırlayan: cbd.com.tr EditörlüğüSon inceleme: 11 ilaç, 5 uyarı15 kaynak

Epilepsi ilaçları nöbetleri önlemek için kullanılır ve birçoğu karaciğerde enzimlerle yıkılır. Bu sayfada CBD'nin klobazam, valproat, stiripentol, karbamazepin, lamotrijin ve diğer epilepsi ilaçlarıyla nasıl etkileştiğini, kanıtın ne kadar güçlü olduğunu ve birlikte kullanılacaksa nelerin izlendiğini bulacaksınız.

Bu sayfada neler var?7 bölüm

İlaçlar ve etkileşimlerin önemi

Hakemli yayınlarda ve ilaç ruhsatlarında bildirilen uyarılar, en önemlisi önce. Aynı uyarılar etkileşim aracında da çıkar. Listede olmayan bir ilaç da CBD ile etkileşebilir.

Epilepsi ilaçları: CBD etkileşim uyarıları
İlaçÖnemUyarıKaynak
KlobazamYüksek önemKlobazam: Klobazam kullanıyorsanız CBD, ilacın etkin metabolitini yaklaşık 3 kat artırabilir ve uyku halini artırabilir. Nöroloğunuza danışmadan başlamayın.FDA Epidiolex etiketi §7.2, §12.3 (05/2026), EMA ürün bilgisi §4.5, PMID 26114620
Valproat (valproik asit) (Depakin, Convulex)Yüksek önemValproat ve karaciğer: Valproat ile birlikte CBD kullanımında karaciğer enzimi yükselmesi daha sık görüldü. Doktorunuz karaciğer testlerinizi izlemelidir.DailyMed Epidiolex etiketi 5.1, PMID 28782097
Rufinamid, Topiramat, Zonisamid, Eslikarbazepin, Stiripentol, Brivarasetam, Diğer epilepsi ilaçlarıDikkatDiğer epilepsi ilaçları: Epilepsi ilaçlarıyla CBD bazı ilaçların kan düzeyini değiştirebilir. Doktorunuz ilaç düzeylerinizi ve yan etkileri izleyebilir.PMID 28782097, PMID 33541771, PMID 37593907, PMID 31211851, PMID 30791225
Karbamazepin (Tegretol)DikkatGüçlü enzim uyarıcıları: Bu ilaçlar CBD'nin kandaki düzeyini düşürebilir: rifampisinle yaklaşık üçte bir düştü. Karbamazepin gibi diğerleriyle doğrudan ölçüm yok; ürün bilgisi benzer bir düşüş bekliyor. Doktorunuza söyleyin.DailyMed Epidiolex etiketi 7.1, EMA Epidyolex SmPC 4.5
Lamotrijin (Lamictal, Pinral)BilgiLamotrijin: Ruhsatlı CBD kullanan 63 epilepsi hastasında CBD dozu arttıkça lamotrijinin kan düzeyi değişmedi; Avrupa prospektüsü doz ayarı gerekmediğini belirtiyor. Kullandığınız ilaçları yine de doktorunuza söyleyin.PMID 37593907, EMA Epidyolex SmPC 4.5

Ayrıntılı sayfalar: Klobazam ve CBD · Valproat ve CBD

Nasıl etkileşir?

CBD karaciğerde, başta CYP2C19 ve CYP3A4 enzimleriyle ve UGT adı verilen başka enzimlerle yıkılır. CBD, CYP2C19 enzimini orta düzeyde yavaşlatır; bu enzimle yıkılan ilaçların kandaki düzeyi artabilir. Klobazamın etkin yıkım ürünü (N-desmetilklobazam) bunun en iyi bilinen örneğidir. Sağlıklı gönüllülerde ruhsatlı CBD, CYP3A4 ile yıkılan midazolamın düzeyini ise değiştirmedi. Yıkım ürünlerinin de kendi etkileri olabilir. ABD ürün bilgisine göre ruhsatlı CBD düzenli kullanıldığında yıkım ürünü 7-COOH-CBD'nin kandaki toplam miktarı CBD'nin kendisininkinin yaklaşık 40 katıdır; laboratuvarda CBD'nin kendisi UGT1A1, UGT1A4 ve UGT1A6 enzimlerini yavaşlatmadı. Avrupa ürün bilgisine göre ise 7-COOH-CBD laboratuvarda bu üç enzimi yavaşlattı ve bu enzimlerle yıkılan ilaçlarda doz azaltımı gerekebilir; ürün bilgilerinde bunu insanda ölçen bir çalışma yer almıyor. (FDA Epidiolex etiketi §7.2 ve §12.3 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5 ve 5.2, PMID 32918835)

Etkileşim iki yönlüdür: bazı epilepsi ilaçları da CBD'yi etkiler. Klobazam, CBD'nin etkin yıkım ürünü olan 7-OH-CBD'yi artırırken stiripentol yaklaşık %30 azaltır. Karbamazepin gibi güçlü enzim uyarıcıları CBD ve 7-OH-CBD düzeyini düşürebilir. Valproat ise CBD ya da yıkım ürünlerinin düzeyini klinik açıdan anlamlı biçimde değiştirmedi. (EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5 ve 5.2, FDA Epidiolex etiketi §7.1 ve §12.3 (05/2026), PMID 30791225)

Her etkileşim kan düzeyiyle açıklanmıyor. Valproatla birlikte karaciğer enzimlerinin daha sık yükselmesinin nedeni bilinmiyor; iki ilacın kan düzeyi de belirgin değişmiyor. Ayrıca CBD, klobazam ve diğer uyku yapan ilaçlar birlikte kullanıldığında uyku hali ve sersemlik artabilir. (EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, FDA Epidiolex etiketi §7.3 ve §7.4 (05/2026), PMID 32918835)

İlaçlar arasında belirgin fark var. Klobazamla etkileşim kontrollü çalışmalarla gösterildi ve pek çok çalışmada tekrarlandı. Stiripentoldeki artış küçük. Topiramat, rufinamid, zonisamid, eslikarbazepin ve brivarasetam için veriler açık etiketli gözlem ve küçük hasta serilerinden geliyor ve her çalışmada aynı sonuç çıkmadı. Lamotrijin, lakozamid ve okskarbazepin gibi ilaçlarda belirgin değişiklik görülmedi. Bu çalışmaların neredeyse hepsi ruhsatlı CBD ile yapıldı; sonuçlar başka CBD ürünlerine doğrudan uygulanamaz. (PMID 32918835, PMID 28782097, PMID 37593907, PMID 31211851, PMID 33541771)

Çalışmalar ve resmî ilaç bilgileri ne diyor?

Her bulgunun yanında dayandığı kanıtın türü yazıyor. Vaka raporu tek bir hastayı anlatır; neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz.

  1. İlaç düzeyi çalışması

    Klobazam: etkin yıkım ürünü yaklaşık 3 kat arttı (2019)

    Sağlıklı gönüllülerde ruhsatlı CBD (günde iki kez 750 mg) klobazamın kendi düzeyini az değiştirdi, etkin yıkım ürünü N-desmetilklobazamı ise yaklaşık 3,4 kat artırdı. Epilepsi hastalarında yapılan plasebo kontrollü çalışmada artış 2,2–2,6 kat oldu. Plasebo kontrollü çalışmalarda uyku hali, klobazam alanlarda %46, almayanlarda %16 görüldü. Ayrıntılar klobazam sayfasında.

    Kaynak: PMID 30791225, PMID 32918835, PMID 26114620, FDA Epidiolex etiketi §5.2 ve §12.3 (05/2026)

  2. Kontrollü çalışma

    Valproat: karaciğer enzimi yükselmesi daha sık

    Lennox-Gastaut ve Dravet sendromu çalışmalarında ALT'nin (karaciğer hücre hasarını gösteren bir kan testi) normalin üst sınırının 3 katını aşması, valproat ve klobazamı birlikte alanlarda %30, yalnız valproat alanlarda %21, yalnız klobazam alanlarda %4, ikisini de almayanlarda %3 oranında görüldü. Valproatın kan düzeyi belirgin değişmedi; artışın nedeni bilinmiyor. Ayrıntılar valproat sayfasında.

    Kaynak: FDA Epidiolex etiketi §5.1 ve §12.3 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, PMID 28782097, PMID 33346789

  3. İlaç düzeyi çalışması

    Stiripentol: düzey %30–55 arttı (2019, 2020)

    Sağlıklı gönüllülerde ruhsatlı CBD, stiripentolün tepe düzeyini %28, toplam maruziyetini (AUC, kanda kalan toplam ilaç miktarı) %55 artırdı; epilepsi hastalarında artış %17 ve %30 ile daha küçüktü. Dravet sendromlu çocuklarda yapılan çalışmada stiripentol düzeyinde değişiklik görülmedi. Ürün bilgileri birlikte kullanımda stiripentolün yan etkilerinin izlenmesini öneriyor.

    Kaynak: PMID 30791225, PMID 32918835, PMID 29540584, FDA Epidiolex etiketi §7.2 ve §12.3 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5

  4. Gözlemsel çalışma

    Topiramat, rufinamid, zonisamid, eslikarbazepin: değişen sonuçlar (2017, 2023)

    Ruhsatlı CBD kullanan 81 hastalık açık etiketli çalışmada CBD dozu arttıkça topiramat ve rufinamid düzeyi, yetişkinlerde zonisamid ve eslikarbazepin düzeyi yükseldi; ortalama değerler önerilen aralıkta kaldı. Aynı programın 169 hastalık son analizinde topiramattaki artış sürdü, rufinamid, zonisamid ve eslikarbazepinde anlamlı değişiklik görülmedi. Araştırmacılar bu değişikliklerin klinik öneminin büyük olasılıkla küçük olduğunu belirtiyor. Dravet sendromlu çocuklarda topiramat düzeyi değişmedi.

    Kaynak: PMID 28782097, PMID 37593907, PMID 29540584

  5. Hasta serisi

    Brivarasetam: 5 hastada düzey %95–280 arttı (2019)

    CBD eklenen beş hastada brivarasetam düzeyi %95 ile %280 arasında yükseldi. İki hastada hafif yan etki oldu ve birinde brivarasetam dozu azaltıldı. Yazarlar CYP2C19'un yavaşlamasının olası bir neden olduğunu, daha fazla çalışma gerektiğini belirtiyor.

    Kaynak: PMID 31211851, PMID 33541771

  6. Resmî ilaç bilgisi

    Karbamazepin ve güçlü enzim uyarıcıları: CBD düzeyi düşebilir

    Güçlü bir enzim uyarıcısı olan rifampisin, sağlıklı gönüllülerde CBD düzeyini yaklaşık %32, etkin yıkım ürünü 7-OH-CBD'yi yaklaşık %63 düşürdü. Avrupa ürün bilgisi karbamazepin gibi diğer güçlü uyarıcıların da benzer düşüşe yol açabileceğini, CBD'nin etkisinin azalabileceğini ve doz ayarı gerekebileceğini belirtiyor. CBD düzeyini karbamazepinle doğrudan ölçen bir çalışma bulamadık. Ters yönde, 7 hastada CBD dozu arttıkça karbamazepin düzeyi değişmedi.

    Kaynak: FDA Epidiolex etiketi §7.1 ve §12.3 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, PMID 32918835, PMID 37593907

  7. Gözlemsel çalışma

    Lamotrijin: düzey değişmedi (2023)

    Ruhsatlı CBD kullanan 63 epilepsi hastasında CBD dozu arttıkça lamotrijinin kan düzeyi değişmedi. Avrupa ürün bilgisi de lamotrijinle doz ayarı gerekmediğini belirtiyor.

    Kaynak: PMID 37593907, EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5

  8. Gözlemsel çalışma

    Diğer epilepsi ilaçları: çoğunda belirgin değişiklik yok (2023)

    169 hastalık açık etiketli çalışmada CBD dozu arttıkça levetirasetam (yalnız çocuklarda), perampanel (yalnız yetişkinlerde) ve felbamat düzeyleri yükseldi; ancak bu artışlar tutarsızdı ve yan etki puanlarına belirgin yansımadı. Lakozamid, okskarbazepin, fenitoin, fenobarbital ve klonazepam düzeylerinde değişiklik görülmedi. Avrupa ürün bilgisi, fenitoin gibi CYP2C9 ile yıkılan ilaçlarda doz ayarı gerekmediğini belirtiyor. Yazarlar bulguların başka çalışmalarla doğrulanması gerektiğini vurguluyor.

    Kaynak: PMID 37593907, EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5

  9. Sistematik derleme

    Derlemeler: en net etkileşim klobazamla (2020, 2021)

    Otuz çalışmayı inceleyen derlemede CBD'nin pek çok epilepsi ilacıyla etkileşim olasılığı bulundu; ancak birçok ilaç için veri küçük hasta gruplarına dayanıyordu. Ruhsatlı CBD'nin altı etkileşim çalışmasını değerlendiren derleme, klobazam dışında epilepsi ilaçlarıyla önemli etkileşim olasılığını düşük buldu. Kontrollü çalışmaların meta-analizinde karaciğer testi bozukluğu, uyku hali ve zatürreyle ilişki yalnız çocukluk çağı epilepsi çalışmalarında görüldü; yazarlar bunun klobazam ve valproatla etkileşimden kaynaklanabileceğini belirtiyor.

    Kaynak: PMID 33541771, PMID 32918835, PMID 32268347

  10. Resmî ilaç bilgisi

    Ruhsatlı CBD'nin ürün bilgileri

    Avrupa ürün bilgisi, CBD'nin vücuttaki davranışının karmaşık olduğunu ve birlikte kullanılan epilepsi ilaçlarıyla etkileşebileceğini söylüyor; bu yüzden CBD ve diğer ilaçların düzenli hekim gözetiminde ayarlanmasını, yan etkilerin yakından izlenmesini ve gerekirse kan düzeylerinin ölçülmesini öneriyor. ABD ürün bilgisi, uyku yapan diğer ilaçlar ve alkolle birlikte uyku halinin artabileceğini belirtiyor.

    Kaynak: EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, FDA Epidiolex etiketi §7.4 (05/2026)

Ne izlenir?

Hekiminize ne söyleyin?

Kime danışacağınızı bilmiyorsanız: CBD kullanacaksam hangi uzmana başvurmalıyım?

Sık sorulan sorular

Epilepsi ilacı kullanırken CBD kullanabilir miyim?

Bu kararı nöroloğunuzla birlikte verin. Ruhsatlı CBD zaten başka epilepsi ilaçlarına ek olarak kullanılan bir ilaç; ancak klobazamla uyku hali, valproatla karaciğer enzimi yükselmesi daha sık görülüyor. Birlikte kullanılacaksa hekiminiz yan etkileri ve karaciğer testlerini izler, gerekirse ilaç dozlarını ayarlar.

Hangi epilepsi ilaçlarıyla etkileşim en önemli?

Klobazam ve valproat. Bu iki etkileşim kontrollü çalışmalarda tekrar tekrar görüldü ve ürün bilgilerinde yer alıyor. Stiripentol düzeyindeki artış küçük; topiramat, rufinamid, zonisamid, eslikarbazepin ve brivarasetamla ilgili veriler daha zayıf ve tutarsız. Lamotrijin düzeyi değişmedi.

Reçetesiz CBD yağı da aynı etkileşimleri yapar mı?

Bilinmiyor. Etkileşim çalışmalarının neredeyse hepsi ruhsatlı CBD ile yapıldı ve araştırmacılar sonuçların başka CBD ürünlerine doğrudan uygulanamayacağını belirtiyor. Veri olmaması güvenli olduğu anlamına gelmez; kullandığınız ürünü hekiminize mutlaka söyleyin.

Karbamazepin kullanıyorum; CBD'nin etkisi azalır mı?

Azalabilir. Güçlü enzim uyarıcısı rifampisin CBD düzeyini yaklaşık üçte bir düşürdü ve Avrupa ürün bilgisi karbamazepinin de benzer etki yapabileceğini belirtiyor. Ancak karbamazepinle CBD düzeyini doğrudan ölçen bir çalışma bulamadık. Doz ayarına hekiminiz karar verir.

Nöbet anında kullanılan diazepam burun spreyini CBD ile birlikte kullanabilir miyim?

Bir faz 3 güvenlik çalışmasının sonradan yapılan analizinde, CBD kullanan hastalarda diazepam burun spreyinin güvenliği ve etkisi değişmedi. Yine de iki ilaç birlikte uyku halini artırabilir. Diazepam ve diğer kaygı ve uyku ilaçlarıyla ilgili ayrıntıları kaygı ve uyku ilaçları sayfasında bulabilirsiniz.

Lamotrijin kullanıyorum; CBD lamotrijin düzeyimi değiştirir mi?

Ruhsatlı CBD kullanan 63 hastada CBD dozu arttıkça lamotrijin düzeyi değişmedi ve Avrupa ürün bilgisi doz ayarı gerekmediğini belirtiyor. Yine de CBD kullandığınızı hekiminize söyleyin.

Kaynaklar

15 kaynağı göster
  1. Morrison G, Crockett J, Blakey G, Sommerville K. A Phase 1, Open-Label, Pharmacokinetic Trial to Investigate Possible Drug-Drug Interactions Between Clobazam, Stiripentol, or Valproate and Cannabidiol in Healthy Subjects. Clin Pharmacol Drug Dev. 2019;8(8):1009–1031. PMID 30791225
  2. Patsalos PN ve ark. Clinical implications of trials investigating drug-drug interactions between cannabidiol and enzyme inducers or inhibitors or common antiseizure drugs. Epilepsia. 2020;61(9):1854–1868. PMID 32918835
  3. Geffrey AL, Pollack SF, Bruno PL, Thiele EA. Drug-drug interaction between clobazam and cannabidiol in children with refractory epilepsy. Epilepsia. 2015;56(8):1246–1251. PMID 26114620
  4. Gaston TE ve ark. Interactions between cannabidiol and commonly used antiepileptic drugs. Epilepsia. 2017;58(9):1586–1592. PMID 28782097
  5. Gaston TE ve ark. Final analysis of potential drug-drug interactions between highly purified cannabidiol and anti-seizure medications in an open-label expanded access program. Epilepsia Open. 2023;8(4):1405–1412. PMID 37593907
  6. Devinsky O ve ark. Randomized, dose-ranging safety trial of cannabidiol in Dravet syndrome. Neurology. 2018;90(14):e1204–e1211. PMID 29540584
  7. Thiele EA ve ark. Add-on Cannabidiol Treatment for Drug-Resistant Seizures in Tuberous Sclerosis Complex: A Placebo-Controlled Randomized Clinical Trial. JAMA Neurol. 2021;78(3):285–292. PMID 33346789
  8. Klotz KA ve ark. Effects of cannabidiol on brivaracetam plasma levels. Epilepsia. 2019;60(7):e74–e77. PMID 31211851
  9. Gilmartin CGS ve ark. Interaction of cannabidiol with other antiseizure medications: A narrative review. Seizure. 2021;86:189–196. PMID 33541771
  10. Chesney E ve ark. Adverse effects of cannabidiol: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Neuropsychopharmacology. 2020;45(11):1799–1806. PMID 32268347
  11. Peters JM ve ark. Concomitant cannabidiol does not impact safety and effectiveness of diazepam nasal spray for seizure clusters: Post hoc analysis of a phase 3 safety study. Epilepsy Behav. 2023;144:109248. PMID 37210793
  12. FDA: Epidiolex (cannabidiol) ürün bilgisi, bölüm 2.5, 5.1, 5.2, 5.5, 7 ve 12.3 (05/2026), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  13. EMA: Epidyolex ürün bilgisi, bölüm 4.4, 4.5, 4.7 ve 5.2. www.ema.europa.eu
  14. Klobazam ürün bilgisi, bölüm 2.2 (03/2024), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  15. Valproat (divalproeks sodyum) ürün bilgisi ve hasta bilgisi (03/2026), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov

Son inceleme: . Kaynaklar bu tarihte açılıp ilgili cümleyle karşılaştırıldı.