İçeriğe geç
Sitede ara

CBD ilaç etkileşimi · İlaç grubu

CBD, bağışıklık baskılayıcı ilaçların düzeyini değiştirir mi?

Hazırlayan: cbd.com.tr EditörlüğüSon inceleme: 5 ilaç, 4 uyarı19 kaynak

Bağışıklık baskılayıcılar, organ naklinden sonra vücudun yeni organı reddetmesini önlemek ve bazı başka hastalıkları tedavi etmek için kullanılan ilaçlardır. Bu sayfada CBD'nin takrolimus, siklosporin, everolimus, sirolimus ve mikofenolatla nasıl etkileşebileceğini, araştırmaların ve resmî ilaç bilgilerinin ne söylediğini ve birlikte kullanılacaksa nelerin izlendiğini bulacaksınız.

Bu sayfada neler var?7 bölüm

İlaçlar ve etkileşimlerin önemi

Hakemli yayınlarda ve ilaç ruhsatlarında bildirilen uyarılar, en önemlisi önce. Aynı uyarılar etkileşim aracında da çıkar. Listede olmayan bir ilaç da CBD ile etkileşebilir.

Bağışıklık baskılayıcılar: CBD etkileşim uyarıları
İlaçÖnemUyarıKaynak
TakrolimusYüksek önemTakrolimus: Takrolimus kullanıyorsanız CBD ilacın kan düzeyini belirgin biçimde artırabilir: ruhsatlı CBD alan sağlıklı gönüllülerde yapılan kontrollü bir çalışmada takrolimusun kandaki toplam miktarı yaklaşık 3 kat arttı; epilepsi için CBD alan bir hastada da benzer artış bildirildi. Takrolimusun ürün bilgisi, CBD ile birlikte kan düzeyinin yakından izlenmesini ve gerekirse dozun azaltılmasını öneriyor. Nakil ekibinize danışmadan başlamayın.PMID 39601108, PMID 31012522, PMID 29579828, Takrolimus ürün bilgisi §5.17 ve §7.3, dailymed.nlm.nih.gov
Everolimus, SirolimusYüksek önemEverolimus, sirolimus: Ruhsatlı CBD alan sağlıklı gönüllülerde yapılan kontrollü bir çalışmada everolimusun kandaki düzeyi yaklaşık 2,5 kat arttı; TSC hastalarında CBD eklenince everolimus ve sirolimus düzeyi hastaların çoğunda yükseldi. İki ilacın ürün bilgisi de CBD ile birlikte kan düzeyinin yakından izlenmesini ve gerekirse dozun azaltılmasını öneriyor. Doktorunuza danışmadan başlamayın; ilaç düzeyiniz izlenmelidir.EMA Epidyolex SmPC 4.5, PMID 37132402, PMID 31924480, Everolimus (Afinitor) ürün bilgisi §2.11 ve §7.1, dailymed.nlm.nih.gov, Everolimus (Zortress) ürün bilgisi §5.22 ve §7.1, dailymed.nlm.nih.gov, Sirolimus ürün bilgisi §5.21 ve §7.5, dailymed.nlm.nih.gov
MikofenolatDikkatMikofenolat: CBD mikofenolik asidin kandaki toplam miktarını yaklaşık üçte bir (%35) artırdı; daha yüksek CBD dozunda artışın %58 olacağı hesaplanıyor. Doktorunuza söyleyin.EMA Epidyolex SmPC 4.5
SiklosporinBilgiSiklosporin: Siklosporin kullanıyorsanız CBD'yi nakil ekibinize söyleyin. Küçük bir çalışmada siklosporin düzeyleri kararlı kaldı; veri sınırlı.PMID 29579828

Ayrıntılı sayfalar: Everolimus ve sirolimus ve CBD · Takrolimus ve CBD

Nasıl etkileşir?

Takrolimus, everolimus, sirolimus ve siklosporin bağırsak duvarında ve karaciğerde çoğunlukla CYP3A4 enzimiyle yıkılır; bağırsakta P-gp (P-glikoprotein: ilacı bağırsak hücresinden geri dışarı atan bir taşıyıcı) tarafından da taşınır. Bu yolları yavaşlatan bir madde, ağızdan alınan ilacın kana daha fazla geçmesine ve düzeyinin yükselmesine yol açabilir. (Everolimus (Zortress) ürün bilgisi §7.1, Sirolimus tabletleri ürün bilgisi §7, Siklosporin (Neoral) ürün bilgisi, PMID 39601108)

Ruhsatlı CBD, CYP3A4 ile yıkılan midazolamın kan düzeyini değiştirmedi. Buna karşın ilaç düzeyi çalışmalarında everolimusun ve takrolimusun en yüksek düzeyi ve kandaki toplam miktarı (AUC) arttı, vücuttan atılma hızı (yarı ömür) değişmedi. Avrupa ürün bilgisi bunu CBD'nin bağırsaktaki P-gp'yi yavaşlatmasına bağlıyor ve aynı nedenle ağızdan alınan sirolimus ve takrolimusun düzeyinin de artabileceğini yazıyor. Takrolimus çalışmasının yazarları bağırsaktaki CYP3A4, CYP3A5 ya da P-gp'den hangisinin rol oynadığının henüz bilinmediğini belirtiyor. (EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5 ve 5.2, FDA Epidiolex etiketi §7.2 ve §12.3 (05/2026), PMID 37132402, PMID 39601108)

Mikofenolat farklı bir yoldan etkilenir. Vücutta etkin hâli olan mikofenolik aside dönüşür; mikofenolik asit de büyük ölçüde glukuronidasyon denen bir işlemle, özellikle UGT1A9 enzimiyle etkisiz hâle getirilir. CBD bu enzimi yavaşlatır. Ürün bilgileri, küçük düzey değişikliklerinin bile ciddi yan etkiye yol açabileceği bu tür ilaçlarda doz azaltımının düşünülmesini öneriyor. (EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, FDA Epidiolex etiketi §7.2 ve §12.3 (05/2026), Mikofenolat mofetil (CellCept) ürün bilgisi §7.1 ve §12.3)

Siklosporinle insan verisi çok az. Laboratuvarda CBD, insan karaciğer hücre parçacıklarında siklosporinin yıkımını belirgin biçimde yavaşlattı; ancak küçük bir hasta çalışmasında siklosporin düzeyi kararlı kaldı. Ayrıca ilaç düzeyi çalışmaları ruhsatlı CBD'nin yüksek dozlarıyla ve sağlıklı gönüllülerde yapıldı; reçetesiz ürünlerin daha düşük dozlarında etkinin büyüklüğü bilinmiyor. (PMID 8730919, PMID 29579828, PMID 39601108)

Çalışmalar ve resmî ilaç bilgileri ne diyor?

Her bulgunun yanında dayandığı kanıtın türü yazıyor. Vaka raporu tek bir hastayı anlatır; neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz.

  1. İlaç düzeyi çalışması

    Takrolimus: ilaç düzeyi çalışmasında düzey yaklaşık 3 kat arttı (2025)

    Ruhsatlı CBD'yi 14 gün kullanan 12 sağlıklı gönüllüde tek doz takrolimusun kandaki toplam miktarı (AUC) 3,1 kat, en yüksek düzeyi 4,2 kat arttı. Daha önce epilepsi için çok yüksek doz saf CBD (günde 2000–2900 mg) alan bir hastada da takrolimus düzeyinin yaklaşık 3 kat yükseldiği bildirilmişti. Ayrıntılar takrolimus sayfasında.

    Kaynak: PMID 39601108, PMID 31012522

  2. İlaç düzeyi çalışması

    Everolimus: ilaç düzeyi çalışmasında düzey yaklaşık 2,5 kat arttı (2023)

    Ruhsatlı CBD (günde iki kez 12,5 mg/kg) kullanan sağlıklı gönüllülerde tek doz everolimusun en yüksek düzeyi ve kandaki toplam miktarı yaklaşık 2,5 kat arttı. Bu bulgu ruhsatlı CBD'nin ABD ve Avrupa ürün bilgilerinde yer alıyor. Ayrıntılar everolimus ve sirolimus sayfasında.

    Kaynak: PMID 37132402, FDA Epidiolex etiketi §7.2 ve §12.3 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5

  3. Hasta serisi

    Everolimus ve sirolimus: tüberoz sklerozlu 25 hastada düzey yükseldi (2020)

    Tüberoz skleroz kompleksi (TSC) nedeniyle everolimus (18 hasta) ya da sirolimus (7 hasta) kullanırken CBD eklenen 25 hastanın %76'sında ilaç düzeyi belirgin biçimde yükseldi; bazı hastalarda iki ya da üç katına çıktı. Hastaların %40'ında yan etki görüldü, en sık ishal; ağır yan etki olmadı.

    Kaynak: PMID 31924480

  4. Resmî ilaç bilgisi

    Takrolimus, sirolimus ve everolimusun ürün bilgileri CBD'yi adıyla anıyor

    ABD'deki takrolimus (08/2023), sirolimus ve nakilde kullanılan everolimus ürün bilgileri, CBD ile birlikte kullanımda ilaç düzeyinin ve zehirlenmeyi düşündüren yan etkilerin yakından izlenmesini, gerekirse dozun azaltılmasını öneriyor. Kanser ve TSC'de kullanılan everolimusun ürün bilgisi ruhsatlı CBD ile doz azaltımı ve düzey ölçümü öneriyor; başka CBD ürünlerinin etkisinin bilinmediğini belirtiyor. Ruhsatlı CBD'nin ürün bilgileri de ağızdan alınan sirolimus ve takrolimusun düzeyinin artabileceğini yazıyor.

    Kaynak: Takrolimus ürün bilgisi §5.17 ve §7.3, Sirolimus tabletleri ürün bilgisi §5.21 ve §7.5, Everolimus (Zortress) ürün bilgisi §5.22 ve §7.1, Everolimus (Afinitor) ürün bilgisi §2.11 ve §7.1, FDA Epidiolex etiketi §7.2 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5

  5. İlaç düzeyi çalışması

    Mikofenolat: mikofenolik asit yaklaşık üçte bir arttı

    Ruhsatlı CBD (günde iki kez 7,5 mg/kg) ile birlikte tek doz mikofenolat mofetil alındığında mikofenolik asidin kandaki toplam miktarı (AUC) %35, en yüksek düzeyi %16 arttı. Daha yüksek CBD dozunda (günde iki kez 12,5 mg/kg) AUC artışının %58 olacağı hesaplandı. Ürün bilgileri bu tür ilaçlarda doz azaltımının düşünülmesini öneriyor; dozu hekim ayarlar.

    Kaynak: EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, FDA Epidiolex etiketi §7.2 ve §12.3 (05/2026)

  6. Hasta serisi

    Siklosporin: 7 böbrek nakli hastasında düzey kararlı kaldı (2018)

    Ağrı için 3 hafta CBD alan (günde iki kez 50 mg'dan 150 mg'a çıkıldı) 7 böbrek nakli hastasının izlendiği çalışmada siklosporin kullananlarda ilaç düzeyi kararlı kaldı. Takrolimus kullananlarda düzeyler değişkendi: iki hastada takrolimus dozu azaltıldı (birinde düzey CBD'den önce de yüksekti), bir hastada düzey düştü ve bir hafta sonra normale döndü. Hasta sayısı çok az ve izlem kısa.

    Kaynak: PMID 29579828

  7. Vaka raporu

    Siklosporin ve mikofenolat: bir nakil hastasında etkileşim (2024)

    Böbrek nakli yapılmış bir hastada CBD ile siklosporin ve mikofenolat mofetil arasında ilaç düzeyi etkileşimi bildirildi. Yayının özetinde değişikliğin yönü ve büyüklüğü yer almıyor; yazarlar ilaç zehirlenmesini ya da ilacın etkisiz kalmasını önlemek için ilaç düzeylerinin izlenmesini öneriyor.

    Kaynak: PMID 38212169

  8. Vaka raporu

    THC içeren kenevirle de takrolimus yükseldi (2016, 2019)

    Kemik iliği nakli yapılmış 67 yaşında bir erkekte THC içeren yenilebilir kenevir ürünü kullanıldıktan sonra takrolimus düzeyi hedef aralığın (8–12 ng/mL) çok üzerine, 45,8 ng/mL'ye çıktı ve hasta yoğun bakıma alındı; hasta takrolimus düzeyini artırabilen bir mantar ilacı da kullanıyordu. THC baskın kenevir pastilleri kullanan başka bir nakil hastasında da takrolimus zehirlenmesi bildirildi.

    Kaynak: PMID 27595035, PMID 30819507, PMID 38868665

  9. Sistematik derleme

    Sistematik derleme: takrolimus ve sirolimus en sık bildirilenler arasında (2024)

    Dar aralıklı ilaçlarla kannabinoid etkileşimlerini bildiren 31 yayını inceleyen sistematik derlemede varfarin, valproat, takrolimus ve sirolimus en sık bildirilen ve hastalar için en büyük riski taşıyabilecek ilaçlar olarak öne çıktı. Yayınların yarıdan fazlasında hekimler, ilacın kan düzeyini beklenmedik biçimde farklı buldu.

    Kaynak: PMID 38868665

Ne izlenir?

Hekiminize ne söyleyin?

  • CBD kullandığınızı ya da başlamayı düşündüğünüzü. Takrolimusun hasta bilgisi; reçeteli ve reçetesiz ilaçlar, vitaminler ve bitkisel takviyeler dâhil kullandığınız her şeyi, yeni bir ürüne başladığınızda ya da onu bıraktığınızda söylemenizi istiyor ve CBD'yi özellikle söylenmesi gerekenler arasında sayıyor. (Takrolimus hasta bilgisi)
  • Ürünün türünü (yağ, kapsül, sakız şekeri, krem), içinde THC olup olmadığını, ne kadar ve ne sıklıkla kullandığınızı ve ne zaman başladığınızı. (NIH NCCIH, PMID 38868665)
  • Epilepsi ya da TSC için ruhsatlı CBD kullanıyorsanız, nöroloğunuzun ve nakil ekibinizin ya da everolimusu yazan hekimin birbirinden haberdar olmasını. Ruhsatlı CBD'nin hasta broşürü everolimus ve takrolimusu, hekime söylenmesi gereken ilaçlar arasında sayıyor. (EMA Epidyolex ürün bilgisi hasta broşürü bölüm 2)
  • CBD'yi bırakmayı ya da miktarını değiştirmeyi düşündüğünüzü, bunu yapmadan önce. İlaç dozunuzu kendiniz değiştirmeyin; dozu kan düzeyine göre nakil ekibiniz ya da ilacı yazan hekim ayarlar. (Takrolimus hasta bilgisi, Everolimus (Afinitor) ürün bilgisi §2.11)

Kime danışacağınızı bilmiyorsanız: CBD kullanacaksam hangi uzmana başvurmalıyım?

Sık sorulan sorular

Organ nakli olduysam CBD kullanabilir miyim?

Bu kararı nakil ekibinizle birlikte verin. CBD; takrolimus, everolimus ve sirolimus gibi ilaçların kandaki düzeyini yükseltebilir. Birlikte kullanılacaksa ilaç düzeyiniz daha sık ölçülür ve gerekirse dozu hekiminiz ayarlar.

Az miktarda CBD de takrolimus düzeyini etkiler mi?

Bilinmiyor. İlaç düzeyi çalışmasında kullanılan CBD dozu (günde iki kez 5 mg/kg), reçetesiz ürünlerde bildirilen ortanca miktardan (günde yaklaşık 0,6 mg/kg) çok daha yüksekti ve yazarlar düşük dozlarda etkinin olup olmadığının henüz bilinmediğini belirtiyor. Günde 100–300 mg CBD alan 7 böbrek nakli hastasında takrolimus düzeyleri değişkendi. Veri olmaması güvenli olduğu anlamına gelmez.

Mikofenolat kullanıyorum; CBD onu da etkiler mi?

Etkileyebilir, ancak etkisi takrolimus ve everolimustakinden küçük görünüyor. Ruhsatlı CBD ile yapılan çalışmada mikofenolik asidin kandaki toplam miktarı yaklaşık %35 arttı; daha yüksek CBD dozunda bu artışın yaklaşık %58 olacağı hesaplandı. CBD'yi doktorunuza söyleyin.

Siklosporin kullanıyorum; risk takrolimustaki kadar mı?

Siklosporinle veri çok az. Laboratuvarda CBD siklosporinin yıkımını yavaşlattı, ancak 2018'deki küçük hasta çalışmasında siklosporin düzeyi kararlı kaldı. Bu yüzden bu etkileşimi düşük önemde sayıyoruz; yine de CBD'yi nakil ekibinize söyleyin.

THC içeren kenevir ürünleri de bu ilaçları etkiler mi?

Etkileyebilir. THC içeren yenilebilir kenevir ürünleri ya da pastiller kullanan nakil hastalarında takrolimus düzeyinin beklenmedik biçimde yükseldiği ve zehirlenme belirtileri geliştiği bildirildi. Bu kanıt vaka raporlarına dayanıyor.

CBD'yi bırakırsam ne olur?

İlacınızın kandaki düzeyi düşebilir. CBD nedeniyle dozunuz azaltıldıysa, everolimusun ürün bilgisinde olduğu gibi CBD bırakıldıktan sonra önceki doza dönülmesi ve düzeyin yeniden ölçülmesi gerekebilir. CBD'yi bırakmadan önce hekiminize söyleyin.

Kaynaklar

19 kaynağı göster
  1. So GC ve ark. A Phase I Trial of the Pharmacokinetic Interaction Between Cannabidiol and Tacrolimus. Clin Pharmacol Ther. 2025;117(3):716–723. PMID 39601108
  2. Leino AD ve ark. Evidence of a clinically significant drug-drug interaction between cannabidiol and tacrolimus. Am J Transplant. 2019;19(10):2944–2948. PMID 31012522
  3. Wray L ve ark. Pharmacokinetic Drug-Drug Interaction With Coadministration of Cannabidiol and Everolimus in a Phase 1 Healthy Volunteer Trial. Clin Pharmacol Drug Dev. 2023;12(9):911–919. PMID 37132402
  4. Ebrahimi-Fakhari D ve ark. Cannabidiol Elevates Mechanistic Target of Rapamycin Inhibitor Levels in Patients With Tuberous Sclerosis Complex. Pediatr Neurol. 2020;105:59–61. PMID 31924480
  5. Cuñetti L ve ark. Chronic Pain Treatment With Cannabidiol in Kidney Transplant Patients in Uruguay. Transplant Proc. 2018;50(2):461–464. PMID 29579828
  6. Cuñetti L ve ark. Drug-Drug Interaction Between Cannabidiol, Cyclosporine, and Mycophenolate Mofetil: A Case Report. Transplant Proc. 2024;56(1):252–256. PMID 38212169
  7. Jaeger W, Benet LZ, Bornheim LM. Inhibition of cyclosporine and tetrahydrocannabinol metabolism by cannabidiol in mouse and human microsomes. Xenobiotica. 1996;26(3):275–284. PMID 8730919
  8. Hauser N ve ark. High on Cannabis and Calcineurin Inhibitors: A Word of Warning in an Era of Legalized Marijuana. Case Rep Transplant. 2016;2016:4028492. PMID 27595035
  9. Moadel D, Chism K. Medical Marijuana-Induced Tacrolimus Toxicity. Psychosomatics. 2019;60(6):603–605. PMID 30819507
  10. Nachnani R ve ark. Systematic review of drug-drug interactions of delta-9-tetrahydrocannabinol, cannabidiol, and Cannabis. Front Pharmacol. 2024;15:1282831. PMID 38868665
  11. FDA: Epidiolex (cannabidiol) ürün bilgisi, bölüm 6.1, 7.2, 12.2 ve 12.3 (05/2026), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  12. EMA: Epidyolex ürün bilgisi, bölüm 4.5, 4.8 ve 5.2; hasta broşürü bölüm 2. www.ema.europa.eu
  13. Takrolimus (Prograf) ürün bilgisi ve hasta bilgisi, bölüm 2.6, 5.5, 5.6, 5.17 ve 7.3 (CBD bölümleri 08/2023), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  14. Everolimus (Afinitor) ürün bilgisi ve hasta bilgisi, bölüm 2.8, 2.11 ve 7.1 (06/2026), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  15. Everolimus (Zortress) ürün bilgisi, bölüm 5.22 ve 7.1 (09/2026), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  16. Sirolimus tabletleri ürün bilgisi, bölüm 5.21, 7 ve 7.5 (DailyMed, 05/2026). dailymed.nlm.nih.gov
  17. Mikofenolat mofetil (CellCept) ürün bilgisi, bölüm 7.1 ve 12.3 (DailyMed, 08/2026). dailymed.nlm.nih.gov
  18. Siklosporin (Neoral) ürün bilgisi (DailyMed, 08/2026). dailymed.nlm.nih.gov
  19. NIH NCCIH: Cannabis (Marijuana) and Cannabinoids: What You Need To Know. www.nccih.nih.gov

Son inceleme: . Kaynaklar bu tarihte açılıp ilgili cümleyle karşılaştırıldı.