İçeriğe geç
Sitede ara

CBD Akademi · Modül 3

Güvenli kullanım ve ilaç etkileşimleri

CBD ve THC'nin bilinen yan etkileri, karaciğer, uyku hali ve araç kullanma, ilaç etkileşimlerinin nasıl oluştuğu, özel durumlar ve hekimle konuşulacaklar; kaynaklı, ücretsiz bir ders.

Sürüm 1.0Son güncelleme: 25 Ekim 202699 kaynakHerkes ~25 dkÖğrenci ~50 dkAraştırmacı ~1 sa 20 dkBağımsız uzman incelemesi bekleniyor

Nasıl okumak istersiniz?

Kendi başına okunur; terim gerekirse açıklanır. 9 bölüm, 19 soru.

Bu derste öğrenecekleriniz

  1. Ruhsatlı CBD ilacının kontrollü çalışmalarında en sık görülen yan etkileri sayarsınız. Bölüm 1
  2. CBD'nin karaciğer enzimlerini yükseltebildiğini, bunun ne zaman ve kimde daha sık görüldüğünü ve neden kan tahliliyle fark edildiğini açıklarsınız. Bölüm 2
  3. Bir maddenin başka bir ilacın kandaki miktarını nasıl değiştirebileceğini ve etkilerin nasıl toplanabileceğini kendi cümlenizle anlatırsınız. Bölüm 3
  4. CBD'nin enzim etkilerinin enzime ve ürüne göre değiştiğini söylersiniz: bir enzimi iki yönde etkilemesi, yıkım ürününün kendi etkileri, CBD ağırlıklı özütün farkı. Bölüm 4
  5. CBD ile birlikte kullanımı hekimle konuşulması gereken ilaçlara örnek verirsiniz. Bölüm 5
  6. THC içeren ürünlerin ek güvenlik başlıklarını sayarsınız: etkinin geç başlaması, kalp hızı, ruhsal etkiler, çocukların kazara alması. Bölüm 6
  7. CBD'nin uyku hali yapabildiğini, alkolle bunun artabildiğini ve THC'nin araç kullanmayı bozduğunu açıklarsınız. Bölüm 7
  8. Gebelikte, emzirmede, çocuklukta ve yaşlılıkta neden ayrıca dikkat gerektiğini söylersiniz. Bölüm 8
  9. Ürün etiketinin içeriği neden tam göstermeyebileceğini, hekime ve eczacıya neleri söyleyeceğinizi ve bir yan etkiyi nereye bildirebileceğinizi söylersiniz. Bölüm 9
Öğrenci düzeyinde ayrıca
  1. Farmakokinetik ve farmakodinamik etkileşimi ayırır; substrat, baskılayıcı ve uyarıcı kavramlarını ve baskılayıcı gücünün sınıflanmasını açıklarsınız. Bölüm 3
  2. Prospektüsteki ve çalışmalardaki ölçülmüş etkileşimleri büyüklükleriyle yorumlarsınız. Bölüm 4, 5
  3. Laboratuvarda görülen bir enzim etkisi ile insanda ölçülen etkileşimi ayırt eder, 7-COOH-CBD'nin kendi etkilerini sayarsınız. Bölüm 4
  4. Advers olay ile advers reaksiyonu ayırır, karaciğer testlerinin neyi gösterdiğini açıklarsınız. Bölüm 1, 2
  5. THC'nin enzim yollarını, CYP2C9 genetiğinin etkisini ve THC ile alkolün sürüşe birlikte etkisini açıklarsınız. Bölüm 6, 7
  6. Özel gruplarda ve ürün kalitesinde kanıtın hangi türden geldiğini (hayvan, gözlemsel veri, ürün analizi, resmî görüş) ayırt edersiniz. Bölüm 8, 9
Araştırmacı düzeyinde ayrıca
  1. CBD etkileşim kanıtının kaynaklarını (sabit sıralı Faz 1, kokteyl çalışması, olgu bildirimi, model, laboratuvar) güçlü ve zayıf yanlarıyla değerlendirirsiniz. Bölüm 3, 5
  2. 7-COOH-CBD'nin taşıyıcı ve UGT etkilerini, 7-OH-CBD'nin zamana bağlı baskılamasını ve CYP2B6'nın iki yönünü etkileşim öngörüsüne katarsınız. Bölüm 4
  3. Sağlıklı gönüllüde karaciğer enzimi çalışmalarının tasarımını ve sınırlarını değerlendirirsiniz. Bölüm 1, 2
  4. Resmî kurumların gıda takviyesi için güvenli alım görüşlerinin dayanağını ve kapsamını açıklarsınız. Bölüm 9
  5. THC'nin etkileşim ve güvenlik kanıtını (sprey çalışması, farmakogenetik, meta-analiz, acil başvuru ve zehir merkezi verisi) yöntemine göre değerlendirirsiniz. Bölüm 6, 7, 8
Bu derste neler var?9 bölüm

1 Yan etkiler

Bir maddenin güvenliği üç soruya ayrılır: hangi istenmeyen etkileri yapar, başka ilaçlarla nasıl etkileşir ve kimlerde ayrıca dikkat gerekir. "Doğal" ya da "bitkisel" olmak bu sorulara cevap vermez: saf CBD bile kontrollü çalışmalarda bazı kişilerde uyku hali yaptı ve karaciğer enzimlerini yükseltti. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiFlorian 2025İnsan · klinik çalışma

Ruhsatlı CBD ilacının kontrollü çalışmalarında en sık görülen istenmeyen etkiler uyku hali, iştah azalması, ishal ve kan tahlilinde karaciğer enzimlerinin yükselmesiydi; bunların bir kısmı daha yüksek dozlarda daha sık görüldü. Uyku hali çoğunlukla tedavinin başında görülür ve zamanla azalabilir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Sağlıklı gönüllülerle yapılan kısa bir çalışmada en sık şikâyetler ishal, bulantı, baş ağrısı ve uyku haliydi; hepsi hafif ya da orta şiddetteydi, ciddi bir olay yoktu. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

12 kontrollü çalışmayı birleştiren bir analize göre ciddi yan etkilerdeki artış, başka epilepsi ilaçları da kullanan çocuklarla yapılan çalışmalardan geliyordu; bu çalışmalar çıkarılınca CBD ile plasebo arasında belirgin kalan tek fark ishaldi. Bu sonuçlar saflaştırılmış CBD ile yapılan çalışmalardan gelir; yazarlar reçetesiz ürünlerle güvenlik çalışmalarına ihtiyaç olduğunu vurgular. Chesney 2020Derleme

Ruhsatlı CBD ilacı alerjik tepki yapabilir; içinde susam yağı vardır. Epilepsi için kullanılan ilaç birden bırakılırsa nöbetler artabilir; bırakma kararı hekimle verilir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı5 paragraf

Lennox-Gastaut ve Dravet sendromlarının plasebo kontrollü çalışmalarında en sık advers reaksiyonlar (en az %10 ve plasebodan sık): uyku hali, iştah azalması, ishal, transaminaz yükselmesi, yorgunluk ve halsizlik, döküntü, uykusuzluk ya da kötü uyku ve enfeksiyonlar. Tüberoz skleroz çalışmasında en sıklar ishal, transaminaz yükselmesi, iştah azalması, uyku hali, ateş ve kusmaydı. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Avrupa ürün bilgisine göre önerilen doz aralığında en sık advers reaksiyonlar uyku hali (%23), iştah azalması (%21), ishal (%20), ateş (%16), kusma (%12) ve yorgunluktur (%10); ilacı bırakmanın en sık nedenleri transaminaz yükselmesi, uyku hali ve iştah azalmasıdır. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Advers olay, ilaç alan kişide görülen her istenmeyen durumdur ve ilaçla neden-sonuç bağı gerekmez; advers reaksiyonda ise bu bağ en azından makul ölçüde olasıdır. Çalışmalar advers olayları sayar ve plasebo kolunda da olay görülür: tek doz çalışmasında plasebo alan 8 kişinin 3'ünde de uyku hali bildirildi. ICH E2AKurum görüşüTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

Laboratuvar: hemoglobin hafifçe düştü ve çalışma sırasında kansızlık tanımına girenler CBD kollarında daha sıktı; serum kreatinini ilk iki hafta içinde yaklaşık %10 arttı, sağlıklı yetişkinlerde bu artış geri döndü. CBD kilo kaybına ya da kilo alımında yavaşlamaya yol açabilir; çocuklarda kilo izlenir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Uyku hali ve zatürre klobazamla birlikte kullananlarda daha sık bildirildi. Ruhsatlı CBD ilacı, bütün epilepsi ilaçları için geçerli olan intihar düşüncesi ve davranışı uyarısını taşır; bu uyarı 11 epilepsi ilacının birleştirilmiş analizinden gelir, CBD'ye özgü bir bulgu olarak yazılmamıştır. Avrupa ürün bilgisine göre eldeki veri CBD için de artmış bir riski dışlamıyor. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf · 1 tablo

Chesney 2020 (12 RKÇ, 803 kişi, 1–14 hafta; ağızdan 200–3000 mg/gün): plaseboya göre OR advers olay nedeniyle bırakma 2,65; ciddi advers olay 2,30; karaciğer testiyle ilgili ciddi olay 11,19; zatürre 5,37; iştah azalması 3,56; ishal 2,61; uyku hali 2,23; sedasyon 4,21. Çocukluk çağı epilepsisi çalışmaları dışarıda bırakılınca yalnız ishal anlamlı kaldı (OR 5,03; %95 GA 1,44–17,61); yazarlar karaciğer, uyku hali ve zatürre ilişkilerini klobazam ve/veya valproatla olası etkileşime bağlıyor. Chesney 2020Derleme

Taylor 2018 (Faz 1, sağlıklı gönüllü): çoklu doz kolunda CBD alanlarda ishal 18 kişide 12, bulantı 8, baş ağrısı 8; günde iki kez 1500 mg kolunda 3 kişide son dozdan 5–70 saat sonra başlayan hafif döküntü. Klinik olarak anlamlı laboratuvar bulgusu yoktu. Tek 6000 mg dozdan sonra hafif ishal ve uyku hali bildirildi. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Hayvan verisinde iki prospektüsün ifadesi farklı: ABD prospektüsü farede yalnız en yüksek dozda erkeklerde hepatosellüler adenom artışı, sıçanda anlamlı tümör artışı olmadığını yazar; Avrupa ürün bilgisi farede erkeklerde bütün dozlarda, dişilerde en yüksek dozda iyi huylu hepatosellüler adenom ve sıçanda erkeklerde Leydig hücresi çoğalması ve iyi huylu tümörü bildirir; bunun insan için önemini sınırlı sayar. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Derlemeler: epilepsi ve psikoz çalışmalarında en sık yan etkiler yorgunluk, ishal ve iştah ya da kilo değişikliğiydi (bu derlemeyi bir kenevir sanayi birliği finanse etti). Başka bir derleme insanda ilaç etkileşimi, karaciğer anormallikleri, ishal, yorgunluk, kusma ve uyku halini sayar; hayvanlarda, insan tedavi dozlarından yüksek dozlarda gelişimsel toksisite ve üreme etkileri bildirir. Iffland 2017DerlemeHuestis 2019Derleme

Lennox-Gastaut ve Dravet çalışmalarında advers reaksiyonlar (%, 14 haftaya kadar)
Advers reaksiyon10 mg/kg/gün20 mg/kg/günPlaseboKaynak
Transaminaz yükselmesi8163Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
İştah azalması16225Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
İshal9209Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Uyku hali23258Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Yorgunluk, halsizlik11124Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Döküntü7133Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Zatürre851Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Enfeksiyon, tümü414031Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

ABD prospektüsü Tablo 3 (10 mg/kg n=75, 20 mg/kg n=238, plasebo n=227). Çalışma dozlarıdır, öneri değildir.

Devamı: CBD güvenli mi? Sitenin güvenlik sayfası

Kendini sına

1.1 Herkes Ruhsatlı CBD ilacının kontrollü çalışmalarında en sık görülen yan etkiler hangileridir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Uyku hali, iştah azalması, ishal ve karaciğer enzimlerinin yükselmesi. Prospektüsün sık advers reaksiyon listesinin başındakiler bunlardır.
  • Yanlış: Saç dökülmesi ve görme bozukluğu. Prospektüsün sık advers reaksiyon listesinde yer almazlar.
  • Yanlış: Hiçbir yan etki görülmedi. Plasebodan daha sık görülen yan etkiler var.
  • Yanlış: Yalnız baş ağrısı. Liste daha geniştir.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

1.2 Herkes Kontrollü çalışmaların birleşik analizinde ciddi yan etkilerdeki artış nereden geliyordu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Başka epilepsi ilaçları da kullanan çocuklarla yapılan çalışmalardan. Bu çalışmalar çıkarılınca belirgin kalan tek fark ishaldi.
  • Yanlış: Sağlıklı gönüllü çalışmalarından. Artış çocukluk çağı epilepsisi çalışmalarından geliyordu.
  • Yanlış: Reçetesiz ürünlerle yapılan çalışmalardan. Analiz saflaştırılmış CBD ile yapılan çalışmalardandı; yazarlar reçetesiz ürünlerle çalışma gerektiğini yazıyor.
  • Yanlış: Hiçbir yerden; artış yoktu. Ciddi advers olay olasılığı arttı.

Dayanak: Chesney 2020Derleme

1.3 Öğrenci "Advers olay" ile "advers reaksiyon" arasındaki fark nedir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Advers olayda ilaçla neden-sonuç bağı gerekmez; advers reaksiyonda bu bağ en azından makul ölçüde olasıdır. Anormal bir laboratuvar bulgusu da advers olay sayılabilir.
  • Yanlış: İkisi aynı şeydir. Uluslararası tanımlar ikisini ayırır.
  • Yanlış: Advers reaksiyon yalnız ölümcül olaylardır. Ciddiyet ayrı bir sınıflamadır.
  • Yanlış: Advers olay yalnız plasebo grubunda görülür. Her iki grupta da görülür.

Dayanak: ICH E2AKurum görüşü

1.4 Öğrenci Tek doz çalışmasında plasebo alan 8 kişiden 3'ünde de uyku hali bildirildi. Bu neyi gösterir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Advers olay sayılarını yorumlamak için plasebo koluyla karşılaştırmak gerekir. İstenmeyen olaylar etkin madde olmadan da görülür.
  • Yanlış: Plasebo uyku haline yol açan bir ilaçtır. Plasebo etkin madde içermez.
  • Yanlış: CBD'nin uyku hali yapmadığı kanıtlanmıştır. Kontrollü çalışmalarda uyku hali CBD'de plasebodan sıktı.
  • Yanlış: Çalışma geçersizdir. Plasebo kolunda olay görülmesi olağandır.

Dayanak: Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıICH E2AKurum görüşüEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

1.5 Araştırmacı Sağlıklı yetişkinlerde 4 haftalık plasebo kontrollü çalışmada CBD grubunda en sık advers olay hangisiydi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Karaciğer enzimi artışı. CBD grubunun %11'inde; plasebo grubunda en sık olay uykusuzluktu.
  • Yanlış: Döküntü. En sık olaylar arasında değildi.
  • Yanlış: Zatürre. En sık olaylar arasında değildi.
  • Yanlış: Nöbet. En sık olaylar arasında değildi.

Dayanak: Florian 2025İnsan · klinik çalışma

2 Karaciğer

CBD bazı kişilerde kan tahlilinde ALT ve AST denen karaciğer enzimlerini yükseltebilir. Bu çoğu zaman belirti vermez; yalnız kan tahliliyle fark edilir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiFlorian 2025İnsan · klinik çalışmaEadie 2024Derleme

Ruhsatlı ilaçta bu yükselme en çok, epilepsi ilacı valproatla birlikte kullananlarda görülür (bölüm 5). Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Hiç ilaç kullanmayan sağlıklı yetişkinlerle yapılan plasebo kontrollü bir çalışmada, dört hafta içinde CBD alanların yaklaşık %6'sında bu enzimler normalin üst sınırının üç katını aştı; plasebo alanların hiçbirinde aşmadı. Yükselmeler üçüncü haftanın sonunda ya da daha sonra başladı ve CBD bırakıldıktan sonra bir iki haftada başlangıç düzeyine döndü. Florian 2025İnsan · klinik çalışma

Bir meta-analizde ağır karaciğer hasarı olgusu yoktu; ama yükselme olan kişilerde sık sık CBD kesildi ya da doz azaltıldı ve izlem süreleri kısaydı. Uzun süreli kullanımın karaciğere etkisi bilinmiyor. Lo 2023DerlemeEadie 2024DerlemeEFSA 2026aKurum görüşü

Açıklanamayan bulantı, kusma, sağ üst karın ağrısı, yorgunluk, iştahsızlık, gözlerde ya da deride sararma ya da koyu renkli idrar karaciğer sorununu düşündürebilir; prospektüs bu belirtilerde hekime başvurulmasını ister. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı5 paragraf · 1 tablo

"Karaciğer fonksiyon testi" adı tam doğru değildir: panelin bir kısmı hücre hasarını (ALT, AST), bir kısmı safra akımı sorununu (ALP, GGT) gösterir; işlevi daha iyi yansıtan testler PT/INR ve albümindir; ama bunlar da yalnız karaciğere bağlı değildir. ALT esas olarak karaciğerde bulunur ve kanda yükselmesi karaciğer hücresi hasarını gösterir. StatPearls: Liver Function TestsDerlemeStatPearls: ALT TestDerleme

İlaca bağlı karaciğer hasarı hepatoselüler, kolestatik ya da karışık tipte olur; doza bağlı (öngörülebilir) ya da kişiye özgü olabilir; çoğu olgu belirtisizdir ve tedavi suçlanan maddenin kesilmesiyle başlar. CBD ile ilişkili hasarda iki tipin izleri var: yüksek dozda daha sık, ama aynı dozda herkes etkilenmiyor; başlangıç genellikle birkaç hafta sonra. StatPearls: Drug-Induced Liver InjuryDerlemeEadie 2024Derleme

Meta-analizde CBD, plaseboya göre karaciğer enzimi yükselmesi (OR 5,85) ve ilaca bağlı karaciğer hasarı (OR 4,82) olasılığını artırdı; CBD alanlarda havuzlanmış oranlar yaklaşık %7 ve %3. Risk etkenleri yüksek doz ve eşzamanlı epilepsi ilacıydı; eşzamanlı valproat olasılığı belirgin artırdı (OR 6,92 ve 5,05). Lo 2023DerlemeEadie 2024Derleme

Bağışıklık katılımını düşündüren bir bulgu: sağlıklı gönüllü çalışmasında enzim yükselmesi olan 8 kişiden 7'sinde kanda eozinofili vardı. Ama CBD bırakılınca düzelmenin hızlı olması bağışıklık tepkisi için tipik değil; mekanizma bilinmiyor. Florian 2025İnsan · klinik çalışmaWatkins 2021İnsan · klinik çalışma

Zamanlama: ruhsatlı ilaçta yükselmelerin çoğu ilk iki ayda görüldü, bazıları (özellikle valproatla) 18 aya kadar; olguların yaklaşık üçte ikisi CBD ya da valproat azaltılınca veya kesilince, üçte biri tedavi sürerken düzeldi. Bir haftalık sağlıklı gönüllü çalışmasında anlamlı laboratuvar bulgusu yoktu, 3–4 haftalık çalışmalarda yükselmeler görüldü: kısa çalışmalar karaciğer sinyalini kaçırabilir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıWatkins 2021İnsan · klinik çalışmaFlorian 2025İnsan · klinik çalışma

Karaciğer enzimi yükselmesi: kaynak ve tasarım
KaynakKimdeBulguKaynak
Ruhsatlı ilacın kontrollü çalışmalarıDirençli epilepsiValproatla birlikte en sık; doz arttıkça sıklaşıyorEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
Plasebo kontrollü çalışma, 4 haftaİlaç kullanmayan sağlıklı yetişkin%5,6'sında normalin 3 katının üstü; plaseboda hiçFlorian 2025İnsan · klinik çalışma
Açık etiketli çalışma, 4 haftaSağlıklı yetişkinNormalin üstü %44; 5 katın üstü %31Watkins 2021İnsan · klinik çalışma
Meta-analizBütün denemelerYükselme ≈%7, ilaca bağlı hasar ≈%3; ağır hasar yokLo 2023Derleme

Tasarımlar ve dozlar farklı; oranlar aynı tabloda yalnız yön verir.

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik5 paragraf

Watkins 2021 (açık etiketli, sabit sıralı etkileşim denemesi; 16 sağlıklı yetişkin; idame günde iki kez 750 mg ruhsatlı çözelti): laboratuvarın sınırına göre ALT'si normalin üst sınırını aşan 7 kişi (%44), 5 katını aşan 5 kişi (%31); yükselmeler 23.–27. günlerde saptandı, 6 kişi çalışmadan çıkarıldı. Beş ağır olgudan 1'i hepatoselüler, 4'ü karışık tipteydi. İlk iki yazar şirketin danışmanı, son iki yazar şirket çalışanı. Watkins 2021İnsan · klinik çalışma

Florian 2025 (randomize, çift kör, plasebo kontrollü; ABD İlaç Dairesi): 18–55 yaş, 151 kişi CBD (günde 5 mg/kg, 28 gün; kirletici karışmasın diye ruhsatlı ürün), 50 kişi plasebo; ALT ya da AST normalin üst sınırının 3 katının üstünde 8 kişi (%5,6; %95 GA 1,8–9,3), plaseboda 0. Tepe değerler: 5 kişide 5 katın, 2 kişide 10 katın üstü. Sınırlar: tek ay, 55 yaş üstü ve ilaç kullananlar yok; yükselme olunca CBD kesildiği için devam edilseydi ne olacağı bilinmiyor. Florian 2025İnsan · klinik çalışma

Avrupa ürün bilgisinin havuzlanmış verisi: ALT normalin üst sınırının 3 katının üstünde %12 (plasebo <%1); valproat ve klobazamla %23, klobazamsız valproatla %19, valproatsız klobazamla %3, ikisi de yokken %3; 20 ya da 25 mg/kg'da %15, 10 mg/kg'da %3. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Lo 2023: yükselmelerin ve hasarın çoğu 1000 mg/gün üstünde görüldü; 300 mg/gün altında yetişkinlerde olgu yoktu ve ağır hasar yoktu. Düşük dozlu çalışmalar az ve küçük olduğu için bu "düşük dozda risk yok" diye okunamaz; FDA çalışmasının yazarları da düşük dozlarda örneklemin seyrek bir olayı görmeye yetmeyebileceğini yazar. Lo verisinde 3 katı aşan 159 olgunun 128'i düzeldi, 32'si CBD sürerken. Lo 2023DerlemeEadie 2024DerlemeFlorian 2025İnsan · klinik çalışma

EFSA 2026: hayvan çalışmalarında karaciğer tutarlı biçimde duyarlı hedef; sağlıklı yetişkinlerde yaklaşık 5 mg/kg/gün ile katılımcıların yaklaşık %6–7'sinde 3 katı aşan yükselme var; panel insan verisinin karaciğer açısından güvenli doz belirlemeye yetmediği sonucuna vardı. EFSA 2026aKurum görüşü

Devamı: CBD karaciğere zarar verir mi? · Modül 1: karaciğer yetmezliğinde CBD düzeyi

Kendini sına

2.1 Herkes İlaç kullanmayan sağlıklı yetişkinlerle yapılan 4 haftalık plasebo kontrollü çalışmada karaciğer enzimleri için ne bulundu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: CBD alanların yaklaşık %6'sında normalin üst sınırının üç katını aştı; plaseboda hiç aşmadı. Yükselmeler üçüncü haftanın sonunda ya da daha sonra başladı, CBD bırakılınca düzeldi.
  • Yanlış: Hiç kimsede değişiklik olmadı. CBD grubunda yükselmeler görüldü.
  • Yanlış: Herkeste ağır karaciğer hasarı gelişti. Yükselmelerin çoğu belirtisizdi ve geri döndü.
  • Yanlış: Yükselmeler yalnız plasebo grubundaydı. Plasebo grubunda yükselme yoktu.

Dayanak: Florian 2025İnsan · klinik çalışma

2.2 Herkes CBD ile ilişkili karaciğer enzimi yükselmesi neden çoğunlukla kan tahliliyle fark edilir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Çoğu zaman belirti vermez. Bu yüzden FDA çalışmasının yazarları CBD kullanımının rutin sorgulamaya eklenmesinin düşünülebileceğini yazıyor.
  • Yanlış: Hep şiddetli karın ağrısı yapar. Çoğu olgu belirtisizdir.
  • Yanlış: Yalnız idrar testinde görülür. Kan tahliliyle ölçülür.
  • Yanlış: Hiç görülmez. Kontrollü çalışmalarda görüldü.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiFlorian 2025İnsan · klinik çalışmaEadie 2024Derleme

2.3 Öğrenci Karaciğer panelinde hangi testler karaciğer hücresi hasarını gösterir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: ALT ve AST. ALP ve GGT safra akımını gösterir; PT/INR ve albümin işlevi daha iyi yansıtır.
  • Yanlış: PT/INR ve albümin. Bunlar işlevi daha iyi yansıtır, ama yalnız karaciğere bağlı değildir.
  • Yanlış: ALP ve GGT. Bunlar safra akımı sorununu gösterir.
  • Yanlış: Kreatinin. Kreatinin böbrek testidir.

Dayanak: StatPearls: Liver Function TestsDerleme

2.4 Araştırmacı Bir haftalık sağlıklı gönüllü çalışmasında anlamlı laboratuvar bulgusu yoktu; 3–4 haftalık çalışmalarda yükselmeler görüldü. Bundan hangi yöntem dersi çıkar?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Kısa süreli çalışmalar karaciğer sinyalini kaçırabilir. Yükselmeler genellikle birkaç hafta sonra başladı.
  • Yanlış: Bir haftalık çalışma CBD'nin karaciğer için güvenli olduğunu kanıtlar. Süre sinyali yakalamaya yetmeyebilir.
  • Yanlış: Uzun çalışmalar hatalıdır. Dayanak yok.
  • Yanlış: Karaciğer enzimleri hiç ölçülmemelidir. Tersine, izlem önemlidir.

Dayanak: Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıWatkins 2021İnsan · klinik çalışmaFlorian 2025İnsan · klinik çalışma

3 Etkileşim nasıl olur?

İki madde aynı anda vücuttaysa biri ötekini iki yoldan etkileyebilir: ya onun kandaki miktarını değiştirir ya da ikisinin etkileri toplanır. Birincisine farmakokinetik etkileşim, ikincisine farmakodinamik etkileşim denir. Ruhsatlı CBD ilacının prospektüsü iki türü de anlatır: kan düzeyi değişikliklerini ve uyku halinin alkol gibi maddelerle artmasını. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: PharmacodynamicsDerleme

Karaciğerdeki enzimler ilaçları parçalayan bir iş hattı gibidir. Bir madde bu hattı yavaşlatırsa aynı hattan geçen ilaç kanda birikir; etkisi de yan etkisi de artabilir. Hızlandırırsa ilaç çabuk tükenir ve etkisi azalabilir. StatPearls: Cytochrome P450DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Yavaşlama çoğu zaman hızlı başlar (bazı türleri sürekli kullanımda artar). Hızlanma ise vücudun yeni enzim yapmasını gerektirdiği için günler, bazen haftalar içinde oturur; hızlandıran madde bırakıldığında da etkisi bir süre daha sürer. Hakkola 2020Derleme

Bazı ilaçlar ancak vücutta başka bir moleküle dönüştükten sonra etki gösterir (ön ilaç). Bunlarda enzimi yavaşlatan bir madde, beklenenin tersine ilacın etkisini azaltabilir. Ruhsatlı CBD ilacının prospektüsü buna, kanın pıhtılaşmasını önlemek için kullanılan bir ilacı (klopidogrel) örnek verir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiHakkola 2020Derleme

Her etkileşim aynı önemde değildir. Belirleyici olan, kandaki miktarın ne kadar değiştiği ve ilacın küçük bir değişikliğe ne kadar duyarlı olduğudur. Etkili miktarı ile zararlı miktarı birbirine yakın ilaçlarda (güvenli aralığı dar ilaçlar: bazı epilepsi ilaçları, varfarin gibi bazı kan sulandırıcılar, organ nakli ilaçları) küçük bir değişiklik bile önemli olabilir. StatPearls: Warfarin Drug InteractionsDerlemeEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSo 2025Hücre / laboratuvarİnsan dokusu

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf

Üç terim: substrat bir enzimin parçaladığı maddedir; baskılayıcı (inhibitör) enzimi yavaşlatır; uyarıcı (indükleyici) enzimin miktarını artırıp yıkımı hızlandırır. Bir madde aynı enzim için hem substrat hem baskılayıcı olabilir: Avrupa ürün bilgisine göre CBD, CYP2C19'un substratıdır ve onu baskılama potansiyeli de vardır. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: Cytochrome P450Derleme

Etkileşimde iki taraf vardır: kan düzeyi değişen etkilenen ilaç ve değişikliği yapan etkileyen madde. Prospektüs bu yüzden iki ayrı başlık açar: başka ilaçların CBD'ye etkisi ve CBD'nin başka ilaçlara etkisi. Güçlü bir CYP3A4 ve CYP2C19 uyarıcısı CBD'yi yaklaşık %32, etkin yıkım ürünü 7-OH-CBD'yi %63 azalttı; bu, etkileşimin CBD'nin de etkilenen taraf olabildiğini gösterir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTornio 2019Derleme

Baskılayıcının gücü, o enzimden geçen payı yüksek bir ölçüt ilacın kandaki toplam miktarını (AUC) kaç kat artırdığına göre sınıflanır: en az 5 kat güçlü, 2–5 kat orta, 1,25–2 kat zayıf. Bu ölçeğe göre prospektüs CBD'yi CYP2C19 için orta, CYP1A2 için zayıf baskılayıcı sayar. Tornio 2019DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Uyarım baskılamanın aksine çoğu zaman seçici değildir: uyarıcı bir madde genellikle birçok enzimi birden hızlandırır. Etkisi de baskılamadan yavaş oturur ve yavaş geçer, çünkü yeni enzim yapımına ve eski enzimin yıkımına bağlıdır. Tornio 2019DerlemeHakkola 2020Derleme

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

Klinik etkileşim çalışmalarında altın standart, çoğunlukla sağlıklı gönüllülerle yapılan ileriye dönük çapraz çalışmadır: her kişi kendi kontrolüdür ve dönemler arasındaki arınma süresi, önceki dönemin maddelerini ve etkilerini tamamen temizlemeye yetmelidir. Etkileşimi göstermek için 10–12 kişi çoğu zaman yeter; etkileşim olmadığını göstermek için 2–3 kat fazlası gerekebilir. CBD etkileşim çalışmalarının birçoğu sabit sıralı ve açık etiketlidir: ölçüt ilaç önce yalnız, sonra CBD ile birlikte verilir. Ruhsatlı CBD ilacının klobazam, stiripentol ve valproat çalışmasına 78 kişi alındı, 77'si ilaç aldı, 70'i tamamladı. Tornio 2019DerlemeMorrison 2019İnsan · klinik çalışmaThai 2021İnsan · klinik çalışmaWray 2023İnsan · klinik çalışma

Kokteyl yaklaşımı birden çok enzimi tek oturumda ölçer: her enzim için seçici bir ölçüt ilaç birlikte verilir. Bansal 2023'te kafein CYP1A2'yi, losartan CYP2C9'u, omeprazol CYP2C19'u, dekstrometorfan CYP2D6'yı, midazolam CYP3A'yı temsil etti. Bansal 2023İnsan · klinik çalışmaTornio 2019Derleme

Zamana bağlı (mekanizmaya dayalı) baskılama enzimi çoğu zaman geri dönüşsüz ya da kalıcıya yakın biçimde devre dışı bırakır; etkisi sürekli kullanımda tek dozdan büyük olur. İnsan karaciğer mikrozomunda 7-OH-CBD CYP2C19 ve CYP3A'yı inaktive etti; rekombinant enzimlerde CBD, CYP1 enzimlerinin (özellikle CYP1A1) mekanizmaya dayalı baskılayıcısı bulundu. İkisi de laboratuvar bulgusudur. Bansal 2022İnsan dokusuBilgisayar modeliYamaori 2010İnsan dokusuHücre / laboratuvar

Metabolitlerin de etkileyen taraf olabileceği etkileşim çalışmalarında ancak son on yılda hesaba katılmaya başlandı. CBD'de hem 7-OH-CBD'nin hem 7-COOH-CBD'nin kendi enzim ve taşıyıcı etkileri ölçüldü (bölüm 4). Tornio 2019DerlemeBansal 2022İnsan dokusuBilgisayar modeliEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Devamı: Modül 1: Karaciğerde değişim (CBD ve THC'yi yıkan enzimler)

Kendini sına

3.1 Herkes Bir ilacı yıkan karaciğer enzimini yavaşlatan bir madde eklenirse o ilaca ne olabilir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Kanda birikir; etkisi ve yan etkisi artabilir. Yıkım yavaşlayınca ilaç kanda daha uzun ve daha çok kalır. Prospektüsteki ölçülmüş artışlar (klobazamın etkin metaboliti, kafein) bunu gösterir.
  • Yanlış: Kandan daha hızlı temizlenir. Hızlı temizlenme enzimi hızlandıran (uyarıcı) maddelerde görülür.
  • Yanlış: Hiçbir şey değişmez. Değişiklik ilacın o enzimden ne kadar geçtiğine bağlıdır; birçok ilaçta ölçülmüş artış var.
  • Yanlış: Yalnız böbrekten atılımı değişir. Burada söz konusu olan karaciğerdeki yıkımdır.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: Cytochrome P450Derleme

3.2 Herkes Kandaki düzey hiç değişmediği hâlde iki madde arasında etkileşim olabilir mi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Olabilir: etkiler toplanır, örneğin ikisi de uyku hali yapıyorsa. Buna farmakodinamik etkileşim denir. Prospektüs CBD'nin uyku halinin alkol dahil başka baskılayıcı maddelerle artabileceğini yazar.
  • Yanlış: Olamaz; etkileşim yalnız kan düzeyi değişince olur. Kan düzeyi değişmeden de etkiler toplanabilir.
  • Yanlış: Yalnız çocuklarda olur. Etkilerin toplanması yaşa özgü değildir.
  • Yanlış: Yalnız damardan verilen ilaçlarda olur. Ağızdan alınan ilaçlarda da olur.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: PharmacodynamicsDerleme

3.3 Öğrenci Bir baskılayıcı, duyarlı bir ölçüt ilacın AUC'sini 3 kat artırıyorsa hangi sınıfa girer?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Orta güçte baskılayıcı. Orta sınıf 2–5 kat aralığıdır.
  • Yanlış: Güçlü baskılayıcı. Güçlü sayılmak için en az 5 kat artış gerekir.
  • Yanlış: Zayıf baskılayıcı. Zayıf sınıf 1,25–2 kat aralığıdır.
  • Yanlış: Uyarıcı. Uyarıcı AUC'yi düşürür.

Dayanak: Tornio 2019Derleme

3.4 Öğrenci Enzim uyarımını baskılamadan ayıran özellik hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Yeni enzim yapımı gerektiği için günler–haftalar içinde oturur ve kesilince de yavaş geçer. Uyarımın başlaması ve sönmesi enzimin yapımına ve yıkımına bağlıdır.
  • Yanlış: Baskılamadan daha seçicidir. Tersine, uyarım çoğu zaman birçok enzimi birden etkiler.
  • Yanlış: Metabolitleri hiç etkilemez. Güçlü bir uyarıcı CBD'nin etkin metaboliti 7-OH-CBD'yi %63 azalttı.
  • Yanlış: Yalnız bağırsakta olur. Karaciğerde de olur.

Dayanak: Hakkola 2020DerlemeTornio 2019DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

3.5 Araştırmacı Etkileşim çalışmalarında altın standart sayılan çapraz tasarım için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Dönemler arasındaki arınma süresi, önceki dönemin maddelerini ve etkilerini tamamen temizlemeye yetmelidir. Yetersiz arınma önceki dönemden taşınan etkiyle sonucu bozar.
  • Yanlış: Etkileşim olmadığını göstermek, etkileşimi göstermekten daha az kişi gerektirir. Tersine: etkileşim için 10–12 kişi çoğu zaman yeter, yokluğunu göstermek için 2–3 kat fazlası gerekebilir.
  • Yanlış: Plasebo ve körleme hiçbir zaman gerekmez. Ölçülen bir ilaç yanıtıysa (farmakodinamik) plasebo ve körleme gerekebilir.
  • Yanlış: Yalnız hastalarda yapılır. Çoğunlukla sağlıklı gönüllülerde yapılır.

Dayanak: Tornio 2019DerlemeMorrison 2019İnsan · klinik çalışma

4 CBD hangi enzimleri değiştirir?

Ruhsatlı CBD ilacının prospektüsüne göre CBD bazı karaciğer enzimlerini yavaşlatır: CYP2C19'u orta, CYP1A2'yi zayıf derecede. Bir enzim için (CYP2B6) ise hem yavaşlatıcı hem hızlandırıcı olabilir. Yani CBD'nin etkisi enzimden enzime değişir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

CBD'nin kanda en çok bulunan yıkım ürünü 7-COOH-CBD'nin de kendi etkileri var: laboratuvarda bazı taşıyıcıları ve ilaçlara bağlama yapan bazı enzimleri yavaşlattı. Yani "CBD etkileşimi" dediğimiz şeyin bir kısmı yıkım ürününden gelebilir. Bu etkilerin insanda hangi ilaçta ne kadar fark yarattığını ölçen bir çalışma bulunamadı. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

İnsanda beş enzimi birlikte ölçen çalışmada kullanılan ürün saf CBD değildi: yanında biraz THC de bulunan, CBD ağırlıklı bir kenevir özütüydü. Bu ürün beş enzimden dördünü yavaşlattı; THC ağırlıklı özüt hiçbirini yavaşlatmadı. Sonuç, "CBD şunu yapar" diye bütün ürünlere genellenemez; ruhsatlı saf CBD ilacıyla yapılan çalışmalarda bazı ölçüt ilaçlarda (CYP2C9 için tolbutamid, CYP3A4 için midazolam) değişiklik görülmemişti. Bansal 2023İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Aynı çalışmada CBD ağırlıklı özüt, içindeki THC'nin kandaki miktarını da belirgin artırdı. Eşlik eden yayında, aynı miktarda THC CBD ağırlıklı özütle alındığında daha fazla kaygı, uyku hali ve bellek güçlüğü, daha yüksek kalp hızı ve düşünme becerilerinde daha belirgin bozulma görüldü. "CBD, THC'nin istenmeyen etkilerini azaltır" diye yaygın bir görüş var; bu çalışmada desteklenmedi. Bansal 2023İnsan · klinik çalışmaZamarripa 2023İnsan · klinik çalışma

Laboratuvar ile insan her zaman aynı sonucu vermez. CBD laboratuvarda CYP2D6'yı güçlü biçimde yavaşlattı; ama insanda CYP2D6'nın çalışması değişmedi. CYP3A4'te de laboratuvarda güçlü bir yavaşlama görüldü; insandaki sonuçlar ise ürüne ve kullanım süresine göre değişti. Yamaori 2011 (CYP2D6)İnsan dokusuHücre / laboratuvarYamaori 2011 (CYP3A)İnsan dokusuHücre / laboratuvarBansal 2023İnsan · klinik çalışmaEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf · 1 tablo

Prospektüsün kendi laboratuvar bölümüne göre CBD, klinikte ulaşılan yoğunluklarda CYP2B6 ve CYP2C8'i baskılama ve CYP2B6'yı uyarma potansiyeli taşır; UGT1A1, UGT1A3, UGT1A4, UGT1A6 ve UGT2B17'yi baskılamaz. CBD ve 7-OH-CBD'nin laboratuvarda başlıca taşıyıcılarla etkileşmesi beklenmez, ama yöntemin sınırı nedeniyle bağırsaktaki P-gp akışının baskılanması dışlanamamıştır ve insan verisi bu etkinin olduğunu gösterir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

7-COOH-CBD: ABD prospektüsüne göre P-gp ile taşınır ve klinikte ulaşılan yoğunluklarda BCRP ve BSEP taşımasını baskılar; Avrupa ürün bilgisine göre laboratuvarda UGT1A1, UGT1A4 ve UGT1A6 etkinliğini baskılar, OATP1B3 ve OAT3'ü baskılama potansiyeli vardır. Tekrarlı kullanımda kandaki toplam miktarı CBD'nin yaklaşık 40 katı olduğu için (Modül 1, bölüm 4) bu metabolitin profili ayrıca önemlidir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

Etkin metabolit 7-OH-CBD de etkileyen taraftır: insan karaciğer mikrozomunda CYP1A2 dışında incelenen bütün P450'leri baskıladı ve CYP2C19 ile CYP3A'yı inaktive etti. Aynı çalışmada 7-COOH-CBD incelenen P450'lerin hiçbirinde ölçülebilir IC50 vermedi; CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2D6 ve CYP2A6'yı yalnız zayıf baskıladı. İkisi de laboratuvar bulgusudur. Bansal 2022İnsan dokusuBilgisayar modeli

CYP3A4'ün yönü yönteme göre değişir: ruhsatlı CBD ilacı sürekli kullanımda midazolamı ne artırdı ne azalttı; laboratuvarda CBD güçlü bir CYP3A baskılayıcısıdır; insan hepatositi kültüründe ise CYP3A4'ü uyardı. Uyarım ile zamana bağlı baskılamanın birlikte bulunması tek doz ile sürekli kullanım arasındaki farkı açıklamaya aday bir mekanizma olarak öneriliyor; kanıtlanmış değil. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiYamaori 2011 (CYP3A)İnsan dokusuHücre / laboratuvarBalhara 2025Hücre / laboratuvarBilgisayar modeli

Ruhsatlı CBD ilacıyla insanda ölçülen etkileşimler
Ölçüt ilaçYolSonuçKaynak
KafeinCYP1A2Cmax +%15, AUC +%95 (zayıf baskılama)Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiThai 2021İnsan · klinik çalışma
BupropionCYP2B6Cmax −%19, AUC −%20; etkin metaboliti değişmediEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
TolbutamidCYP2C9Değişiklik yokEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
MidazolamCYP3A4Değişiklik yok (sürekli kullanım)Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
Mikofenolik asitUGT1A9Cmax +%16, AUC +%35Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
ZidovudinUGT2B7Cmax +%7, AUC +%19; klinik önemli sayılmadıEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
KlobazamCYP2C19 (etkin metabolit)N-desmetilklobazam yaklaşık 3 kat; klobazam değişmediEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiMorrison 2019İnsan · klinik çalışma
EverolimusBağırsak P-gpCmax ve AUC yaklaşık 2,5 katEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiWray 2023İnsan · klinik çalışma
Rifampisin (CBD'ye etkisi)Güçlü CYP3A4 + CYP2C19 uyarıcısıCBD AUC −%32; 7-OH-CBD −%63Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
İtrakonazol (CBD'ye etkisi)Güçlü CYP3A4 baskılayıcısıCBD <%10, metabolitler <%20 artışEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Flukonazol (CBD'ye etkisi)Güçlü CYP2C19 baskılayıcısıCBD AUC +%22, Cmax +%24Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Hepsi ruhsatlı saf CBD ilacıyla; çoğu sağlıklı gönüllülerde, sabit sıralı çalışmalar. Piyasadaki ürünlerde sonuç farklı olabilir.

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik5 paragraf

Bansal 2023 (NIH destekli; NCT04201197): 18 sağlıklı yetişkin, çift kör, randomize çapraz; kollar plasebo kek, CBD baskın özütlü kek (%59 CBD, %2 THC; 640 mg CBD + 20 mg THC) ve THC baskın özütlü kek (%70 THC, CBD yok; 20 mg THC); kokteyl kekten 30 dakika sonra. CBD baskın kolda omeprazol AUC +%207, losartan AUC +%77 (Cmax ile birlikte %63–77), midazolam +%56, kafein AUC +%39 (yarılanma ömrüyle birlikte %32–39); dekstrometorfan değişmedi. THC AUC +%161, Cmax +%92. Bansal 2023İnsan · klinik çalışma

Aynı çalışmada midazolam glukuronidinin oluşum klirensi %74, dekstrorfan glukuronidininki %55 azaldı; yazarlar bunu CBD'nin insanda UGT'leri de yavaşlattığının ilk gözlemi olarak yorumluyor. Hangi UGT izoformunun ne kadar baskılandığı ayırt edilemedi; özütlerin saf CBD ve THC ile karşılaştırmalı mikrozom deneyinin sayıları yayımlanmadı. Bansal 2023İnsan · klinik çalışma

Ruhsatlı saf CBD verisiyle fark: CYP2C9'da ruhsatlı CBD tolbutamidi değiştirmedi, Bansal 2023'te losartan arttı. Bansal 2023'te losartanın CYP2C9 payı yaklaşık 0,8 alındı ve etkiler büyük ölçüde ilk geçişte yorumlandı; ABD prospektüsü tolbutamidi orta duyarlı substrat sayar; iki sonucun farkını bu özellikler açıklayabilir (yorum bizim); CYP3A'da fark tek doz ile sürekli kullanım ve olası uyarımla açıklanıyor. Ruhsatlı ilacın tolbutamid ve midazolam çalışmaları prospektüste bölüm 12.3'te. Bansal 2023İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiBalhara 2025Hücre / laboratuvarBilgisayar modeli

CYP2B6 laboratuvarda: bağlanmamış IC50 CBD için 0,05 µM, 7-OH-CBD için 0,34 µM (test edilen kannabinoidler içinde CYP2B6'yı en güçlü baskılayan CBD'ydi; CBD'nin CYP2C9 değeri de benzer, 0,04 µM). İnsan hepatositinde CBD (420 nM) CYP2B6 ve CYP1A2 mRNA'sını artırdı ama etkinliklerini artırmadı; CYP3A4'te hem mRNA (dört seriden üçünde 3,3–11,1 kat) hem etkinlik arttı. THC ve CBD içeren ruhsatlı ağız spreyinin ürün bilgisi de klinik yoğunlukların CYP1A2 ve CYP2B6'yı mRNA düzeyinde uyarabileceğini yazar. Bansal 2022İnsan dokusuBilgisayar modeliBalhara 2025Hücre / laboratuvarBilgisayar modeliSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi

Statik model öngörüleri (ağızdan 700 mg CBD, insan karaciğer mikrozomu parametreleriyle) en büyük AUC oranlarını midazolam 14,8, diklofenak 9,6, omeprazol 7,3 olarak verdi; bunlar en kötü durum öngörüleridir ve insanda doğrulanmadı. Bansal 2023'ün fizyolojiye dayalı modeli düşük dozlar için günde iki kez 20 mg CBD'nin bile CYP2C19, CYP3A ve CYP1A2 için AUC oranını 1,25'in üzerine çıkarabileceğini öngörüyor. Bansal 2022İnsan dokusuBilgisayar modeliBansal 2023İnsan · klinik çalışma

Devamı: İlaç etkileşimi aracı ve ilaç grubu sayfaları

Kendini sına

4.1 Herkes Ruhsatlı CBD ilacının prospektüsüne göre CBD, CYP2B6 enzimini nasıl etkiler?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Hem hızlandırabilir hem yavaşlatabilir. Prospektüs CBD'yi bu enzim için hem uyarıcı hem baskılayıcı sayar.
  • Yanlış: Yalnız yavaşlatır. Prospektüs iki yönü birlikte yazar.
  • Yanlış: Yalnız hızlandırır. Aynı neden: iki yön birlikte yazılıdır.
  • Yanlış: Hiç etkilemez. CYP2B6 prospektüste adıyla geçer.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

4.2 Herkes İnsanda beş karaciğer enzimini birlikte ölçen çalışmada kullanılan ürün neydi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: İçinde biraz THC de bulunan, CBD ağırlıklı bir kenevir özütü. Ürün saf CBD değildi; bu yüzden sonuç bütün CBD ürünlerine genellenemez.
  • Yanlış: Ruhsatlı saf CBD ilacı. Çalışmada bütün bitki özütleri kullanıldı.
  • Yanlış: Yalnız THC içeren özüt. O ayrı bir koldu ve hiçbir enzimi yavaşlatmadı.
  • Yanlış: Cilde sürülen bir krem. Ürün kek içinde ağızdan verildi.

Dayanak: Bansal 2023İnsan · klinik çalışma

4.3 Öğrenci 7-COOH-CBD için prospektüslerde hangisi yazar?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: P-gp ile taşınır; BCRP ve BSEP taşımasını, laboratuvarda UGT1A1, UGT1A4 ve UGT1A6'yı baskılar. ABD prospektüsü 12.3 ve Avrupa ürün bilgisi 4.5 bu etkileri yazar.
  • Yanlış: Hiçbir enzim ya da taşıyıcıyla ilişkisi yoktur. İki belge de metabolitin kendi etkilerini yazar.
  • Yanlış: CYP2C19'un güçlü baskılayıcısıdır. Laboratuvarda P450'lerin yalnız zayıf baskılayıcısı bulundu.
  • Yanlış: Kanda ana maddeden az bulunur. Tekrarlı kullanımda kandaki toplam miktarı CBD'nin yaklaşık 40 katıdır.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiBansal 2022İnsan dokusuBilgisayar modeliTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

4.4 Öğrenci CBD baskın özütle yapılan kokteyl çalışmasında hangi enzimin çalışması değişmedi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: CYP2D6. Dekstrometorfan değişmedi; oysa laboratuvarda CBD CYP2D6'yı güçlü baskılamıştı.
  • Yanlış: CYP2C19. En belirgin etkilenen enzimdi (omeprazol AUC +%207).
  • Yanlış: CYP2C9. Losartan arttı.
  • Yanlış: CYP3A. Midazolam arttı.

Dayanak: Bansal 2023İnsan · klinik çalışmaYamaori 2011 (CYP2D6)İnsan dokusuHücre / laboratuvar

4.5 Araştırmacı Ruhsatlı CBD sürekli kullanımda midazolamı değiştirmedi; tek doz CBD baskın özüt ise midazolam AUC'sini %56 artırdı ve insan hepatositinde CBD CYP3A4'ü uyardı. En tutarlı okuma hangisi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Zamana bağlı baskılama ile uyarımın birlikte bulunması tek doz ile sürekli kullanım farkını açıklayabilir; kanıtlanmış değil. Hepatosit bulgusu bir açıklama önerir; ürün farkı (saf CBD ve özüt) da ayrıca hesaba katılmalıdır.
  • Yanlış: Laboratuvar bulgusu insan bulgusunu geçersiz kılar. İnsanda ölçülen sonuç daha doğrudan kanıttır.
  • Yanlış: Midazolam CYP3A'yı ölçmez. Midazolam CYP3A'nın ölçüt ilacıdır.
  • Yanlış: İnsan çalışmalarından biri hatalıdır. Böyle bir sonuca varmak için dayanak yok.

Dayanak: Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiBansal 2023İnsan · klinik çalışmaBalhara 2025Hücre / laboratuvarBilgisayar modeli

5 Dikkat isteyen ilaçlar

CBD ile birlikte kullanımı en iyi incelenen ilaç bir epilepsi ilacı olan klobazamdır. CBD eklenince klobazamın vücutta dönüştüğü etkin maddenin kandaki miktarı yaklaşık üç kat arttı; bu, uyku halini artırabilir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiMorrison 2019İnsan · klinik çalışma

Valproat adlı epilepsi ilacıyla birlikte kullanıldığında karaciğer değerlerinin yükselmesi daha sık görüldü. İki ilacın da kandaki miktarında belirgin bir değişiklik görülmedi; nedeni bilinmiyor. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiBen-Menachem 2020İnsan · klinik çalışma

Organ nakli sonrası kullanılan takrolimus, everolimus ve sirolimus gibi ilaçların kandaki miktarı CBD ile belirgin arttı. Bu ilaçların güvenli aralığı dar olduğu için bu etkileşim özellikle önemlidir. So 2025 (Faz 1)İnsan · klinik çalışmaWray 2023İnsan · klinik çalışmaEbrahimi-Fakhari 2020İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Kan sulandırıcı varfarin kullanan birkaç hastada CBD'ye başlandıktan sonra kanın pıhtılaşma ölçüsü (INR) yükseldi ve varfarin dozunun azaltılması gerekti. Bu bilgi olgu bildirimlerinden geliyor; olgulardaki miktarlar çok yüksekti ya da bilinmiyordu ve bir kısmı THC içeren ürünlerle ilgiliydi. Kontrollü bir etkileşim çalışması henüz yok. Grayson 2018İnsan · olgu bildirimiCortopassi 2020İnsan · olgu bildirimiSmythe 2023Derleme

Bir antidepresan (sitalopram) ve kafein de CBD ile birlikte kanda daha yüksek bulundu. Kullandığınız bütün ilaçları ve bitkisel ürünleri hekiminize ve eczacınıza söylemenizin nedeni budur; sitedeki ilaç etkileşimi aracı hangi ilaç gruplarının konuşulması gerektiğini gösterir. Salcedo 2026İnsan · klinik çalışmaAnderson 2021Hücre / laboratuvarİnsan · klinik çalışmaThai 2021İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf · 1 tablo

Klobazam: sağlıklı gönüllülerde N-desmetilklobazamın Cmax'ı 3,39, AUC'si 3,38 kat arttı ve artış 13 kişinin hepsinde görüldü; klobazamın kendisi çok az değişti. Ters yönde klobazam, CBD'nin 7-OH-CBD metabolitini artırdı (Cmax 1,73, AUC 1,47 kat). Plasebo kontrollü bir hasta çalışmasında N-desmetilklobazam Cmax 2,2, AUC 2,6 kat arttı. Morrison 2019İnsan · klinik çalışmaVanLandingham 2020İnsan · klinik çalışma

Dirençli epilepsili 13 çocukta dört haftada klobazam ortalama %60 (belirsizliği geniş), N-desmetilklobazam ortalama %500 arttı; 10 çocukta klobazam dozu azaltıldı ve yan etkiler hafifledi. Açık erişim programında CBD dozu arttıkça bazı epilepsi ilaçlarının (topiramat, rufinamid, N-desmetilklobazam) düzeyi de arttı; programın son analizinde yazarlar bu değişikliklerin çoğunun klinik önemini büyük olasılıkla küçük buldu. Geffrey 2015İnsan · klinik çalışmaGaston 2017İnsan · klinik çalışmaGaston 2023İnsan · klinik çalışma

Morfin, laboratuvar ile insan farkının iyi bir örneğidir: başlıca UGT2B7 ile glukuronidlenir ve laboratuvarda CBD bu yolu güçlü biçimde baskıladı; ama sağlıklı gönüllülerde dokuz günlük CBD kullanımı morfinin AUC'sini yalnız 1,12 kat (güven aralığı 1,00–1,26) değiştirdi. Coates 2024Hücre / laboratuvarİnsan dokusuBilgisayar modeliSalcedo 2026İnsan · klinik çalışma

Altı etkileşim çalışmasını birlikte değerlendiren bir derleme, epilepsi ilaçları arasında klinik açıdan önemli olabilecek tek etkileşimin klobazamla olduğunu yazdı. Patsalos 2020Derleme

Dikkat isteyen ilaçlar: insan verisi, laboratuvar ve prospektüs
İlaçOlası mekanizmaİnsan verisiProspektüsKaynak
KlobazamCYP2C19 baskılaması; etkin metabolit birikirSağlıklı gönüllü ve hasta çalışmaları, çocuk serisiYan etkide klobazam dozunun azaltılması düşünülürMorrison 2019İnsan · klinik çalışmaVanLandingham 2020İnsan · klinik çalışmaGeffrey 2015İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
ValproatBilinmiyor (kan düzeyi etkileşimi değil)Kontrollü çalışmalar: karaciğer enzimi yükselmesi sıklaşırEnzim yükselirse azaltma ya da kesme düşünülürEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiBen-Menachem 2020İnsan · klinik çalışma
TakrolimusCYP3A4/CYP3A5 ve P-gpSağlıklı gönüllü çalışması (ara analiz), olguDüzey izlemi, doz azaltımı düşünülürSo 2025 (Faz 1)İnsan · klinik çalışmaLeino 2019İnsan · olgu bildirimiEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Everolimus, sirolimusBağırsak P-gpSağlıklı gönüllü çalışması, hasta serisiDüzey izlemi, doz azaltımı düşünülürWray 2023İnsan · klinik çalışmaEbrahimi-Fakhari 2020İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
VarfarinCYP2C9 (ve CYP3A4) baskılaması olasılığıYalnız olgu bildirimleriCBD prospektüsünde adı yokSmythe 2023DerlemeYamaori 2012Hücre / laboratuvarİnsan dokusuGrayson 2018İnsan · olgu bildirimiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
KlopidogrelÖn ilaç; CYP2C19 ile etkinleşirÖlçülmediEtkinlik azalabilirEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
SitalopramCYP2C19 ve CYP3A4 baskılamasıSağlıklı gönüllü çalışması, 6 hastalık seriAdı yok; CYP2C19 substratlarında doz azaltımı düşünülürSalcedo 2026İnsan · klinik çalışmaAnderson 2021Hücre / laboratuvarİnsan · klinik çalışmaEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
MorfinUGT2B7Sağlıklı gönüllülerde küçük değişiklikUGT2B7 substratlarında doz ayarı gerekmezSalcedo 2026İnsan · klinik çalışmaCoates 2024Hücre / laboratuvarİnsan dokusuBilgisayar modeliEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Prospektüs sütunu ruhsatlı CBD ilacının ürün bilgilerinden; karar hekimin. Ayrıntı sitedeki ilaç grubu sayfalarında.

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik5 paragraf

Takrolimus: sağlıklı gönüllülerde 14 gün CBD sonrası tek doz takrolimusun Cmax'ı 4,2, AUC'si 3,1 kat arttı, yarılanma ömrü değişmedi (12 kişi tamamladı; süren bir çalışmanın ara analizi, CYP3A5 genotipine göre karşılaştırma çalışma bitince). Laboratuvarda takrolimusun tükenme yarı ömrünü CBD rekombinant CYP3A4'te 5,8, CYP3A5'te 29,3 kat uzattı; yazarlar CYP3A5'e özgü bir etkileşimi öneriyor, gösterilmiş değil. Tek bir olguda çok yüksek dozda saf CBD ile doza göre düzeltilmiş takrolimus düzeyi yaklaşık 3 kat yükseldi. So 2025 (Faz 1)İnsan · klinik çalışmaSo 2025Hücre / laboratuvarİnsan dokusuLeino 2019İnsan · olgu bildirimi

Everolimus ve sirolimus: tüberoz skleroz kompleksli 25 hastanın %76'sında CBD sonrası düzey anlamlı yükseldi; %40'ında yan etki görüldü (en sık ishal), ağır yan etki olmadı. Böbrek nakilli 7 hastalık küçük açık çalışmada takrolimus düzeyleri değişkendi. Ebrahimi-Fakhari 2020İnsan · klinik çalışmaCuñetti 2018İnsan · klinik çalışma

Varfarin: bir sistematik derleme 7 olgu bildirimi buldu; 6'sında INR yükseldi, birinde kanama oldu, dördünde haftalık varfarin dozu %22–31 azaltıldı; kanıt kalitesi çok düşük sayıldı. Laboratuvarda THC, CBD ve CBN S-varfarin 7-hidroksilazını baskıladı. Çok az THC ve CBD içeren bir ürünü bir yıl kullanan bir hastada INR'de belirgin dalgalanma görülmedi; etki ürüne, alım yoluna ve miktara bağlı olabilir. Smythe 2023DerlemeYamaori 2012Hücre / laboratuvarİnsan dokusuThomas 2022İnsan · olgu bildirimi

Sitalopram ve morfin: ABD ilaç dairesi araştırmacılarının çalışmasında 12 günlük CBD sonrası sitalopram AUC'si 1,43 kat (%90 güven aralığı 1,34–1,52), Cmax'ı 1,12 kat arttı; kullanılan CBD ürününün adı tam metinde bulunamadı. Kaygı bozukluğu olan 6 genç hastada 12 hafta eklenen CBD ile sitalopram düzeyi yükseldi; aynı yayının laboratuvar deneyinde CBD sitalopramın CYP3A4 ve CYP2C19 aracılı yıkımını baskıladı. Salcedo 2026İnsan · klinik çalışmaAnderson 2021Hücre / laboratuvarİnsan · klinik çalışma

Kafein çalışmasına 16 kişi alındı, 9'u tamamladı; 6 kişi karaciğer enzimi yükselmesi nedeniyle bıraktı. Kafeinin yarılanma ömrü 5,4 saatten 10,9 saate uzadı. Çıkar notu: kafein, everolimus ve klobazam–stiripentol–valproat çalışmalarının yazarları ruhsatlı ilacın geliştiricisi şirketten; valproat ve açık erişim programı analizleri (VanLandingham 2020, Ben-Menachem 2020) ile etkileşim derlemesi (Patsalos 2020) de aynı şirketle bağlantılı. Bansal 2023 üniversitede ve NIH desteğiyle yapıldı, ama bir yazar ruhsatlı ilacın bugünkü sahibi şirkete danışmanlık beyan ediyor; Salcedo 2026 ABD ilaç dairesinden. Geffrey 2015'in finansman bilgisi bulunamadı. Thai 2021İnsan · klinik çalışmaMorrison 2019İnsan · klinik çalışmaWray 2023İnsan · klinik çalışmaVanLandingham 2020İnsan · klinik çalışmaBen-Menachem 2020İnsan · klinik çalışmaPatsalos 2020DerlemeBansal 2023İnsan · klinik çalışmaGeffrey 2015İnsan · klinik çalışmaSalcedo 2026İnsan · klinik çalışma

Devamı: Klobazam ve CBD · Valproat ve CBD · Takrolimus ve CBD · Everolimus, sirolimus ve CBD · Varfarin ve CBD

Kendini sına

5.1 Herkes Klobazam kullanan birinde CBD eklenince kanda asıl artan nedir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Klobazamın vücutta dönüştüğü etkin madde (N-desmetilklobazam). Etkin yıkım ürünü yaklaşık üç kat arttı; klobazamın kendisi çok az değişti.
  • Yanlış: Klobazamın kendisi birkaç kat. Klobazamın kendisi çok az değişti.
  • Yanlış: Kandaki CBD azalır. Tersine, klobazam CBD'nin 7-OH-CBD metabolitini artırdı.
  • Yanlış: Hiçbir şey değişmez. Bu, CBD'nin en iyi gösterilmiş etkileşimidir.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiMorrison 2019İnsan · klinik çalışma

5.2 Herkes Varfarin ile CBD arasındaki etkileşim bilgisi bugün başlıca nereden geliyor?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Olgu bildirimlerinden; kontrollü bir etkileşim çalışması yok. Bir sistematik derleme 7 olgu buldu ve kanıt kalitesini çok düşük saydı.
  • Yanlış: Büyük randomize çalışmalardan. Böyle bir çalışma yok.
  • Yanlış: Ruhsatlı CBD ilacının prospektüsündeki varfarin çalışmasından. Prospektüsler varfarini adıyla anmaz.
  • Yanlış: Yalnız hayvan deneylerinden. İnsan olguları var; laboratuvar bulgusu da var ama hayvan deneyi değil.

Dayanak: Smythe 2023DerlemeGrayson 2018İnsan · olgu bildirimiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

5.3 Herkes Valproat ile CBD birlikte kullanıldığında daha sık görülen nedir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Karaciğer değerlerinin yükselmesi. Prospektüs bunu yazar; nedeni bilinmiyor.
  • Yanlış: Valproat düzeyinin birkaç kat artması. Valproatın kandaki miktarı belirgin değişmedi, biraz azaldı.
  • Yanlış: CBD düzeyinin sıfıra inmesi. Valproat CBD'yi anlamlı değiştirmedi.
  • Yanlış: Hiçbir fark görülmedi. Karaciğer enzimi yükselmesi sıklaştı.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiBen-Menachem 2020İnsan · klinik çalışma

5.4 Öğrenci Morfin örneği neyi gösterir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Laboratuvarda güçlü olan bir baskılama insanda küçük bir etki verebilir. UGT2B7 baskılaması laboratuvarda güçlüydü; sağlıklı gönüllülerde morfin AUC'si 1,12 kat değişti.
  • Yanlış: CBD morfini insanda birkaç kat artırır. İnsanda değişiklik küçüktü.
  • Yanlış: Morfin CYP3A4 ile yıkılır. Morfin başlıca UGT2B7 ile glukuronidlenir.
  • Yanlış: Laboratuvar bulgusu yanlıştır. İki bulgu farklı düzeylerde geçerlidir; laboratuvar sonucu doğrudan insana taşınmaz.

Dayanak: Coates 2024Hücre / laboratuvarİnsan dokusuBilgisayar modeliSalcedo 2026İnsan · klinik çalışma

5.5 Araştırmacı Takrolimus Faz 1 çalışmasının en önemli yöntem sınırı nedir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Süren bir çalışmanın ara analizi olması; CYP3A5 genotipine göre karşılaştırmanın henüz yapılmaması. Yazarların CYP3A5'e özgü etkileşim önerisi bu yüzden henüz gösterilmiş değil.
  • Yanlış: Nakil hastalarında yapılması. Sağlıklı gönüllülerde yapıldı.
  • Yanlış: Takrolimusun damardan verilmesi. Ağızdan tek doz verildi.
  • Yanlış: Yarılanma ömrünün uzaması. Yarılanma ömrü değişmedi.

Dayanak: So 2025 (Faz 1)İnsan · klinik çalışma

6 THC içeren ürünlerde

THC de karaciğerde enzimlerle parçalanır. Bu enzimleri yavaşlatan ilaçlar THC'yi artırabilir, hızlandıranlar azaltabilir. THC ayrıca uyku hali ve kalp hızı gibi etkileri olan ilaçlarla birlikte alındığında bu etkiler toplanabilir. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi

Yutulan THC'nin etkisi geç başlar: ağızdan alınan ruhsatlı THC ilacında etki yarım ile bir saat arasında başlar, en yüksek düzeye 2–4 saatte varılır; ruhsal etkiler 4–6 saat sürer. Etkinin gecikmesi fazladan alınmasına yol açabilir; üst üste alınan doz, istenmeyen olayların nedenleri arasında sayılıyor. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiMonte 2019İnsan · gözlemsel çalışma

THC kalp hızını artırabilir, tansiyonu düşürebilir ya da yükseltebilir ve bayılmaya yol açabilir. Mani, depresyon ya da şizofreni öyküsü olanlarda belirtileri kötüleştirebilir. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC çözelti prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Uzun süre düzenli kullananlarda tekrarlayan bulantı, kusma ve karın ağrısı ataklarıyla giden bir tablo görülebilir (kannabinoid hiperemezis sendromu). Sürekli kullanım bağımlılığa yol açabilir; yüksek miktarlar uzun süre alındıktan sonra birden bırakınca huzursuzluk, uykusuzluk ve sinirlilik görülebilir. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: Cannabinoid Hyperemesis SyndromeDerleme

ABD'de 6 yaş altında yenilebilir kenevir ürünleriyle kazara maruziyet bildirimleri 2017–2021 arasında hızla arttı. Kanada'da yenilebilir ürünlerin satışı serbest bırakıldıktan sonra zehirlenme nedeniyle hastaneye yatırılan çocuklarda kenevirin payı belirgin arttı. Ağızdan alınan ruhsatlı THC ilacının prospektüsü ilacın başkalarının ulaşamayacağı güvenli bir yerde saklanmasını ister. Tweet 2023İnsan · gözlemsel çalışmaMyran 2023İnsan · gözlemsel çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf · 1 tablo

THC, CYP2C9 ve CYP3A4 substratıdır; etkin metaboliti 11-OH-THC'yi esas olarak CYP2C9 oluşturur. THC ve CBD içeren ağız spreyiyle yapılan çalışmada güçlü bir CYP3A4 baskılayıcısı (ketokonazol) 11-OH-THC'nin tepesini 3 kat, toplam miktarını 3,6 kat, CBD'yi 2 kat artırdı; güçlü bir uyarıcı (rifampisin) 11-OH-THC'yi %85–87 azalttı; bir CYP2C19 baskılayıcısı (omeprazol) anlamlı değişiklik yapmadı. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiStott 2013İnsan · klinik çalışma

Ağızdan alınan ruhsatlı THC ilacının çalışmalarında doza bağlı keyif ya da sarhoşluk hissi ("high") bulantı çalışmalarında %24, daha düşük dozlu iştah çalışmalarında %8 oranında görüldü. Sık görülenler arasında çarpıntı, baş dönmesi, uyku hali, düşünmede değişiklik, kaygı ve kafa karışıklığı var. Uzun süreli kullanımda kalp-damar ve öznel etkilere tolerans gelişir. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Yetişkin acil başvurularında (Colorado) yenilebilir ürünlere bağlı başvurular, solunanlara göre daha sık akut ruhsal belirti, sarhoşluk ve kalp-damar belirtisiyle ilişkiliydi; solunanlarda ise kannabinoid hiperemezis sendromu daha sıktı. Monte 2019İnsan · gözlemsel çalışma

Ürün bilgileri arasında bir ihtiyat farkı da var: THC ve CBD içeren ağız spreyinin ürün bilgisi, insanda midazolamın değişmediğini yazdığı hâlde, laboratuvarda enzim ve taşıyıcı uyarımı görüldüğü için hormonal doğum kontrolünün etkinliğinin azalabileceğini ve ek bariyer yöntem gerektiğini yazar. Ruhsatlı saf CBD ilacının ürün bilgisi ise insanda yapılan çalışmaya dayanarak CBD'nin CYP3A4'ü uyarmadığını yazar ve böyle bir uyarı taşımaz. Sativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

THC ve CBD içeren ağız spreyinde enzim baskılayıcı ve uyarıcıların etkisi (insan)
Birlikte verilenTHC11-OH-THCCBDKaynak
Ketokonazol (güçlü CYP3A4 baskılayıcısı)Tepe 1,2 kat, toplam 1,8 katTepe 3 kat, toplam 3,6 katTepe ve toplam 2 katSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiStott 2013İnsan · klinik çalışma
Rifampisin (güçlü CYP3A4 uyarıcısı)Tepe −%40, toplam −%20Tepe −%85, toplam −%87Tepe −%50, toplam −%60Sativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiStott 2013İnsan · klinik çalışma
Flukonazol (CYP2C9 baskılayıcısı)Tepe +%22, toplam +%32Tepe ≈2,1 kat, toplam ≈2,5 katTepe ≈+%40, toplam anlamlı değişiklik yokSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi
Omeprazol (CYP2C19 baskılayıcısı)Anlamlı değişiklik yokAnlamlı değişiklik yokAnlamlı değişiklik yokStott 2013İnsan · klinik çalışma

Sağlıklı gönüllülerde; sayılar ürün bilgisinden, yayımlanmış çalışmanın tepe değerleri yakın ama birebir aynı değil. Ruhsatlı saf CBD ilacıyla sonuç farklıdır (bölüm 4: itrakonazolle CBD artışı %10'un altında).

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

Laboratuvarda enzim kimliği: insan karaciğer mikrozomunda THC'nin 11-hidroksilasyonu CYP2C seçici bir baskılayıcıyla belirgin azaldı; rekombinant CYP2C9 THC'yi verimle 11-hidroksilledi, CYP3A4 başka konumları yükseltgedi. Varyant enzimler CYP2C9.2 ve CYP2C9.3 için hesaplanan içsel klirens yabanıl tipin yaklaşık %30'u bulundu. Watanabe 2007İnsan dokusuHücre / laboratuvarBland 2005İnsan dokusuHücre / laboratuvar

Laboratuvar sonucu substrata göre yön değiştirebilir: THC ve metabolitleri insan karaciğer mikrozomunda ve rekombinant CYP2C9'da fenitoin hidroksilasyonunu hızlandırdı; aynı enzimde THC, CBD ve CBN S-varfarinin yıkımını yavaşlattı. THC metabolitlerinden 11-OH-THC ve THC-COOH glukuronidi CYP2B6, CYP2C9 ve CYP2D6'yı yarışmalı biçimde baskıladı; THC-COOH'un kendisi test edilen hiçbir CYP'yi baskılamadı. Bland 2005İnsan dokusuHücre / laboratuvarYamaori 2012Hücre / laboratuvarİnsan dokusuNasrin 2021 (CYP)Hücre / laboratuvar

Bir derlemeye göre klinik açıdan anlamlı etkileşimler büyük olasılıkla günde 30 mg üstü THC ve 300 mg üstü CBD dozlarında ortaya çıkıyor; bu eşik yazarların tahminidir: THC'de ağızdan günlük dozların çoğunlukla 5–30 mg arasında olmasına, CBD'de 300 mg/gün altında etkileşim kanıtı olmamasına dayanır. Prospektüs ise ağızdan THC için resmî etkileşim çalışması yapılmadığını ve enzim baskılama ve uyarma potansiyelinin tam bilinmediğini yazar. Herdegen 2023DerlemeAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Monte 2019: 9973 kenevir kodlu acil başvurusunun 2567'si en azından kısmen kenevire bağlıydı, bunların 238'i yenilebilir ürünle; yenilebilir ürünler başvuruların %10,7'sini oluştururken satılan THC kütlesinin %0,32'siydi. Ağızdan THC prospektüsünde 12–16 gün yüksek doz aldıktan sonra birden kesenlerde yoksunluk belirtileri ve 12 gün içinde kalp-damar etkilerine tolerans bildirilir. Monte 2019İnsan · gözlemsel çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Devamı: Modül 1: THC karaciğerde nasıl değişir · THC ile CBD arasındaki farklar

Kendini sına

6.1 Herkes Yutulan THC'nin etkisi için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Geç başlar: yarım ile bir saat arasında başlar, en yüksek düzeye 2–4 saatte varılır. Ruhsal etkiler 4–6 saat sürer.
  • Yanlış: Dakikalar içinde başlar ve hemen geçer. Solunan THC'de etki dakikalar içinde başlar ama o da saatler sürer; yutulan THC'de başlangıç gecikir.
  • Yanlış: Hiç etki yapmaz. Ruhsatlı ilacın etkileri prospektüste yazılı.
  • Yanlış: Yalnız ertesi gün başlar. Etki saatler içinde başlar.

Dayanak: Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiMcCartney 2021Derleme

6.2 Herkes Evde küçük çocuk varken THC içeren ürünler için en önemli güvenlik konusu hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Yenilebilir ürünlerin kazara yenmesi; ürünlerin çocukların ulaşamayacağı yerde saklanması. ABD zehir merkezi verisinde küçük çocuklarda yenilebilir kenevir ürünlerine kazara maruziyet 2017–2021 arasında hızla arttı.
  • Yanlış: Hiçbiri; çocuklar etkilenmez. Zehirlenme bildirimleri belirgin arttı.
  • Yanlış: Yalnız ürünün kokusu. Asıl sorun kazara yutmadır.
  • Yanlış: Yalnız ürünün fiyatı. Güvenlikle ilgisi yok.

Dayanak: Tweet 2023İnsan · gözlemsel çalışmaMyran 2023İnsan · gözlemsel çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

6.3 Öğrenci CYP2C9'un az çalışan varyantını (iki kopya *3) taşıyan kişilerde ağızdan alınan THC için ne bulundu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Kandaki toplam THC miktarı ortanca 3 kat yüksekti. Prospektüs de 2–3 kat yüksek maruziyet olasılığını yazar.
  • Yanlış: Fark bulunmadı. *3/*3 taşıyanlarda fark vardı.
  • Yanlış: THC daha hızlı atıldı. Tersine, yıkım yavaşladı.
  • Yanlış: Yalnız hayvanlarda gösterildi. 43 sağlıklı gönüllüde ölçüldü.

Dayanak: Sachse-Seeboth 2009İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

6.4 Öğrenci THC ve CBD içeren ağız spreyinde güçlü bir CYP3A4 baskılayıcısı en çok neyi artırdı?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Etkin metabolit 11-OH-THC'yi (toplam miktar 3,6 kat). THC'nin kendisi daha az arttı.
  • Yanlış: Yalnız CBD'yi. CBD 2 kat arttı, ama en büyük artış 11-OH-THC'deydi.
  • Yanlış: Hiçbirini. Belirgin artışlar ölçüldü.
  • Yanlış: Yalnız THC-COOH'u. THC-COOH bu çalışmada ölçülmedi; en büyük artış 11-OH-THC'deydi.

Dayanak: Sativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiStott 2013İnsan · klinik çalışma

6.5 Araştırmacı "Laboratuvar sonucu substrata göre yön değiştirebilir" sözüne en iyi örnek hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: THC'nin mikrozomda fenitoin hidroksilasyonunu hızlandırması, aynı enzimde varfarin yıkımının kannabinoidlerle yavaşlaması. Aynı enzimde iki substratla ters yönde laboratuvar sonuçları.
  • Yanlış: CBD'nin CYP3A5'i CYP3A4'ten güçlü baskılaması. Bu izoform farkıdır, substrat farkı değil.
  • Yanlış: 7-COOH-CBD'nin UGT'leri baskılaması. Tek yönlü bir bulgu.
  • Yanlış: CBD'nin CYP2D6'yı laboratuvarda baskılayıp insanda baskılamaması. Bu laboratuvar–insan farkıdır, substrat farkı değil.

Dayanak: Bland 2005İnsan dokusuHücre / laboratuvarYamaori 2012Hücre / laboratuvarİnsan dokusu

7 Uyku hali, alkol ve araç kullanma

Ruhsatlı CBD ilacı özellikle tedavinin başında uyku hali ve sersemlik yapabilir. Prospektüs, ilacın kişiyi nasıl etkilediği anlaşılana kadar araç ve makine kullanılmamasını önerir; Avrupa ürün bilgisi bu etkiyi araç kullanma becerisi üzerinde "büyük" olarak sınıflar. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Alkolün CBD ile iki ayrı etkisi vardır: uyku halini artırabilir ve CBD'nin kandaki miktarını yükseltir. Uyku hali yapan öteki ilaçlar da bu etkiyi artırabilir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiCrockett 2020İnsan · klinik çalışma

Kontrollü çalışmalarda yutulan saf CBD ile sürüş benzetiminde belirgin bir bozulma görülmedi. Gerçek yolda yapılan bir çalışmada CBD ağırlıklı kenevir buharıyla şeritte kalma becerisinde anlamlı bir fark çıkmadı, THC içeren kenevir ise ilk saatlerde bozdu; ama bu çalışmalar küçük bir bozulmayı dışlayacak büyüklükte değildi. 16 çalışmayı birleştiren bir analizde CBD alanlar kendini biraz daha uykulu hissetti, ama ölçülen dikkat ve hareket becerilerinde fark çıkmadı. McCartney 2022aİnsan · klinik çalışmaArkell 2020İnsan · klinik çalışmaLo 2024Derleme

THC araç kullanmayı bozar: ara sıra kullananlarda, yüksek sayılabilecek bir miktar solunduktan sonra becerilerin çoğu yaklaşık 5 saatte toparlanıyor; yutulduğunda etki daha uzun, 8 saate kadar sürebilir. THC ile alkol birlikte alınınca etkileri toplanır. McCartney 2021DerlemeArkell 2021DerlemeHartman 2015İnsan · klinik çalışma

THC içeren bir ürün kullanan kişi kendini etkilenmiş hissetmese de testte pozitif çıkabilir. Arkell 2021DerlemeWolinsky 2026İnsan · klinik çalışma

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf

Sürüş çalışmalarında temel ölçü SDLP, yani aracın şerit içindeki sağa sola savrulmasının standart sapmasıdır. Gerçek yol çalışmasında CBD ağırlıklı kenevir hem 40–100. hem 240–300. dakikada plasebodan anlamlı farklı değildi (yazarlar küçük bir bozulmanın dışlanamadığını yazar); THC ağırlıklı ve eşit THC/CBD'li kenevir 40–100. dakikada savrulmayı artırdı, 240–300. dakikada fark kalmadı. THC'ye eşit miktarda CBD eklemek bozulmayı azaltmadı. Arkell 2020İnsan · klinik çalışma

Ağızdan CBD ile sürüş benzetimi çalışmasında bazı karşılaştırmalarda CBD'nin sürüşü önceden belirlenen sınırdan fazla bozmadığı gösterildi, kalanlar sonuçsuz kaldı; hiçbir dozda sarhoşluk hissi yoktu. Başka bir çalışmada tek doz CBD alan öğrencilerde dikkat dalgınlıklarının süresi biraz uzadı. Meta-analizde fark çoğunlukla kişinin kendi bildirdiği uykululuktan geldi, nesnel testlerde fark yok denecek kadar azdı; THC'nin bozucu etkisi CBD'ninkinden anlamlı büyüktü. McCartney 2022aİnsan · klinik çalışmaRudisill 2023aİnsan · klinik çalışmaLo 2024Derleme

Farmakodinamik toplanma sayıyla: ruhsatlı CBD ilacının çalışmalarında uyku hali ve sersemlik CBD alanlarda %32, plasebo alanlarda %11 görüldü; klobazam da kullananlarda oran %46'ya çıktı, kullanmayanlarda %16 idi. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

İki eski küçük insan çalışmasında CBD tek başına motor ve zihinsel işlevi bozmadı ve alkolün bozucu etkisini de azaltmadı. THC ile alkol birlikte alındığında kandaki THC daha yüksek ölçüldü ve sürüşteki etkiler toplandı, birbirini katlamadı. Consroe 1979İnsan · klinik çalışmaBelgrave 1979İnsan · klinik çalışmaHartman 2015aİnsan · klinik çalışmaHartman 2015İnsan · klinik çalışma

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

Arkell 2020 (Maastricht, 26 ara sıra kullanan sağlıklı kişi, 22'si sekiz sürüşü tamamladı; buharlaştırılan THC ve CBD miktarı 13,75'er mg; 100 km'lik yol testi): 40–100. dakikada plaseboya göre SDLP farkı THC'de +2,33 cm (%95 GA 0,80–3,86), THC/CBD'de +2,83 cm (1,28–4,39), CBD'de −0,05 cm (−1,49–1,39). Kalibrasyonda kan alkolü %0,05 SDLP'yi 2,4 cm artırdı. Arkell 2020İnsan · klinik çalışma

McCartney 2021 (80 yayın, 1534 sonuç): modele göre 20 mg THC solunduktan sonra sürüşle ilgili becerilerin çoğu yaklaşık 5 saatte, hemen hepsi yaklaşık 7 saatte toparlanıyor; düzenli kullananlarda bozulma daha az. Arkell 2021 ağızdan alınan THC ürünlerinde etkinin 8 saate kadar sürebileceğini yazar. McCartney 2021DerlemeArkell 2021Derleme

Hartman 2015: sürüş sırasında kanda 8,2 ve 13,1 µg/L THC, şerit savrulmasını nefeste 0,05 ve 0,08 g/210 L alkole benzer artırdı; 5 µg/L THC ile 0,05 alkol birlikte, tek başına 0,08 alkole benzer bozulma yaptı. Hartman 2015İnsan · klinik çalışma

Lo 2024 (16 deneme, alımdan sonraki 0–8 saat): Hedges g 0,122 (0,023–0,221); öznel ölçülerde 0,288, nesnel ölçülerde 0,048; THC ile CBD karşılaştırmasında g 0,416. Bazı yazarların kenevir şirketleriyle danışmanlık ilişkisi var. Alkol, ruhsatlı CBD ilacında Cmax'ı %93, AUC'yi %63 artırdı (750 mg CBD, 40 g alkol; 14 kişi). Lo 2024DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiCrockett 2020İnsan · klinik çalışma

Devamı: Araç kullanma ve CBD · Uyuşturucu testi ve CBD

Kendini sına

7.1 Herkes Alkolün CBD ile iki ayrı etkisi nedir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Uyku halini artırabilir ve CBD'nin kandaki miktarını yükseltir. Biri etkilerin toplanması, öteki kan düzeyinin değişmesidir.
  • Yanlış: Yalnız CBD'yi azaltır. Alkol CBD'nin kandaki miktarını artırdı.
  • Yanlış: Uyku halini azaltır. Tersine, artırabilir.
  • Yanlış: Hiçbir etkisi yoktur. Prospektüs iki etkiyi de yazar.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiCrockett 2020İnsan · klinik çalışma

7.2 Herkes Kontrollü çalışmalarda saf CBD ile araç kullanma için ne bulundu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Ölçülen sürüş performansında belirgin bozulma görülmedi; kişiler kendini biraz daha uykulu hissetti. Ruhsatlı ilacın prospektüsü yine de etkiyi anlaşılana kadar araç kullanılmamasını önerir.
  • Yanlış: Sürüşü THC kadar bozdu. THC'nin etkisi anlamlı biçimde büyüktü.
  • Yanlış: Sürüşü iyileştirdi. Böyle bir bulgu yok.
  • Yanlış: Hiç incelenmedi. Gerçek yol ve benzetim çalışmaları var.

Dayanak: Arkell 2020İnsan · klinik çalışmaMcCartney 2022aİnsan · klinik çalışmaLo 2024DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

7.3 Öğrenci THC ile alkolün sürüşe birlikte etkisi nasıl bulundu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Etkiler toplandı, birbirini katlamadı. Düşük THC ile düşük alkol, tek başına daha yüksek bir alkol düzeyine benzer bozulma yaptı.
  • Yanlış: Birbirini götürdü. Bozulma arttı.
  • Yanlış: Alkol THC'nin etkisini tamamen ortadan kaldırdı. Böyle bir bulgu yok.
  • Yanlış: Etkisiz kaldı. Şerit savrulması arttı.

Dayanak: Hartman 2015İnsan · klinik çalışma

7.4 Araştırmacı Gerçek yol çalışmasında THC'ye eşit miktarda CBD eklemek THC'nin sürüşe etkisini nasıl değiştirdi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Bozulmayı azaltmadı (SDLP farkı THC'de +2,33, THC/CBD'de +2,83 cm). CBD'nin THC'nin bozucu etkisini önlediği gösterilmedi.
  • Yanlış: Bozulmayı tamamen önledi. Eşit THC/CBD de bozdu.
  • Yanlış: Sürüşü iyileştirdi. Böyle bir bulgu yok.
  • Yanlış: Ölçülmedi. Ayrı bir kol olarak ölçüldü.

Dayanak: Arkell 2020İnsan · klinik çalışma

8 Gebelik, emzirme, çocukluk ve yaşlılık

Gebelikte ve emzirirken CBD'nin ya da THC'nin güvenli olduğu gösterilmedi. ABD İlaç Dairesi bu dönemde CBD, THC ve esrarın her türlü kullanımına karşı güçlü biçimde uyarıyor; Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi gebe ve emziren kadınlarda CBD'nin güvenliğinin belirlenemediğini, İngiltere Gıda Standartları Ajansı da hekim yönlendirmesi olmadan önermediğini yazıyor. FDA: CBD, gebelik ve emzirmeKurum görüşüEFSA 2026aKurum görüşüFSA: Cannabidiol (CBD)Kurum görüşü

İnsanda yeterli veri yok. Hayvanlarda, insan tedavi dozlarındakine benzer ya da daha yüksek maruziyetlerde embriyo ve fetüs ölümünde artış, fetüs ağırlığında azalma, gelişmede ve cinsel olgunlaşmada gecikme ve erkek yavruların üreme organlarında sorunlar görüldü. Maddelerin bebeğe ve süte ne kadar geçtiği Modül 1'de anlatıldı. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Ruhsatlı CBD ilacı kullanırken gebe kalan kişi ilacı kendi başına birden bırakmamalı, hekimine haber vermelidir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Ruhsatlı CBD ilacı yalnız belirli ağır epilepsi türlerinde, ABD'de 1, Avrupa'da 2 yaş ve üstündeki hastalarda, hekim izleminde kullanılır. Bunun dışında çocuk ve gençlerde CBD ürünlerinin güvenliği gösterilmedi. ABD'de 6 yaş altında yenilebilir kenevir ürünleriyle kazara maruziyet bildirimleri 2017'den 2021'e yaklaşık 15 kat arttı; olayların neredeyse tamamı evde oldu. Zehir danışma merkezlerine bildirilen CBD vakalarının üçte birinden fazlası da 2–12 yaş arası çocuklardı. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiFSA: Cannabidiol (CBD)Kurum görüşüEFSA 2026aKurum görüşüTweet 2023İnsan · gözlemsel çalışmaPerez-Vilar 2023İnsan · gözlemsel çalışma

Yaşlılarda CBD ile ilgili veri azdır. THC içeren ürünler baş dönmesi ve uyku hali yaparak düşme riskini artırabilir; katılımcılarının ortalama yaşı 50 ve üstü olan kontrollü çalışmaları birleştiren analizlerde THC içeren ilaçlar yan etkileri artırdı, yalnız CBD içeren ilaçlar artırmadı; ciddi yan etki ve ölüm sıklığı artmadı. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiVelayudhan 2021aDerlemeVelayudhan 2024Derleme

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı5 paragraf

Ruhsatlı CBD ilacının hayvan verisi: sıçanda organ gelişimi döneminde en yüksek dozda embriyo ve fetüs ölümü; tavşanda en yüksek dozda, anneye de zarar veren düzeyde fetüs ağırlığında azalma; sıçanda gebelik ve emzirme boyunca verilişte yavrularda büyüme geriliği, geç cinsel olgunlaşma ve üreme sorunları. Ana metabolit 7-COOH-CBD'nin gebelik ve emzirme boyunca verildiği çalışmada ABD prospektüsü yavrularda bulgu bildirirken Avrupa ürün bilgisi advers etki gözlenmediğini yazar. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Avrupa ürün bilgisine göre ilaç gebelikte, anneye beklenen yarar fetüse olası riskten açıkça büyük olmadıkça kullanılmamalı; süte geçmesi beklendiği için tedavi süresince emzirme kesilmelidir. EFSA'ya göre CBD plasentayı geçer ve hayvanlarda doğum öncesi maruziyetten sonra uzun süren, cinsiyete özgü nörogelişimsel etkiler görüldü. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiEFSA 2026aKurum görüşü

Kadın doğum uzmanlarının meslek kuruluşu, gebe olanların ya da gebelik düşünenlerin kenevir kullanımını bırakmaya teşvik edilmesini (2017) ve gebe ve emziren bütün hastalarda kenevir kullanımının sorgulanmasını (2025) önerir. Ağızdan alınan THC prospektüsü yayımlanmış çalışmalara dayanarak gebelikte kenevir kullanımının gelişme geriliği, düşük doğum ağırlığı ve erken doğum gibi sonuçların riskini artırabileceğini yazar. ACOG 2017Kurum görüşüACOG 2025Kurum görüşüAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Genç sıçanlarda (hayvanlarda) 10 haftalık CBD kilo artışına, erkeklerde cinsel olgunlaşmada gecikmeye, nörodavranış etkilerine ve karaciğer hücrelerinde değişikliğe yol açtı. Kanada'nın Ontario eyaletinde yenilebilir ürünler döneminde kenevir nedeniyle acile başvuran çocuklarda hastaneye yatış oranı yükseldi. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiMyran 2022İnsan · gözlemsel çalışma

50 yaş üstünde THC dozu arttıkça baş dönmesi ve düşünme ya da algılama bozukluğu bildirimleri arttı; daha yeni bir analizde THC'ye bağlı ve doza göre artan etkiler arasında hareket, denge ve koordinasyon güçlüğü de vardı. 65 yaş üstüne ayrı bakılamadı. Velayudhan 2021bDerlemeVelayudhan 2024Derleme

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

ABD prospektüsü 8.1 (CBD): sıçanda organ gelişimi döneminde 75–250 mg/kg/gün, en yüksek dozda embriyo-fetüs ölümü; etkisiz dozdaki maruziyet insanın 20 ve 25 mg/kg/gün dozlarının 16 ve 13 katı. Tavşanda etkisiz düzeydeki maruziyet insanınkinin altındaydı. 7-COOH-CBD'nin gebelik ve emzirme boyunca verildiği çalışmada ABD prospektüsü bütün dozlarda implantasyon öncesi kayıp artışından söz ederken aynı paragrafta en düşük dozu etkisiz doz olarak verir; Avrupa ürün bilgisi aynı doz basamaklarında advers etki gözlenmediğini yazar. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Kazara alım verisi: 6 yaş altında 7043 bildirim, 2017'de 207, 2021'de 3054 (%1375 artış), %97,7'si evde, %22,7'si hastaneye yatırıldı. Ontario'da 0–9 yaşta 522 acil başvuru; yatış oranı dönemlere göre %24,7, %23,4 ve %38,5. Uluslararası bir toksikoloji kaydında 138 çocuğun 52'si yoğun bakıma alındı; birden fazla madde (düzeltilmiş OR 16,3) ve yenilebilir ürün (5,5) ağır sonucu öngördü. Tweet 2023İnsan · gözlemsel çalışmaMyran 2022İnsan · gözlemsel çalışmaCohen 2023İnsan · gözlemsel çalışma

5 yaş ve altında kenevir kökenli Δ8-THC gibi ürünlerle olgularda yoğun bakım yatışı %11,3, Δ9-THC olgularında %8,58 idi. ABD zehir merkezlerine 2014–2021 arasında bildirilen 6496 CBD olgusunun %85,2'si onaysız ürünle, 2–12 yaştakilerin %94,1'i kazaraydı; tek ürünlü olgulardaki 44 ağır sonucun hepsi onaysız ürünlerle ilişkiliydi. Weigel 2026İnsan · gözlemsel çalışmaPerez-Vilar 2023İnsan · gözlemsel çalışma

50 yaş üstünde 46 RKÇ (6216 hasta): tüm nedenli advers olay oranı THC'de 1,42 (1,12–1,78), THC ve CBD birlikte 1,58 (1,26–1,98), yalnız CBD'de 1,02 (0,90–1,16). Daha yeni analizin (58 RKÇ) yazarları bir kenevir şirketinin bedelsiz ilaç sağladığı araştırmalarda çalışmış. Velayudhan 2021aDerlemeVelayudhan 2024Derleme

Devamı: Hamilelik, emzirme ve CBD · Modül 1: herkeste aynı değil (yaş, gebelik, karaciğer)

Kendini sına

8.1 Herkes Gebelikte ve emzirirken CBD için resmî kurumlar ne diyor?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Güvenliği gösterilmedi; ABD İlaç Dairesi kullanıma karşı güçlü biçimde uyarıyor. EFSA ve İngiltere FSA da güvenliğin belirlenemediğini ya da hekim yönlendirmesi olmadan önermediğini yazıyor.
  • Yanlış: Gebelikte güvenli olduğu kanıtlandı. İnsanda yeterli veri yok.
  • Yanlış: Yalnız THC sorunludur, CBD için hiçbir uyarı yok. Uyarılar CBD'yi de kapsıyor.
  • Yanlış: Emzirirken önerilir. Avrupa ürün bilgisi ilaç kullanılırken emzirmenin kesilmesini ister.

Dayanak: FDA: CBD, gebelik ve emzirmeKurum görüşüEFSA 2026aKurum görüşüFSA: Cannabidiol (CBD)Kurum görüşüEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

8.2 Herkes Küçük çocukların kazara kenevir zehirlenmesinde en çok hangi ürünler rol oynuyor?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Yenilebilir kenevir ürünleri. Bildirimlerin neredeyse tamamı evde oldu; ağır sonuçlar yenilebilir ürünlerle ilişkiliydi.
  • Yanlış: Cilde sürülen kremler. Verilerde öne çıkanlar yenilebilir ürünlerdir.
  • Yanlış: Ruhsatlı ilaçlar. Ağır sonuçlu CBD olgularının hepsi onaysız ürünlerle ilişkiliydi.
  • Yanlış: Hiçbiri; çocuklar etkilenmiyor. Bildirimler belirgin arttı.

Dayanak: Tweet 2023İnsan · gözlemsel çalışmaCohen 2023İnsan · gözlemsel çalışmaPerez-Vilar 2023İnsan · gözlemsel çalışma

8.3 Öğrenci Katılımcılarının ortalama yaşı 50 ve üstü olan kontrollü çalışmaların analizinde ne bulundu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: THC içeren ilaçlar yan etkileri artırdı; yalnız CBD içerenler artırmadı. Ciddi yan etki ve ölüm artmadı; 65 yaş üstü için veri az.
  • Yanlış: Hiçbir kannabinoid yan etki yapmadı. THC içerenlerde artış vardı.
  • Yanlış: Yalnız CBD yan etkileri artırdı. Yalnız CBD'de artış yoktu.
  • Yanlış: 65 yaş üstü için kesin sonuç var. Yalnız 65 yaş üstünü alan 3 küçük çalışma vardı; sonuç kesin değil.

Dayanak: Velayudhan 2021aDerlemeVelayudhan 2024Derleme

8.4 Öğrenci Gebelikte CBD güvenliği konusundaki bilgi başlıca hangi tür kaynaklardan geliyor?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Hayvan çalışmalarından ve resmî kurumların değerlendirmelerinden; insanda yeterli veri yok. Prospektüsteki üreme verisi hayvan çalışmalarıdır.
  • Yanlış: Büyük randomize gebelik çalışmalarından. Böyle çalışmalar yok.
  • Yanlış: Yalnız olgu sunumlarından. Başlıca kaynak hayvan verisi ve resmî değerlendirmeler.
  • Yanlış: Hiçbir kaynak yok. Hayvan verisi ve resmî görüşler var.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiFDA: CBD, gebelik ve emzirmeKurum görüşüEFSA 2026aKurum görüşü

8.5 Araştırmacı Çocuklarda kenevir zehirlenmesinde ağır sonucun bağımsız öngörücüleri hangileriydi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Birden fazla madde alınması ve yenilebilir ürün. Düzeltilmiş OR 16,3 ve 5,5.
  • Yanlış: Yalnız çocuğun yaşı. Yaş önemliydi, ama çok değişkenli modelde bağımsız öngörücüler çoklu madde ve yenilebilir üründü.
  • Yanlış: Ürünün fiyatı. Böyle bir değişken yok.
  • Yanlış: Hiçbir etken bulunamadı. İki bağımsız öngörücü bulundu.

Dayanak: Cohen 2023İnsan · gözlemsel çalışma

9 Ürünün içeriği ve hekimle konuşmak

Piyasadaki ürünlerin etiketi sık tutmaz: internetten alınan 84 üründen yalnız yaklaşık üçte birinin CBD miktarı doğruydu, yaklaşık beşte birinde etikette yazmayan THC bulundu. Avrupa'da toplanan 186 yağın yaklaşık yarısı yazılan CBD miktarını içermiyordu; bütün örneklerde PAH denen kirleticiler vardı, yarıdan fazlasında Avrupa sınırını aşan düzeyde. Bonn-Miller 2017Kimya laboratuvarıBinova 2026Kimya laboratuvarı

Tek dozluk küçük bir çalışmada saf CBD idrar testini pozitif yapmadı; iki haftalık bir çalışmada yalnız CBD alan grupta tek bir pozitif örnek görüldü. THC içeren CBD ürünleri ise pozitif sonuç verebilir. Tam spektrum, yüksek CBD'li bir ürünü dört hafta kullanan 14 kişiden 7'si idrar testinde THC yıkım ürünü için pozitif çıktı. Ruhsatlı CBD ilacının prospektüsü bile hastaya kenevir taramasında pozitif sonuç olasılığının söylenmesini ister. Spindle 2020bİnsan · klinik çalışmaWolinsky 2026İnsan · klinik çalışmaDahlgren 2021İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Δ8-THC kenevirde çok az bulunur; satılan ürünlerde çoğunlukla kenevirden elde edilen CBD'den kimyasal yolla üretilir ve sarhoşluk yapar. ABD İlaç Dairesi üretimde kullanılan kimyasallar ve oluşan yan ürünler konusunda uyarıyor. FDA: Delta-8 THCKurum görüşü

Etikette "üçüncü taraf laboratuvarda test edildi" yazması etiketin doğru olduğunu garanti etmez: kozmetik, saç bakımı ve yiyecek ürünlerinin incelendiği bir çalışmada bu ifadeyi taşıyan ürünlerin etiket doğruluğu taşımayanlardan farklı çıkmadı. Dowd 2025Kimya laboratuvarı

Hekime ya da eczacıya söylenecekler: ürünün adı ve türü (yağ, kapsül, yenilebilir, krem, buhar); içeriği (yalnız CBD mi, THC de var mı) ve varsa analiz belgesi ile parti numarası; nasıl ve ne sıklıkla alındığı; ne zaman başlandığı; kullanılan bütün ilaçlar, bitkisel ürünler, destekler ve alkol. Eadie 2024DerlemeTİTCK: Farmakovijilans (TÜFAM)Kurum görüşü

Bir yan etkiden şüpheleniyorsanız Türkiye'de Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu bünyesindeki Türkiye Farmakovijilans Merkezi'ne (TÜFAM) bildirebilirsiniz: hasta kendisi ya da yakını adına bildirebilir ve yan etkinin ilaçtan kaynaklandığından emin olmak gerekmez, şüphe yeterlidir. Bildirim kurumun sitesindeki çevrim içi bağlantıdan, ücretsiz 0 800 314 00 08 numaralı hattan (sabit hatlardan, 09.00–18.00 arasında) ya da formu tufam@titck.gov.tr adresine göndererek yapılır. Ciddi olduğunu düşündüğünüz bir yan etkide TÜFAM rehberi derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulmasını ister. TÜFAM: Hastalar İçin Yan Etki Bildirim RehberiKurum görüşüTİTCK: Farmakovijilans (TÜFAM)Kurum görüşü

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf

Ürün türleri: tam spektrum kenevir özünden sonradan kannabinoid eklenmeden ya da çıkarılmadan yapılır ve az miktarda THC içerir; geniş spektrumda THC saptanamayacak düzeye indirilmiştir; izolat %95'ten fazla CBD içerir. 202 ürünlük bir denetimde ürünlerin %26'sı etiketindeki türe uymadı, geniş spektrum diye satılan 3 üründe THC bulundu ve 5 üründe hiç CBD saptanmadı. Gidal 2024Kimya laboratuvarı

Etiket doğruluğunda kullanılan ±%10 eşiği, ABD Farmakopesi'nin bitkisel ürün standartları ve sektör standartlarıyla uyumlu bir araştırma ölçütüdür. İçerik partiden partiye değişebilir; cilde sürülen ürünlerde de etiket doğruluğu düşüktü ve bir kısmında "THC içermez" yazmasına karşın THC vardı. Bonn-Miller 2017Kimya laboratuvarıMiller 2022Kimya laboratuvarıSpindle 2022Kimya laboratuvarı

Farmakovijilans, advers reaksiyonların ve ilaçla ilgili öteki sorunların saptanması, değerlendirilmesi, anlaşılması ve önlenmesi için yapılan çalışmalardır. Ölüme, hayati tehlikeye, hastaneye yatışa ya da hastanede kalışın uzamasına, kalıcı ya da belirgin sakatlığa veya iş göremezliğe ya da doğumsal anomaliye yol açan reaksiyon ciddi sayılır. Klinik çalışmalar nadir, uzun kullanımda ortaya çıkan ve etkileşime bağlı reaksiyonları yakalayamayabilir; bu yüzden ruhsat sonrası bildirim gerekir. TİTCK: Farmakovijilans (TÜFAM)Kurum görüşüEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Saf CBD vücutta THC'ye dönüşmedi; CBD ürünüyle pozitif test, büyük olasılıkla üründeki THC'den gelir. Sholler 2022aİnsan · klinik çalışmaWolinsky 2026İnsan · klinik çalışma

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

Resmî kurumların gıda takviyesi görüşleri (ilaç dozlarıyla karşılaştırılmaz): EFSA 2026, 70 kg'lık yetişkin için yaklaşık 2 mg/gün'e denk gelen 0,0275 mg/kg/gün geçici güvenli düzey belirledi; dayanak, dişi sıçanda karaciğer ağırlığındaki %10 artış için en düşük BMDL10 değeri (11 mg/kg/gün) ve 400 belirsizlik faktörüdür. Görüş yalnız en az %98 saf, nanoparçacık içermeyen takviyeler için geçerlidir; 25 yaş altı, gebe ve emziren kişiler ve ilaç kullananlarda güvenlik belirlenemedi. EFSA'nın Eylül 2026 sentetik CBD görüşünde düzey 0,026 mg/kg/gün. EFSA 2026aKurum görüşüEFSA 2026bKurum görüşü

İngiltere FSA sağlıklı yetişkinlere gıdadan alınan CBD'yi günde 10 mg ile sınırlamalarını önerir; 18 yaş altı, ilaç kullanan, gebelik planlayan, gebe ve emziren kişilere hekim yönlendirmesi olmadan önermez. Gerekçesi, ömür boyu alınan CBD arttıkça karaciğer ve tiroid gibi uzun dönem etkilerin olasılığının artmasıdır. FSA: Cannabidiol (CBD)Kurum görüşü

Ürün analizleri: 84 üründe doğru %30,95, fazla %42,85, az %26,19; THC 84'te 18. 202 üründe %46'sı etiketin %110'undan fazla, %28'i %90'ından az; kurşun 42 üründe, 5'inde sınırı aştı; bu çalışmayı ruhsatlı CBD ilacının bugünkü ruhsat sahibi şirket finanse etti ve iki yazar şirket çalışanı. 186 Avrupa yağında yazılan miktarı tutmayan %49; önerilen kullanımda EFSA'nın THC akut referans dozu 72 üründe (%39) aşılıyor. 97 üründe miktar yazan 71'den yalnız 9'u doğru; 10 üründe CBD yoktu. Bonn-Miller 2017Kimya laboratuvarıGidal 2024Kimya laboratuvarıBinova 2026Kimya laboratuvarıDowd 2025Kimya laboratuvarı

İdrar testi: Dahlgren 2021'de (açık etiketli, 14 kişi) ürün mililitrede 9,97 mg CBD ve 0,23 mg Δ9-THC içeriyordu; dört hafta sonra 14 kişiden 7'si THC-COOH için pozitifti. Wolinsky 2026'da (60 kişi; günde iki kez 100 mg CBD ve 0–3,7 mg THC, 14 gün) THC içeren her grupta en az bir kişi pozitif çıktı; yalnız CBD grubunda 14 günde bir pozitif idrar örneği vardı. Dahlgren 2021İnsan · klinik çalışmaWolinsky 2026İnsan · klinik çalışma

Devamı: Etiket ve analiz belgesi nasıl okunur? · Türkiye'de CBD mevzuatı ve yan etki bildirimi · Hangi uzmana danışmalı?

Kendini sına

9.1 Herkes Bir CBD ürününün etiketinde "üçüncü taraf laboratuvarda test edildi" yazıyor. Hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Bu ifade etiketin doğru olduğunu garanti etmez. Bir çalışmada bu ifadeyi taşıyan ürünlerin etiket doğruluğu taşımayanlardan farklı çıkmadı.
  • Yanlış: Ürün kesinlikle doğru etiketlidir. Bir çalışmada fark bulunmadı.
  • Yanlış: Bu ifadeyi taşıyan ürünlerin etiketi belirgin daha doğrudur. Çalışmada fark bulunmadı.
  • Yanlış: İfade yalnız fiyatla ilgilidir. Konu fiyat değil, içeriğin doğruluğu.

Dayanak: Dowd 2025Kimya laboratuvarı

9.2 Herkes Türkiye'de bir yan etkiyi TÜFAM'a bildirmek için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Hasta kendisi de bildirebilir; yan etkinin ilaçtan kaynaklandığından emin olmak gerekmez. Şüphe yeterlidir.
  • Yanlış: Yalnız hekim bildirebilir. Hasta ve yakını da bildirebilir.
  • Yanlış: Kesin kanıt olmadan bildirilemez. Şüphe yeterlidir.
  • Yanlış: Bildirim için kimlik numarası şarttır. Ad-soyad baş harfleri, yaş ve cinsiyet yeterlidir.

Dayanak: TÜFAM: Hastalar İçin Yan Etki Bildirim RehberiKurum görüşüTİTCK: Farmakovijilans (TÜFAM)Kurum görüşü

9.3 Öğrenci 202 ürünlük denetimde ürün türü etiketleri için ne bulundu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Ürünlerin %26'sı etiketindeki türe uymadı; geniş spektrum diye satılan bazı ürünlerde THC vardı. Bu bir ürün analizidir (kimya laboratuvarı); finansmanı da okunmalıdır.
  • Yanlış: Hepsi etiketine uydu. Dörtte biri uymadı.
  • Yanlış: Hiçbirinde CBD yoktu. 5 üründe CBD saptanmadı; çoğunda vardı.
  • Yanlış: Yalnız izolatlarda sorun vardı. Sorun farklı türlerde görüldü.

Dayanak: Gidal 2024Kimya laboratuvarı

9.4 Araştırmacı EFSA'nın 2026 görüşündeki geçici güvenli düzey için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Yalnız en az %98 saf takviyeler için geçerlidir; 25 yaş altı, gebe ve emziren kişiler ve ilaç kullananlarda güvenlik belirlenemedi. Dayanak sıçanda karaciğer bulgusu ve 400 belirsizlik faktörüdür; ilaç dozlarıyla karşılaştırılmaz.
  • Yanlış: Herkes için kişisel doz önerisidir. Gıda takviyesi için bir güvenlik görüşüdür.
  • Yanlış: İnsan çalışmalarından türetildi. Dayanak sıçan çalışmalarıdır.
  • Yanlış: Ruhsatlı ilacın dozunu değiştirir. İlaçla ilgisi yoktur.

Dayanak: EFSA 2026aKurum görüşü

Sözlük

Advers olay / advers reaksiyon
Tedavi sırasında görülen istenmeyen durum (advers olay) ile ilaçla bağlantısı olası istenmeyen yanıt (advers reaksiyon). Advers olayda neden-sonuç aranmaz, anormal laboratuvar bulgusu da sayılır; advers reaksiyonda ilişki en azından makul ölçüde olasıdır. ICH E2AKurum görüşü
Transaminaz (ALT, AST)
Başta karaciğer olmak üzere bazı dokularda bulunan, hücre zarar görünce kana karışan enzimler. ALT esas olarak karaciğerdedir; kanda yükselmesi karaciğer hücresi hasarını gösterir. StatPearls: ALT TestDerlemeStatPearls: Liver Function TestsDerleme
İlaca bağlı karaciğer hasarı
Bir ilacın ya da doğal bir ürünün karaciğere verdiği zarar. Hepatoselüler, kolestatik ya da karışık tipte olur; doza bağlı ya da kişiye özgü olabilir; çoğu belirtisizdir. StatPearls: Drug-Induced Liver InjuryDerleme
Eozinofili
Kanda bir tür beyaz kan hücresinin (eozinofil) artması. CBD ile karaciğer enzimi yükselen sağlıklı gönüllülerin çoğunda görüldü. Florian 2025İnsan · klinik çalışma
Farmakokinetik etkileşim
Bir maddenin başka bir ilacın kandaki miktarını değiştirmesi. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: PharmacodynamicsDerleme
Farmakodinamik etkileşim
Kan düzeyi değişmeden etkilerin toplanması, örneğin iki maddenin birlikte daha çok uyku hali yapması. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: PharmacodynamicsDerleme
Substrat
Bir enzimin parçaladığı madde. CBD, CYP3A4 ve CYP2C19 enzimlerinin substratıdır. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
Ön ilaç
Kendisi etkisiz olup vücutta değiştikten sonra etki gösteren ilaç; bu ilaçlarda enzimi yavaşlatan bir madde etkiyi azaltabilir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiHakkola 2020Derleme
Güvenli aralığı dar ilaç
Etkili miktarı ile zararlı miktarı birbirine çok yakın ilaç; kandaki düzeyde küçük bir değişiklik bile önemli olabilir. Varfarin böyle bir ilaçtır. StatPearls: Warfarin Drug InteractionsDerlemeEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
AUC (kandaki toplam miktar)
Bir ilacın kanda kaldığı süre boyunca toplam maruziyeti; etkileşimin büyüklüğü çoğunlukla AUC'nin kaç kat değiştiğiyle anlatılır. Tornio 2019DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
INR
Varfarin kullananlarda kanın pıhtılaşma eğilimini gösteren ölçü; varfarinin güvenli aralığı dar olduğu için düzenli izlenir. StatPearls: INRDerleme
Kannabinoid hiperemezis sendromu
Uzun süreli kenevir kullanımında tekrarlayan bulantı, kusma ve karın ağrısı atakları. StatPearls: Cannabinoid Hyperemesis SyndromeDerlemeAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
SDLP (şerit savrulması)
Aracın şerit içinde sağa sola ne kadar savrulduğunu gösteren ölçü; sürüş çalışmalarında temel sonuçtur ve alkol düzeyleriyle karşılaştırılır. Arkell 2020İnsan · klinik çalışmaHartman 2015İnsan · klinik çalışma
Tam spektrum, geniş spektrum, izolat
Tam spektrum az miktarda THC dahil birden çok kannabinoid içerir; geniş spektrumda THC saptanamayacak düzeye indirilmiştir; izolat neredeyse yalnız CBD'dir. Denetimlerde ürünlerin bir kısmı etiketindeki türe uymadı. Gidal 2024Kimya laboratuvarı
Analiz belgesi
Bir ürün partisinin içeriğini gösteren laboratuvar raporu. Dowd 2025Kimya laboratuvarıGidal 2024Kimya laboratuvarı
Farmakovijilans
İlaçların piyasadaki güvenliğinin izlenmesi; Türkiye'de TİTCK bünyesinde TÜFAM yürütür. Advers reaksiyonların ve ilaçla ilgili öteki sorunların saptanması, değerlendirilmesi, anlaşılması ve önlenmesi. TİTCK: Farmakovijilans (TÜFAM)Kurum görüşü

İlerlemeniz

Herkes düzeyinde 19 soru var. Cevaplarınız yalnız bu tarayıcıda tutulur; hiçbir yere gönderilmez.

Künye

Modül
3 · Güvenli kullanım ve ilaç etkileşimleri
Sürüm
1.0; her içerik değişikliğinde küçük sürüm artar (aşağıda değişiklik günlüğü)
Yayın / son güncelleme
25 Ekim 2026 / 25 Ekim 2026
Hazırlayan
cbd.com.tr Editörlüğü
İnceleyen
Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı; planlanıyor. İnceleme yapıldığında inceleyenin adı, unvanı, kurumu ve inceleme tarihi burada yazacak.
Düzeyler ve süre
Herkes ~25 dk · Öğrenci ~50 dk · Klinisyen ~1 sa (inceleme sonrası) · Araştırmacı ~1 sa 20 dk; süreler tahminidir
Kaynaklar
99 kaynak; her cümle bir kaynağa dayanır. PubMed kaynaklarının geri çekilme ve endişe bildirimi durumu PubMed kaydından denetlenir.
Lisans
Metin ve çizimler CC BY-SA 4.0; Kapak görseli RCSB PDB 1TQN yapısından (Yano ve ark., J Biol Chem 2004), cbd.com.tr çizimi

Nasıl atıf yapılır?

cbd.com.tr Editörlüğü. Güvenli kullanım ve ilaç etkileşimleri. CBD Akademi, Modül 3, sürüm 1.0. 25 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/akademi/guvenli-kullanim-ve-ilac-etkilesimleri/

Kaynakça (99)

Metindeki her kaynak adı PubMed kaydına ya da resmî belgeye gider. Tam liste katlı duruyor, sayfayı uzatmasın diye.

99 kaynağı göster
  1. EPIDIOLEX (cannabidiol) oral solution, ABD reçete bilgisi (Jazz Pharmaceuticals), DailyMed setid 8bf27097-4870-43fb-94f0-f3d0871d1eec, SPL sürüm 35 (yürürlük 29 Mayıs 2026; DailyMed'de 15 Haziran 2026): bölüm 1, 2.1–2.6, 4, 5.1–5.5, 6.1, 7, 8.1, 8.2, 8.4, 8.5, 8.6, 9.2, 9.3, 11, 12.1, 12.2, 12.3, 13.1, 14.1–14.3, 17. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  2. Florian J, Salcedo P, Burkhart K ve ark. Cannabidiol and Liver Enzyme Level Elevations in Healthy Adults: A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2025;185(9):1070-1078. PMID 40622698 · doi:10.1001/jamainternmed.2025.2366 İnsan · klinik çalışma
  3. Epidyolex (cannabidiol) 100 mg/mL oral solution, Avrupa ürün bilgisi (SmPC; Jazz Pharmaceuticals Ireland Ltd), ilk ruhsat 19 Eylül 2019, son yenileme 26 Temmuz 2024; bölüm 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 5.1, 5.2, 5.3 ve 9. 24–26 Ekim 2026'da indirildi. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  4. Smythe MA, Wu W, Garwood CL. Anticoagulant drug-drug interactions with cannabinoids: A systematic review. Pharmacotherapy. 2023;43(12):1327-1338. PMID 37740600 · doi:10.1002/phar.2881 Derleme
  5. McCartney D, Arkell TR, Irwin C, McGregor IS. Determining the magnitude and duration of acute Δ9-tetrahydrocannabinol (Δ9-THC)-induced driving and cognitive impairment: A systematic and meta-analytic review. Neurosci Biobehav Rev. 2021;126:175-193. PMID 33497784 · doi:10.1016/j.neubiorev.2021.01.003 Derleme
  6. Tweet MS, Nemanich A, Wahl M. Pediatric Edible Cannabis Exposures and Acute Toxicity: 2017-2021. Pediatrics. 2023;151(2):e2022057761. PMID 36594224 · doi:10.1542/peds.2022-057761 İnsan · gözlemsel çalışma
  7. U.S. Food and Drug Administration. What You Should Know About Using Cannabis, Including CBD, When Pregnant or Breastfeeding. Consumer Update; içerik tarihi 16 Ekim 2019; 25 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Kurum görüşü
  8. Food Standards Agency. Cannabidiol (CBD). GOV.UK rehber sayfası (İngiltere, Kuzey İrlanda ve Galler); ilk yayın 13 Şubat 2020, sayfa üst verisinde güncelleme 7 Eylül 2026; 25 Ekim 2026'da erişildi: bölüm 2 (vulnerable groups), 3 (healthy adults). Kaynak Kurum görüşü
  9. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Bohn T ve ark. Update of the statement on safety of cannabidiol as a novel food. EFSA J. 2026;24(2):e9862. PMID 41668771 · doi:10.2903/j.efsa.2026.9862 Kurum görüşü
  10. Bonn-Miller MO, Loflin MJE, Thomas BF ve ark. Labeling Accuracy of Cannabidiol Extracts Sold Online. JAMA. 2017;318(17):1708-1709. PMID 29114823 · doi:10.1001/jama.2017.11909 Kimya laboratuvarı
  11. Taylor L, Gidal B, Blakey G, Tayo B, Morrison G. A Phase I, Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Single Ascending Dose, Multiple Dose, and Food Effect Trial of the Safety, Tolerability and Pharmacokinetics of Highly Purified Cannabidiol in Healthy Subjects. CNS Drugs. 2018;32(11):1053-1067. (Düzeltme: CNS Drugs. 2019;33(4):397; bir denklemle ilgili.) PMID 30374683 · doi:10.1007/s40263-018-0578-5 İnsan · klinik çalışma

    Düzeltme (CNS Drugs 2019;33(4):397): Tartışma bölümündeki etkin yarılanma formülü yanlış basılmıştı: doz aralığı (τ) yerine ln 2 yazılmıştı. Doğrusu: etkin yarılanma = τ × ln 2 / ln[R / (R − 1)]; R birikim oranıdır. Makaledeki sayılar doğru formülle hesaplanmış: makalenin kendi tablosundaki birikim oranları (1,80 ve 2,62; τ = 12 saat) bu formülle 10 ve 17 saati verir (hesap bizim). Bu dersteki değerler değişmez. Düzeltme kaydı

  12. Chesney E, Oliver D, Green A ve ark. Adverse effects of cannabidiol: a systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Neuropsychopharmacology. 2020;45(11):1799-1806. PMID 32268347 · doi:10.1038/s41386-020-0667-2 Derleme
  13. International Conference on Harmonisation. ICH Harmonised Tripartite Guideline E2A: Clinical Safety Data Management: Definitions and Standards for Expedited Reporting. Step 4, 27 Ekim 1994; bölüm II.A–B. 25 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Kurum görüşü
  14. Iffland K, Grotenhermen F. An Update on Safety and Side Effects of Cannabidiol: A Review of Clinical Data and Relevant Animal Studies. Cannabis Cannabinoid Res. 2017;2(1):139-154. PMID 28861514 · doi:10.1089/can.2016.0034 Derleme
  15. Huestis MA, Solimini R, Pichini S ve ark. Cannabidiol Adverse Effects and Toxicity. Curr Neuropharmacol. 2019;17(10):974-989. PMID 31161980 · doi:10.2174/1570159X17666190603171901 Derleme
  16. Eadie L, Lo LA, Boivin M, Deol JK, MacCallum CA. Clinical guidance for cannabidiol-associated hepatotoxicity: A narrative review. J Gastroenterol Hepatol. 2024;39(12):2522-2532. PMID 39228144 · doi:10.1111/jgh.16730 Derleme
  17. Lo LA, Christiansen A, Eadie L ve ark. Cannabidiol-associated hepatotoxicity: A systematic review and meta-analysis. J Intern Med. 2023;293(6):724-752. PMID 36912195 · doi:10.1111/joim.13627 Derleme
  18. Jogu P, Zubair M, Minter DA. Liver Function Tests. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 (katkı 8 Haz 2026). NBK482489 PMID 29494096 Derleme
  19. Moriles KE, Zubair M, Azer SA. Alanine Aminotransferase (ALT) Test. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 (katkı 27 Şub 2024). NBK559278 PMID 32644704 Derleme
  20. Francis P, Navarro VJ. Drug-Induced Liver Injury. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 (katkı 10 Eyl 2024). NBK557535 PMID 32491467 Derleme
  21. Watkins PB, Church RJ, Li J, Knappertz V. Cannabidiol and Abnormal Liver Chemistries in Healthy Adults: Results of a Phase I Clinical Trial. Clin Pharmacol Ther. 2021;109(5):1224-1231. PMID 33022751 · doi:10.1002/cpt.2071 İnsan · klinik çalışma
  22. Marino M, Jamal Z, Zito PM. Pharmacodynamics. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (katkı tarihi 29 Oca 2023). NBK507791 PMID 29939568 Derleme
  23. Patel T, Rahimi N, Cassagnol M. Biochemistry, Cytochrome P450. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 (güncelleme 10 Oca 2026). NBK557698 PMID 32491630 Derleme
  24. Hakkola J, Hukkanen J, Turpeinen M, Pelkonen O. Inhibition and induction of CYP enzymes in humans: an update. Arch Toxicol. 2020;94(11):3671-3722. PMID 33111191 · doi:10.1007/s00204-020-02936-7 Derleme
  25. Crader MF, Johns T, Arnold JK. Warfarin Drug Interactions. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (katkı tarihi 1 May 2023). NBK441964 PMID 28722993 Derleme
  26. So GC, Lu JBL, Cheng YH ve ark. Inhibition of Tacrolimus Metabolism by Cannabidiol and Its Metabolites In Vitro. Clin Transl Sci. 2025;18(2):e70152. PMID 39921332 · doi:10.1111/cts.70152 Hücre / laboratuvarİnsan dokusu
  27. Tornio A, Filppula AM, Niemi M, Backman JT. Clinical Studies on Drug-Drug Interactions Involving Metabolism and Transport: Methodology, Pitfalls, and Interpretation. Clin Pharmacol Ther. 2019;105(6):1345-1361. PMID 30916389 · doi:10.1002/cpt.1435 Derleme
  28. Morrison G, Crockett J, Blakey G, Sommerville K. A Phase 1, Open-Label, Pharmacokinetic Trial to Investigate Possible Drug-Drug Interactions Between Clobazam, Stiripentol, or Valproate and Cannabidiol in Healthy Subjects. Clin Pharmacol Drug Dev. 2019;8(8):1009-1031. PMID 30791225 · doi:10.1002/cpdd.665 İnsan · klinik çalışma
  29. Thai C, Tayo B, Critchley D. A Phase 1 Open-Label, Fixed-Sequence Pharmacokinetic Drug Interaction Trial to Investigate the Effect of Cannabidiol on the CYP1A2 Probe Caffeine in Healthy Subjects. Clin Pharmacol Drug Dev. 2021;10(11):1279-1289. PMID 33951339 · doi:10.1002/cpdd.950 İnsan · klinik çalışma
  30. Wray L, Berwaerts J, Critchley D ve ark. Pharmacokinetic Drug-Drug Interaction With Coadministration of Cannabidiol and Everolimus in a Phase 1 Healthy Volunteer Trial. Clin Pharmacol Drug Dev. 2023;12(9):911-919. PMID 37132402 · doi:10.1002/cpdd.1262 İnsan · klinik çalışma
  31. Bansal S, Zamarripa CA, Spindle TR ve ark. Evaluation of Cytochrome P450-Mediated Cannabinoid-Drug Interactions in Healthy Adult Participants. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(3):693-703. PMID 37313955 · doi:10.1002/cpt.2973 İnsan · klinik çalışma
  32. Bansal S, Paine MF, Unadkat JD. Comprehensive Predictions of Cytochrome P450 (P450)-Mediated In Vivo Cannabinoid-Drug Interactions Based on Reversible and Time-Dependent P450 Inhibition in Human Liver Microsomes. Drug Metab Dispos. 2022;50(4):351-360. PMID 35115300 · doi:10.1124/dmd.121.000734 İnsan dokusuBilgisayar modeli
  33. Yamaori S, Kushihara M, Yamamoto I, Watanabe K. Characterization of major phytocannabinoids, cannabidiol and cannabinol, as isoform-selective and potent inhibitors of human CYP1 enzymes. Biochem Pharmacol. 2010;79(11):1691-8. PMID 20117100 · doi:10.1016/j.bcp.2010.01.028 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  34. Zamarripa CA, Spindle TR, Surujunarain R ve ark. Assessment of Orally Administered Δ9-Tetrahydrocannabinol When Coadministered With Cannabidiol on Δ9-Tetrahydrocannabinol Pharmacokinetics and Pharmacodynamics in Healthy Adults: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2023;6(2):e2254752. PMID 36780161 · doi:10.1001/jamanetworkopen.2022.54752 İnsan · klinik çalışma
  35. Yamaori S, Okamoto Y, Yamamoto I, Watanabe K. Cannabidiol, a major phytocannabinoid, as a potent atypical inhibitor for CYP2D6. Drug Metab Dispos. 2011;39(11):2049-56. PMID 21821735 · doi:10.1124/dmd.111.041384 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  36. Yamaori S, Ebisawa J, Okushima Y, Yamamoto I, Watanabe K. Potent inhibition of human cytochrome P450 3A isoforms by cannabidiol: role of phenolic hydroxyl groups in the resorcinol moiety. Life Sci. 2011;88(15-16):730-6. PMID 21356216 · doi:10.1016/j.lfs.2011.02.017 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  37. Balhara A, Tsang YP, Unadkat JD. Cannabidiol and delta-9-tetrahydrocannabinol induce drug-metabolizing enzymes, but not transporters, in human hepatocytes: Implications for predicting complex cannabinoid-drug interactions. Drug Metab Dispos. 2025;53(2):100037. PMID 40009936 · doi:10.1016/j.dmd.2025.100037 Hücre / laboratuvarBilgisayar modeli
  38. Sativex Oromucosal Spray (delta-9-tetrahidrokannabinol ve kannabidiol), Birleşik Krallık ürün bilgisi (SmPC), ruhsat sahibi SVX Therapeutics Limited; ilk ruhsat 16 Haziran 2010, son yenileme 6 Ağustos 2018; metin revizyonu 2 Nisan 2026, electronic medicines compendium'da 14 Temmuz 2026'da güncellendi, 24–26 Ekim 2026'da erişildi: bölüm 2, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 5.1, 5.2, 5.3, 9, 10. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  39. Ben-Menachem E, Gunning B, Arenas Cabrera CM ve ark. A Phase II Randomized Trial to Explore the Potential for Pharmacokinetic Drug-Drug Interactions with Stiripentol or Valproate when Combined with Cannabidiol in Patients with Epilepsy. CNS Drugs. 2020;34(6):661-672. PMID 32350749 · doi:10.1007/s40263-020-00726-4 İnsan · klinik çalışma
  40. So GC, Lu JBL, Koyama S ve ark. A Phase I Trial of the Pharmacokinetic Interaction Between Cannabidiol and Tacrolimus. Clin Pharmacol Ther. 2025;117(3):716-723. PMID 39601108 · doi:10.1002/cpt.3504 İnsan · klinik çalışma
  41. Ebrahimi-Fakhari D, Agricola KD, Tudor C, Krueger D, Franz DN. Cannabidiol Elevates Mechanistic Target of Rapamycin Inhibitor Levels in Patients With Tuberous Sclerosis Complex. Pediatr Neurol. 2020;105:59-61. PMID 31924480 · doi:10.1016/j.pediatrneurol.2019.11.017 İnsan · klinik çalışma
  42. Grayson L, Vines B, Nichol K, Szaflarski JP; UAB CBD Program. An interaction between warfarin and cannabidiol, a case report. Epilepsy Behav Case Rep. 2018;9:10-11. PMID 29387536 · doi:10.1016/j.ebcr.2017.10.001 İnsan · olgu bildirimi
  43. Cortopassi J. Warfarin dose adjustment required after cannabidiol initiation and titration. Am J Health Syst Pharm. 2020;77(22):1846-1851. PMID 33016308 · doi:10.1093/ajhp/zxaa268 İnsan · olgu bildirimi
  44. Salcedo P, Volpe DA, Chaturbedi A ve ark. Clinical Study to Evaluate Drug Interactions of Cannabidiol with Citalopram and Morphine in Healthy Adults. Clin Pharmacol Ther. 2026;119(4):1095-1104. PMID 41622700 · doi:10.1002/cpt.70219 İnsan · klinik çalışma
  45. Anderson LL, Doohan PT, Oldfield L ve ark. Citalopram and Cannabidiol: In Vitro and In Vivo Evidence of Pharmacokinetic Interactions Relevant to the Treatment of Anxiety Disorders in Young People. J Clin Psychopharmacol. 2021;41(5):525-533. PMID 34121064 · doi:10.1097/JCP.0000000000001427 Hücre / laboratuvarİnsan · klinik çalışma
  46. VanLandingham KE, Crockett J, Taylor L, Morrison G. A Phase 2, Double-Blind, Placebo-Controlled Trial to Investigate Potential Drug-Drug Interactions Between Cannabidiol and Clobazam. J Clin Pharmacol. 2020;60(10):1304-1313. PMID 32652616 · doi:10.1002/jcph.1634 İnsan · klinik çalışma
  47. Geffrey AL, Pollack SF, Bruno PL, Thiele EA. Drug-drug interaction between clobazam and cannabidiol in children with refractory epilepsy. Epilepsia. 2015;56(8):1246-51. PMID 26114620 · doi:10.1111/epi.13060 İnsan · klinik çalışma
  48. Gaston TE, Bebin EM, Cutter GR, Liu Y, Szaflarski JP; UAB CBD Program. Interactions between cannabidiol and commonly used antiepileptic drugs. Epilepsia. 2017;58(9):1586-1592. PMID 28782097 · doi:10.1111/epi.13852 İnsan · klinik çalışma
  49. Gaston TE, Bebin EM, Cutter GR, Grayson L, Szaflarski JP. Final analysis of potential drug-drug interactions between highly purified cannabidiol and anti-seizure medications in an open-label expanded access program. Epilepsia Open. 2023;8(4):1405-1412. PMID 37593907 · doi:10.1002/epi4.12815 İnsan · klinik çalışma
  50. Coates S, Bardhi K, Lazarus P. Cannabinoid-Induced Inhibition of Morphine Glucuronidation and the Potential for In Vivo Drug-Drug Interactions. Pharmaceutics. 2024;16(3):418. PMID 38543313 · doi:10.3390/pharmaceutics16030418 Hücre / laboratuvarİnsan dokusuBilgisayar modeli
  51. Patsalos PN, Szaflarski JP, Gidal B, VanLandingham K, Critchley D, Morrison G. Clinical implications of trials investigating drug-drug interactions between cannabidiol and enzyme inducers or inhibitors or common antiseizure drugs. Epilepsia. 2020;61(9):1854-1868. PMID 32918835 · doi:10.1111/epi.16674 Derleme
  52. Leino AD, Emoto C, Fukuda T ve ark. Evidence of a clinically significant drug-drug interaction between cannabidiol and tacrolimus. Am J Transplant. 2019;19(10):2944-2948. PMID 31012522 · doi:10.1111/ajt.15398 İnsan · olgu bildirimi
  53. Cuñetti L, Manzo L, Peyraube R ve ark. Chronic Pain Treatment With Cannabidiol in Kidney Transplant Patients in Uruguay. Transplant Proc. 2018;50(2):461-464. PMID 29579828 · doi:10.1016/j.transproceed.2017.12.042 İnsan · klinik çalışma
  54. Yamaori S, Koeda K, Kushihara M, Hada Y, Yamamoto I, Watanabe K. Comparison in the in vitro inhibitory effects of major phytocannabinoids and polycyclic aromatic hydrocarbons contained in marijuana smoke on cytochrome P450 2C9 activity. Drug Metab Pharmacokinet. 2012;27(3):294-300. PMID 22166891 · doi:10.2133/dmpk.dmpk-11-rg-107 Hücre / laboratuvarİnsan dokusu
  55. Thomas TF, Metaxas ES, Nguyen T ve ark. Case report: Medical cannabis-warfarin drug-drug interaction. J Cannabis Res. 2022;4(1):6. PMID 35012687 · doi:10.1186/s42238-021-00112-x İnsan · olgu bildirimi
  56. MARINOL (dronabinol) capsules, ABD reçete bilgisi, DailyMed setid d0efeeec-640d-43c3-8f0a-d31324a11c68, SPL sürüm 5 (effectiveTime 14 Şubat 2023): bölüm 5.1, 5.2, 5.3, 5.5, 6.1, 7.1-7.4, 8.1, 8.5, 8.6, 9.2, 9.3, 11, 12.2, 12.3, 12.5, 17. 24–26 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  57. Monte AA, Shelton SK, Mills E ve ark. Acute Illness Associated With Cannabis Use, by Route of Exposure: An Observational Study. Ann Intern Med. 2019;170(8):531-537. PMID 30909297 · doi:10.7326/M18-2809 İnsan · gözlemsel çalışma
  58. SYNDROS (dronabinol) oral solution, ABD reçete bilgisi, DailyMed setid a7801c70-995d-46a2-91ee-141ef427c6b5, SPL sürüm 9 (effectiveTime 21 Nisan 2026): bölüm 4, 5.1-5.3, 5.7, 7.1-7.3, 8.1-8.6, 12.3, 12.5. 24–25 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  59. Cue L, Chu F, Cascella M. Cannabinoid Hyperemesis Syndrome. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (katkı 3 Tem 2023). NBK549915 PMID 31751105 Derleme
  60. Myran DT, Tanuseputro P, Auger N ve ark. Pediatric Hospitalizations for Unintentional Cannabis Poisonings and All-Cause Poisonings Associated With Edible Cannabis Product Legalization and Sales in Canada. JAMA Health Forum. 2023;4(1):e225041. PMID 36637814 · doi:10.1001/jamahealthforum.2022.5041 İnsan · gözlemsel çalışma
  61. Stott C, White L, Wright S, Wilbraham D, Guy G. A Phase I, open-label, randomized, crossover study in three parallel groups to evaluate the effect of Rifampicin, Ketoconazole, and Omeprazole on the pharmacokinetics of THC/CBD oromucosal spray in healthy volunteers. Springerplus. 2013;2(1):236. PMID 23750331 · doi:10.1186/2193-1801-2-236 İnsan · klinik çalışma
  62. Watanabe K, Yamaori S, Funahashi T, Kimura T, Yamamoto I. Cytochrome P450 enzymes involved in the metabolism of tetrahydrocannabinols and cannabinol by human hepatic microsomes. Life Sci. 2007;80(15):1415-9. PMID 17303175 · doi:10.1016/j.lfs.2006.12.032 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  63. Bland TM, Haining RL, Tracy TS, Callery PS. CYP2C-catalyzed delta9-tetrahydrocannabinol metabolism: kinetics, pharmacogenetics and interaction with phenytoin. Biochem Pharmacol. 2005;70(7):1096-103. PMID 16112652 · doi:10.1016/j.bcp.2005.07.007 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  64. Nasrin S, Watson CJW, Perez-Paramo YX, Lazarus P. Cannabinoid Metabolites as Inhibitors of Major Hepatic CYP450 Enzymes, with Implications for Cannabis-Drug Interactions. Drug Metab Dispos. 2021;49(12):1070-1080. PMID 34493602 · doi:10.1124/dmd.121.000442 Hücre / laboratuvar
  65. Herdegen T, Cascorbi I. Drug Interactions of Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol in Cannabinoid Drugs. Dtsch Arztebl Int. 2023;120(49):833-840. PMID 37874128 · doi:10.3238/arztebl.m2023.0223 Derleme
  66. Sachse-Seeboth C, Pfeil J, Sehrt D ve ark. Interindividual variation in the pharmacokinetics of Delta9-tetrahydrocannabinol as related to genetic polymorphisms in CYP2C9. Clin Pharmacol Ther. 2009;85(3):273-6. PMID 19005461 · doi:10.1038/clpt.2008.213 İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışma
  67. Crockett J, Critchley D, Tayo B, Berwaerts J, Morrison G. A phase 1, randomized, pharmacokinetic trial of the effect of different meal compositions, whole milk, and alcohol on cannabidiol exposure and safety in healthy subjects. Epilepsia. 2020;61(2):267-277. PMID 32012251 · doi:10.1111/epi.16419 İnsan · klinik çalışma
  68. McCartney D, Suraev AS, Doohan PT ve ark. Effects of cannabidiol on simulated driving and cognitive performance: A dose-ranging randomised controlled trial. J Psychopharmacol. 2022;36(12):1338-1349. PMID 35637624 · doi:10.1177/02698811221095356 İnsan · klinik çalışma
  69. Arkell TR, Vinckenbosch F, Kevin RC ve ark. Effect of Cannabidiol and Δ9-Tetrahydrocannabinol on Driving Performance: A Randomized Clinical Trial. JAMA. 2020;324(21):2177-2186. PMID 33258890 · doi:10.1001/jama.2020.21218 İnsan · klinik çalışma
  70. Lo LA, Christiansen AL, Strickland JC ve ark. Does acute cannabidiol (CBD) use impair performance? A meta-analysis and comparison with placebo and delta-9-tetrahydrocannabinol (THC). Neuropsychopharmacology. 2024;49(9):1425-1436. PMID 38528133 · doi:10.1038/s41386-024-01847-w Derleme
  71. Arkell TR, McCartney D, McGregor IS. Medical cannabis and driving. Aust J Gen Pract. 2021;50(6):357-362. PMID 34059836 · doi:10.31128/AJGP-02-21-5840 Derleme
  72. Hartman RL, Brown TL, Milavetz G ve ark. Cannabis effects on driving lateral control with and without alcohol. Drug Alcohol Depend. 2015;154:25-37. PMID 26144593 · doi:10.1016/j.drugalcdep.2015.06.015 İnsan · klinik çalışma
  73. Wolinsky D, Zamarripa CA, Spindle TR ve ark. The acute and chronic pharmacokinetics and pharmacodynamics of oral cannabidiol with and without low doses of delta-9-tetrahydrocannabinol. J Anal Toxicol. 2026;50(1):bkaf075. PMID 40704705 · doi:10.1093/jat/bkaf075 İnsan · klinik çalışma
  74. Rudisill TM, Innes KK, Wen S, Haggerty T, Smith GS. The effects of cannabidiol on subjective states, cognition, and psychomotor function in healthy adults: A randomized clinical trial. Fundam Clin Pharmacol. 2023;37(3):663-672. PMID 36625844 · doi:10.1111/fcp.12868 İnsan · klinik çalışma
  75. Consroe P, Carlini EA, Zwicker AP, Lacerda LA. Interaction of cannabidiol and alcohol in humans. Psychopharmacology (Berl). 1979;66(1):45-50. PMID 120541 · doi:10.1007/BF00431988 İnsan · klinik çalışma
  76. Belgrave BE, Bird KD, Chesher GB ve ark. The effect of cannabidiol, alone and in combination with ethanol, on human performance. Psychopharmacology (Berl). 1979;64(2):243-6. PMID 115049 · doi:10.1007/BF00496070 İnsan · klinik çalışma
  77. Hartman RL, Brown TL, Milavetz G ve ark. Controlled Cannabis Vaporizer Administration: Blood and Plasma Cannabinoids with and without Alcohol. Clin Chem. 2015;61(6):850-69. PMID 26019183 · doi:10.1373/clinchem.2015.238287 İnsan · klinik çalışma
  78. Perez-Vilar S, Karami S, Long K, Leishear K. Cannabidiol exposures in the United States, National Poison Data System, July 2014-June 2021. Clin Toxicol (Phila). 2023;61(2):123-130. PMID 36537670 · doi:10.1080/15563650.2022.2156881 İnsan · gözlemsel çalışma
  79. Velayudhan L, McGoohan K, Bhattacharyya S. Safety and tolerability of natural and synthetic cannabinoids in adults aged over 50 years: A systematic review and meta-analysis. PLoS Med. 2021;18(3):e1003524. PMID 33780450 · doi:10.1371/journal.pmed.1003524 Derleme
  80. Velayudhan L, Pisani S, Dugonjic M, McGoohan K, Bhattacharyya S. Adverse events caused by cannabinoids in middle aged and older adults for all indications: a meta-analysis of incidence rate difference. Age Ageing. 2024;53(11):afae261. PMID 39602500 · doi:10.1093/ageing/afae261 Derleme
  81. Committee Opinion No. 722: Marijuana Use During Pregnancy and Lactation. Obstet Gynecol. 2017;130(4):e205-e209. (PubMed kaydında yazar alanı boş.) PMID 28937574 · doi:10.1097/AOG.0000000000002354 Kurum görüşü
  82. American College of Obstetricians & Gynecologists' Committee on Clinical Consensus–Obstetrics. ACOG Clinical Consensus No. 10: Cannabis Use During Pregnancy and Lactation. Obstet Gynecol. 2025;146(4):600-611. PMID 40966737 · doi:10.1097/AOG.0000000000006053 Kurum görüşü
  83. Myran DT, Cantor N, Finkelstein Y ve ark. Unintentional Pediatric Cannabis Exposures After Legalization of Recreational Cannabis in Canada. JAMA Netw Open. 2022;5(1):e2142521. PMID 34994796 · doi:10.1001/jamanetworkopen.2021.42521 İnsan · gözlemsel çalışma
  84. Velayudhan L, McGoohan KL, Bhattacharyya S. Evaluation of THC-Related Neuropsychiatric Symptoms Among Adults Aged 50 Years and Older: A Systematic Review and Metaregression Analysis. JAMA Netw Open. 2021;4(2):e2035913. PMID 33528550 · doi:10.1001/jamanetworkopen.2020.35913 Derleme
  85. Cohen N, Mathew M, Brent J ve ark. Severe outcomes following pediatric cannabis intoxication: a prospective cohort study of an international toxicology surveillance registry. Clin Toxicol (Phila). 2023;61(8):591-598. PMID 37603042 · doi:10.1080/15563650.2023.2238121 İnsan · gözlemsel çalışma
  86. Weigel B, Wahl M. Pediatric Hemp-Derived Cannabinoid and Δ9-Tetrahydrocannabinol Exposures: A National Poison Data Study. J Pediatr. 2026;295:115113. PMID 42025788 · doi:10.1016/j.jpeds.2026.115113 İnsan · gözlemsel çalışma
  87. Binova Z, Maly M, Drabova L ve ark. Poorly labeled CBD and related cannabinoid oils marketed in Europe: a hidden risk for consumers? Insights from a long-term study. Anal Bioanal Chem. 2026 (çevrimiçi önce, Ağustos 2026). PMID 42611266 · doi:10.1007/s00216-026-06734-5 Kimya laboratuvarı
  88. Spindle TR, Cone EJ, Kuntz D ve ark. Urinary Pharmacokinetic Profile of Cannabinoids Following Administration of Vaporized and Oral Cannabidiol and Vaporized CBD-Dominant Cannabis. J Anal Toxicol. 2020;44(2):109-125. PMID 31682266 · doi:10.1093/jat/bkz080 İnsan · klinik çalışma
  89. Dahlgren MK, Sagar KA, Lambros AM, Smith RT, Gruber SA. Urinary Tetrahydrocannabinol After 4 Weeks of a Full-Spectrum, High-Cannabidiol Treatment in an Open-label Clinical Trial. JAMA Psychiatry. 2021;78(3):335-337. PMID 33146684 · doi:10.1001/jamapsychiatry.2020.3567 İnsan · klinik çalışma
  90. U.S. Food and Drug Administration. 5 Things to Know about Delta-8 Tetrahydrocannabinol – Delta-8 THC. Consumer Update; içerik tarihi 4 Mayıs 2022; 25 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Kurum görüşü
  91. Dowd AN, Zamarripa CA, Sholler DJ ve ark. Cannabinoid Content and Label Accuracy of Various Hemp-Derived Haircare, Cosmetic, and Edible Products Available at Retail Stores and Online in the United States. Cannabis Cannabinoid Res. 2025;10(6):719-725. PMID 39029473 · doi:10.1089/can.2024.0039 Kimya laboratuvarı
  92. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu. Farmakovijilans sayfası: Genel Bilgiler; 1. Sağlık Mesleği Mensupları İçin Bilgiler (1.1–1.3); 3. Farmakovijilans Sözlüğü; 8. Formlar; İletişim. 25 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Kurum görüşü
  93. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Türkiye Farmakovijilans Merkezi. Hastalar İçin Yan Etki Bildirim Rehberi (PDF, 2 sayfa; dosya üst verisi 21 Temmuz 2026). 25 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Kurum görüşü
  94. Gidal BE, Vandrey R, Wallin C ve ark. Product labeling accuracy and contamination analysis of commercially available cannabidiol product samples. Front Pharmacol. 2024;15:1335441. PMID 38562466 · doi:10.3389/fphar.2024.1335441 Kimya laboratuvarı
  95. Miller OS, Elder EJ, Jones KJ, Gidal BE. Analysis of cannabidiol (CBD) and THC in nonprescription consumer products: Implications for patients and practitioners. Epilepsy Behav. 2022;127:108514. PMID 34998268 · doi:10.1016/j.yebeh.2021.108514 Kimya laboratuvarı
  96. Spindle TR, Sholler DJ, Cone EJ ve ark. Cannabinoid Content and Label Accuracy of Hemp-Derived Topical Products Available Online and at National Retail Stores. JAMA Netw Open. 2022;5(7):e2223019. PMID 35857320 · doi:10.1001/jamanetworkopen.2022.23019 Kimya laboratuvarı
  97. Sholler DJ, Spindle TR, Cone EJ ve ark. Urinary Pharmacokinetic Profile of Cannabidiol (CBD), Δ9-Tetrahydrocannabinol (THC) and Their Metabolites following Oral and Vaporized CBD and Vaporized CBD-Dominant Cannabis Administration. J Anal Toxicol. 2022;46(5):494-503. PMID 34089060 · doi:10.1093/jat/bkab059 İnsan · klinik çalışma
  98. EFSA Panel on Nutrition, Novel Foods and Food Allergens (NDA), Turck D, Bohn T ve ark. Safety of synthetic cannabidiol as a novel food pursuant to regulation (EU) 2015/2283. EFSA J. 2026;24(9):e10154. PMID 42761670 · doi:10.2903/j.efsa.2026.10154 Kurum görüşü
  99. Shikdar S, Vashisht R, Zubair M, Bhattacharya PT. International Normalized Ratio: Assessment, Monitoring, and Clinical Implications. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 (katkı tarihi 14 Şub 2025). NBK507707 PMID 29939529 Derleme

Değişiklik günlüğü

  • 1.0 · 25 Ekim 2026: Yayımlandı: Herkes, Öğrenci ve Araştırmacı düzeyleri ve kendini sınama soruları. Klinisyen düzeyi ve vakalar bağımsız uzman incelemesine kadar kapalı.
  • 0.2 · 25 Ekim 2026: Bağımsız denetimden (yapay zekâ denetimi, uzman incelemesi değil) sonra düzeltildi: yüksek ve orta önemdeki bulguların hepsi işlendi.
  • 0.1 · 25 Ekim 2026: İlk taslak.