ABD'de gaziler ve CBD: VA kuralları, testler ve araştırmalar

ABD'de bir gaziyseniz CBD'yi TSSB, ağrı ya da uyku için merak etmiş olabilirsiniz. Kuzey Dakota'da VA'ya bağlı bir ağrı kliniğinde ankete katılan 218 gaziden 21'i (%9,6) CBD kullandığını söyledi; bunların yaklaşık yarısı CBD'yi ağrı için kullanıyordu (Voightman 2025). Bu yazıda VA'nın kurallarını, askerler için geçerli yasağı ve araştırmaların neler bulduğunu anlatıyoruz. Ürün ya da doz önermiyoruz.

Bir bakışta

VA politikası ne diyor?

VA Sağlık İdaresi (VHA) Yönergesi 1315 (28 Temmuz 2023), VA sağlık çalışanlarının esrarı soran ya da kullandığını söyleyen gazilerle bu konuyu konuşmasını ve bunu kayda geçirmesini istiyor; bir gazi yalnızca esrar kullandığı ya da eyaletin onayladığı bir programa katıldığı için VA hizmetlerinin reddedilmemesi gerektiğini söylüyor. Aynı yönerge, VA sağlık çalışanlarının gazilere eyalet esrar programlarını önermesini, onları bu programlara yönlendirmesini, bu programların formlarını doldurmasını ya da gazileri bu programlara kaydetmesini yasaklıyor (VHA Directive 1315, 2023).

VA'nın bilgi notu şunları ekliyor (VA 2023):

• Gazilerin VA hakları esrar kullanımı nedeniyle reddedilmez.
• Gazilerin esrar kullanımını VA'daki sağlık çalışanlarıyla konuşmaları teşvik edilir; bu bilgi gizli tıbbi kayda işlenir.
• VA hekimleri yalnızca FDA onaylı ilaçları reçete edebilir; THC, CBD ya da başka kannabinoidler içeren ürünlerin çoğu FDA onaylı değildir.
• VA eczaneleri tıbbi esrar reçetesi karşılayamaz ve VA tıbbi esrarın parasını ödemez.
• Federal yasanın geçerli olduğu VA alanlarında esrar yasaktır.
• VA çalışanları uyuşturucu testine tabidir.

CBD bu kuralların neresinde? Yönerge esrarı kapsıyor; esrar tanımı ise, kuru ağırlıkta en fazla %0,3 delta-9 THC içeren kenevir olarak tarif edilen hempi dışarıda bırakıyor (VHA Directive 1315, 2023). 2018 tanımındaki %0,3 delta-9 THC sınırı, Kongre değişikliği yeniden ertelemezse 11 Aralık 2026'ya kadar geçerli (CRS 2026). Kasım 2026 itibarıyla VA'nın sağlık yönergeleri listesi, Yönerge 1315'in 2023 sürümünü hâlâ yürürlükteki sürüm olarak gösteriyordu; listede hemp kaynaklı CBD ürünleriyle ilgili ayrı bir VA politikası bulamadık (VHA directives list).

Tek CBD reçetesi. FDA'ya göre Epidiolex, CBD içeren tek FDA onaylı ilaçtır; Lennox-Gastaut sendromu, Dravet sendromu ve tüberoz skleroz kompleksine bağlı nöbetlerin tedavisinde kullanılır (FDA 2024). Reçetesiz satılan CBD ürünleri onaylı ilaç değildir; bu yüzden VA hekimleri bunları reçete edemez. Daha fazlası: CBD FDA onaylı mı?

Esrarın yasal sınıfındaki değişiklik. 28 Nisan 2026'da ABD Adalet Bakanlığının (DOJ) yayımladığı nihai bir kural, esrar içeren FDA onaylı ilaçları ve eyalet lisanslı tıbbi esrarı federal denetim listelerinden III. Çizelge'ye (Schedule III) taşıdı (DOJ 2026). Kongre Araştırma Servisine (CRS) göre 28 Ekim 2026 itibarıyla diğer tüm esrar I. Çizelge'de (Schedule I) kalıyordu; DOJ ise daha kapsamlı bir değişikliği değerlendiriyordu (CRS 2026). VA'nın yönergesi (2023) ve bilgi notu (son güncelleme Ağustos 2023) bu değişiklikten önce yazıldı; Kasım 2026 itibarıyla güncellenmiş bir VA politikası bulamadık.

Kaynak türü: VA yönergesi (yürürlükte), VA bilgi notu, DOJ nihai kuralı (kesinleşmiş).

Askerler ve federal çalışanlar

Aktif görevdeki ve yedek askerler. DoD'nin 26 Şubat 2020 tarihli bir yazısı, askerî kuvvetlere aktif görevdeki ve yedek askerlerin CBD de dahil olmak üzere hempten yapılan ya da elde edilen ürünleri kullanmasını 1 Mart 2020'ye kadar yasaklamalarını emretti; yasak "ürünün THC yoğunluğu ne olursa olsun" ve ürün nasıl kullanılırsa kullanılsın geçerli (DoD 2020). Dronabinol ve Epidiolex gibi geçerli bir reçeteyle kullanılan FDA onaylı kannabinoid ilaçları ile halat ya da giysi gibi dayanıklı ürünler yasağın dışında (DoD 2020). DoD'nin bir eğitim programı olan Operation Supplement Safety'ye (OPSS) göre, örneğin Kara Kuvvetleri kuralları losyon, sabun ve şampuanları da sayıyor (OPSS 2022a).

Kaynak türü: DoD yazısı (resmî emir); OPSS özeti (2022'de güncellendi).

Federal iş yeri uyuşturucu testleri. Federal kurumların idrar testleri THC'nin bir yıkım ürününü (Δ9-THC karboksilik asit) arar; tarama ve doğrulama eşikleri 50 ve 15 ng/mL'dir. Ağız sıvısı testleri ise CBD'yi değil, THC'nin kendisini arar. ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı (HHS) Mart 2026'da bu test panellerini değiştirmedi (HHS 2026). Altı yetişkinle yapılan bir çalışmada, tek seferlik 100 mg saf CBD dozları doğrulanmış pozitif bir idrar testine yol açmadı; 3,7 mg THC içeren, CBD'si baskın kenevirin buharlaştırılarak solunması ise dört doğrulanmış pozitif örnekle sonuçlandı (Spindle 2020).

Kanıt gücü: tek bir küçük laboratuvar çalışması; risk üründeki THC'den geliyor. Ayrıntılar: CBD ve uyuşturucu testleri.

TSSB: araştırmalar ne gösteriyor?

VA ve DoD'nin TSSB için hazırladığı klinik uygulama kılavuzu (2023), TSSB tedavisinde kenevir ya da kenevir türevlerinin kullanılmamasını güçlü biçimde öneriyor. Kılavuz, iyi tasarlanmış deneylerin eksikliğini ve ciddi yan etkileri gerekçe gösterdi ve kanıta duyulan güveni çok düşük olarak değerlendirdi (VA/DoD 2023).

• VA'nın finanse ettiği deney, San Diego: 96 gazi, uzun süreli maruz bırakma (prolonged exposure) terapisine ek olarak CBD ya da plasebo almaya başladı (kayıt sisteminde 136 kişinin kaydedildiği yazıyor). Tedavi bittikten üç ay sonra (28. hafta), TSSB puanları (0–80 ölçeği) CBD grubunda 36,9'dan 21,2'ye, plasebo grubunda 35,1'den 21,9'a düşmüştü. Çalışmayı erken bırakanlar CBD grubunda (50 kişiden 23'ü) plasebo grubundakinden (46 kişiden 15'i) fazlaydı. Bunlar hakemli bir yayın değil, deney kayıt sistemine yüklenmiş özet sonuçlar: istatistiksel bir karşılaştırma yok ve Kasım 2026 itibarıyla bir dergi makalesi de yok (ClinicalTrials.gov NCT03518801).
• Travmayı hatırlamadan önce tek doz: Brezilya'da TSSB'si olan 33 yetişkinde, çalışmada tek doz olarak verilen 300 mg CBD, travmayı hatırlama sırasında kaygıyı ya da rahatsızlığı plasebodan daha fazla azaltmadı; ancak bilişsel bozulmanın bir ölçümünü hafifletti (Bolsoni 2022a). Keşif amaçlı bir yeniden analiz, kaygının yalnızca travma cinsel nitelikte olmadığında azaldığını buldu; yazarlardan üçü CBD ile ilgili patentlere sahip (Bolsoni 2022b).
• Gazilerde içilerek kullanılan esrar: 80 gazide, yüksek CBD'li bir tür (%11 CBD, %0,5 THC) de dahil olmak üzere üç hafta boyunca içilerek kullanılan esrar, plasebodan daha iyi sonuç vermedi; bütün gruplarda iyileşme görüldü (Bonn-Miller 2021).
• Epidiolex ile pilot çalışma: İki hafta boyunca her gün maruz bırakma terapisi alan 21 kişide, bir ay sonraki puanlar hekim değerlendirmesinde plasebo grubunda, kişilerin kendi değerlendirmesinde ise CBD grubunda daha düşüktü. Yalnızca kayıt sistemindeki özet sonuçlar var: istatistiksel karşılaştırma yok ve Kasım 2026 itibarıyla dergi makalesi yok (ClinicalTrials.gov NCT05132699).

Kanıt gücü: düşük. Deneyler küçük ya da kısa ve hiçbiri plaseboya göre belirgin bir fayda göstermedi. Daha fazlası TSSB rehberimizde.

Kronik ağrı, uyku ve alkol kullanımı

Kronik ağrı. Ağrı için ilaç kalitesinde CBD kullanılan ve katılımcıların kura ile gruplara ayrıldığı 16 deneyin 15'inde, CBD ile plasebo arasında belirgin bir fark çıkmadı (Moore 2024). VA/DoD bel ağrısı kılavuzu (2022), kenevir ya da kannabinoidleri önermek ya da önermemek için yeterli kanıt bulamadı (VA/DoD 2022). Kronik ağrısı olan 468 gaziyle yapılması planlanan, plasebo kontrollü bir CBD deneyi, kaydı en son doğrulandığında (Mayıs 2026) katılımcı topluyor olarak görünüyordu; tahmini bitiş tarihi Aralık 2028 (ClinicalTrials.gov NCT06213233).

Kanıt gücü: orta; ağrı için fayda olmadığına işaret ediyor. Ayrıca kronik ağrı sayfamıza bakabilirsiniz.

Uyku. Uykusuzluk yaşayan 30 yetişkinle yapılan bir deneyde, iki hafta boyunca her gece verilen 150 mg CBD uykusuzluğun şiddetini plaseboya göre iyileştirmedi; ancak birkaç ikincil ölçüm CBD lehineydi (Narayan 2024). Sistematik bir derleme 34 çalışma buldu, ama bunlardan yalnızca ikisi uykusuzluk yaşayan kişilere odaklanıyordu (Ranum 2023).

Kanıt gücü: düşük; küçük ve kısa çalışmalar. Ayrıca uykusuzluk sayfamıza bakabilirsiniz.

Alkol ve diğer maddeler. Alkol kullanım bozukluğu olan yetişkinlerle yapılan ve aralarında TSSB belirtileri de olan 30 kişinin bulunduğu iki küçük deneyde, günde 600–1.200 mg CBD; alkol tüketimini, alkol isteğini ya da TSSB belirtilerini plasebodan daha fazla azaltmadı. CBD alanların %22,6'sında dozu sınırlayan yan etkiler görüldü (Bogenschutz 2026). Eroin kullanmayı bırakmış kişilerle yapılan keşif amaçlı bir deneyde, üç gün boyunca verilen 400 ya da 800 mg CBD, uyaranların tetiklediği madde isteğini azalttı (Hurd 2019). VA/DoD madde kullanım bozuklukları kılavuzu (2021), esrar kullanım bozukluğunda hiçbir ilaç için yeterli kanıt bulamadı ve CBD üzerine daha fazla araştırma yapılması çağrısında bulundu (VA/DoD 2021).

Kanıt gücü: düşük; hiçbir deney CBD'nin alkol tüketimini azalttığını göstermedi. Ayrıca CBD ve alkol ve madde kullanım bozukluğu sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Güvenlik: ilaçlar, karaciğer ve etiketler

Etkileşimler. CBD, karaciğerdeki CYP2C19 enzimini orta düzeyde baskılar; bu enzimin parçaladığı ilaçların kandaki düzeyini yükseltebilir ve pıhtılaşmayı önleyen klopidogrelin etkisini azaltabilir (Epidiolex label 2026). Reçeteyle kullanılan dozlarda Epidiolex uyku hâli yapabilir; alkol ve uyku hâli yapan başka ilaçlar bu etkiyi artırabilir (Epidiolex label 2026). Kullandığınız ilaçları ilaç etkileşimi aracımızda kontrol edebilirsiniz.

Karaciğer. Epidiolex'in prospektüsü tedaviden önce ve 1., 3. ve 6. aylarda karaciğer testleri yapılmasını istiyor ve valproat ile birlikte kullanımda riskin daha yüksek olduğunu belirtiyor (Epidiolex label 2026). FDA'nın 201 sağlıklı yetişkinle yaptığı bir deneyde, dört hafta CBD alanların %5,6'sında karaciğer enzimleri normalin üç katının üzerine çıktı; plasebo alanlarda bu hiç kimsede görülmedi (Florian 2025).

Kanıt gücü: karaciğer enzimi yükselmeleri için orta.

Ruh hâli. Bütün nöbet ilaçları gibi Epidiolex de, 11 antiepileptik ilacın deneylerinin birleştirilmesine dayanan bir sınıf uyarısı taşıyor: bu ilaçlar intihar düşüncesi ya da davranışı riskini artırıyor; hastalar yeni başlayan ya da kötüleşen depresyon açısından izlenmeli (Epidiolex label 2026). Bu uyarının reçetesiz satılan CBD ürünleri için de geçerli olup olmadığı bilinmiyor. İntihar düşünceleriniz varsa hemen VA'nın kriz hizmetlerine ya da acil servise başvurun.

Etiketler. İncelenen 56 CBD jelibon ürününün %39'unda delta-9 THC vardı ve dokuzunda tek bir jelibonda 0,4 mg'dan fazla THC bulunuyordu (Johnson 2025). Cilde sürülen 105 CBD ürününün %35'inde THC bulundu; bunlardan dördünün etiketinde THC içermediği yazıyordu (Spindle 2022). Ayrıca etiket okuma sayfamıza bakabilirsiniz.

Kanıt gücü: ürün test çalışmaları; etiketlerin yanlış olabileceğini gösteriyorlar, zararın ne sıklıkta ortaya çıktığını değil.

Federal yasa ve 2026 değişiklikleri

Kamu Yasası 119-37 (Public Law 119-37) ve Kamu Yasası 119-103 (Public Law 119-103) uyarınca, 12 Kasım 2026'dan itibaren kenevir bitkisinin doğal olarak üretemediği kannabinoidleri içeren ürünler artık hemp sayılmıyor (Pub. L. 119-37; Pub. L. 119-103). CBD bitkide doğal olarak bulunur (OPSS 2022b). 11 Aralık 2026'dan itibaren, Kongre yeniden ertelemezse, yeni tanımın geri kalanı uygulanır: bitkinin dışında sentezlenen ya da üretilen kannabinoidler tanımın dışında kalır, THC, THCA dahil toplam THC olarak hesaplanır ve son kullanıcıya sunulan hemp kaynaklı kannabinoid ürünlerinde toplam THC ambalaj başına 0,4 mg ile sınırlanır (Pub. L. 119-37; Pub. L. 119-103; CRS 2026). İkisi de yasalaşmış metinlerdir. Ayrıntılar: ABD'de CBD mevzuatı ve hangi değişikliğin ne zaman geçerli olduğu. Türkiye'deki durum için Türkiye'de CBD mevzuatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Ne zaman doktora ya da eczacıya danışmalı?

CBD kullanmaya başlamadan önce VA'daki doktorunuza ya da eczacınıza söyleyin ve ürünü yanınızda götürün. Bu özellikle kan sulandırıcı, antidepresan, uyku ya da kaygı ilacı, opioid ya da nöbet ilacı kullanıyorsanız; karaciğer hastalığınız varsa ya da çok alkol içiyorsanız; TSSB ya da madde kullanımı için tedavi görüyorsanız önemlidir. Karaciğer testlerinin sizin için anlamlı olup olmadığını sorabilirsiniz. Uyuşturucu testine giriyorsanız THC riskini de hesaba katın.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar