İçeriğe geç
Sitede ara

CBD ilaç etkileşimi · Bağışıklık baskılayıcılar

CBD ve takrolimus: ilaç düzeyi neden yükselebilir?

Hazırlayan: cbd.com.tr EditörlüğüSon inceleme: 12 kaynak

Takrolimus, başta böbrek, karaciğer, kalp ve akciğer nakli olmak üzere organ naklinden sonra yeni organın reddedilmesini önlemek için kullanılan ve dozu kandaki düzeyine göre ayarlanan bir bağışıklık baskılayıcıdır. Bu sayfada CBD'nin takrolimusla nasıl etkileşebileceğini, araştırmaların ve resmî ilaç bilgilerinin ne söylediğini ve birlikte kullanılacaksa nelerin izlendiğini bulacaksınız.

Bu sayfada neler var?7 bölüm

İlaçlar ve etkileşimin önemi

Hakemli yayınlarda ve ilaç ruhsatlarında bildirilen uyarı. Aynı uyarı etkileşim aracında da çıkar.

Takrolimus: CBD etkileşim uyarıları
İlaçÖnemUyarıKaynak
TakrolimusYüksek önemTakrolimus: Takrolimus kullanıyorsanız CBD ilacın kan düzeyini belirgin biçimde artırabilir: ruhsatlı CBD alan sağlıklı gönüllülerde yapılan kontrollü bir çalışmada takrolimusun kandaki toplam miktarı yaklaşık 3 kat arttı; epilepsi için CBD alan bir hastada da benzer artış bildirildi. Takrolimusun ürün bilgisi, CBD ile birlikte kan düzeyinin yakından izlenmesini ve gerekirse dozun azaltılmasını öneriyor. Nakil ekibinize danışmadan başlamayın.PMID 39601108, PMID 31012522, PMID 29579828, Takrolimus ürün bilgisi §5.17 ve §7.3, dailymed.nlm.nih.gov

Bağışıklık baskılayıcılar grubundaki öteki ilaçlar

Bağışıklık baskılayıcılar ve CBD: bütün grup

Nasıl etkileşir?

Takrolimus bağırsakta ve karaciğerde çoğunlukla CYP3A4 ve CYP3A5 enzimleriyle yıkılır; bağırsakta P-gp (P-glikoprotein: ilacı bağırsak hücresinden geri dışarı atan bir taşıyıcı) tarafından da taşınır. Bu yolları yavaşlatan ilaçlar ya da greyfurt suyu takrolimusun kandaki düzeyini yükseltebilir. (Takrolimus ürün bilgisi §7.2, PMID 39601108, PMID 27595035)

İlaç düzeyi çalışmasında CBD, takrolimusun en yüksek düzeyini ve kandaki toplam miktarını (AUC) artırdı ama vücuttan atılma hızını (yarı ömrünü) değiştirmedi. Yazarlara göre bu, CBD'nin takrolimusun karaciğerde yıkılmasından çok, bağırsaktan kana geçerken yıkılmasını ya da geri atılmasını yavaşlattığını düşündürüyor; CYP3A4, CYP3A5 ve P-gp'den hangisinin rol oynadığı henüz bilinmiyor. Ruhsatlı CBD, CYP3A4 ile yıkılan midazolamın düzeyini değiştirmemişti. (PMID 39601108, FDA Epidiolex etiketi §12.3 (05/2026))

Laboratuvar çalışmasında CBD ve etkin yıkım ürünü 7-OH-CBD, takrolimusun yıkımını yavaşlattı; CBD'nin etkisi CYP3A5 enziminde daha belirgindi. Ruhsatlı CBD düzenli kullanıldığında kanda CBD'nin kendisinden yaklaşık 40 kat fazla bulunan yıkım ürünü 7-COOH-CBD ise bu deneylerde takrolimusun yıkımını çok az etkiledi. CYP3A5'i taşıyan ve taşımayan kişilerde etkileşimin büyüklüğünün farklı olup olmadığı, süren daha büyük çalışmada araştırılıyor. İnsan karaciğer dokusuyla yapılan başka bir laboratuvar çalışmasında da 7-OH-CBD, takrolimusu yıkan CYP3A'yı zamanla etkisiz hâle getirdi; aynı çalışmada 7-OH-CBD, incelenen CYP enzimlerinden CYP1A2 dışındakilerin hepsini yavaşlattı. (PMID 39921332, PMID 35115300, PMID 39601108, FDA Epidiolex etiketi §12.3 (05/2026))

Ruhsatlı CBD'nin ürün bilgileri, CBD'nin everolimusla gösterilen bağırsak P-gp etkisi nedeniyle ağızdan alınan takrolimusun düzeyinin de artabileceğini yazıyor ve ilaç düzeyi izlemi ile doz azaltımının düşünülmesini öneriyor. Yayımlanan çalışmalar yüksek CBD dozlarıyla yapıldı; reçetesiz ürünlerin daha düşük dozlarında etkinin büyüklüğü bilinmiyor. (EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, FDA Epidiolex etiketi §7.2 (05/2026), PMID 39601108)

Çalışmalar ve resmî ilaç bilgileri ne diyor?

Her bulgunun yanında dayandığı kanıtın türü yazıyor. Vaka raporu tek bir hastayı anlatır; neden-sonuç ilişkisini kanıtlamaz.

  1. İlaç düzeyi çalışması

    İlaç düzeyi çalışması: takrolimus yaklaşık 3 kat arttı (2025)

    12 sağlıklı gönüllüye önce tek doz takrolimus (5 mg) verildi. Ardından 14 gün ruhsatlı CBD kullandılar (günde iki kez 2,5 mg/kg ile başlanıp 5 mg/kg'a çıkıldı) ve aynı takrolimus dozunu yeniden aldılar. CBD ile takrolimusun en yüksek kan düzeyi ortalama 4,2 kat, kandaki toplam miktarı (AUC) 3,1 kat arttı; yarı ömrü değişmedi. Yan etkiler çoğunlukla hafifti. Bu, süren daha büyük bir çalışmanın ara analizi; nakil hastalarında yapılmadı.

    Kaynak: PMID 39601108

  2. Vaka raporu

    Çok yüksek doz CBD alan hastada düzey 3 kat yükseldi (2019)

    Böbrek iltihabı (interstisyel nefrit) nedeniyle takrolimus kullanan 32 yaşında bir kadın, epilepsi için yürütülen bir CBD çalışmasında saf CBD almaya başladı. Günde 2000–2900 mg CBD alırken takrolimusun doza göre düzeltilmiş kan düzeyi yaklaşık 3 kat yükseldi. Sistematik derlemenin aktardığına göre hastada böbrek değeri (kreatinin) de yükseldi.

    Kaynak: PMID 31012522, PMID 38868665

  3. Hasta serisi

    Böbrek nakli hastalarında düzeyler değişkendi (2018)

    Ağrı için 3 hafta CBD alan (günde iki kez 50 mg'dan 150 mg'a çıkıldı) 7 böbrek nakli hastası izlendi. Takrolimus düzeyleri değişkendi: bir hastada düzey CBD'den önce de yüksekti ve doz birkaç kez azaltıldı, bir başkasında 21. günde doz azaltıldı, bir hastada ise düzey düştü ve bir hafta sonra normale döndü. Yazarlar daha uzun izlem gerektiğini belirtti.

    Kaynak: PMID 29579828

  4. Resmî ilaç bilgisi

    Takrolimusun ürün bilgisi CBD'yi adıyla anıyor (08/2023)

    ABD'deki takrolimus ürün bilgisi, CBD ile birlikte kullanımda takrolimus düzeyinin artabileceğini yazıyor; düzeyin ve takrolimus zehirlenmesini düşündüren yan etkilerin yakından izlenmesini, gerekirse takrolimus dozunun azaltılmasını öneriyor. Hasta bilgisinde de CBD, hekime özellikle söylenmesi gereken ilaçlar arasında sayılıyor.

    Kaynak: Takrolimus ürün bilgisi §5.17 ve §7.3

  5. Resmî ilaç bilgisi

    Ruhsatlı CBD'nin ürün bilgileri

    ABD (Epidiolex, 05/2026) ve Avrupa (Epidyolex) ürün bilgileri, ağızdan alınan takrolimusun düzeyinin CBD ile artabileceğini yazıyor ve ilaç düzeyi izlemi ile doz azaltımının düşünülmesini öneriyor. Avrupa ürün bilgisinin hasta broşürü de takrolimusu, hekime söylenmesi gereken ilaçlar arasında sayıyor.

    Kaynak: FDA Epidiolex etiketi §7.2 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.5, EMA Epidyolex ürün bilgisi hasta broşürü bölüm 2

  6. Vaka raporu

    THC içeren kenevirle de düzey yükseldi (2016, 2019)

    Kemik iliği nakli yapılmış 67 yaşında bir erkekte THC içeren yenilebilir kenevir ürünü kullanıldıktan sonra takrolimus düzeyi hedef aralığın (8–12 ng/mL) çok üzerine, 45,8 ng/mL'ye çıktı; ishal, kas sertliği, titreme ve bilinç değişikliği gelişti ve hasta yoğun bakıma alındı. Hasta takrolimus düzeyini artırabilen bir mantar ilacı (posakonazol) da kullanıyordu. THC baskın kenevir pastilleri kullanan başka bir nakil hastasında da takrolimus zehirlenmesi bildirildi.

    Kaynak: PMID 27595035, PMID 30819507, PMID 38868665

  7. Sistematik derleme

    Sistematik derleme: en sık bildirilenler arasında (2024)

    Dar aralıklı ilaçlarla kannabinoid etkileşimlerini bildiren 31 yayını inceleyen sistematik derlemede varfarin, valproat, takrolimus ve sirolimus en sık bildirilen ve hastalar için en büyük riski taşıyabilecek ilaçlar olarak öne çıktı. Takrolimusla ilgili yayınların hepsi vaka raporu ya da küçük hasta serisiydi.

    Kaynak: PMID 38868665

Ne izlenir?

  • Takrolimus düzeyi: CBD'ye başlarken, CBD miktarı değişirken ve CBD bırakılırken daha sık ölçülür (bir sonraki dozdan hemen önce alınan kanda). Ne sıklıkla ölçüleceğine nakil ekibiniz karar verir. (Takrolimus ürün bilgisi §2.6 ve §7.3, PMID 39601108)
  • Böbrek fonksiyonu: takrolimus düzeyi yükseldiğinde böbrek hasarı riski artar; hekiminiz kreatinin gibi kan testleriyle böbreklerinizi izler. Ruhsatlı CBD'nin kendisi de ilk iki haftada, böbrek süzme hızını değiştirmeden kreatinini yaklaşık %10 yükseltebilir; sonuçları yorumlarken hekiminizin CBD kullandığınızı bilmesi önemlidir. (Takrolimus ürün bilgisi §5.5, FDA Epidiolex etiketi §6.1 ve §12.2 (05/2026), EMA Epidyolex ürün bilgisi 4.8)
  • Yan etki belirtileri: baş ağrısı, titreme, uyuşma ya da karıncalanma, bilinç bulanıklığı, davranış ya da görme değişiklikleri, nöbet; sık idrara çıkma, aşırı susama ve bulanık görme gibi kan şekeri yükselmesi belirtileri. Böyle bir belirti fark ederseniz hemen doktorunuza haber verin. (Takrolimus hasta bilgisi)
  • Ürünün içeriği: THC içeren ürünlerle de takrolimus düzeyinin yükseldiği bildirildi; reçetesiz CBD ürünlerinde etiketteki CBD miktarı doğru olmayabilir ve ürün THC içerebilir. Kullandığınız ürünün CBD ve THC miktarını etiketinden ve analiz belgesinden öğrenin. (PMID 27595035, NIH NCCIH) Etiket ve analiz belgesi nasıl okunur?

Hekiminize ne söyleyin?

  • CBD kullandığınızı ya da başlamayı düşündüğünüzü. Takrolimusun hasta bilgisi; reçeteli ve reçetesiz ilaçlar, vitaminler ve bitkisel takviyeler dâhil kullandığınız her şeyi, yeni bir ürüne başladığınızda ya da onu bıraktığınızda söylemenizi istiyor ve CBD'yi özellikle söylenmesi gerekenler arasında sayıyor. (Takrolimus hasta bilgisi)
  • Ürünün türünü (yağ, kapsül, sakız şekeri, krem), içinde THC olup olmadığını, ne kadar ve ne sıklıkla kullandığınızı ve ne zaman başladığınızı. (NIH NCCIH, PMID 38868665)
  • Epilepsi için ruhsatlı CBD kullanıyorsanız, nöroloğunuzun ve nakil ekibinizin birbirinden haberdar olmasını; ruhsatlı CBD'nin hasta broşürü de takrolimusu hekime söylenmesi gereken ilaçlar arasında sayıyor. (EMA Epidyolex ürün bilgisi hasta broşürü bölüm 2, Takrolimus ürün bilgisi §7.3)
  • CBD'yi bırakmayı ya da miktarını değiştirmeyi düşündüğünüzü, bunu yapmadan önce. Takrolimus dozunuzu kendiniz değiştirmeyin; dozu kan düzeyine göre nakil ekibiniz ayarlar. (Takrolimus hasta bilgisi)

Kime danışacağınızı bilmiyorsanız: CBD kullanacaksam hangi uzmana başvurmalıyım?

Sık sorulan sorular

Takrolimus kullanırken CBD kullanabilir miyim?

Bu kararı nakil ekibinizle birlikte verin. İlaç düzeyi çalışmasında CBD takrolimusun kandaki toplam miktarını yaklaşık 3 kat artırdı. Takrolimusun ürün bilgisi, birlikte kullanımda düzeyin yakından izlenmesini ve gerekirse dozun azaltılmasını öneriyor.

Az miktarda CBD de takrolimusu etkiler mi?

Bilinmiyor. İlaç düzeyi çalışmasında kullanılan doz (günde iki kez 5 mg/kg), reçetesiz ürünlerde bildirilen ortanca miktardan (günde yaklaşık 0,6 mg/kg) çok daha yüksekti; yazarlar düşük dozlarda etkinin olup olmadığının henüz bilinmediğini belirtiyor. Günde 100–300 mg CBD alan 7 böbrek nakli hastasında takrolimus düzeyleri değişkendi. Veri olmaması güvenli olduğu anlamına gelmez.

CBD'yi bırakırsam takrolimus düzeyim değişir mi?

Değişebilir. CBD nedeniyle takrolimus dozunuz azaltıldıysa, CBD'yi bırakmak düzeyin düşmesine yol açabilir; takrolimus düzeyinin düşmesi organ reddi riskini artırır. CBD'yi bırakmadan önce nakil ekibinize söyleyin; düzeyiniz yeniden ölçülebilir.

THC içeren kenevir ya da esrar da takrolimusu etkiler mi?

Etkileyebilir. THC içeren kenevir ürünleri kullanan nakil hastalarında takrolimus düzeyinin beklenmedik biçimde yükseldiği ve zehirlenme belirtileri geliştiği bildirildi. Bu kanıt vaka raporlarına dayanıyor; vakalardan birinde takrolimus düzeyini yükseltebilen başka bir ilaç da kullanılıyordu.

Cilt için takrolimus merhemi kullanıyorum; bu uyarı benim için de geçerli mi?

Bu sayfadaki çalışmalar ağızdan alınan takrolimusla yapıldı; cilde sürülen takrolimusla CBD etkileşimini inceleyen bir çalışma bulunamadı. Veri olmaması güvenli olduğu anlamına gelmez; kullandığınız ilaçları ve CBD'yi doktorunuza söyleyin.

Kaynaklar

12 kaynağı göster
  1. So GC ve ark. A Phase I Trial of the Pharmacokinetic Interaction Between Cannabidiol and Tacrolimus. Clin Pharmacol Ther. 2025;117(3):716–723. PMID 39601108
  2. So GC ve ark. Inhibition of Tacrolimus Metabolism by Cannabidiol and Its Metabolites In Vitro. Clin Transl Sci. 2025;18(2):e70152. PMID 39921332
  3. Bansal S, Paine MF, Unadkat JD. Comprehensive Predictions of Cytochrome P450 (P450)-Mediated In Vivo Cannabinoid-Drug Interactions Based on Reversible and Time-Dependent P450 Inhibition in Human Liver Microsomes. Drug Metab Dispos. 2022;50(4):351–360. PMID 35115300
  4. Leino AD ve ark. Evidence of a clinically significant drug-drug interaction between cannabidiol and tacrolimus. Am J Transplant. 2019;19(10):2944–2948. PMID 31012522
  5. Cuñetti L ve ark. Chronic Pain Treatment With Cannabidiol in Kidney Transplant Patients in Uruguay. Transplant Proc. 2018;50(2):461–464. PMID 29579828
  6. Hauser N ve ark. High on Cannabis and Calcineurin Inhibitors: A Word of Warning in an Era of Legalized Marijuana. Case Rep Transplant. 2016;2016:4028492. PMID 27595035
  7. Moadel D, Chism K. Medical Marijuana-Induced Tacrolimus Toxicity. Psychosomatics. 2019;60(6):603–605. PMID 30819507
  8. Nachnani R ve ark. Systematic review of drug-drug interactions of delta-9-tetrahydrocannabinol, cannabidiol, and Cannabis. Front Pharmacol. 2024;15:1282831. PMID 38868665
  9. Takrolimus (Prograf) ürün bilgisi ve hasta bilgisi, bölüm 2.6, 5.5, 5.6, 5.17, 7.2 ve 7.3 (CBD bölümleri 08/2023), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  10. FDA: Epidiolex (cannabidiol) ürün bilgisi, bölüm 6.1, 7.2, 12.2 ve 12.3 (05/2026), DailyMed. dailymed.nlm.nih.gov
  11. EMA: Epidyolex ürün bilgisi, bölüm 4.5 ve 4.8; hasta broşürü bölüm 2. www.ema.europa.eu
  12. NIH NCCIH: Cannabis (Marijuana) and Cannabinoids: What You Need To Know. www.nccih.nih.gov

Son inceleme: . Kaynaklar bu tarihte açılıp ilgili cümleyle karşılaştırıldı.