İçeriğe geç
Sitede ara

CBD ilaç etkileşimi · Epilepsi ilaçları

CBD ve klobazam: uyku hali neden artabilir?

Hazırlayan: cbd.com.tr EditörlüğüSon inceleme: 12 kaynak

Klobazam, Lennox-Gastaut sendromu gibi zor tedavi edilen epilepsilerde başka ilaçlara ek olarak kullanılan, benzodiazepin grubundan bir nöbet ilacıdır. Bu sayfada CBD'nin klobazamla nasıl etkileştiğini, araştırmaların ve resmî ilaç bilgilerinin ne söylediğini ve birlikte kullanılacaksa nelerin izlendiğini bulacaksınız.

Bu sayfada neler var?7 bölüm

İlaçlar ve etkileşimin önemi

Hakemli yayınlarda ve ilaç ruhsatlarında bildirilen uyarı. Aynı uyarı etkileşim aracında da çıkar.

Klobazam: CBD etkileşim uyarıları
İlaçÖnemUyarıKaynak
KlobazamYüksek önemKlobazam: Klobazam kullanıyorsanız CBD, ilacın etkin metabolitini yaklaşık 3 kat artırabilir ve uyku halini artırabilir. Nöroloğunuza danışmadan başlamayın.FDA Epidiolex etiketi §7.2, §12.3 (05/2026), EMA ürün bilgisi §4.5, PMID 26114620

Epilepsi ilaçları grubundaki öteki ilaçlar

Epilepsi ilaçları ve CBD: bütün grup

Nasıl etkileşir?

Klobazam karaciğerde çoğunlukla CYP3A4 enzimiyle N-desmetilklobazama dönüşür. Bu etkin yıkım ürünü, olağan dozlarda kanda klobazamın 3–5 katı düzeyde bulunur; nöbet önleyici gücünün klobazamın beşte biri ile aynısı arasında olduğu tahmin ediliyor. N-desmetilklobazam ise başlıca CYP2C19 enzimiyle yıkılır. (Klobazam ürün bilgisi §12.3)

CBD, CYP2C19 enzimini orta düzeyde yavaşlatır. Bu yüzden N-desmetilklobazam yıkılamadan birikir; klobazamın kendi düzeyi ise az değişir. CYP2C19 enzimi doğuştan yavaş çalışan kişilerde de N-desmetilklobazam 3–5 kat yüksek bulunur; klobazamın ürün bilgisi bu kişilerde ve CYP2C19'u yavaşlatan başka ilaçlarla birlikte klobazam dozunun ayarlanması gerekebileceğini söylüyor. (FDA Epidiolex etiketi §7.2 ve §12.3 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, Klobazam ürün bilgisi §7.4 ve §12.5)

Etkileşim iki yönlüdür: klobazam da CBD'nin etkin yıkım ürünü 7-OH-CBD'nin tepe düzeyini %73, toplam maruziyetini (AUC, kanda kalan toplam ilaç miktarı) %47 artırır; bunun nedeni tam bilinmiyor. İki etkin maddenin artması nöbet önleyici etkiye katkıda bulunabilir, ama yan etkileri de artırabilir. (FDA Epidiolex etiketi §12.3 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5 ve 5.1, PMID 30791225, PMID 32918835)

Bunlara ek olarak CBD de klobazam da uyku hali yapabilir; alkol ve diğer uyku yapan ilaçlarla bu etki toplanabilir. Stiripentol kullanan Dravet sendromlu çocuklarda N-desmetilklobazam artışı görülmedi; stiripentol de CYP2C19'u güçlü biçimde yavaşlattığı için bu enzimin zaten baskılanmış olması olası bir açıklama. (FDA Epidiolex etiketi §5.2 ve §7.4 (05/2026), Klobazam ürün bilgisi §5.4, PMID 29540584, PMID 32918835)

Çalışmalar ve resmî ilaç bilgileri ne diyor?

Her bulgunun yanında dayandığı kanıtın türü yazıyor. Vaka raporu tek bir hastayı anlatır; neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz.

  1. İlaç düzeyi çalışması

    Sağlıklı gönüllülerde yıkım ürünü 3,4 kat arttı (2019)

    Ruhsatlı CBD (günde iki kez 750 mg; 75 kg'lık bir yetişkin için günde yaklaşık 20 mg/kg) ile günde iki kez 5 mg klobazamın birlikte verildiği çalışmada klobazam düzeyi yaklaşık 1,2 kat, N-desmetilklobazam düzeyi 3,4 kat arttı. Klobazam da CBD'nin etkin yıkım ürününü yaklaşık 1,5 kat artırdı. Bu küçük gönüllü grubunda yan etki sıklığında belirgin fark görülmedi.

    Kaynak: PMID 30791225

  2. İlaç düzeyi çalışması

    Epilepsi hastalarında 2,2–2,6 kat (2020)

    Sabit dozda klobazam kullanan epilepsi hastalarıyla yapılan plasebo kontrollü çalışmada, günde 20 mg/kg ruhsatlı CBD klobazamın kendi düzeyini değiştirmedi; N-desmetilklobazamın tepe düzeyi 2,2 kat, toplam maruziyeti 2,6 kat arttı. Altı etkileşim çalışmasını değerlendiren yazarlar, epilepsi ilaçları arasında klinik açıdan önemli olabilecek tek etkileşimin klobazamla olduğunu belirtiyor.

    Kaynak: PMID 32918835

  3. Hasta serisi

    Çocuklarda yıkım ürünü ortalama %500 arttı (2015)

    Klobazam ve CBD'yi birlikte kullanan, tedaviye dirençli epilepsisi olan 13 çocukta dört hafta sonra N-desmetilklobazam ortalama %500 arttı. Çocukların 10'unda klobazam dozu azaltıldı; yan etkiler 10 çocukta görüldü ve klobazam dozu azaltılınca hafifledi. Yazarlar klobazam ve yıkım ürününün kan düzeyinin izlenmesini öneriyor.

    Kaynak: PMID 26114620

  4. Kontrollü çalışma

    Plasebo kontrollü çalışmalarda uyku hali klobazamla 3 kat sık

    Lennox-Gastaut ve Dravet sendromu çalışmalarında uyku hali ve sersemlik (uyuşukluk dâhil), CBD alanlardan klobazam kullananlarda %46, kullanmayanlarda %16 oranında görüldü; plasebo alanlarda oran %11'di. Tüberoz skleroz kompleksi (TSC) çalışmasında oranlar %33 ve %14 oldu. Avrupa ürün bilgisi bütün çalışmalar için %43 ve %14 bildiriyor.

    Kaynak: FDA Epidiolex etiketi §5.2 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.8

  5. Sistematik derleme

    Dört çalışmanın birleşik analizi (2021)

    Lennox-Gastaut ve Dravet sendromundaki dört kontrollü çalışmanın birleşik analizinde, CBD alıp uyku hali yaşayanların Lennox-Gastaut grubunda %67'si, Dravet grubunda %84'ü klobazam kullanıyordu. Sersemlik (sedasyon) yaşayanların da büyük çoğunluğu klobazam alıyordu. İştah azalması ve ishal ise klobazam kullananlarda daha sık değildi. CBD, klobazam alan ve almayan hastaların birlikte değerlendirildiği genel grupta da nöbetleri plaseboya göre azalttı.

    Kaynak: PMID 32969022

  6. Kontrollü çalışma

    TSC çalışması: uyku hali klobazamla daha sık (2021)

    Tüberoz skleroz kompleksi çalışmasında günde 25 mg/kg CBD alanlarda uyku hali klobazam kullananlarda %29, kullanmayanlarda %9; günde 50 mg/kg alanlarda %53 ve %17 oldu. Hastaların çoğu klobazam kullanmıyordu ve CBD'nin nöbetleri azaltıcı etkisi klobazamdan bağımsız olarak da görüldü.

    Kaynak: PMID 33346789

  7. Kontrollü çalışma

    Zatürre klobazam alanlarda daha sık görüldü

    Lennox-Gastaut ve Dravet çalışmalarında zatürre, klobazamla birlikte CBD alanlarda %10–17, klobazamla birlikte plasebo alanlarda %1 oranında görüldü; klobazam kullanmayanlarda oranlar %0–4 idi. TSC çalışmasında da klobazamla birlikte CBD alanların %17'sinde zatürre görüldü. Hasta sayıları küçük; nedeni ürün bilgisinde açıklanmıyor.

    Kaynak: FDA Epidiolex etiketi §6.1 (05/2026), PMID 33346789

  8. Gözlemsel çalışma

    Açık çalışmalar: yıkım ürünü yükseldikçe uyku hali arttı (2017, 2023)

    Ruhsatlı CBD kullanan 81 hastalık açık etiketli çalışmada CBD dozu arttıkça N-desmetilklobazam yükseldi ve yetişkinlerde bu düzey yüksek olanlarda sersemlik daha sık görüldü. Aynı programın 169 hastalık son analizinde N-desmetilklobazamdaki artış bütün klobazam dozlarında tutarlıydı; klobazam dozu çoğunlukla uyku hali nedeniyle ayarlandı. Norveç'te ilaç düzeyi ölçüm verilerinde de N-desmetilklobazamın klobazama oranı ortalama %140 arttı.

    Kaynak: PMID 28782097, PMID 37593907, PMID 39985501

  9. Resmî ilaç bilgisi

    Karaciğer enzimleri: klobazam da riski bir miktar artırıyor

    ABD ürün bilgisine göre CBD alan Lennox-Gastaut ve Dravet hastalarında ALT'nin (karaciğer hücre hasarını gösteren bir kan testi) normalin üst sınırının 3 katını aşması yalnız klobazam kullananlarda %4, ne klobazam ne valproat kullananlarda %3, valproat ve klobazamı birlikte kullananlarda %30 oranında görüldü. Ürün bilgileri, karaciğer enzimleri yükselirse valproat ya da klobazam dozunun ayarlanmasının düşünülmesini söylüyor.

    Kaynak: FDA Epidiolex etiketi §5.1 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.4

  10. Resmî ilaç bilgisi

    Ruhsatlı CBD'nin ürün bilgileri

    ABD ürün bilgisi, klobazamla ilgili yan etkiler görülürse klobazam dozunun azaltılmasının düşünülmesini; Avrupa ürün bilgisi, uyku hali ya da sersemlik olursa klobazam dozunun azaltılmasının düşünülmesini öneriyor. Avrupa'da ruhsatlı CBD, Lennox-Gastaut ve Dravet sendromunda klobazamla birlikte kullanılmak üzere onaylı; Avrupa ürün bilgisi bu iki sendromda klobazam kullanmayan hastalarda etkinliğin kesin gösterilemediğini belirtiyor.

    Kaynak: FDA Epidiolex etiketi §7.2 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.1 4.5 ve 5.1

Ne izlenir?

Hekiminize ne söyleyin?

  • CBD kullandığınızı ya da başlamayı düşündüğünüzü; ürünün ruhsatlı bir ilaç mı yoksa reçetesiz bir ürün mü olduğunu, ne kadar ve ne zamandır kullandığınızı. Etkileşim çalışmaları ruhsatlı CBD ile yapıldı ve sonuçları başka ürünlere doğrudan uygulanamaz. (PMID 32918835, EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5)
  • Uyku hali, aşırı yorgunluk ya da uyuşukluk fark ettiğinizi. Ürün bilgileri bu durumda klobazam dozunun azaltılmasının düşünülmesini öneriyor; dozu hekiminiz ayarlar. (FDA Epidiolex etiketi §7.2 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5)
  • Klobazamı ya da CBD'yi kendiniz azaltmayı veya bırakmayı düşündüğünüzü, bunu yapmadan önce. Klobazamın birden bırakılması yoksunluk belirtilerine ve nöbet artışına yol açabilir; ürün bilgisi azaltmanın kademeli yapılmasını istiyor. (Klobazam ürün bilgisi §2.2, FDA Epidiolex etiketi §2.5 (05/2026))
  • Kullandığınız diğer ilaçları, özellikle stiripentol ve valproatı. Klobazamın ürün bilgisi, CYP2C19'u yavaşlatan flukonazol, fluvoksamin ya da omeprazol gibi ilaçlarla da N-desmetilklobazamın artabileceğini belirtiyor. (EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, Klobazam ürün bilgisi §7.4)

Kime danışacağınızı bilmiyorsanız: CBD kullanacaksam hangi uzmana başvurmalıyım?

Sık sorulan sorular

Klobazam kullanırken CBD kullanabilir miyim?

Hekim izleminde mümkün; bu kararı nöroloğunuzla birlikte verin. Avrupa'da ruhsatlı CBD, Lennox-Gastaut ve Dravet sendromunda zaten klobazamla birlikte kullanılmak üzere onaylı. Ancak CBD klobazamın etkin yıkım ürününü yaklaşık 3 kat artırır ve uyku hali daha sık görülür; bu yüzden birlikte kullanım yakından izlenir.

CBD'ye başlayınca klobazam dozum azaltılacak mı?

Her zaman değil. Ürün bilgileri, uyku hali gibi klobazama bağlı yan etkiler ortaya çıkarsa klobazam dozunun azaltılmasının düşünülmesini öneriyor. 13 çocuğun izlendiği bir çalışmada 10 çocukta doz azaltıldı ve yan etkiler hafifledi. Dozu kendiniz değiştirmeyin; kararı hekiminiz verir.

Uyku hali zamanla geçer mi?

Çoğu zaman azalır. Ürün bilgilerine göre uyku hali ve sersemlik genelde tedavinin başında daha sıktır ve tedavi sürdükçe azalabilir. Geçmezse ya da günlük yaşamı etkiliyorsa hekiminize söyleyin.

CBD'nin nöbetlere etkisi yalnız klobazam düzeyini artırmasından mı geliyor?

Bu soru tartışıldı ve kesin cevabı yok. Tüberoz skleroz kompleksi çalışmasında hastaların çoğu klobazam kullanmıyordu ve CBD yine nöbetleri azalttı. Lennox-Gastaut ve Dravet sendromunda ise Avrupa ürün bilgisi, klobazam kullanmayan hastalarda etkinliğin kesin gösterilemediğini belirtiyor.

Stiripentol de kullanıyorum; durum farklı mı?

Olabilir. Stiripentol kullanan Dravet sendromlu çocuklarda CBD ile N-desmetilklobazam artışı görülmedi; stiripentol de aynı enzimi yavaşlattığı için bu beklenen bir durum. Öte yandan CBD stiripentolün düzeyini biraz artırıyor. Üç ilacı birlikte kullanıyorsanız yan etkiler hekiminizce izlenir.

Reçetesiz CBD yağı da klobazamla aynı etkileşimi yapar mı?

Bunu doğrudan ölçen bir çalışma bulamadık; bilinen veriler ruhsatlı CBD'den geliyor. Etkileşim CBD'nin bir karaciğer enzimini yavaşlatmasıyla ilgili olduğu için reçetesiz ürünlerde de olasılığı göz ardı edilemez, ama büyüklüğü bilinmiyor. Kullandığınız ürünü hekiminize mutlaka söyleyin.

Kaynaklar

12 kaynağı göster
  1. Morrison G, Crockett J, Blakey G, Sommerville K. A Phase 1, Open-Label, Pharmacokinetic Trial to Investigate Possible Drug-Drug Interactions Between Clobazam, Stiripentol, or Valproate and Cannabidiol in Healthy Subjects. Clin Pharmacol Drug Dev. 2019;8(8):1009–1031. PMID 30791225
  2. Patsalos PN ve ark. Clinical implications of trials investigating drug-drug interactions between cannabidiol and enzyme inducers or inhibitors or common antiseizure drugs. Epilepsia. 2020;61(9):1854–1868. PMID 32918835
  3. Geffrey AL, Pollack SF, Bruno PL, Thiele EA. Drug-drug interaction between clobazam and cannabidiol in children with refractory epilepsy. Epilepsia. 2015;56(8):1246–1251. PMID 26114620
  4. Gunning B ve ark. Cannabidiol in conjunction with clobazam: analysis of four randomized controlled trials. Acta Neurol Scand. 2021;143(2):154–163. PMID 32969022
  5. Thiele EA ve ark. Add-on Cannabidiol Treatment for Drug-Resistant Seizures in Tuberous Sclerosis Complex: A Placebo-Controlled Randomized Clinical Trial. JAMA Neurol. 2021;78(3):285–292. PMID 33346789
  6. Devinsky O ve ark. Randomized, dose-ranging safety trial of cannabidiol in Dravet syndrome. Neurology. 2018;90(14):e1204–e1211. PMID 29540584
  7. Gaston TE ve ark. Interactions between cannabidiol and commonly used antiepileptic drugs. Epilepsia. 2017;58(9):1586–1592. PMID 28782097
  8. Gaston TE ve ark. Final analysis of potential drug-drug interactions between highly purified cannabidiol and anti-seizure medications in an open-label expanded access program. Epilepsia Open. 2023;8(4):1405–1412. PMID 37593907
  9. Johannessen Landmark C ve ark. Pharmacokinetic variability and use of therapeutic drug monitoring of cannabidiol in patients with refractory epilepsy. Epilepsia. 2025;66(5):1477–1491. PMID 39985501
  10. FDA: Epidiolex (cannabidiol) ürün bilgisi, bölüm 2.5, 5.1, 5.2, 6.1, 7.2, 7.4 ve 12.3 (05/2026), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  11. EMA: Epidyolex ürün bilgisi, bölüm 4.1, 4.4, 4.5, 4.7, 4.8 ve 5.1. www.ema.europa.eu
  12. Klobazam ürün bilgisi, bölüm 1, 2.2, 5.4, 5.5, 7.2, 7.4, 12.3 ve 12.5 (03/2024), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov

Son inceleme: . Kaynaklar bu tarihte açılıp ilgili cümleyle karşılaştırıldı.