İçeriğe geç
Sitede ara

CBD Akademi · Modül 1

Vücutta CBD ve THC'nin yolculuğu

CBD ve THC vücuda nasıl girer, karaciğerde nasıl değişir, ne kadar kalır? Dört alım yolu, yarılanma ve ilaç etkileşimi; kaynaklı, ücretsiz bir ders.

Sürüm 1.1Son güncelleme: 25 Ekim 2026135 kaynakHerkes ~20 dkÖğrenci ~45 dkAraştırmacı ~1 sa 30 dkBağımsız uzman incelemesi bekleniyor

Nasıl okumak istersiniz?

Kendi başına okunur; terim gerekirse açıklanır. 9 bölüm, 21 soru.

Bu derste öğrenecekleriniz

  1. "Farmakokinetik" sözcüğünü kendi cümlenizle açıklarsınız: maddenin vücuda girmesi, dağılması, değişmesi ve çıkması. Bölüm 1
  2. CBD ve THC'nin vücuda girebildiği başlıca yolları sayar, her yolda maddenin ilk nereye vardığını gösterirsiniz. Bölüm 2
  3. Ağızdan alınan bir maddenin neden önce karaciğerden geçtiğini ve bunun "etki geç başlar, daha az madde kana ulaşır" anlamına geldiğini açıklarsınız. Bölüm 3, 4
  4. Yağlı yemeğin CBD'nin kana geçişini artırdığını ve bunun neden önemli olduğunu söylersiniz. Bölüm 3
  5. "Kandaki düzey" ile "etki" arasındaki farkı ve bir maddenin vücutta günlerce kalabilmesinin nedenini (yağ dokusu) açıklarsınız. Bölüm 5, 6
  6. CBD'nin karaciğerde başka ilaçlarla aynı enzimleri kullandığını ve bu yüzden ilaç kullananların hekimine söylemesinin neden önemli olduğunu açıklarsınız. Bölüm 4
  7. CBD ile THC'nin aynı formülde ama farklı yapıda iki molekül olduğunu ve vücuttaki yolculuklarının nerede ayrıldığını söylersiniz. Bölüm 8
  8. Bu bilgilerin çoğunun nereden geldiğini (ruhsatlı ilaç, küçük çalışma, hayvan) ve piyasadaki ürünlere neden doğrudan taşınamayacağını söylersiniz. Bölüm 9
  9. Aynı ürünün kişiden kişiye farklı düzey vermesinin nedenlerini (karaciğer, başka ilaçlar, yaş, gebelik ve emzirme) sayarsınız. Bölüm 7
Öğrenci düzeyinde ayrıca
  1. Emilim, dağılım, metabolizma ve atılım basamaklarını CBD ve THC için ayrı ayrı anlatır, her basamakta görevli organı adlandırırsınız. Bölüm 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7
  2. Biyoyararlanım, ilk geçiş etkisi, yarılanma ömrü, dağılım hacmi ve klirensi tanımlar; Cmax, Tmax ve AUC'yi bir konsantrasyon–zaman eğrisinde gösterirsiniz. Bölüm 1, 3, 5, 6
  3. CBD'nin çok büyük görünür dağılım hacmini yağda çözünürlüğüyle ilişkilendirirsiniz. Bölüm 5
  4. CBD ve THC'nin başlıca metabolitlerini ve onları oluşturan enzim ailelerini (CYP, UGT) adlandırırsınız. Bölüm 4, 8
  5. Ağızdan alım ile solunum yolunun kandaki eğrisini başlangıç hızı, tepeye varış ve dolaşıma ulaşan pay bakımından karşılaştırırsınız. Bölüm 2, 3
  6. Plazma proteinlerine bağlanmanın dağılım ve etkileşim açısından anlamını açıklarsınız. Bölüm 5
  7. Bir bulgunun hangi alım yolundan ve hangi kanıt türünden geldiğini ayırt eder, bilgi boşluğunun yorumu nasıl sınırladığını açıklarsınız. Bölüm 9
Araştırmacı düzeyinde ayrıca
  1. Başlıca Faz 1 farmakokinetik çalışmalarının tasarımını (tek ya da çoklu doz, aç ya da tok, örneklem) ve bulgularını kaynağından özetler, birbiriyle karşılaştırırsınız. Bölüm 3, 4, 6
  2. CBD maruziyetinin dozla orantılıdan az artmasının olası açıklamalarını literatürde tartışıldığı kadarıyla özetlersiniz. Bölüm 3
  3. Laboratuvar ve hayvan bulguları ile insanda ölçülen değerler (kan düzeyi, beyin/kan oranı, etkileşim) arasındaki açığın CBD çalışmalarını yorumlamadaki önemini değerlendirirsiniz. Bölüm 4, 5
  4. Bilgi boşluklarını sayarsınız: hangi alım yollarında ve hangi gruplarda insan verisi az. Bölüm 2, 7, 9
  5. Veri tabanlarında CBD ile THC'yi ve metabolitlerini doğru tanımlayıcıyla (InChIKey, IUPAC adı) ayırırsınız. Bölüm 8
Bu derste neler var?9 bölüm
Yolculuk görünümüAlım yolunu ve maddeyi seçin, zamanı kaydırın: madde vücutta hangi adımdan geçiyor, şematik olarak görün.

Yolculuk görünümü

Bir alım yolu ve madde seçin, zamanı kaydırın. Şematik: doz ve ölçü birimi yok.

3 sa 30 dk

Kanda göreli düzey (ana madde)Ruhsatlı CBD ilacının parametrelerinden; piyasadaki ürünler farklı davranabilir. Eğri kendi tepesine göre çizildi; kuyruğun yüksekliği temsilîdir (tepenin %6'sı), eğimi kaynaktaki yarılanmadan.
  1. Yutma. Yutulan madde yemek borusundan mideye, oradan ince bağırsağa geçer. StatPearls: Drug AbsorptionDerleme
  2. Bağırsakta emilim. Suda çok az çözünen CBD ve THC ince bağırsaktan emilir; THC'nin emilimi bir çalışmada yavaş ve düzensiz bulundu. Yağlı yemek CBD'nin kandaki tepesini ve toplam miktarını artırır; THC'de toplam miktar artar, tepe gecikir. StatPearls: Drug AbsorptionDerlemeOhlsson 1980İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
  3. Kapı toplardamarı. Bağırsaktan kana geçen madde kapı toplardamarıyla önce karaciğere gelir. StatPearls: Portal Venous SystemDerleme
  4. Karaciğerden ilk geçiş. Emilen CBD'nin tahminen dörtte üçü karaciğerde dolaşıma varmadan uzaklaştırılır; bağırsaktan emilim de eksik olduğu için aç karnına alınan miktarın yalnız yüzde 6 kadarının kana ulaştığı tahmin ediliyor. Perucca 2020Derleme
  5. Kalp ve büyük dolaşım. Karaciğerden çıkan kan alt ana toplardamarla kalbe döner, oradan bütün bedene dağılır. Kandaki tepe CBD'de tek alımda yaklaşık 4–5 saatte (düzenli kullanımda 2,5–5 saatte), THC'de yarım saat ile 4 saat arasında. StatPearls: Portal Venous SystemDerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
  6. Beyin. Kandaki madde beyne ulaşır. Yaşayan insanda beyindeki miktarı doğrudan ölçen bir çalışma bulunamadı; ölüm sonrası dokuda THC ve yıkım ürünleri ölçüldü. Hayvanlarda CBD kan-beyin bariyerini kolayca geçti; maymunda beyindeki THC kandakinin yaklaşık iki katı bulundu. Gronewold 2011İnsan dokusuDeiana 2012HayvanWithey 2020Hayvan
  7. Yağ dokusu. Yağda çözünen madde dokulara ve yağ dokusuna yayılır, oradan yavaşça kana döner. THC'de uzun kuyruğun başlıca nedeni budur; CBD için bunu ürün bilgisi yazar, insanda ölçülmedi. Sativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiJohansson 1989bİnsan dokusu
  8. Karaciğerde değişim. Kandaki CBD karaciğerde 7-OH-CBD'ye ve 7-COOH-CBD'ye dönüşür; kanda en bol yıkım ürünü 7-COOH-CBD'dir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
  9. Dışkıyla atılım. CBD vücuttan büyük ölçüde dışkıyla çıkar; safra yolunun payı kaynaklarda yazmıyor. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
  10. Böbrek ve idrar. Böbreğin CBD atılımındaki payı küçüktür. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiTayo 2020İnsan · klinik çalışma

Yolculuk görünümü şematiktir: eğri kaynaktaki tepe zamanından ve yarılanmalardan çizilir, adımların zaman aralıkları yaklaşıktır; organların parlaması ve akan noktalar temsilîdir. Doz ve ölçü birimi yoktur; 3 günden sonra da uzun kuyruk sürer (bölüm 6). Bu görünümün bağlantısı

1 Bir maddenin vücuttaki dört adımı

Farmakokinetik, vücudun bir maddeye ne yaptığını inceleyen bilimdir: madde nasıl girer, nereye yayılır, nasıl değişir ve nasıl çıkar. Bu dört adım İngilizce baş harfleriyle ADME diye anılır: emilim, dağılım, metabolizma ve atılım. Maddenin vücuda ne yaptığı ise ayrı bir konudur (farmakodinamik). StatPearls: PharmacokineticsDerleme

Emilim, maddenin alındığı yerden (bağırsak, akciğer, ağız içi ya da deri) kana geçmesidir. Dağılım, kana geçen maddenin yağ, kas ve beyin gibi dokulara yayılmasıdır. Metabolizma, vücudun ve çoğunlukla karaciğerin maddeyi başka moleküllere çevirmesidir; amaç çoğu zaman atılmayı kolaylaştırmaktır. Atılım, maddenin ya da yıkım ürünlerinin idrarla ya da safra yoluyla dışkıyla vücuttan çıkmasıdır. StatPearls: Drug AbsorptionDerlemeStatPearls: Drug DistributionDerlemeStatPearls: Drug MetabolismDerlemeStatPearls: Drug EliminationDerleme

Bir maddenin kandaki düzeyi zamanla bir eğri çizer: önce yükselir, bir tepe yapar, sonra düşer. Tepenin yüksekliğine Cmax, tepeye varış süresine Tmax denir. Düzeyin yarıya inmesi için geçen süre yarılanma ömrüdür; düzenli aralıklarla alınan bir madde yaklaşık 4–5 yarılanma sonra kararlı duruma ulaşır, yani alınanla atılan dengelenir. Straehla 2020DerlemeStatPearls: Elimination Half-LifeDerlemeStatPearls: Steady State ConcentrationDerleme

Dört adım kâğıt üstünde ayrıdır ama vücutta iç içe yürür: madde bir yandan emilirken bir yandan dağılır ve değişmeye başlar. Bu derste CBD ve THC için her adımı sırayla izleyeceğiz. StatPearls: PharmacokineticsDerleme

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf

Biyoyararlanım (F), alınan dozun değişmeden büyük dolaşıma ulaşan payıdır. Aynı doz için F = AUC(alım yolu) / AUC(damar içi); 0 ile 1 arasında ya da yüzde olarak verilir. AUC (eğri altındaki alan) konsantrasyonun zamana göre integrali, yani toplam maruziyettir. StatPearls: Drug BioavailabilityDerlemeStatPearls: Elimination Half-LifeDerleme

Dağılım hacmi (Vd) vücuttaki madde miktarının plazma konsantrasyonuna oranıdır; görünür, hesaplanmış bir hacimdir. Klirens (CL) birim zamanda maddeden arındırılan plazma hacmidir. İkisi yarılanmayı belirler: t½ = 0,693 × Vd / CL. Klirens değişmezken dağılım hacmi büyürse yarılanma uzar. StatPearls: Volume of DistributionDerlemeStatPearls: Drug ClearanceDerlemeStatPearls: Elimination Half-LifeDerleme

Çok bölmeli modellerde kandaki düşüş iki evrelidir: önce madde dokulara yayılırken hızlı bir dağılım fazı, sonra dokudaki madde kana yavaşça dönerken uzun bir terminal faz gelir. Büyük dağılım hacimli maddelerde terminal düşüş yavaştır; kısa izlenen bir çalışma bu kuyruğu yakalayamayabilir. StatPearls: Volume of DistributionDerlemeHuestis 2007Derleme

Metabolizmanın iki aşaması vardır. Faz I'de molekül yükseltgenir, indirgenir ya da hidrolize olur; bu tepkimelerin çoğunu CYP (sitokrom P450) enzimleri yürütür. Faz II'de moleküle glukuronik asit gibi suda çözünen bir grup eklenir (konjugasyon); glukuronidasyonu UGT enzimleri yapar. Ürün çoğunlukla daha polar ve atılmaya hazırdır; bazı metabolitler ise hâlâ etkindir. StatPearls: Drug MetabolismDerlemeStatPearls: Drug EliminationDerlemeStatPearls: Cytochrome P450Derleme

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik2 paragraf

Tek bir konsantrasyon–zaman profili Cmax, Tmax, t½ ve AUC ile özetlenebilir; bu dört değer belirli bir doza ve alım yoluna özgüdür. Ağızdan alımdan sonra hesaplanan dağılım hacmi ve klirens aslında V/F ve CL/F'dir: biyoyararlanım bilinmeden gerçek değerlerden ayrılamaz. Urso 2002DerlemeStraehla 2020DerlemeTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıStatPearls: Drug BioavailabilityDerleme

Terminal yarılanmanın tahmini örnekleme süresine bağlıdır: büyük dağılım hacimli maddelerde dokudan kana geri dönüş eliminasyon fazını yavaşlatır, kısa örnekleme bu fazı eksik tanımlar. Bu derste aynı madde için farklı yarılanma değerleri göreceksiniz; bunun önemli nedenlerinden biri budur, doz düzeni (tek ya da çoklu doz) ve alım yolu da değeri değiştirir (bölüm 6). StatPearls: Volume of DistributionDerlemeHuestis 1998İnsan · klinik çalışmaHuestis 2007Derleme

Kendini sına

1.1 Herkes Farmakokinetiğin incelediği dört adım hangisinde doğru verilmiş?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Emilim, dağılım, metabolizma, atılım. Bunlar ADME diye anılan dört adımdır.
  • Yanlış: Etki, yan etki, tolerans, bağımlılık. Bunlar maddenin vücuda etkisiyle ilgilidir; farmakodinamiğin alanıdır.
  • Yanlış: Çiğneme, yutma, sindirim, dışkılama. Farmakokinetik yalnız ağızdan alımı değil, solunum ve deri dahil bütün yolları kapsar.
  • Yanlış: Emilim, etki, birikim, bağımlılık. Etki ve bağımlılık farmakokinetiğin adımları değildir.

Dayanak: StatPearls: PharmacokineticsDerleme

1.2 Herkes Doğru mu, yanlış mı? "Yarılanma ömrü 8 saat olan bir madde 16 saat sonra vücutta hiç kalmaz."
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Doğru. 16 saat iki yarılanmadır: maddenin dörtte biri hâlâ vücuttadır.
  • Doğru: Yanlış. 8 saatte yarısı, 16 saatte dörtte üçü atılır; neredeyse tamamının çıkması 4–5 yarılanma sürer.

Dayanak: StatPearls: Elimination Half-LifeDerleme

1.3 Öğrenci Ağızdan alınan bir maddenin biyoyararlanımı nasıl hesaplanır?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Aynı dozda AUC(ağızdan) / AUC(damar içi). Biyoyararlanım toplam maruziyetlerin oranıdır.
  • Yanlış: Cmax(ağızdan) / Cmax(damar içi). Cmax yalnız tepe düzeydir; toplam maruziyeti göstermez.
  • Yanlış: Tmax(damar içi) / Tmax(ağızdan). Tmax bir zaman ölçüsüdür, miktar değil.
  • Yanlış: Vd / CL. Bu oran yarılanmayla ilişkilidir (t½ = 0,693 × Vd / CL), biyoyararlanımla değil.

Dayanak: StatPearls: Drug BioavailabilityDerlemeStatPearls: Elimination Half-LifeDerleme

1.4 Öğrenci Klirensi değişmeyen bir maddenin dağılım hacmi iki katına çıkarsa (örneğin yağ dokusuna daha çok dağılırsa) yarılanma ömrü ne olur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Yarıya iner. Yarılanma dağılım hacmiyle doğru orantılıdır.
  • Yanlış: Değişmez. Yarılanma hem dağılım hacmine hem klirense bağlıdır.
  • Doğru: İki katına çıkar. t½ = 0,693 × Vd / CL; klirens sabitken büyük dağılım hacmi düşüşü yavaşlatır.
  • Yanlış: Kısalır, çünkü madde kandan çıkmıştır. Dokudaki madde kana geri döner ve düşüşü yavaşlatır.

Dayanak: StatPearls: Elimination Half-LifeDerlemeStatPearls: Volume of DistributionDerleme

2 Giriş yolları

CBD ve THC vücuda başlıca dört yoldan girebilir: yutarak (ağızdan), soluyarak, ağız içinden (dil altı ya da yanak) ve deriden. Hangi yoldan alındığı, maddenin ne kadar hızlı ve ne kadar kana geçeceğini belirleyen başlıca etkenlerden biridir. Millar 2018DerlemeMoazen-Zadeh 2024DerlemeGrotenhermen 2003DerlemeHuestis 2007Derleme

Yutulan madde mideden ince bağırsağa geçer ve çoğunlukla oradan emilir. Bağırsaktan kana karışan kısım bedenin geri kalanına ulaşmadan önce kapı toplardamarıyla karaciğere gelir. StatPearls: Drug AbsorptionDerlemeStatPearls: Portal Venous SystemDerleme

Solunan madde akciğerin geniş ve ince yüzeyinden kana geçer. Akciğerden çıkan kan önce kalbin sol tarafına, oradan bütün bedene gider; karaciğer ilk durak değildir. Bu yüzden düzey dakikalar içinde yükselir: THC sigarayla alındığında kandaki düzey 9. dakikada tepe yaptı. StatPearls: Routes of AdministrationDerlemeStatPearls: Lung VeinsDerlemeHuestis 1992aİnsan · klinik çalışma

Dilin altı ince ve damardan zengindir, yanağın içi biraz daha kalındır; buradan emilen kısım karaciğere uğramadan kana geçer. Ama ağza verilen sıvının bir kısmı yutulur ve yutulan kısım ağızdan alınmış gibi önce karaciğere gider. Bir çalışmada ağız içi spreyle alınan THC kanda ağızdan alınan kapsüle çok benzer bir eğri çizdi; dil altına damlatılan CBD yağı ile yutulan kapsül arasında da küçük bir çalışmada fark bulunmadı. StatPearls: Routes of AdministrationDerlemeHua 2019DerlemeKarschner 2011İnsan · klinik çalışmaJohnson 2024İnsan · klinik çalışma

Derinin en dış katmanı, üst üste dizilmiş ölü hücrelerden yapılmış bir duvar gibidir ve çoğu maddenin geçişini sınırlar. Geçebilen kısım kana karışır ve karaciğere ilk durak olarak uğramaz. İnsanda yapılan az sayıdaki çalışmadan birinde, piyasadaki beş deri ürününden üçünde kanda CBD ölçüldü; düzey yaklaşık 7–10 günlük tekrarlı kullanımdan sonra en yüksek noktasına vardı. THC'nin deriden geçişini ölçmeyi amaçlayan bir insan çalışması bulunamadı; düşük THC'li CBD deri ürünleriyle yapılan aynı çalışmada kanda THC saptanmadı. Farklı bir THC biçimiyle (Δ8-THC) yapılmış bant denemeleri yalnız laboratuvarda insan derisinde ve hayvanda (kobay) var. StatPearls: EpidermisDerlemeStatPearls: Transdermal MedicationsDerlemeZamarripa 2024İnsan · klinik çalışmaValiveti 2004Hayvanİnsan dokusu

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı4 paragraf · 1 tablo

İlk varılan yer: ağızdan alımda ince bağırsak, mezenterik toplardamarlar, kapı toplardamarı ve karaciğer; solunumda alveol kılcalları, akciğer toplardamarları, sol kulakçık ve büyük dolaşım; ağız içinde mukoza toplardamarları ve üst ana toplardamar (yutulan kısım için ağızdan yol); deride stratum corneum, dermis damarları ve büyük dolaşım. StatPearls: Portal Venous SystemDerlemeStatPearls: Lung VeinsDerlemeStatPearls: LungsDerlemeStatPearls: Routes of AdministrationDerlemeHua 2019DerlemeStatPearls: Transdermal MedicationsDerleme

Dil altı ve yanak mukozasından, akciğerden ya da deriden emilen kısım karaciğerdeki ilk geçişi atlar. Akciğerin kendisi de bazı ilaçları değiştirebilir; bu yüzden doğru ifade "ilk geçiş yok" değil, "karaciğerdeki ilk geçişi atlar"dır. CBD ve THC'nin akciğerde ne kadar değiştiği bu dersin kaynaklarında ölçülmüş değil. StatPearls: First-Pass EffectDerlemeStatPearls: LungsDerlemeStatPearls: Routes of AdministrationDerlemeStatPearls: Transdermal MedicationsDerleme

Sistemik biyoyararlanım: THC ağızdan ruhsatlı kapsülde %10–20, çerez içinde %6 ± 3; sigarada %18 ± 6; düzenli içenlerde %23 ± 16, ara sıra içenlerde %10 ± 7 bulundu. CBD içilerek %31 ± 13 (beş kişi, kişiler arasında dört kat fark). Ağızdan CBD için damar içi karşılaştırmalı mutlak ölçüm yok; aç karnına yaklaşık %6 olduğu tahmin ediliyor. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiOhlsson 1980İnsan · klinik çalışmaLindgren 1981İnsan · klinik çalışmaOhlsson 1986İnsan · klinik çalışmaMillar 2018DerlemePerucca 2020Derleme

Sigara ile buharlaştırma arasında kandaki THC farmakokinetiği bakımından az fark bulundu. Aynı miktarda CBD buharlaştırıldığında kandaki tepe, ağızdan alımdan çok daha yüksekti. Newmeyer 2016İnsan · klinik çalışmaBergeria 2022İnsan · klinik çalışma

Dört yol: ilk varılan yer ve kandaki tepeye varış
Yolİlk varılan yerCBD tepeTHC tepeKaynak
Ağızdanİnce bağırsak → kapı toplardamarı → karaciğer2,5–5 sa (kararlı durum)0,5–4 saStatPearls: Portal Venous SystemDerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
SolunumAkciğer → kalbin sol tarafı → büyük dolaşımİçilerek dakikalar içinde (en yüksek düzey 3. dakikada ölçüldü)Sigarada 9. dakikaStatPearls: Lung VeinsDerlemeMillar 2018DerlemeHuestis 1992aİnsan · klinik çalışma
Ağız içiAğız mukozası (yutulan kısım ağızdan yol gibi)Sprey (yanak, dil altı, yutak): 1,64–4,2 saSprey: 45–120 dkHua 2019DerlemeMillar 2018DerlemeSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi
DeriDeri katmanları → dermis damarlarıTek uygulamadan sonraki değer bulunamadı; tekrarlı kullanımda 7–10. günİnsanda ölçen çalışma yokStatPearls: Transdermal MedicationsDerlemeZamarripa 2024İnsan · klinik çalışma

Değerler farklı çalışma ve formüllerden; aynı tabloda karşılaştırmak yalnız yön verir.

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

Meyer 2018: basınçlı ölçülü doz inhaleri (THC 648 µg + CBD 696 µg), yüksek doz oturumunda 8 kişi, damar içi karşılaştırmalı; tepe 5. dakikada, biyoyararlanım THC %55 ± 37, CBD %59 ± 47. Formülde lidokain vardı; standart deviasyonlar çok geniş, genelleme sınırlı. Meyer 2018İnsan · klinik çalışma

Bergeria 2022 (18 kişi; 100 mg CBD buharlaştırma, 100 mg CBD + 3,7 mg THC içeren CBD ağırlıklı kenevir, ağızdan 100 mg CBD): kanda ortalama CBD Cmax buharlaştırılmış CBD'de 104,6 ng/mL, CBD ağırlıklı kenevirde 171,1 ng/mL, ağızdan alımda 13,7 ng/mL. Bergeria 2022İnsan · klinik çalışma

Ohlsson 1986: beş erkekte döteryumla işaretli CBD, damardan 20 mg ve içilerek yaklaşık 19 mg; içilerek biyoyararlanım %31 ± 13, dağılım hacmi 2520 ± 470 L. Ölçümlerin hepsi tek bir küçük çalışmadan geliyor. Ohlsson 1986İnsan · klinik çalışma

Deri yolu: Zamarripa 2024 (46 sağlıklı yetişkin; krem, losyon, bant, merhem, jel ve plasebo; ürün başına 6–8, plaseboda 9 kişi; 9 gün günde iki kez) küçük bir ticari ürün çalışmasıdır: plasebo grubu var, ürünlerin bileşimi birbirinden farklı. Sistematik bir derleme sekiz uygun çalışmanın yanlılık riskini yüksek buldu; plazma düzeyleri daha çok hayvanlarda ölçülmüş. Zamarripa 2024İnsan · klinik çalışmaScholfield 2023Derleme

Devamı: Türkiye'de CBD mevzuatı

Kendini sına

2.1 Herkes Solunan bir madde kana geçtikten sonra hangi organa ilk durak olarak uğramaz?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Kalbe. Akciğerden çıkan kan önce kalbin sol tarafına gelir.
  • Doğru: Karaciğere. Akciğerden kana geçen madde kalbe, oradan bütün bedene gider; ağızdan alımdaki gibi önce karaciğere uğramaz.
  • Yanlış: Akciğere. Madde zaten akciğerden kana geçer.
  • Yanlış: Hiçbirine; doğrudan beyne gider. Kan önce kalpten geçer, oradan bütün bedene dağılır.

Dayanak: StatPearls: Routes of AdministrationDerlemeStatPearls: Lung VeinsDerleme

2.2 Herkes Dil altına damlatılan CBD yağı ile yutulan kapsülü karşılaştıran küçük bir çalışma ne buldu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Dil altı damla kanda çok daha hızlı tepe yaptı. İki yolda tepe zamanı benzerdi (yaklaşık 4 saat).
  • Doğru: Kandaki eğriler birbirine benziyordu. Yazarlar damlanın ağız zarından emilmeden yutulduğunu düşündü.
  • Yanlış: Kapsüldeki CBD kana hiç geçmedi. Kapsülde de CBD kanda ölçüldü.
  • Yanlış: Dil altı damla karaciğere hiç uğramadı. Yutulan kısım ağızdan alınmış gibi önce karaciğere gider.

Dayanak: Johnson 2024İnsan · klinik çalışma

2.3 Öğrenci Hangisi solunum yolunun ağızdan alıma göre farkıdır?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Kandaki tepeye dakikalar içinde varılır. THC sigarada 9. dakikada tepe yaptı; ağızdan alımda tepeye varış saatler alır.
  • Yanlış: Yağlı yemek düzeyi belirgin artırır. Yemek etkisi ağızdan alımda ölçüldü; solunum yolu için veri bulunamadı.
  • Yanlış: Karaciğerden ilk geçiş daha büyüktür. Solunum yolu karaciğerdeki ilk geçişi atlar.
  • Yanlış: Kana ulaşan pay kişiden kişiye hiç değişmez. İçim biçimine göre çok değişir (%2–56 aralığı bildirildi).

Dayanak: Huestis 1992aİnsan · klinik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiHuestis 2007Derleme

2.4 Araştırmacı İnsanda CBD'nin deriden emilimi için bugün elde olan en iyi veri hangisine yakındır?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Büyük, randomize, plasebo kontrollü bir farmakokinetik çalışma. Böyle bir farmakokinetik çalışma bu dersin kaynaklarında yok; sistematik derlemedeki çalışmaların yanlılık riski yüksek bulundu.
  • Doğru: Ticari ürünlerle yapılmış, ürün başına 6–8 kişilik küçük bir çalışma (plasebo grubu var). Zamarripa 2024: ürünlerin bileşimi farklı, gruplar küçük; sistematik derleme de çalışmaların yanlılık riskini yüksek buldu.
  • Yanlış: Damar içi referanslı mutlak biyoyararlanım ölçümü. Deri yolu için böyle bir ölçüm yok.
  • Yanlış: Hiç insan verisi yok. Az da olsa insan verisi var (beş üründen üçünde kanda CBD ölçüldü).

Dayanak: Zamarripa 2024İnsan · klinik çalışmaScholfield 2023Derleme

3 Emilim ve karaciğerden ilk geçiş

CBD de THC de yağda çözünür, suda neredeyse hiç çözünmez. Ağızdan alınan THC'nin bağırsaktan emilimi bir çalışmada yavaş ve düzensiz bulundu; CBD'de de kandaki düzey kişiden kişiye çok değişir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiOhlsson 1980İnsan · klinik çalışmaCrockett 2020İnsan · klinik çalışma

Bağırsaktan emilen kısım kapı toplardamarıyla önce karaciğere gelir. Karaciğer bunun büyük bölümünü bedenin geri kalanına ulaşmadan başka moleküllere çevirir; buna ilk geçiş etkisi denir. Sonuç olarak ruhsatlı ağızdan THC ilacında dozun yalnız yüzde 10–20'si değişmeden dolaşıma ulaşır; yiyecek içinde verilen THC'de bir çalışmada bu pay yaklaşık yüzde 6'ydı. CBD için bu payın aç karnına yüzde 6 civarında olduğu tahmin ediliyor; bu bir ölçüm değil, hesaptır. StatPearls: First-Pass EffectDerlemeAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiOhlsson 1980İnsan · klinik çalışmaPerucca 2020Derleme

Kandaki en yüksek düzeye ağızdan alımda birkaç saatte varılır: ruhsatlı CBD ilacında düzenli kullanımda 2,5–5 saatte, ruhsatlı ağızdan THC ilacında yarım saat ile 4 saat arasında. THC'nin etkisi de bu yüzden solunuma göre geç başlar. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiGrotenhermen 2003Derleme

Yemek bu tabloyu çok değiştirir. Ruhsatlı CBD ilacı yağlı ve kalorili bir yemekle alındığında kandaki en yüksek düzey yaklaşık 5 kat, toplam maruziyet 4 kat arttı. Çalışmanın yazarlarına göre yağlı yemek safra salgısını artırır ve safra, yağda çözünen CBD'nin bağırsakta çözünüp emilmesine yardım eder. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

Bu yüzden ruhsatlı CBD ilacının resmî bilgisi, ilacın yemekle ilişkisinin her gün aynı tutulmasını ister: alım koşulu değişirse kandaki düzey de değişir. Bu bir alım önerisi değil; aynı maddenin koşula göre farklı düzey verebildiğinin açıklamasıdır. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı6 paragraf · 1 tablo

Biyoyararlanımı emilimin eksik kalması ve ilk geçiş birlikte düşürür. Ruhsatlı ağızdan THC kapsülünün dozunun %90–95'i emilir; ama yağda çözünürlük ve karaciğerde ilk geçiş nedeniyle yalnız %10–20'si büyük dolaşıma ulaşır. StatPearls: Drug BioavailabilityDerlemeAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

CBD için insanda damar içi karşılaştırmalı mutlak biyoyararlanım ölçümü yok. Aç karnına yaklaşık %6 değeri dolaylı bir hesaptır; aynı hesaba göre emilen CBD'nin tahminen %70–75'i dolaşıma varmadan karaciğerde uzaklaştırılır, ayrıca bağırsaktan emilim de eksiktir. Model temelli bir meta-analiz de benzer bir aralık buldu (kapsülde %5,6). Millar 2018DerlemePerucca 2020DerlemeLim 2020DerlemeBilgisayar modeli

Yemek etkisi, CBD (ruhsatlı çözelti): yağlı ve kalorili yemek Cmax 5 kat, AUC 4 kat; az yağlı yemek 4 ve 3 kat; inek sütü yaklaşık 3 ve 2,5 kat; alkol Cmax'ı %93, AUC'yi %63 artırdı. Tepeye varış süresi ve yarılanma değişmedi. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıCrockett 2020İnsan · klinik çalışma

Yemek etkisi, THC (ruhsatlı ağızdan kapsül): toplam maruziyet 2,9 kat arttı, tepe ortalama 4 saat gecikti, tepe düzey anlamlı değişmedi. Yön CBD'dekinden farklıdır: yemek THC'de tepeyi yükseltmekten çok geciktirir. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Yemeğin etkisini açıklayan iki öneri var. Yağlı yemek safra tuzu salgısını artırır ve safra tuzları yağda çözünen ilacı çözer (Taylor 2018 yazarlarının açıklaması). Uzun zincirli yağlarla oluşan şilomikronlar üzerinden bağırsak lenf yoluna geçiş de öneriliyor; bu ikinci öneri sıçan ve laboratuvar verisine dayanır, insanda doğrudan gösterilmedi. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıZgair 2016HayvanKimya laboratuvarıFranco 2020Derleme

Yemek etkisinin büyüklüğü formüle göre çok değişir: bitki özütüyle yapılan küçük bir çalışmada tok karnına Cmax 17,4 kat, AUC 9,7 kat arttı ve eğride iki tepe görüldü. Ağızdan THC'de de iki tepe sık görülür; bu, enterohepatik dolaşıma bağlanır. Saals 2025İnsan · klinik çalışmaHuestis 2007Derleme

Yemek etkisi: aç karnına göre kat artış
Ürün ve koşulTepe düzey (Cmax)Toplam maruziyet (AUC)Kaynak
Ruhsatlı CBD çözeltisi, yağlı ve kalorili yemek≈5≈4Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Ruhsatlı CBD çözeltisi, az yağlı yemek≈4≈3Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Ruhsatlı CBD çözeltisi, inek sütü≈3≈2,5Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Ruhsatlı CBD çözeltisi, alkol+%93+%63Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
CBD bitki özütü, tok karnına17,49,7Saals 2025İnsan · klinik çalışma
Ruhsatlı ağızdan THC kapsülü, yağlı yemekAnlamlı değişmedi (tepe ≈4 sa gecikti)2,9Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Ağız içi THC + CBD spreyi: THC1,62,8Sativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi
Ağız içi THC + CBD spreyi: CBD3,35,1Sativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi
Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik5 paragraf

Taylor 2018 (Faz 1, sağlıklı gönüllü; tek artan doz 1500–6000 mg, çoklu doz günde iki kez 750 ve 1500 mg, yemek etkisi 1500 mg tek doz): tmax yaklaşık 4–5 sa; maruziyet dozla orantılıdan az arttı (Cmax eğimi 0,73, AUCt eğimi 0,64); yağlı kahvaltı Cmax'ı 4,85, AUCt'yi 4,2 kat artırdı, tmax ve terminal yarılanmayı değiştirmedi. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

Dozla orantılıdan az artış en sık çözünürlükle sınırlı ya da doyurulabilir emilimle açıklanıyor: görünür klirens ve dağılım hacmi dozla artarken yarılanmanın değişmemesi, değişenin atılım değil biyoyararlanım olduğunu düşündürüyor (Taylor 2018 tam metni). EMA ürün bilgisi emilimin doyurulabilir olabileceğini yazar; model temelli bir meta-analizde biyoyararlanım dozla düştü; bir sistematik derleme çözücü susam yağını dozla değişen farkların önemli bir katkıcısı sayar. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiLim 2020DerlemeBilgisayar modeliSilmore 2021Derleme

Resmî metinler hasta aralığında farklı ifade kullanır: FDA prospektüsü 5–25 mg/kg/gün aralığında "dozla orantılıdan az", EMA ürün bilgisi tedavi aralığında (10–25 mg/kg/gün) "dozla orantılıya yakın" der; bir meta-analiz ise CBD farmakokinetiğini genel olarak doğrusal bulur. Çoklu dozda iki kat doz artışı Cmax'ta 1,6, AUCτ'da 1,9 kat artış verdi. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiJang 2024DerlemeTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

Crockett 2020 (750 mg tek doz; yağlı yemek 15, az yağlı 14, süt 15, alkol 14, aç 29 kişi; 96 saat örnekleme): yağlı yemekle AUC0-∞ 3,8, Cmax 5,2 kat arttı; hiçbir koşul tmax ya da t½'yi klinik olarak anlamlı değiştirmedi. Lim 2020 (15 çalışmadan doğrusal olmayan karma etkili model): ağızdan çözeltide 750 mg ve üstünde orantılıdan az; biyoyararlanım 3000 mg'da %6,5 ve dozla düşüyor. Bu bir model tahminidir. Crockett 2020İnsan · klinik çalışmaLim 2020DerlemeBilgisayar modeli

Çıkar notu: Taylor 2018'in yazarlarının çoğu ve Crockett 2020'nin bütün yazarları ruhsatlı ilacın geliştiricisi şirketin araştırma biriminde çalışıyor (PubMed kaydındaki kurum); sayılar prospektüse de girmiştir. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıCrockett 2020İnsan · klinik çalışma

Kendini sına

3.1 Herkes Ruhsatlı CBD ilacının resmî bilgisine göre ilaç yağlı bir yemekle alındığında kandaki en yüksek düzey ne olur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Değişmez. Yemek düzeyi belirgin değiştirir.
  • Yanlış: Yaklaşık yarıya iner. Yağlı yemekle düzey azalmaz, artar.
  • Doğru: Belirgin artar (yaklaşık 5 kat). Yağlı ve kalorili yemekle Cmax yaklaşık 5, toplam maruziyet 4 kat arttı. Bu bir alım önerisi değil, aynı ilacın koşula göre farklı düzey verebildiğini gösterir.
  • Yanlış: Sıfıra iner. CBD her koşulda emildi.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

3.2 Herkes Ağızdan alınan CBD'nin kana ulaşan payı neden küçüktür?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Mide asidi CBD'yi tamamen yok eder. Kaynaklarda CBD'nin midede yok olduğuna dair bulgu yok; payın küçüklüğü eksik emilim ve karaciğerde ilk geçişle açıklanıyor.
  • Doğru: Bağırsaktan emilim eksiktir ve karaciğer emilen kısmın büyük bölümünü dolaşıma varmadan değiştirir. Emilen CBD'nin tahminen %70–75'i ilk geçişte uzaklaştırılır (tahmin).
  • Yanlış: CBD böbrekten hemen atılır. CBD'nin böbrekle atılımı küçük bir yoldur.
  • Yanlış: CBD kana hiç geçmez. Ağızdan alınan CBD kanda ölçülür; yalnız payı küçüktür.

Dayanak: Perucca 2020DerlemeHuestis 2007DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

3.3 Herkes Ağızdan alınan THC için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Kandaki en yüksek düzeye dakikalar içinde varılır. Ağızdan alımda tepe yarım saat ile 4 saat arasındadır.
  • Doğru: Ruhsatlı ağızdan THC ilacında dozun yalnız yüzde 10–20'si değişmeden dolaşıma ulaşır. Dozun çoğu emilir ama karaciğerde ilk geçişte değişir; yiyecek içinde verilen THC'de bu pay bir çalışmada daha da düşüktü.
  • Yanlış: Karaciğere hiç uğramaz. Bağırsaktan emilen kısım önce kapı toplardamarıyla karaciğere gelir.
  • Yanlış: Yemek etkisi yoktur. Yemek toplam maruziyeti 2,9 kat artırdı ve tepeyi geciktirdi.

Dayanak: Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiOhlsson 1980İnsan · klinik çalışma

3.4 Öğrenci THC kapsülünün dozunun %90–95'i emiliyor ama yalnız %10–20'si büyük dolaşıma ulaşıyor. Bu farkın adı nedir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Dağılım hacmi. Dağılım hacmi dolaşıma ulaşan maddenin dokulara yayılmasıyla ilgilidir.
  • Doğru: İlk geçiş etkisi. Emilen maddenin dolaşıma varmadan karaciğerde (ve bağırsak duvarında) değişmesidir.
  • Yanlış: Kararlı durum. Kararlı durum tekrarlı alımda alınanla atılanın dengelenmesidir.
  • Yanlış: Plazma proteinine bağlanma. Bağlanma, dolaşımdaki maddenin serbest payını belirler.

Dayanak: Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: First-Pass EffectDerleme

3.5 Araştırmacı Taylor 2018'de tek dozda CBD maruziyeti dozla orantılıdan az arttı; görünür klirens ve dağılım hacmi dozla arttı, terminal yarılanma değişmedi. Bu en çok neyi düşündürür?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Atılımın dozla hızlandığını. Atılım hızlansaydı yarılanma kısalırdı.
  • Doğru: Biyoyararlanımın dozla düştüğünü. CL/F ve V/F birlikte arttığı hâlde t½ değişmediyse değişen F'dir; yazarlar çözünürlükle sınırlı emilimi olası açıklama sayar.
  • Yanlış: Bir ölçüm hatasını. Bulgu başka çalışmalarda ve modelde de görüldü.
  • Yanlış: Karaciğer enzimlerinin uyarıldığını. Uyarım klirensi artırır ve yarılanmayı kısaltırdı.

Dayanak: Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıLim 2020DerlemeBilgisayar modeli

4 Karaciğerde değişim

Karaciğer, yağda çözünen maddeleri suda çözünür hâle getirip atılmaya hazırlayan başlıca organdır. Bunu enzimlerle yapar; aynı işin bir kısmı bağırsak duvarında da olur. StatPearls: Drug MetabolismDerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

CBD'nin başlıca yollarından biri 7-OH-CBD adlı bir moleküle dönüşmektir; laboratuvarda başka hidroksilli ürünler de oluşur. 7-OH-CBD "etkin" sayılır, ama bu nitelemenin dayanağı fare nöbet deneyleridir; insandaki karşılığı bilinmiyor. Sonra 7-COOH-CBD oluşur: kanda en çok bulunan yıkım ürünü budur; tekrarlı kullanımda kandaki toplam miktarı CBD'nin kendisinin yaklaşık 40 katıdır. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıJiang 2011İnsan dokusuHücre / laboratuvar

THC ise önce 11-OH-THC'ye dönüşür. Bu ürün de etkilidir: insanda damardan verildiğinde etkisi THC'ninkinden daha hızlı başladı. Sonra THC-COOH oluşur; bu ürünün THC'ye benzer bir etkisi yoktur, ama kanda ve idrarda en çok bulunan ve testlerde en uzun görülen yıkım ürünüdür. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiLemberger 1973İnsan · klinik çalışmaSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiHuestis 1992bİnsan · klinik çalışmaLowe 2009İnsan · klinik çalışma

Ağızdan alınan THC karaciğerden geçerken çok 11-OH-THC oluşur: ağızdan alımda kandaki 11-OH-THC, THC'nin yarısı ile aynısı arasındadır; damardan verildiğinde ise onda biri ile yirmide biri kadardır. Aynı miktar THC'nin alım yoluna göre farklı bir tablo vermesinin nedenlerinden biri budur. Wall 1983İnsan · klinik çalışma

CBD'yi yıkan enzimler (başlıca CYP2C19 ve CYP3A4 ile UGT ailesinden üç enzim) başka birçok ilacı da yıkar ve CBD bunlardan bazılarını yavaşlatır. İlaç etkileşiminin zemini budur: başka ilaç kullanan biri CBD kullandığını hekimine ve eczacısına bu yüzden söylemelidir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: Cytochrome P450Derleme

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı5 paragraf · 1 tablo

Faz I: CBD karaciğerde (ve bir ölçüde bağırsakta) başlıca CYP2C19 ve CYP3A4 ile yükseltgenir; 7-hidroksilasyon 7-OH-CBD'yi verir, oradan 7-COOH-CBD'ye geçilir; 6-OH-CBD küçük bir dolaşım metabolitidir. Faz II: UGT1A7, UGT1A9 ve UGT2B7 ile glukuronidasyon. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Tekrarlı kullanımda maruziyet sırası: 7-COOH-CBD (ana maddenin yaklaşık 40 katı AUC) > CBD > 7-OH-CBD (FDA prospektüsüne göre ana maddeden %38 düşük AUC; Avrupa ürün bilgisine göre CBD'ninkinin yaklaşık %40'ı) > 6-OH-CBD. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

THC: prospektüs, yayımlanmış laboratuvar verisine dayanarak 11-OH-THC'yi başlıca CYP2C9'un oluşturduğunu yazar; CYP2C9 varyantı taşıyanlarda THC düzeyinin yüksek bulunması bunu destekler. CYP3A ailesi başka küçük hidroksilli metabolitleri yapar. 11-OH-THC sonra THC-COOH'a yükseltgenir; THC-COOH glukuronidlenerek atılır ve idrardaki ana metabolit THC-COOH glukuroniddir. İnsan karaciğer mikrozomunda 11-hidroksilasyon CYP2C seçici bir baskılayıcıyla belirgin azaldı (laboratuvar). Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiMazur 2009İnsan dokusuHücre / laboratuvarWatanabe 2007İnsan dokusuHücre / laboratuvarSachse-Seeboth 2009İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışma

Laboratuvarda (insan karaciğer mikrozomu) CBD'nin 7-hidroksilasyonunu ağırlıkla CYP2C19 yürütür; daha yeni bir çalışma CYP2C9'un da katkısını gösterdi. Bunlar laboratuvar bulgusudur; insandaki payı ayrıca ölçülmelidir. Jiang 2011İnsan dokusuHücre / laboratuvarBeers 2021İnsan dokusuHücre / laboratuvar

Etkileşimin iki yönü vardır. Başka ilaçlar CBD'yi değiştirir: güçlü bir CYP3A4 ve CYP2C19 uyarıcısı CBD'yi yaklaşık %32, 7-OH-CBD'yi %63 azalttı. CBD de başka ilaçları değiştirir: prospektüse göre CYP2C19'u orta, CYP1A2'yi zayıf baskılar; UGT1A9'u baskılar; CYP2B6 için hem uyarıcı hem baskılayıcıdır. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Başlıca metabolitler
MetabolitKaynağıOluşturan enzimBilinenKaynak
7-OH-CBDCBDCYP2C19 (ağırlıklı); laboratuvarda CYP2C9 daİki fare nöbet modelinde etkin; insandaki karşılığı bilinmiyorEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiJiang 2011İnsan dokusuHücre / laboratuvarBeers 2021İnsan dokusuHücre / laboratuvar
7-COOH-CBD7-OH-CBD—Kanda en bol (ana maddenin ≈40 katı AUC); bir fare modelinde etkinEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
6-OH-CBDCBDLaboratuvarda 6β konumu ağırlıkla CYP3A4Küçük dolaşım metabolitiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiJiang 2011İnsan dokusuHücre / laboratuvar
11-OH-THCTHCCYP2C9Etkin; insanda damar içi karşılaştırmayla gösterildiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiLemberger 1973İnsan · klinik çalışma
THC-COOH11-OH-THC—Psikotrop etkisi yok; testlerde aranan, idrarda glukuronidiHuestis 1992bİnsan · klinik çalışmaMazur 2009İnsan dokusuHücre / laboratuvarLowe 2009İnsan · klinik çalışma
Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik5 paragraf

Jiang 2011 (insan karaciğer mikrozomu, rekombinant CYP, antikor ve ketokonazol baskılaması): CBD sekiz monohidroksi metabolite dönüştü; 7-hidroksilasyonu ağırlıkla CYP2C19, 6β ve 4″ konumlarını ağırlıkla CYP3A4 yürüttü. Beers 2021: 7-OH-CBD oluşumuna CYP2C9 da katkıda bulundu; CYP3A 7 dışındaki konumlardan klirense ana katkıyı yaptı; oluşum CYP2C19 etkinliğiyle ilişkiliydi, genotipiyle değil. Jiang 2011İnsan dokusuHücre / laboratuvarBeers 2021İnsan dokusuHücre / laboratuvar

Fizyolojiye dayalı farmakokinetik (PBPK) modelde sınanan laboratuvar katkı dağılımı: CYP3A4 %38, CYP2C19 %21, UGT1A9 %16, CYP2C9 %11, UGT2B7 %10, UGT1A7 %4; modelin öngördüğü etkileşimler gözlenenlere yakın çıktı. Başka bir çalışmada insan karaciğer mikrozomunda UGT payı çok daha yüksek ölçüldü (yaklaşık %80, UGT2B7 tek başına %64); enzim katkısı yönteme göre değişiyor. Yeung 2023Bilgisayar modeliBansal 2023 (PBPK)Bilgisayar modeliİnsan dokusu

İnsanda kokteyl çalışması (Bansal 2023): CBD ağırlıklı ve az THC içeren bir ürün CYP2C19 > CYP2C9 > CYP3A > CYP1A2 etkinliğini baskıladı (omeprazol +%207, losartan +%77, midazolam +%56, kafein +%39); CBD içermeyen, THC ağırlıklı özüt hiçbir CYP'yi baskılamadı; CYP2D6 etkilenmedi. Bansal 2023İnsan · klinik çalışma

CYP3A4'te tablo karışık: ruhsatlı CBD sürekli kullanımda midazolamı değiştirmedi; laboratuvarda CBD güçlü bir CYP3A baskılayıcısıdır; insan hepatositinde ise CYP3A4'ü uyardı. Tek doz ile sürekli kullanım arasındaki fark bununla açıklanmaya çalışılıyor; kanıtlanmış değil. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiYamaori 2011 (CYP3A)İnsan dokusuHücre / laboratuvarBalhara 2025Hücre / laboratuvarBilgisayar modeli

Çıkar notu: Bu bölümdeki Faz 1 farmakokinetik çalışmalarının (Taylor 2018, Crockett 2020) yazarlarının çoğu ruhsatlı ilacın geliştiricisi şirketten; bağımsız çalışmalar arasında Bansal 2023'ün insan etkileşim çalışması ve Sachse-Seeboth 2009'un farmakogenetik çalışması (üniversite) var. İnsanda CYP2C9*3/*3 taşıyıcılarında ağızdan THC'nin AUC'si 3 kat yüksek, THC-COOH'unki %70 düşük bulundu. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıCrockett 2020İnsan · klinik çalışmaBansal 2023İnsan · klinik çalışmaSachse-Seeboth 2009İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışma

Devamı: İlaç etkileşimi aracı ve ilaç grubu sayfaları · Haritada CBD ve THC'yi yıkan karaciğer enzimleri

Kendini sına

4.1 Herkes CBD'nin başka ilaçlarla etkileşebilmesinin temel nedeni nedir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Karaciğerde aynı enzimleri kullanması ve bazılarını yavaşlatması. CBD'yi yıkan CYP2C19, CYP3A4 ve UGT enzimleri başka birçok ilacı da yıkar.
  • Yanlış: Kanda hiç proteine bağlanmaması. Laboratuvar ölçümünde CBD'nin %94'ten fazlası kan proteinlerine bağlanır.
  • Yanlış: Böbrekten çok hızlı atılması. CBD büyük ölçüde dışkıyla atılır, böbreğin payı küçüktür.
  • Yanlış: Mideyi kaplaması. Bu bir etkileşim mekanizması değildir.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

4.2 Herkes THC'nin karaciğerde dönüştüğü 11-OH-THC için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Etkisizdir. THC'ye benzer etkisi olmayan, sonraki ürün THC-COOH'tur.
  • Doğru: Etkilidir; insanda damardan verildiğinde etkisi THC'den hızlı başladı. 11-OH-THC damardan verildiğinde etki 3–5 dakikada başladı.
  • Yanlış: Yalnız deriden alımda oluşur. En çok ağızdan alımda, karaciğerden ilk geçişte oluşur.
  • Yanlış: Testlerde aranan ana üründür. Testler çoğunlukla THC-COOH'u arar.

Dayanak: Lemberger 1973İnsan · klinik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiLowe 2009İnsan · klinik çalışmaWall 1983İnsan · klinik çalışma

4.3 Öğrenci Kanda en bol bulunan CBD metaboliti hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: 7-OH-CBD. 7-OH-CBD'nin AUC'si ana maddeden düşüktür (FDA'ya göre %38 düşük, Avrupa ürün bilgisine göre CBD'ninkinin yaklaşık %40'ı).
  • Doğru: 7-COOH-CBD. AUC'si ana maddenin yaklaşık 40 katıdır.
  • Yanlış: 11-OH-THC. Bu bir THC metabolitidir.
  • Yanlış: 6-OH-CBD. Küçük bir dolaşım metabolitidir.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı

4.4 Öğrenci THC'yi 11-OH-THC'ye çeviren başlıca enzim hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: CYP2C9. Prospektüs laboratuvar verisine dayanarak CYP2C9'u gösterir; CYP2C9 varyantı taşıyanlarda THC düzeyi yüksek bulundu.
  • Yanlış: CYP2D6. CYP2D6 THC'nin ana yolu değildir.
  • Yanlış: UGT1A9. UGT'ler glukuronidasyon yapar (Faz II).
  • Yanlış: P-glikoprotein. P-gp bir taşıyıcıdır, enzim değil.

Dayanak: Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiWatanabe 2007İnsan dokusuHücre / laboratuvarSachse-Seeboth 2009İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışma

4.5 Araştırmacı Ruhsatlı CBD sürekli kullanımda midazolam düzeyini değiştirmedi; insan hepatositinde ise CBD CYP3A4'ü uyardı. İki bulgu birlikte nasıl okunmalı?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Laboratuvar bulgusu insan bulgusunu geçersiz kılar. İnsanda ölçülen etkileşim laboratuvar bulgusundan daha doğrudan kanıttır.
  • Doğru: Laboratuvar bulgusu olası bir açıklama sunar; insandaki önemi ayrıca gösterilmelidir. Uyarım ve baskılamanın birlikte olması tek doz ile sürekli kullanım farkını açıklayabilir; kanıtlanmış değil.
  • Yanlış: Midazolam CYP3A4 ile yıkılmadığı için çelişki yoktur. Midazolam, CYP3A4 etkileşimini ölçmek için kullanılan ilaçtır.
  • Yanlış: İnsan çalışması hatalıdır. Böyle bir sonuca varmak için dayanak yok.

Dayanak: Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiBalhara 2025Hücre / laboratuvarBilgisayar modeli

5 Kan ve dokulara dağılım

Kana geçen CBD ve THC kanın sulu kısmında serbestçe yüzmez: CBD'nin yüzde 94'ten fazlası, THC'nin yaklaşık yüzde 97'si taşıyıcı proteinlere tutunmuş olarak dolaşır (proteine bağlanma); etki gösteren, dokuya geçen ve atılan serbest kısımdır. CBD için bu değer laboratuvar ölçümüdür. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiStatPearls: PharmacokineticsDerleme

İki madde de yağda çözündüğü için kandan hızla dokulara yayılır. CBD'nin dağılım hacmi on binlerce litre olarak hesaplandı; bir insanın vücudundaki toplam sudan çok fazla. Bu gerçek bir hacim değildir; CBD'nin kanda az, dokularda çok bulunduğunu gösterir. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi

THC yağ dokusuna geçer ve oradan yavaşça kana geri döner: düzenli kullanan kişilerden alınan yağ dokusu örneklerinde THC ölçüldü. Ağız içi THC + CBD spreyinin ürün bilgisi, iki maddenin yağ dokusunda dört haftaya kadar kalabildiğini ve oradan yavaşça salındığını yazar. CBD'nin insan yağ dokusundaki miktarını doğrudan ölçen bir çalışma bulunamadı; sıçanlarda yağ dokusundaki CBD, karaciğer ve kastakinin 10 ile 100 katı kadardı. Johansson 1989bİnsan dokusuSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiChild 2022Hayvan

Beyne geçiş: yaşayan insanda beyindeki THC ya da CBD miktarını doğrudan ölçen bir çalışma bulunamadı. Dolaylı kanıt var: ölümden sonra alınan insan beyin dokusunda THC ve yıkım ürünleri ölçülebildi. Hayvanlarda CBD ve benzeri bitki kannabinoidleri kan-beyin bariyerini kolayca geçti; maymunda beyindeki THC kandakinin yaklaşık iki katı bulundu. Gronewold 2011İnsan dokusuPalazzoli 2021İnsan dokusuDeiana 2012HayvanWithey 2020Hayvan

Bu yüzden kandaki düzey o anki etkiyi her zaman iyi göstermez: küçük bir insan çalışmasında THC'nin etkisi kandaki düzeyin gerisinden geldi, düzey en yüksekken etki henüz tepe yapmamıştı; başka bir küçük çalışma ise farklı bir sonuç buldu. Cocchetto 1981İnsan · klinik çalışmaChiang 1984İnsan · klinik çalışmaAwasthi 2018Bilgisayar modeli

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı6 paragraf

Plazma proteinine bağlanma: CBD ve metabolitleri laboratuvarda %94'ün üzerinde, ağırlıkla insan serum albüminine bağlandı; böbrek yetmezliği çalışmasında bağlanma bütün gruplarda %90'ın üzerindeydi. THC ve metabolitleri yaklaşık %97; dışarıdan THC eklenen plazmada THC'nin %60'tan fazlası lipoproteinlerle birlikte bulundu (laboratuvar). Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiTayo 2020İnsan · klinik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiKlausner 1975İnsan dokusuHayvan

Görünür dağılım hacmi: CBD ağızdan alımdan sonra 20 963–42 849 L; bu değer aslında V/F'dir ve düşük biyoyararlanım onu büyütür. Damardan döteryumla işaretli CBD ile beş gönüllüde 2520 ± 470 L (32,7 L/kg) bulundu. THC'nin görünür dağılım hacmi yaklaşık 10 L/kg. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıOhlsson 1986İnsan · klinik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiWall 1983İnsan · klinik çalışma

Proteine yüksek bağlanma dağılım hacmini küçültme eğilimindedir; CBD'de ise hem yüksek bağlanma hem çok büyük dağılım hacmi var. Küçük lipofilik moleküllerin hücrelere ve yağ dokusuna geçmesi dağılım hacmini büyütür; bu, ikisini bağdaştıran bir çıkarımdır. StatPearls: Volume of DistributionDerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Bağlanmanın etkileşim yönü: ruhsatlı ağızdan THC ilacının prospektüsü, yüksek oranda bağlanan ve dar tedavi aralıklı ilaçlarla bağlanma yerinden yer değiştirmeyi olası sayar, ama bunun canlıda doğrulanmadığını yazar. CBD prospektüsü etkileşimleri enzimler ve taşıyıcılar üzerinden anlatır; bağlanmaya dayanan bir uyarı içermez. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Hayvanlarda: sıçan ve farede CBD, CBDV, THCV ve CBG kan-beyin bariyerini kolayca geçti; sincap maymununda dört ay her gün THC verildiğinde son dozdan 24 saat sonra beyindeki THC kandakinin yaklaşık iki katıydı. Etkin metabolit 11-OH-THC insanda damardan verildiğinde etki 3–5 dakikada başladı. Deiana 2012HayvanWithey 2020HayvanLemberger 1973İnsan · klinik çalışma

Yağ yakımı ve THC: sıçanda 24 saat açlık ve bir stres hormonu (ACTH) yağdaki THC'nin kana dönüşünü artırdı. Düzenli esrar kullanan 14 kişide 35 dakikalık bisiklet egzersizi kandaki THC'yi küçük ama ölçülebilir biçimde artırdı; bir gece aç kalmak anlamlı fark yaratmadı. Gunasekaran 2009HayvanHücre / laboratuvarWong 2013İnsan · klinik çalışma

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

Aç karnına biyoyararlanım yaklaşık %6 ise ağızdan hesaplanan 20 963–42 849 L'lik değerin büyük kısmı düşük F'den gelir; damardan ölçülen 2520 L gerçek dağılıma daha yakındır. Ancak o çalışmada örneklem beş kişiydi ve 72 saatte terminal faza ulaşılamadı. Perucca 2020DerlemeOhlsson 1986İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Histerezis bulguları tutarlı değil: Cocchetto 1981 (altı kişi, sigara) etkinin plazmaya göre "derin" bir bölmede oluştuğunu, Chiang ve Barnett 1984 (altı kişi) etki bölmesinin plazmayla doğrudan bağlantılı olduğunu bildirdi. Awasthi 2018 yeni insan verisi değil, literatür verisiyle kurulmuş bir etki bölmesi modelidir. Cocchetto 1981İnsan · klinik çalışmaChiang 1984İnsan · klinik çalışmaAwasthi 2018Bilgisayar modeli

Laboratuvar ile insan arasındaki açık: Taylor 2018'de sağlıklı gönüllülerde CBD'nin kandaki geometrik ortalama Cmax'ı, günde iki kez 1500 mg'ın 7. gününde (kararlı durumda) 541 ng/mL, tok karnına 1500 mg tek dozdan sonra 1628 ng/mL'ydi; molekül ağırlığı 314,5 g/mol olduğundan bunlar yaklaşık 1,7 ve 5,2 µM eder (çevirme bizim). Kandaki CBD'nin %94'ten fazlası proteine bağlı olduğundan (laboratuvar ölçümü) serbest yoğunluk bunun onda birinden azdır. CBD'nin hedef çalışmalarındaki yoğunluklar bu değerlerle karşılaştırılmalıdır; haritanın "CBD'nin diğer hedefleri" cetveli kararlı durum değerini aynı ölçekte gösterir. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıPubChemBilgisayar modeliEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Ölüm sonrası doku ölçümlerinde olgu sayıları küçüktür; kan ile diğer doku ve sıvılar arasında tutarlı bir dağılım bulunmadı, bu yüzden nicel bir beyin/kan oranı çıkarılmamalı. Sıçanda yalnız CBD verildikten sonra serumda ve beyinde THC bulunması insanda doğrulanmadı: saf CBD'den sonra insanda THC'ye dönüşüm kanıtı bulunmadı. Saenz 2017İnsan dokusuHložek 2017HayvanSholler 2022aİnsan · klinik çalışma

Devamı: Madde buraya vardı: hangi bölgede hangi reseptör var (3B harita) · Yağ dokusu ve endokannabinoid sistem · CBD'nin diğer hedefleri ve kan düzeyi cetveli

Kendini sına

5.1 Herkes Kandaki THC düzeyi en yüksekken etki için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Etki de tam o anda en yüksektir. İnsan çalışmasında etki kandaki düzeyin gerisinden geldi.
  • Doğru: Etki kandaki düzeyin gerisinden gelebilir; kan düzeyi o anki etkiyi iyi göstermez. Etkinin oluştuğu yer kana göre "derin" bir bölme gibi davrandı.
  • Yanlış: Kandaki düzey yükselirken etki hiç olmaz. Etki gecikmeli de olsa başlar.
  • Yanlış: Etki yalnız ertesi gün başlar. Gecikme dakikalar düzeyindedir: damardan verilen THC'de tepe etki kandaki tepeden 10–20 dakika sonra geldi.

Dayanak: Cocchetto 1981İnsan · klinik çalışmaLemberger 1973İnsan · klinik çalışma

5.2 Herkes CBD için "dağılım hacmi on binlerce litre" ne demektir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Vücutta on binlerce litre CBD vardır. Dağılım hacmi bir miktar değil, hesaplanmış bir orandır.
  • Doğru: CBD kanda az, dokularda çok bulunur; değer hesaplanmıştır, gerçek bir hacim değildir. Avrupa ürün bilgisi bunu toplam vücut suyundan büyük, geniş dağılıma işaret eden bir değer olarak yorumlar.
  • Yanlış: CBD yalnız kanda kalır. Büyük dağılım hacmi tersini gösterir.
  • Yanlış: CBD hiç dokuya geçmez. CBD dokulara, özellikle yağlı dokulara yayılır.

Dayanak: Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

5.3 Öğrenci CBD'nin plazma proteinlerine bağlanma oranı (laboratuvar ölçümü) yaklaşık ne kadardır?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: %10. Bağlanma çok daha yüksektir.
  • Yanlış: %50. Bağlanma çok daha yüksektir.
  • Doğru: %94'ün üzerinde. CBD ve metabolitleri ağırlıkla insan serum albüminine bağlanır.
  • Yanlış: %0. CBD büyük ölçüde bağlıdır.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

5.4 Öğrenci Ağızdan alımdan sonra hesaplanan CBD dağılım hacmini çok büyük gösteren iki etken hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Yağda çözünürlük ve düşük biyoyararlanım (V/F). Lipofilik CBD dokulara yayılır; ayrıca ağızdan hesaplanan değer biyoyararlanıma bölündüğü için büyür.
  • Yanlış: Suda çözünürlük ve böbrekten hızlı atılım. CBD suda çok az çözünür, böbrekle atılımı küçüktür.
  • Yanlış: Proteine hiç bağlanmama ve kısa yarılanma. CBD proteine yüksek oranda bağlanır, terminal yarılanması uzundur.
  • Yanlış: Kan-beyin bariyerini geçememe. Dağılım hacmiyle ilgisi yok; hayvanlarda bariyeri geçti.

Dayanak: Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiPerucca 2020DerlemeStatPearls: Volume of DistributionDerleme

5.5 Araştırmacı Yaşayan insanda CBD'nin beyin/kan oranı için en doğru ifade hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Yaklaşık 2'dir. Bu değer maymunda THC için, kas içi ve dört ay her gün dozlamayla bulundu.
  • Doğru: Doğrudan ölçülmemiştir; sayısal veri hayvandandır. İnsanda yalnız dolaylı ve ölüm sonrası veri var.
  • Yanlış: Sıfırdır. Hayvanlarda CBD bariyeri kolayca geçti.
  • Yanlış: Ölüm sonrası çalışmalardan kesin hesaplanmıştır. Ölüm sonrası dağılım tutarsız; nicel oran çıkarılmamalı.

Dayanak: Deiana 2012HayvanWithey 2020HayvanSaenz 2017İnsan dokusu

5.6 Öğrenci Proteine yüksek oranda bağlanan maddelerin etkileşimi için prospektüsler ne yazar?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Ağızdan THC prospektüsü, yüksek oranda bağlanan ve dar tedavi aralıklı ilaçlarla yer değiştirmeyi olası sayar, ama canlıda doğrulanmadığını yazar. CBD prospektüsü ise etkileşimleri enzimler ve taşıyıcılar üzerinden anlatır.
  • Yanlış: Proteine bağlanmanın etkileşimle hiçbir ilgisi yoktur. Ağızdan THC prospektüsü olası bir yer değiştirme etkileşiminden söz eder.
  • Yanlış: Bağlanma yüksekse madde dokulara hiç geçemez. Dokuya geçen serbest kısımdır; CBD yüksek bağlanmasına karşın dokulara geniş dağılır.
  • Yanlış: CBD prospektüsü bağlanma yüzünden her ilaçla birlikte izlem ister. CBD prospektüsünde bağlanmaya dayanan bir uyarı yok.

Dayanak: Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

5.7 Araştırmacı Sağlıklı gönüllülerde ölçülen en yüksek ortalama CBD kan düzeyi yaklaşık 5 µM'dir. Laboratuvarda yalnız 30 µM'de görülen bir CBD etkisi için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: İnsanda ölçülen kan düzeyinin kat kat üstündedir; serbest kısım daha da düşük olduğu için insandaki önemi ayrıca gösterilmelidir. Kandaki CBD'nin %94'ten fazlası proteine bağlıdır (laboratuvar ölçümü).
  • Yanlış: Kan düzeyiyle aynı ölçektedir; doğrudan insana taşınabilir. 30 µM, ölçülen en yüksek ortalama düzeyin yaklaşık altı katıdır.
  • Yanlış: Proteine bağlanma serbest yoğunluğu artırır. Bağlanma serbest kısmı azaltır.
  • Yanlış: Hedef dokudaki yoğunluk insanda ölçüldüğü için karşılaştırma gerekmez. CBD'nin insan dokularındaki yoğunluğu doğrudan ölçülmüş değil.

Dayanak: Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıPubChemBilgisayar modeliEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

6 Atılım ve vücutta kalma süresi

Ruhsatlı CBD ilacı sağlıklı gönüllülerde bir hafta günde iki kez alındığında CBD'nin kandaki yarılanma ömrü 56–61 saat, yani yaklaşık iki buçuk gün bulundu. Tek doz çalışmalarında daha kısa değerler yayımlandı: aynı çalışmada kan 48 saat izlendiğinde 14–17 saat, 72 saat izlendiğinde 24–30 saat bulundu; yazarlar farkı izleme süresine bağladı. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıMillar 2018Derleme

Ağızdan alınan THC'nin kandaki düzeyi önce yaklaşık 4 saatlik bir yarılanmayla hızla düşer, sonra 25–36 saatlik yavaş bir yarılanmayla azalmaya devam eder. Düzenli kullananlarda içilerek alınan işaretli THC'den sonra kan iki hafta izlendiğinde yarılanma yaklaşık 4 gün bulundu. Bu uzun kuyruğun başlıca nedeni yağ dokusundan yavaş dönüştür. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiJohansson 1988İnsan · klinik çalışmaSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi

CBD vücuttan büyük ölçüde dışkıyla çıkar; idrarın payı küçüktür. THC'den oluşan ürünlerin çoğu karaciğerden safraya geçer ve dışkıyla atılır: işaretli THC ile yapılan çalışmalarda ağızdan alınan miktarın yaklaşık yarısı üç gün içinde dışkıda, yüzde 10–15'i idrarda bulundu. Tek bir dozdan sonra bile düşük düzeyde yıkım ürünleri beş haftadan uzun süre idrar ve dışkıda bulundu. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

İdrar testleri genellikle THC'nin kendisini değil, etkisiz son ürünü THC-COOH'u arar; bu ürün çok daha uzun kalır. Bu yüzden test, etkinin geçtiği zamandan çok sonra da olumlu çıkabilir; olumlu bir test ne zaman alındığını ya da kişinin o anda etki altında olup olmadığını tek başına göstermez. Lowe 2009İnsan · klinik çalışmaHuestis 1992bİnsan · klinik çalışmaSchuster 2020İnsan · klinik çalışmaWolinsky 2026İnsan · klinik çalışma

Kontrollü çalışmalarda saf CBD tek kez alındığında idrar testleri THC açısından olumlu çıkmadı ve insanda CBD'nin vücutta THC'ye dönüştüğüne dair kanıt bulunmadı. Az miktarda THC de içeren CBD ürünleri ise testi olumlu yapabildi. İki haftalık kullanımı inceleyen bir çalışmada yalnız CBD alan grupta da tek bir olumlu örnek çıktı; nedeni açıklanmadı. Spindle 2020bİnsan · klinik çalışmaSholler 2022aİnsan · klinik çalışmaWolinsky 2026İnsan · klinik çalışma

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı5 paragraf · 1 tablo

CBD'nin atılımı çok fazlıdır: düzey önce hızlı düşer, sonra uzun bir terminal faz gelir. Çoklu dozda terminal yarılanma yaklaşık 60 sa, birikimi belirleyen etkin yarılanma 10–17 sa; kararlı duruma yaklaşık 2 günde ulaşıldı. Avrupa ürün bilgisi kararlı duruma 2–4 günde ulaşılmasını, terminal fazın klirensin yalnız küçük bir kısmını temsil etmesine bağlar. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Bir sistematik derlemeye göre CBD yarılanması ağız içi spreyden sonra 1,4–10,9 sa, uzun süreli ağızdan kullanımdan sonra 2–5 gün, damardan 24 sa, içilerek 31 sa. Ölçüm süresi sonucu değiştirir: ağız içinde tutulan bir bitki özütüyle yapılan Faz 1 çalışmasında tek dozdan sonra kan 24 saat izlenince yarılanma yaklaşık 6 sa hesaplandı, aynı ürün 5 gün düzenli alınıp kan 84 saat izlenince 68 sa (54–82 sa, 3 kişi) bulundu. Ruhsatlı ilacın çoklu dozunda da 56–61 sa. Yazarlar uzun değeri yağ dokusunda biriken CBD'nin yavaş salınımına bağlar. Millar 2018DerlemeHosseini 2021İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

THC: iki bölmeli modelde başlangıç yarılanması yaklaşık 4 sa, terminal yarılanma 25–36 sa; terminal değer kadında ve erkekte, damardan ve ağızdan benzerdi. Ölçülen değer izleme süresiyle uzar: 48 saatlik veriyle kurulan bir modelde 21,5 sa, 13 günlük izlemde 4,1 ± 1,1 gün, 4 hafta ölçülebilen iki kişide 9,6 ve 12,6 gün. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiWall 1983İnsan · klinik çalışmaHeuberger 2015Bilgisayar modeliJohansson 1988İnsan · klinik çalışmaJohansson 1989İnsan · klinik çalışma

THC atılımı (Wall 1983): idrarda yalnız asidik metabolitler ve konjugatları bulundu; 72 saatte idrarla %13–17, dışkıyla damardan alımda %25–30, ağızdan alımda %48–53 atıldı. Daha duyarlı bir yöntemle, glukuronid bağı kırıldıktan sonra, düzenli kullananların idrarında THC ve 11-OH-THC de ölçüldü. Ağızdan dozun %5'inden azı dışkıda değişmeden çıkar. Ölümden sonra alınan safra kesesi sıvısında metabolitlerin en yüksek düzeyleri bulundu; yazarlar bunu glukuronidin enterohepatik dolaşımına bağladı. Wall 1983İnsan · klinik çalışmaLowe 2009İnsan · klinik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiGronewold 2011İnsan dokusu

İdrarda görünme süresi kullanım sıklığına bağlıdır. Cezaevinde izlenen bir çalışmada ara sıra kullananlarda son olumlu örnek yönteme göre 4–12. günde, sık kullananlarda 17–27. günde görüldü; sıkı gözetimli bir bırakma çalışmasında düzenli kullananlarda, eski bir yöntemle ve düşük bir tarama eşiğinde, 46 ardışık güne kadar olumlu sonuç alındı. Kanda THC, sık ve uzun süredir kullanan 25 kişide bırakmanın 7. gününde altı kişide hâlâ ölçülebildi. Smith-Kielland 1999İnsan · klinik çalışmaEllis 1985İnsan · klinik çalışmaKarschner 2009İnsan · klinik çalışma

Yarılanma: izleme süresi neden önemli?
Madde ve durumKısa izlem ya da etkinUzun izlem (terminal)Kaynak
CBD, ağızdan, çoklu doz (günde iki kez, 7 gün)Etkin yarılanma 10–17 sa56–61 sa (prospektüs); ≈60 saTaylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
CBD, ağızdan, tek doz (aynı çalışmanın iki kolu)14–17 sa (48 sa örnekleme)24–30 sa (72 sa örnekleme)Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynı
CBD, içilerek (5 kişi)—31 ± 4 sa (72 sa izlemde terminal faza ulaşılmadı)Ohlsson 1986İnsan · klinik çalışma
CBD, ağız içi sprey5,28–9,36 sa (prospektüs)—Sativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi
CBD, ağız içinde tutulan bitki özütü (dil altı tablet, yağ)≈6 sa (tek doz, 24 sa örnekleme; 12 kişi)68,4 ± 14,3 sa (5 gün günde iki kez, 84 sa örnekleme; 3 kişi)Hosseini 2021İnsan · klinik çalışma
THC, ağızdanBaşlangıç ≈4 sa25–36 saAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiWall 1983İnsan · klinik çalışma
THC, düzenli kullanan, uzun izlem—4,1 ± 1,1 gün (13 gün); 9,6 ve 12,6 gün (4 hafta, 2 kişi)Johansson 1988İnsan · klinik çalışmaJohansson 1989İnsan · klinik çalışma
THC-COOH, idrar28,6–31,5 sa (7 gün izlem)44,3–59,9 sa (14 gün izlem)Huestis 1998İnsan · klinik çalışma
Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik4 paragraf

Huestis ve Cone 1998 (altı sağlıklı erkek; haftada bir %1,75 ya da %3,55 THC'li sigara ya da plasebo; 953 idrar örneği, GC-MS): THC-COOH'un idrar atılım yarılanması 7 günlük izlemde 28,6–31,5 sa, 14 günlük izlemde 44,3–59,9 sa; yazarlar tahminin çalışma tasarımına çok bağlı olduğunu vurgular. Huestis 1998İnsan · klinik çalışma

Erken bir çelişki: Lemberger 1971'de damardan radyoaktif THC'den sonra plazma yarılanması düzenli kullananlarda 28 sa, kullanmayanlarda 57 sa idi; Johansson'un uzun izlemli çalışmaları ise düzenli kullananda çok daha uzun değerler buldu. Ölçüm yöntemi, izleme süresi ve dozlama biçimi farklıdır; çelişki çözülmüş değil. Lemberger 1971İnsan · klinik çalışmaJohansson 1989İnsan · klinik çalışma

Dışkıdaki CBD'nin ne kadarının hiç emilmemiş ilaç, ne kadarının safrayla atılan metabolit olduğunu ayıran bir insan kütle dengesi çalışması bu dersin kaynaklarında yok; prospektüsler de oran vermez. İdrarda CBD için bulgular farklı: bir tek doz çalışmasında idrarda kayda değer CBD bulunmadı, eski bir metabolit çalışması ise insan idrarında CBD'nin serbest ve glukuronid olarak önemli miktarda atıldığını buldu; köpek, sıçan ve insanda toplam 50'den fazla metabolit tanımlandı. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiTayo 2020İnsan · klinik çalışmaHarvey 1991İnsan · klinik çalışmaHayvan

Saf CBD ve testler: Spindle 2020 (6 kişi) ve Sholler 2022 (18 kişi) 100 mg CBD tek doz kullandı (CBD ağırlıklı bitkide 100 mg CBD + 3,7 mg THC). Spindle 2020'de saf CBD sonrası 218 idrar örneğinden yalnız biri en düşük tarama eşiğinde olumlu, hiçbiri doğrulamada olumlu değildi; Sholler 2022'de saf CBD verilen hiçbir yol ve formülde THC'ye dönüşüm kanıtı bulunmadı, CBD ağırlıklı bitkiyi buharlaştıran 18 kişiden 3'ünün altı idrar örneğinde THC-COOH 15 ng/mL ve üstündeydi. Wolinsky 2026 (60 sağlıklı yetişkin; 100 mg CBD + 0–3,7 mg THC; 14 gün günde iki kez ve 7 gün arınma): THC içeren her grupta en az bir olumlu idrar görüldü; yalnız CBD grubunda da bir örnek olumlu çıktı; nedeni tam metinde de açıklanmıyor. Çalışma başında bu gruptan bir kişinin idrarında eşiğin altında düşük bir kannabinoid düzeyi vardı (yazarlara göre büyük olasılıkla önceki kullanımdan kalma); yazarlar olumlu örneği buna bağlamıyor. Spindle 2020bİnsan · klinik çalışmaSholler 2022aİnsan · klinik çalışmaWolinsky 2026İnsan · klinik çalışma

Devamı: Uyuşturucu testi ve CBD

Kendini sına

6.1 Herkes Ruhsatlı CBD ilacının bir hafta günde iki kez alındığı çalışmada CBD'nin yarılanma ömrü ne kadar bulundu?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Yaklaşık 1 saat. Bu kadar kısa bir değer yayımlanmadı.
  • Doğru: 56–61 saat. Yaklaşık iki buçuk gün.
  • Yanlış: 3 hafta. Yarılanma bu kadar uzun değil; 3 hafta bir modelde bazı kişilerde kararlı duruma ulaşma süresi olarak öngörüldü.
  • Yanlış: Ölçülmedi. Prospektüs 12.3'te yazılıdır.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSchultz 2023İnsan · klinik çalışmaBilgisayar modeli

6.2 Herkes İdrar testi çoğunlukla neyi arar?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: CBD'yi. İdrar testleri THC kullanımını arar.
  • Doğru: THC'nin etkisiz son ürünü THC-COOH'u. Glukuronid bağı kırıldıktan sonra THC-COOH ölçülür.
  • Yanlış: 7-OH-CBD'yi. Bu bir CBD metabolitidir.
  • Yanlış: THC'nin kendisini. THC kanda yıkım ürününden çok daha kısa kalır; idrarda ancak duyarlı yöntemle ve düşük düzeyde ölçülür.

Dayanak: Lowe 2009İnsan · klinik çalışmaHuestis 1992bİnsan · klinik çalışma

6.3 Herkes Saf CBD tek kez alındığında kontrollü çalışmalarda idrar testi ne sonuç verdi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Hep olumlu çıktı. Bir çalışmada saf CBD sonrası 218 idrar örneğinden yalnız biri en düşük tarama eşiğinde olumluydu, doğrulamada hiçbiri.
  • Doğru: THC açısından olumlu çıkmadı; THC içeren CBD ürünleri ise olumlu yapabildi. Olumlu sonuçlar THC içeren ürünlerle görüldü.
  • Yanlış: CBD vücutta THC'ye dönüştüğü için olumlu çıktı. İnsanda saf CBD'nin THC'ye dönüştüğüne dair kanıt bulunmadı.
  • Yanlış: Test yapılmadı. Birkaç kontrollü çalışmada yapıldı.

Dayanak: Spindle 2020bİnsan · klinik çalışmaSholler 2022aİnsan · klinik çalışma

6.4 Öğrenci Aynı çalışmada tek doz CBD'nin terminal yarılanması kan 48 saat izlendiğinde 14–17 saat, 72 saat izlendiğinde 24–30 saat bulundu. En olası açıklama hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Biri mutlaka yanlış ölçmüştür. Yazarlar farkı örnekleme süresine bağladı.
  • Doğru: Uzun izlem yavaş terminal fazı daha iyi yakalar; tahmin izleme süresine bağlıdır. Yazarlar 72 saatlik değeri tek doz için daha iyi tahmin saydı.
  • Yanlış: Doz arttıkça yarılanma uzar. Tek doz kolunda yarılanma dozdan bağımsızdı (14–17 sa).
  • Yanlış: Yarılanma kişiden kişiye hiç değişmez. Yarılanma kişiye, duruma ve yönteme göre değişir.

Dayanak: Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıStatPearls: Volume of DistributionDerleme

6.5 Araştırmacı Huestis ve Cone 1998'de THC-COOH'un idrar atılım yarılanması 7 günlük izlemde ≈30 sa, 14 günlük izlemde 44–60 sa bulundu. Bundan çıkarılacak ders hangisidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Uzun izlem hatalıdır. Uzun izlem terminal fazı daha iyi yakalar.
  • Doğru: Terminal yarılanma tahmini çalışma tasarımına (izlem süresi, yöntem duyarlılığı) çok bağlıdır. Yazarların kendi vurgusu budur.
  • Yanlış: Yarılanma dozla değişmez, bu yüzden izlem önemsizdir. Bulgu tam tersine izlemin önemini gösterir.
  • Yanlış: İdrar ölçümü kan ölçümüyle aynı değeri verir. Çalışma idrar atılımını ölçtü; kan değerleriyle doğrudan karşılaştırılamaz.

Dayanak: Huestis 1998İnsan · klinik çalışma

6.6 Öğrenci Ağızdan alınan CBD için basamak ile başlıca organ eşleştirmesi hangisinde doğru?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Emilim: ince bağırsak; metabolizma: karaciğer; atılım: başlıca dışkı. CBD karaciğerde yıkılır ve vücuttan büyük ölçüde dışkıyla çıkar.
  • Yanlış: Emilim: mide; metabolizma: böbrek; atılım: başlıca idrar. Emilim çoğunlukla ince bağırsakta olur; CBD'nin idrarla atılımı küçüktür.
  • Yanlış: Emilim: karaciğer; metabolizma: kan; atılım: akciğer. Karaciğer emilimin değil metabolizmanın başlıca organıdır.
  • Yanlış: Emilim: kalın bağırsak; metabolizma: beyin; atılım: deri. Bu organların hiçbiri o basamağın başlıca organı değildir.

Dayanak: StatPearls: Drug AbsorptionDerlemeStatPearls: Drug MetabolismDerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

7 Herkeste aynı değil

Aynı ürün herkeste aynı düzeyi vermez. Yemek (bölüm 3), başka ilaçlar ve alkol (bölüm 4) ile karaciğerin çalışması kandaki düzeyi değiştirebilir; yaşın, cinsiyetin ve kişinin kendi enzim yapısının etkisi maddeye göre farklıdır. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Karaciğer, CBD'yi yıkıp vücuttan atılabilir hâle getiren ana organdır. Ruhsatlı CBD ilacıyla yapılan bir çalışmada karaciğeri hafif derecede yetersiz çalışan kişilerde kandaki toplam CBD miktarı belirgin değişmedi; orta derecede yaklaşık 2,5 kat, ağır derecede yaklaşık 5 kat arttı ve madde vücutta daha uzun kaldı. Bu yüzden ilacın resmî bilgisinde karaciğer yetersizliği için ayrı bir bölüm var. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTaylor 2019İnsan · klinik çalışma

Ruhsatlı CBD ilacı bazı kişilerde kan tahlilindeki karaciğer enzimlerini (ALT ve AST) yükseltebilir; yükselme çoğunlukla tedavinin ilk iki ayında başlar ve epilepsi ilacı valproatı birlikte kullananlarda en sık görülür. Sağlıklı gönüllülerle yapılan çalışmalarda da bazı kişilerde bu değerler yükseldi. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiWatkins 2021İnsan · klinik çalışmaFlorian 2025İnsan · klinik çalışma

Böbreğin CBD atılımındaki payı küçüktür; ruhsatlı CBD ilacının tek dozuyla yapılan bir çalışmada böbrekleri yetersiz çalışan kişilerde kandaki CBD düzeyi değişmedi. Ağız içi THC + CBD spreyiyle yapılan çalışmalarda ise ileri böbrek yetersizliğinde iki maddenin düzeyi de arttı. İki bulgu farklı ürünlerden; kaynaklar bu farkı açıklamıyor. Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTayo 2020İnsan · klinik çalışmaSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiSønderskov 2025İnsan · klinik çalışma

Yaş: çocuklarda yapılan çalışmalar kandaki CBD miktarının çocuktan çocuğa çok değiştiğini gösterdi. Yaşlılarda veri azdır: ruhsatlı CBD ilacının çalışmalarında 74 yaş üstünde kandaki seyir hiç incelenmedi. THC için 65 yaş üstündeki küçük çalışmalarda ağızdan alınan THC 1–2 saatte tepe yaptı ve kandaki miktar kişiden kişiye çok değişti. Wheless 2019İnsan · klinik çalışmaBrstilo 2025İnsan · klinik çalışmaBilgisayar modeliEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiAhmed 2014İnsan · klinik çalışmaAhmed 2015İnsan · klinik çalışma

Kadın ve erkek arasındaki farklar küçük ve çalışmadan çalışmaya tutarsız. Bazı çalışmalarda ağızdan THC alan kadınlarda kandaki tepe değerler daha yüksekti; farkın bir kısmı daha düşük vücut ağırlığıyla açıklandı. Ruhsatlı CBD ilacının Avrupa ürün bilgisi cinsiyetin CBD düzeyini klinik olarak anlamlı değiştirmediğini yazar. Wall 1983İnsan · klinik çalışmaSpindle 2020cİnsan · klinik çalışmaEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Kişinin enzim yapısı da önemlidir: THC'yi yıkan CYP2C9 enziminin az çalıştığı kişilerde ağızdan alınan THC'nin kandaki miktarı 2–3 kat yüksek olabilir. CBD için incelenen CYP2C19 farklarında sağlıklı gönüllülerde belirgin fark bulunmadı. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Gebelik ve emzirme: THC'nin anne sütüne geçtiği birçok çalışmada ölçüldü ve hamilelikte esrar kullandığını bildiren annelerin bazı bebeklerinin göbek kordonu kanında THC bulundu. CBD aynı annelerin sütünde daha az örnekte ve düşük düzeyde ölçüldü; ruhsatlı CBD ilacını kullanan annelerin sütünde CBD ölçümü yok; gebe kadınlarda CBD'nin geçişini ölçen kontrollü bir çalışma bulunamadı. Bu bulgular yalnız maddenin nereye ulaştığını anlatır; anlamı ve kullanım konusu ayrı sayfamızda. Bertrand 2018İnsan · klinik çalışmaMoss 2021İnsan · klinik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiMonfort 2022Derleme

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı7 paragraf · 1 tablo

Karaciğer yetmezliği (tek doz, ruhsatlı çözelti): CBD hızla emildi, tepe zamanı bütün gruplarda 2–2,8 saatti. Toplam maruziyet normal karaciğer işlevine göre hafif yetmezlikte yaklaşık 1,5 kat (güven aralığı 1'i kapsıyor), orta yetmezlikte 2,5 kat, ağır yetmezlikte 5,2 kat arttı. 6-OH-CBD ve 7-OH-CBD orta ve ağır yetmezlikte ana maddeden daha az arttı; ana dolaşım metaboliti 7-COOH-CBD ağır yetmezlikte normalden düşüktü. Avrupa ürün bilgisi de orta ve ağır yetmezlikte 2,5–5,2 kat aralığını verir. Taylor 2019İnsan · klinik çalışmaEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Ağızdan THC prospektüslerinde karaciğer ya da böbrek yetmezliğiyle ilgili ölçüm yok. Ağız içi spreyin ürün bilgisine göre hafif karaciğer yetmezliğinde THC ve CBD klirensi değişmedi, orta ve ağır yetmezlikte belirgin azaldı; ağır böbrek yetmezliğinde CBD'nin AUC'si yaklaşık 2 kat, etkin ara metabolitlerin (11-OH-THC ve 7-OH-CBD) AUC'si yaklaşık 3–4,5 kat arttı. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC çözelti prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi

Çocuklar: Dravet sendromlu 4–10 yaş çocuklarda CBD ve metabolitlerinin maruziyeti dozla orantılı arttı (kaynaklar tutarsız: FDA prospektüsü hastalarda tedavi aralığında artışı orantılıdan az, Avrupa ürün bilgisi orantılıya yakın yazar; fark açıklanmıyor). 1–17 yaş çalışmasında kararlı duruma günde iki dozla yaklaşık 2–6 günde ulaşıldı. 2–18 yaş popülasyon modelinde vücut ağırlığı klirens ve dağılım hacmine allometrik olarak kondu; formül ve yemek göreli biyoyararlanımla ilişkiliydi, normal bir kahvaltı toplam maruziyeti yaklaşık %45 artırdı. Devinsky 2018bİnsan · klinik çalışmaWheless 2019İnsan · klinik çalışmaBrstilo 2025İnsan · klinik çalışmaBilgisayar modeliEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Yaşlılar: Avrupa ürün bilgisine göre popülasyon analizlerinde yaşın CBD maruziyetine klinik olarak anlamlı etkisi yok, ama 74 yaş üstü incelenmedi; bir bilgisayar modeli yaşlılarda daha yüksek düzeyler öngörüyor. Demanslı yaşlılarda THC maruziyeti dozla doğrusal arttı, değişkenlik çok yüksekti. Epidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiQian 2026Bilgisayar modeliAhmed 2015İnsan · klinik çalışma

Cinsiyet: Wall 1983'te iki cinsiyette terminal yarılanma, ağızdan biyoyararlanım ve dağılım hacmi benzerdi. Ağızdan THC'de üç çalışma kadınlarda daha yüksek tepe değerler buldu (birinde ağızdan ve buharlaştırarak alım birlikte incelendi ve fark 11-OH-THC'deydi); içerek ve buharlaştırarak alımda bulgular karışıktı. CBD'de ham parametrelerde cinsiyet farkı yoktu; yedi günlük kullanımda metabolit oranı kadınlarda daha çok arttı. Wall 1983İnsan · klinik çalışmaLunn 2019İnsan · klinik çalışmaSholler 2021İnsan · klinik çalışmaSpindle 2020cİnsan · klinik çalışmaMatheson 2020İnsan · klinik çalışmaArkell 2022İnsan · klinik çalışmaMacNair 2024İnsan · klinik çalışma

Emzirme (yalnız farmakokinetik): süt/plazma oranı THC için medyan yaklaşık 7, CBD için yaklaşık 2,6 bulundu. Kullanımı bıraktığı doğrulanan annelerde sütte THC'nin yarılanması yaklaşık 17 gün tahmin edildi; başka bir çalışmada ise sütteki THC ilk hafta içinde ölçüm sınırının altına indi. İki bulgu arasındaki fark çözülmüş değil. Moss 2021İnsan · klinik çalışmaWymore 2021İnsan · klinik çalışmaSandonís 2026İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: bir tablo satırı; sonuç aynı

Plasenta (yalnız farmakokinetik): doğumdan sonra alınan insan plasentasıyla yapılan laboratuvar deneylerinde THC'nin anneden bebeğe geçişi tersine göre daha yavaştı; CBD'nin bir kısmı bebek tarafına geçti, önemli bir kısmı plasenta dokusunda tutuldu. Gebe kadınlarda CBD ya da THC ile kontrollü farmakokinetik çalışması bulunamadı. Kumar 2023İnsan dokusuBilgisayar modeliBerman 2023İnsan dokusuHarhangi 2026İnsan dokusuMonfort 2022Derleme

Özel gruplar: maruziyete etkisi
GrupMaddeEtki (yön; büyüklük kaynakta varsa)Kaynak
Hafif karaciğer yetmezliğiCBD (ruhsatlı çözelti)Belirgin değişmezTaylor 2019İnsan · klinik çalışmaEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
Orta karaciğer yetmezliğiCBDAUC ≈2,5 katTaylor 2019İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Ağır karaciğer yetmezliğiCBDAUC ≈5 kat; 7-COOH-CBD düşerTaylor 2019İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Karaciğer yetmezliğiTHC (ağızdan)Veri yokAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC çözelti prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Böbrek yetmezliğiCBD (ruhsatlı çözelti, tek doz)DeğişmezTayo 2020İnsan · klinik çalışma
Ağır böbrek yetmezliğiTHC ve CBD (ağız içi sprey)Artar; etkin ara metabolitler ≈3–4,5 katSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiSønderskov 2025İnsan · klinik çalışma
ÇocukCBDKişiler arası değişkenlik yüksek; yemekle artarWheless 2019İnsan · klinik çalışmaBrstilo 2025İnsan · klinik çalışmaBilgisayar modeli
74 yaş üstüCBDİncelenmediEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi
65 yaş üstüTHC (ağızdan)Değişkenlik çok yüksekAhmed 2014İnsan · klinik çalışmaAhmed 2015İnsan · klinik çalışma
CYP2C9 işlevi azalmışTHC (ağızdan)Maruziyet ≈2–3 katAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Güçlü CYP3A4/2C19 uyarıcısıCBDCBD −%32, 7-OH-CBD −%63Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
EmzirmeTHCSütte ölçüldü; süt/plazma ≈7Moss 2021İnsan · klinik çalışma
EmzirmeCBD (ruhsatlı ilaç)Ölçüm yokEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik5 paragraf

Taylor 2019 (Faz 1, açık etiketli, paralel gruplu, tek doz; ruhsatlı çözeltiden ağızdan 200 mg; hafif ve orta yetmezlikte 8'er, ağırda 6, eşleştirilmiş normal grupta 8 kişi; 48 saat örnekleme): AUC∞ geometrik ortalama oranları hafif 1,48 (%90 GA 0,90–2,41), orta 2,45 (1,50–4,01), ağır 5,15 (2,94–9,00). Katılımcıların hepsi beyaz ırktandı; yazarların hepsi ruhsat sahibinin araştırma şirketinde. Taylor 2019İnsan · klinik çalışma

Florian 2025 (FDA biriminin randomize, çift kör, plasebo kontrollü denemesi; 201 sağlıklı yetişkin; 28 gün, günde 5 mg/kg): CBD grubunda 8 kişide (%5,6) ALT ya da AST normalin üst sınırının 3 katını aştı, plaseboda hiç kimsede aşmadı. Watkins 2021 (16 kişi, günde 1500 mg, yaklaşık 3,5 hafta): 7 kişide ALT normalin üstüne çıktı, yükselmeler 2–4 haftada başladı. Florian 2025İnsan · klinik çalışmaWatkins 2021İnsan · klinik çalışma

Tayo 2020 (tek doz 200 mg; hafif, orta ve ağır böbrek yetmezliği ile normal, her grupta 8 kişi; 48 saat) ile Sønderskov 2025 (randomize olmayan; 20 kontrol, 29 evre 4–5 hasta; tek doz sprey 5,4 mg THC + 5 mg CBD) farklı sonuç verdi. Kaynaklar bu karşılaştırmayı yapmıyor; sitenin yorumuna göre olası açıklamalar formül ve alım yolu, CBD miktarı, hasta tanımı ve analitik duyarlılık farkıdır. Tayo 2020İnsan · klinik çalışmaSønderskov 2025İnsan · klinik çalışma

Yaşlılarda CBD için doğrudan insan farmakokinetiği çalışması bulunamadı; tek kaynak bir PBPK simülasyonudur. THC'de Ahmed 2014 (12 sağlıklı yaşlı, ortalama 72 yaş; tek 3, 5 ve 6,5 mg tablet): tepesi 2 saatlik örneklemede kalanlarda Tmax 67–92 dk. Bir derleme özel gruplarda farmakokinetik ve etkileşim verisinin yetersiz olduğunu yazar. Qian 2026Bilgisayar modeliAhmed 2014İnsan · klinik çalışmaQian 2024Derleme

Gebelikte THC: bir PBPK modeli THC'nin AUC'sinin değişmediğini, 11-OH-THC'nin en çok %41 azaldığını öngördü; ölçüm değil, model sonucudur. Ex vivo insan plasentasında fetüs/anne oranı THC için modelle yaklaşık 0,28, CBD için bir çalışmada yaklaşık beşte bir, ötekinde (antioksidan ve albüminle) 0,32. Hayvanlarda (gebe maymun ve fare) iki madde de fetüse hızla geçti. Patilea-Vrana 2021Bilgisayar modeliKumar 2023İnsan dokusuBilgisayar modeliBerman 2023İnsan dokusuHarhangi 2026İnsan dokusuBailey 1987HayvanOchiai 2021Hayvan

Devamı: Hamilelik ve emzirme · İlaç etkileşimi aracı · CBD güvenli mi? Yan etkiler ve özel durumlar

Kendini sına

7.1 Herkes Ruhsatlı CBD ilacıyla yapılan çalışmaya göre karaciğeri ağır derecede yetersiz çalışan kişilerde kandaki toplam CBD miktarı nasıl değişti?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Değişmedi. Hafif yetersizlikte belirgin değişiklik yoktu, ağırda artış büyüktü.
  • Yanlış: Yarıya indi. Azalma değil artış görüldü.
  • Doğru: Yaklaşık 5 katına çıktı. Ağır yetersizlikte AUC yaklaşık 5,2 kat arttı.
  • Yanlış: Sıfıra indi. CBD bütün gruplarda hızla emildi.

Dayanak: Taylor 2019İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

7.2 Herkes Ruhsatlı CBD ilacının resmî bilgisine göre karaciğer enzimi yükselmesi en çok hangi durumda görülür?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Epilepsi ilacı valproatla birlikte kullanımda. Prospektüs valproatı en belirgin risk etkeni sayar.
  • Yanlış: Yemekle birlikte alındığında. Yemek kandaki düzeyi değiştirir; prospektüs bunu risk etkeni olarak saymaz.
  • Yanlış: Deriye sürüldüğünde. Prospektüs ağızdan alınan ilaçla ilgilidir.
  • Yanlış: Hiçbir durumda görülmez. Kontrollü çalışmalarda ve sağlıklı gönüllülerde görüldü.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

7.3 Herkes Doğru mu, yanlış mı? "THC'nin anne sütüne geçip geçmediği hiç ölçülmedi."
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Doğru. THC, esrar kullanan annelerin süt örneklerinin çoğunda ölçüldü.
  • Doğru: Yanlış. Ölçüldü; sütteki düzey plazmadakinden yüksekti (süt/plazma medyan ≈7). Bu yalnız maddenin nereye ulaştığını anlatır. Ruhsatlı CBD ilacını kullanan annelerde ise süt ölçümü yok.

Dayanak: Bertrand 2018İnsan · klinik çalışmaMoss 2021İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

7.4 Öğrenci Karaciğer yetmezliği çalışmasında (tek doz CBD) aşağıdakilerden hangisi gözlenmedi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Orta ve ağır yetmezlikte ana maddenin AUC'sinin artması. Gözlendi (yaklaşık 2,45 ve 5,15 kat).
  • Yanlış: 6-OH-CBD ve 7-OH-CBD'nin ana maddeden daha az artması. Gözlendi.
  • Yanlış: Ağır yetmezlikte 7-COOH-CBD'nin düşük olması. Gözlendi.
  • Doğru: Tepeye varış süresinin belirgin uzaması. Tmax karaciğer işlevinden bağımsızdı (2–2,8 saat); etkilenen emilim değil, temizlemeydi.

Dayanak: Taylor 2019İnsan · klinik çalışma

7.5 Araştırmacı Böbrek yetmezliğinde CBD için ruhsatlı çözeltiyle yapılan çalışma değişiklik bulmadı, sprey çalışmaları artış bildirdi. Bu farkı açıklamada en az savunulabilir olan hangisi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Formül ve alım yolu farkı. Savunulabilir; iki ürün farklı.
  • Yanlış: Hasta tanımı farkı. Savunulabilir; gruplar farklı ölçütlerle tanımlandı.
  • Yanlış: CBD miktarı ve analitik duyarlılık farkı. Savunulabilir bir yorum.
  • Doğru: CBD'nin başlıca böbrekle atılması. CBD başlıca dışkıyla atılır; böbrek klirensi küçüktür ve tek doz çalışmasında idrarda kayda değer CBD bulunmadı.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiTayo 2020İnsan · klinik çalışmaSønderskov 2025İnsan · klinik çalışma

8 CBD ile THC: aynı formül, farklı yolculuk

CBD ile THC aynı atomlardan aynı sayıda içerir: 21 karbon, 30 hidrojen ve 2 oksijen (C21H30O2). Atomların diziliş biçimi farklıdır; böyle moleküllere izomer denir. Formül aynı olsa da iki madde farmakolojik olarak eşdeğer değildir. PubChemBilgisayar modeliCalapai 2022Derleme

Yolculukları benzer: ikisi de yağda çözünür, ağızdan alındığında karaciğerden ilk geçişe uğrar, kanda büyük ölçüde proteinlere bağlı taşınır, yağ dokusuna dağılır ve günlere uzanan bir kuyrukla vücuttan çıkar. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiPerucca 2020Derleme

Fark yıkım ürünlerinde ve enzimlerdedir. THC'nin karaciğerdeki ilk ürünü 11-OH-THC etkilidir ve bu insanda gösterilmiştir; CBD'nin ilk ürünü 7-OH-CBD "etkin" sayılır ama bu nitelemenin dayanağı fare deneyleridir. CBD'yi başlıca CYP2C19 ve CYP3A4, THC'yi başlıca CYP2C9 ve CYP3A4 yıkar. Lemberger 1973İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

İki maddenin yıkım ürünleri de birbirinin izomeridir: 7-OH-CBD ile 11-OH-THC'nin formülü aynıdır (C21H30O3), 7-COOH-CBD ile THC-COOH'un da (C21H28O4). PubChem (metabolitler)Bilgisayar modeli

CBD ve THC yan yana
ÖzellikCBDTHCKaynak
FormülC21H30O2C21H30O2PubChemBilgisayar modeli
Kanda proteine bağlanma%94'ten fazla (laboratuvar)≈%97Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Ağızdan alımda kandaki tepe2,5–5 sa (düzenli kullanım)0,5–4 saEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Ağızdan dolaşıma ulaşan pay≈%6 (aç karnına, tahmin)%10–20Perucca 2020DerlemeAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
İlk etkin yıkım ürünü7-OH-CBD (fare deneylerine göre etkin)11-OH-THC (insanda etkin)Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiLemberger 1973İnsan · klinik çalışma
Kanda en bol yıkım ürünü7-COOH-CBDTHC-COOHEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisi
Başlıca enzimlerCYP2C19, CYP3A4; UGT1A7, 1A9, 2B7CYP2C9, CYP3A4Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Uzun yarılanma (ağızdan)56–61 sa (düzenli kullanım)25–36 saEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi
Başlıca atılımDışkıSafra yoluyla dışkı; idrar daha azEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı2 paragraf

İkisi yapısal izomerdir: THC'nin iskeleti üç halkalı bir yapıdır (oksijenli halka kapalı); CBD'de bu halka açıktır ve molekül iki fenol OH grubu taşır. Karaciğerdeki hidroksilleme ve karboksilleme adımları metabolitleri de çift çift izomer bırakır. Formüller ve ağırlıklar PubChem'in hesapladığı değerlerdir; bu bir kimya noktası, deneysel ölçüm değil. PubChemBilgisayar modeliPubChem (metabolitler)Bilgisayar modeliWhite 2023Derleme

Haritanın molekül kütüphanesinde iki maddenin PubChem'in hesapladığı 3B modeli görülebilir; bölge sayfalarında da CBD ve THC'yi yıkan enzimlerin genlerinin dokulardaki RNA düzeyi okunur. PubChemBilgisayar modeliHuman Protein Atlas (katmanlar)İnsan dokusu

Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik2 paragraf

THC-COOH'un "etkisiz" nitelemesi psikotrop etkiye özgüdür; karboksilik asit metabolitleri üzerine ayrı bir literatür vardır. 7-COOH-CBD'nin ise kendi taşıyıcı ve enzim etkileri var: laboratuvarda P-gp substratıdır, BCRP ve BSEP taşımasını ve UGT1A1, UGT1A4, UGT1A6'yı baskılar. Burstein 1999DerlemeEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisi

Veri tabanlarında CBD ile Δ9-THC kayıtları kapalı formül ya da molekül ağırlığıyla ayrılamaz (ikisi de C21H30O2, 314,5 g/mol); InChIKey ya da yapıyı tanımlayan IUPAC adı kullanılmalıdır. PubChemBilgisayar modeli

Devamı: CBD molekülü (3B) · THC molekülü (3B)

Kendini sına

8.1 Herkes Doğru mu, yanlış mı? "CBD ile THC'nin formülü aynı (C21H30O2) olduğu için vücutta aynı etkileri yaparlar."
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Doğru. Formül aynı ama atomların dizilişi farklı; farmakolojik özellikleri eşdeğer değil.
  • Doğru: Yanlış. İki madde izomerdir: aynı atomlar, farklı yapı ve farklı etkiler.

Dayanak: PubChemBilgisayar modeliCalapai 2022Derleme

8.2 Herkes CBD ile THC'nin vücuttaki yolculuğu en çok nerede ayrılır?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Yıkım ürünlerinde ve onları oluşturan enzimlerde. THC'nin ilk ürünü 11-OH-THC insanda etkilidir; CBD'yi ve THC'yi farklı enzimler ağırlıklı olarak yıkar.
  • Yanlış: Biri yağda, öteki suda çözünür. İkisi de yağda çözünür.
  • Yanlış: Biri kanda proteine bağlanır, öteki bağlanmaz. İkisi de büyük ölçüde bağlanır.
  • Yanlış: CBD karaciğere hiç uğramaz. Ağızdan alınan CBD de ilk geçişe uğrar.

Dayanak: Lemberger 1973İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiPerucca 2020Derleme

8.3 Öğrenci 7-OH-CBD ile 11-OH-THC için hangisi doğrudur?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: İkisi aynı moleküldür. PubChem'de ayrı kayıtlardır; yapıları farklıdır.
  • Doğru: Kapalı formülleri aynıdır (C21H30O3), yapıları farklıdır. Ana maddeler gibi metabolitler de izomerdir.
  • Yanlış: Ana maddeleri gibi C21H30O2 formülündedirler. Hidroksil grubu eklendiği için bir oksijen fazladır.
  • Yanlış: Formülleri farklı, ağırlıkları aynıdır. Formülleri de ağırlıkları da aynıdır.

Dayanak: PubChem (metabolitler)Bilgisayar modeli

8.4 Araştırmacı Bir veri tabanında CBD ile Δ9-THC kayıtlarını güvenle ayırmak için hangisi kullanılır?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Kapalı formül. İkisi de C21H30O2.
  • Yanlış: Molekül ağırlığı. İkisi de 314,5 g/mol.
  • Doğru: InChIKey ya da yapıyı tanımlayan IUPAC adı. İki madde bu tanımlayıcılarda ayrılır.
  • Yanlış: Metabolitlerinin formülü. Metabolitler de çift çift aynı formüldedir.

Dayanak: PubChemBilgisayar modeliPubChem (metabolitler)Bilgisayar modeli

9 Ne biliyoruz, ne bilmiyoruz

Bu dersteki bilginin çoğu ruhsatlı ilaçlardan ve sağlıklı gönüllülerle yapılan küçük çalışmalardan geliyor. 39 çalışmayı bir araya getiren bir derlemede çalışma kollarının çoğu yalnız erkeklerden ya da çoğunluğu erkek olan gruplardan oluşuyordu. Moazen-Zadeh 2024Derleme

Piyasadaki ürünler ruhsatlı formülle aynı davranmayabilir: aynı CBD miktarında farklı ağızdan biçimler kanda çok farklı düzeyler verdi; farklı çalışmalarda yemek etkisinin büyüklüğü de ürüne göre kat kat farklı bulundu. Bergeria 2022İnsan · klinik çalışmaSaals 2025İnsan · klinik çalışmaEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi

Bazı sorular hâlâ cevapsız: ağızdan alınan CBD'nin ne kadarının kana geçtiği insanda doğrudan ölçülmedi; deriden emilim için insan verisi çok az; CBD'nin yaşayan insan beynine ne kadar geçtiğini doğrudan ölçen bir çalışma bulunamadı; hamile kadınlarda kontrollü farmakokinetik çalışması bulunamadı. Millar 2018DerlemeScholfield 2023DerlemeDeiana 2012HayvanMonfort 2022Derleme

Öğrenci için: kavramlar ve ayrıntı1 paragraf · 1 tablo

Bir hücre ya da hayvan bulgusu insana doğrudan taşınamaz: sıçanda yalnız CBD verildikten sonra THC bulunması insanda görülmedi; hayvan deneylerinde verme yolu ve süresi de farklıdır: maymun çalışmasında THC dört ay boyunca kas içine verildi. Bu yüzden derste her bulgunun yanında kanıt türü yazar. Hložek 2017HayvanSholler 2022aİnsan · klinik çalışmaWithey 2020Hayvan

Bilgi boşlukları
KonuBugünkü durumKaynak
Ağızdan CBD mutlak biyoyararlanımıİnsanda damar içi referanslı ölçüm yok; ≈%6 bir tahminMillar 2018DerlemePerucca 2020Derleme
Ağız içi yolda yutulan payÖlçülmemiş; eğriler ağızdan alıma benzerKarschner 2011İnsan · klinik çalışmaJohnson 2024İnsan · klinik çalışma
Deri yoluTek, plasebo gruplu küçük bir insan çalışması (beş üründen üçünde kana geçiş) ve çalışmaları yanlılığı yüksek bulan bir sistematik derleme; THC'yi ölçmeyi amaçlayan insan çalışması yokZamarripa 2024İnsan · klinik çalışmaScholfield 2023Derleme
Beyne geçişYaşayan insanda ölçen çalışma bulunamadı; sayısal veri hayvandanDeiana 2012HayvanWithey 2020Hayvan
CBD ve yağ dokusuİnsanda doğrudan ölçüm yok; sıçan verisiChild 2022Hayvan
Karaciğer yetmezliğiYalnız tek doz, ruhsatlı çözelti, 30 kişi; çoklu doz yokTaylor 2019İnsan · klinik çalışma
74 yaş üstüCBD incelenmedi; yalnız model öngörüsüEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiQian 2026Bilgisayar modeli
GebelikKontrollü farmakokinetik çalışması yok; ex vivo plasenta ve hayvan verisiMonfort 2022DerlemeBerman 2023İnsan dokusu
Genetik farklarRuhsatlı ilacın ürün bilgisinde CYP2C19 zayıf metabolizör verisi yok; genotip çalışmaları küçük ve geriye dönükEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiSchulte 2026İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışma
KatılımcılarÇalışma kollarının çoğu erkek ağırlıklıMoazen-Zadeh 2024Derleme
Araştırmacı için: yöntem, sayılar, belirsizlik2 paragraf

Açık sorular: 7-COOH-CBD'nin yüksek maruziyetine karşın insandaki etki katkısı; insan CBD metabolitlerinin etkinliği üzerine bilginin azlığı; yemek etkisinin mekanizması (lenf yolu insanda gösterilmedi); CYP2C19 zayıf metabolizörlerde CBD maruziyeti; düzenli THC kullanımında yarılanmanın yönü üzerine eski çelişki. Ujváry 2016DerlemeFranco 2020DerlemeZgair 2016HayvanKimya laboratuvarıEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiEpidyolex ürün bilgisi (EMA)Resmî ilaç bilgisiLemberger 1971İnsan · klinik çalışmaJohansson 1989İnsan · klinik çalışma

Çıkar ilişkisi: ruhsatlı CBD ilacının Faz 1 çalışmalarında (Taylor 2018, Crockett 2020, Taylor 2019, Tayo 2020) yazarlar ağırlıkla ruhsat sahibinin araştırma şirketinde; bazı ürün çalışmaları da üreticilerden (Lunn 2019, MacNair 2024). Bu derste üniversite ve FDA kaynaklı çalışmalar da var (örneğin Bergeria 2022, Bansal 2023, Florian 2025). Kanıtı okurken yazarların kurumu da not edilmelidir. Taylor 2018İnsan · klinik çalışmaDüzeltme: yalnız formül yazımı; sayılar aynıCrockett 2020İnsan · klinik çalışmaTaylor 2019İnsan · klinik çalışmaTayo 2020İnsan · klinik çalışmaLunn 2019İnsan · klinik çalışmaMacNair 2024İnsan · klinik çalışmaBergeria 2022İnsan · klinik çalışmaBansal 2023İnsan · klinik çalışmaFlorian 2025İnsan · klinik çalışma

Devamı: Kanıt düzeyi nasıl belirlenir?

Kendini sına

9.1 Herkes Bu dersteki farmakokinetik bilgilerin çoğu nereden geliyor?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Piyasadaki ürünlerin etiketlerinden. Etiketler farmakokinetik ölçüm değildir; ürünler ruhsatlı formülden farklı davranabilir.
  • Doğru: Ruhsatlı ilaçlardan ve sağlıklı gönüllülerle yapılan küçük çalışmalardan. Bu yüzden sonuçlar piyasadaki ürünlere doğrudan taşınamaz.
  • Yanlış: Büyük, çok merkezli hasta çalışmalarından. Farmakokinetik çalışmaların çoğu küçük ve sağlıklı gönüllülerle.
  • Yanlış: Yalnız hayvan deneylerinden. İnsan verisi var; bazı konularda yalnız hayvan verisi var.

Dayanak: Moazen-Zadeh 2024DerlemeBergeria 2022İnsan · klinik çalışma

9.2 Herkes Aynı CBD miktarı içeren farklı ağızdan ürünler kanda aynı düzeyi verir mi?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: Evet, miktar aynıysa düzey de aynıdır. Bir çalışmada üç ağızdan biçim çok farklı tepe düzeyleri verdi.
  • Doğru: Hayır; formül kandaki düzeyi çok değiştirebilir. Yemek etkisinin büyüklüğü de formüle göre kat kat değişti.

Dayanak: Bergeria 2022İnsan · klinik çalışmaSaals 2025İnsan · klinik çalışma

9.3 Öğrenci Ağız içi yolda yutulan payın ölçülmemiş olması neden önemlidir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Doğru: Çünkü yutulan kısım karaciğerden ilk geçişe uğrar; pay bilinmeden yolun avantajı söylenemez. Ağız içi spreyde ve dil altı yağda eğriler ağızdan alıma benzer çıktı.
  • Yanlış: Çünkü yutulan kısım kana hiç geçmez. Yutulan kısım ağızdan alınmış gibi emilir.
  • Yanlış: Çünkü ağız içi yol karaciğeri tamamen atlar. Yalnız mukozadan emilen kısım atlar.
  • Yanlış: Önemi yoktur. Yolun kandaki eğriyi nasıl etkilediğini anlamak için önemlidir.

Dayanak: Karschner 2011İnsan · klinik çalışmaJohnson 2024İnsan · klinik çalışmaHua 2019Derleme

9.4 Araştırmacı Hangisi bu dersin kaynaklarında belirtilen bir bilgi boşluğu değildir?
Bütün şıkların açıklaması
  • Yanlış: İnsanda ağızdan CBD'nin mutlak biyoyararlanımı. Ölçülmemiş; tahmin.
  • Yanlış: CBD'nin insan beynine geçişi. Doğrudan ölçülmemiş.
  • Doğru: Ruhsatlı CBD ilacında yağlı yemeğin tepe düzeye etkisi. Bu ölçüldü: Cmax yaklaşık 5 kat arttı.
  • Yanlış: THC'nin insanda deri yolu. Bunu ölçmeyi amaçlayan bir insan çalışması bulunamadı.

Dayanak: Epidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiMillar 2018DerlemeDeiana 2012HayvanZamarripa 2024İnsan · klinik çalışma

Sözlük

Farmakokinetik
Vücudun bir maddeye ne yaptığını inceleyen bilim: madde nasıl girer, nereye yayılır, nasıl değişir, nasıl çıkar. Dört ana basamağı ADME: emilim, dağılım, metabolizma, atılım. Maddenin vücuda etkisi farmakodinamiğin konusudur. StatPearls: PharmacokineticsDerleme
Biyoyararlanım (F)
Alınan maddenin ne kadarının değişmeden kana ulaştığı. Damardan verilende tamamı, ağızdan alınanda daha azı. F = AUC(yol) / AUC(damar içi), aynı doz için. StatPearls: Drug BioavailabilityDerleme
İlk geçiş etkisi
Yutulan madde vücudun geri kalanına varmadan karaciğerden geçer; karaciğer bir kısmını hemen değiştirir ve bedenin geri kalanına ulaşan miktar azalır. Bağırsak duvarında ya da karaciğerde presistemik metabolizma; dil altı ve yanak mukozasından, akciğerden ya da deriden emilen kısım karaciğerdeki ilk geçişi atlar. StatPearls: First-Pass EffectDerlemeStatPearls: Routes of AdministrationDerleme
Kapı toplardamarı (vena portae)
Mide ve bağırsaklardan gelen kanı doğrudan karaciğere taşıyan büyük toplardamar. Karaciğerin tek venöz giriş yolu; karaciğer kanının yaklaşık %75'ini getirir. StatPearls: Portal Venous SystemDerleme
Cmax
Kandaki en yüksek düzey: kan düzeyi eğrisinin tepesinin yüksekliği. Doz ve alım yoluna özgüdür; birimi konsantrasyondur. Straehla 2020Derleme
Tmax
Kandaki en yüksek düzeye ulaşma süresi. Straehla 2020Derleme
AUC (eğri altındaki alan)
Kan düzeyi eğrisinin altında kalan alan: vücudun maddeyle toplam karşılaşması. Konsantrasyonun zamana göre integrali; biyoyararlanım hesabının temeli. StatPearls: Drug BioavailabilityDerlemeStatPearls: Elimination Half-LifeDerleme
Yarılanma ömrü (t½)
Kandaki düzeyin yarıya inmesi için geçen süre; 4–5 yarılanmada maddenin neredeyse tamamı çıkmış olur. t½ = 0,693 × Vd / CL; dağılım hacmiyle doğru, klirensle ters orantılı. StatPearls: Elimination Half-LifeDerleme
Kararlı durum
Düzenli alınan bir maddenin kandaki düzeyinin artık yükselmediği, alınanla atılanın dengelendiği durum. Yaklaşık 4–5 yarılanma sonra ulaşılır. StatPearls: Steady State ConcentrationDerleme
Dağılım hacmi (Vd)
Gerçek bir hacim değil, hesapla bulunan bir ölçü: madde kanda az kalıp dokulara ne kadar çok yayılırsa o kadar büyür. Vd = vücuttaki madde / plazma konsantrasyonu; küçük lipofilik moleküllerde çok büyük olabilir. StatPearls: Volume of DistributionDerleme
Klirens (CL)
Birim zamanda maddeden temizlenen kan (plazma) miktarı: vücudun maddeyi ne kadar etkin temizlediğinin ölçüsü. Birim zamanda maddeden arındırılan plazma hacmi; böbrek, karaciğer ve diğer dokuların toplamı. StatPearls: Drug ClearanceDerleme
Plazma proteinine bağlanma
Kandaki maddenin bir kısmı proteinlere tutunmuş, bir kısmı serbesttir; etki gösteren, dokuya geçen ve atılan serbest kısımdır. Başlıca albümin ve alfa-1 asit glikoprotein; klinik önemi bağlanma %90'ı aşınca belirginleşir. StatPearls: PharmacokineticsDerlemeStatPearls: Drug DistributionDerleme
CYP (sitokrom P450) enzimleri
Karaciğerde ve bağırsakta çok sayıda ilacı parçalayan enzim ailesi; bir madde onları yavaşlatır ya da hızlandırırsa aynı enzimi kullanan ilaçların düzeyi değişebilir. İlaç metabolizmasının büyük kısmını altı izoform yürütür (1A2, 2C9, 2C19, 2D6, 2E1, 3A4). StatPearls: Cytochrome P450Derleme
UGT (glukuronidasyon)
Moleküle suda çözünen bir parça ekleyerek atılmasını kolaylaştıran enzim ailesi. Faz II konjugasyonu; UDP-glukuronoziltransferazlar. StatPearls: Drug EliminationDerleme
Kan-beyin bariyeri
Beyin damarlarının duvar hücreleri birbirine çok sıkı yapışıktır; kandaki çoğu madde beyne kolay geçemez, yağda çözünen küçük moleküller geçebilir. Sıkı bağlantılı endotel, perisit ve astrositler; dışa atım pompaları geçişi sınırlar; yalnız serbest madde geçer. StatPearls: Blood Brain BarrierDerleme
Enterohepatik dolaşım
Karaciğer bazı maddeleri safrayla bağırsağa gönderir, bağırsak bir kısmını yeniden emer; madde vücutta daha uzun kalabilir. Kan düzeyi eğrisinde birden çok tepe ve uzun görünür yarılanma yaratabilir. Roberts 2002Derleme
Lipofilik (yağda çözünen)
Suda değil yağda iyi çözünen molekül; hücre zarlarından kolay geçer, yağ dokusu gibi yağca zengin yerlerde toplanabilir. StatPearls: Drug DistributionDerlemeStatPearls: Volume of DistributionDerleme

İlerlemeniz

Herkes düzeyinde 21 soru var. Cevaplarınız yalnız bu tarayıcıda tutulur; hiçbir yere gönderilmez.

Künye

Modül
1 · Vücutta CBD ve THC'nin yolculuğu
Sürüm
1.1; her içerik değişikliğinde küçük sürüm artar (aşağıda değişiklik günlüğü)
Yayın / son güncelleme
25 Ekim 2026 / 25 Ekim 2026
Hazırlayan
cbd.com.tr Editörlüğü
İnceleyen
Bağımsız uzman incelemesi henüz yapılmadı; planlanıyor. İnceleme yapıldığında inceleyenin adı, unvanı, kurumu ve inceleme tarihi burada yazacak.
Düzeyler ve süre
Herkes ~20 dk · Öğrenci ~45 dk · Klinisyen ~1 sa (inceleme sonrası) · Araştırmacı ~1 sa 30 dk; süreler tahminidir
Kaynaklar
135 kaynak; her cümle bir kaynağa dayanır. PubMed kaynaklarının geri çekilme ve endişe bildirimi durumu PubMed kaydından denetlenir.
Lisans
Metin ve çizimler CC BY-SA 4.0; 3B model ve kapak görseli BodyParts3D (DBCLS) ve Z-Anatomy'den, atıflarıyla (harita sayfasında)

Nasıl atıf yapılır?

cbd.com.tr Editörlüğü. Vücutta CBD ve THC'nin yolculuğu. CBD Akademi, Modül 1, sürüm 1.1. 25 Ekim 2026. https://cbd.com.tr/akademi/vucutta-cbd-ve-thc-yolculugu/

Kaynakça (135)

Metindeki her kaynak adı PubMed kaydına ya da resmî belgeye gider. Tam liste katlı duruyor, sayfayı uzatmasın diye.

135 kaynağı göster
  1. MARINOL (dronabinol) capsules, ABD reçete bilgisi, DailyMed setid d0efeeec-640d-43c3-8f0a-d31324a11c68, SPL sürüm 5 (effectiveTime 14 Şubat 2023): bölüm 5.1, 5.2, 5.3, 5.5, 6.1, 7.1-7.4, 8.1, 8.5, 8.6, 9.2, 9.3, 11, 12.2, 12.3, 12.5, 17. 24–26 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  2. Perucca E, Bialer M. Critical Aspects Affecting Cannabidiol Oral Bioavailability and Metabolic Elimination, and Related Clinical Implications. CNS Drugs. 2020;34(8):795-800. PMID 32504461 · doi:10.1007/s40263-020-00741-5 Derleme
  3. EPIDIOLEX (cannabidiol) oral solution, ABD reçete bilgisi (Jazz Pharmaceuticals), DailyMed setid 8bf27097-4870-43fb-94f0-f3d0871d1eec, SPL sürüm 35 (yürürlük 29 Mayıs 2026; DailyMed'de 15 Haziran 2026): bölüm 1, 2.1–2.6, 4, 5.1–5.5, 6.1, 7, 8.1, 8.2, 8.4, 8.5, 8.6, 9.2, 9.3, 11, 12.1, 12.2, 12.3, 13.1, 14.1–14.3, 17. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  4. Huestis MA, Sampson AH, Holicky BJ, Henningfield JE, Cone EJ. Characterization of the absorption phase of marijuana smoking. Clin Pharmacol Ther. 1992;52(1):31-41. PMID 1320536 · doi:10.1038/clpt.1992.100 İnsan · klinik çalışma
  5. Sativex Oromucosal Spray (delta-9-tetrahidrokannabinol ve kannabidiol), Birleşik Krallık ürün bilgisi (SmPC), ruhsat sahibi SVX Therapeutics Limited; ilk ruhsat 16 Haziran 2010, son yenileme 6 Ağustos 2018; metin revizyonu 2 Nisan 2026, electronic medicines compendium'da 14 Temmuz 2026'da güncellendi, 24–26 Ekim 2026'da erişildi: bölüm 2, 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 5.1, 5.2, 5.3, 9, 10. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  6. Grogan S, Preuss CV. Pharmacokinetics. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 (güncelleme 30 Tem 2023). NBK557744 PMID 32491676 Derleme
  7. Alagga AA, Pellegrini MV, Gupta V. Drug Absorption. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 (güncelleme 27 Şub 2024). NBK557405 PMID 32491337 Derleme
  8. Onetto AJ, Sharif S. Drug Distribution. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 26 Haz 2023). NBK567736 PMID 33620813 Derleme
  9. Susa ST, Hussain A, Preuss CV. Drug Metabolism. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 17 Ağu 2023). NBK442023 PMID 28723052 Derleme
  10. Garza AZ, Park SB, Kocz R. Drug Elimination. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 4 Tem 2023). NBK547662 PMID 31613442 Derleme
  11. Straehla JP, Warren KE. Pharmacokinetic Principles and Their Application to Central Nervous System Tumors. Pharmaceutics. 2020;12(10):948. PMID 33036139 · doi:10.3390/pharmaceutics12100948 Derleme
  12. Hallare J, Gerriets V. Elimination Half-Life of Drugs. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 (güncelleme 3 May 2025). NBK554498 PMID 32119385 Derleme
  13. Wadhwa RR, Cascella M. Steady State Concentration. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 6 Mar 2023). NBK553132 PMID 31985925 Derleme
  14. Price G, Patel DA. Drug Bioavailability. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 30 Tem 2023). NBK557852 PMID 32496732 Derleme
  15. Bisht S, Chauhan V, Patel P. Clinical Significance of Volume of Distribution in Pharmacotherapy. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 (güncelleme 22 Mar 2026). NBK545280 PMID 31424864 Derleme
  16. Horde GW, Gupta V. Drug Clearance. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 20 Haz 2023). NBK557758 PMID 32491690 Derleme
  17. Huestis MA. Human cannabinoid pharmacokinetics. Chem Biodivers. 2007;4(8):1770-804. PMID 17712819 · doi:10.1002/cbdv.200790152 Derleme
  18. Patel T, Rahimi N, Cassagnol M. Biochemistry, Cytochrome P450. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 (güncelleme 10 Oca 2026). NBK557698 PMID 32491630 Derleme
  19. Urso R, Blardi P, Giorgi G. A short introduction to pharmacokinetics. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2002;6(2-3):33-44. PMID 12708608 Derleme
  20. Taylor L, Gidal B, Blakey G, Tayo B, Morrison G. A Phase I, Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Single Ascending Dose, Multiple Dose, and Food Effect Trial of the Safety, Tolerability and Pharmacokinetics of Highly Purified Cannabidiol in Healthy Subjects. CNS Drugs. 2018;32(11):1053-1067. (Düzeltme: CNS Drugs. 2019;33(4):397; bir denklemle ilgili.) PMID 30374683 · doi:10.1007/s40263-018-0578-5 İnsan · klinik çalışma

    Düzeltme (CNS Drugs 2019;33(4):397): Tartışma bölümündeki etkin yarılanma formülü yanlış basılmıştı: doz aralığı (τ) yerine ln 2 yazılmıştı. Doğrusu: etkin yarılanma = τ × ln 2 / ln[R / (R − 1)]; R birikim oranıdır. Makaledeki sayılar doğru formülle hesaplanmış: makalenin kendi tablosundaki birikim oranları (1,80 ve 2,62; τ = 12 saat) bu formülle 10 ve 17 saati verir (hesap bizim). Bu dersteki değerler değişmez. Düzeltme kaydı

  21. Huestis MA, Cone EJ. Urinary excretion half-life of 11-nor-9-carboxy-delta9-tetrahydrocannabinol in humans. Ther Drug Monit. 1998;20(5):570-6. PMID 9780137 · doi:10.1097/00007691-199810000-00021 İnsan · klinik çalışma
  22. Millar SA, Stone NL, Yates AS, O'Sullivan SE. A Systematic Review on the Pharmacokinetics of Cannabidiol in Humans. Front Pharmacol. 2018;9:1365. PMID 30534073 · doi:10.3389/fphar.2018.01365 Derleme
  23. Moazen-Zadeh E, Chisholm A, Bachi K, Hurd YL. Pharmacokinetics of Cannabidiol: A Systematic Review and Meta-Regression Analysis. Cannabis Cannabinoid Res. 2024;9(4):939-966. PMID 37643301 · doi:10.1089/can.2023.0025 Derleme
  24. Grotenhermen F. Pharmacokinetics and pharmacodynamics of cannabinoids. Clin Pharmacokinet. 2003;42(4):327-60. PMID 12648025 · doi:10.2165/00003088-200342040-00003 Derleme
  25. Harkins JM, Ahmad B. Anatomy, Abdomen and Pelvis, Portal Venous System (Hepatic Portal System). In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 8 Ağu 2023). NBK554589 PMID 32119476 Derleme
  26. Del Pozo E, Patel P, Das JM. Medication Routes of Administration. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026 (güncelleme 14 Eyl 2026). NBK568677 PMID 33760436 Derleme
  27. Poschel D, Bordoni B. Anatomy, Thorax, Lung Veins. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 (güncelleme 26 Tem 2025). NBK545205 PMID 31424789 Derleme
  28. Hua S. Advances in Nanoparticulate Drug Delivery Approaches for Sublingual and Buccal Administration. Front Pharmacol. 2019;10:1328. PMID 31827435 · doi:10.3389/fphar.2019.01328 Derleme
  29. Karschner EL, Darwin WD, Goodwin RS, Wright S, Huestis MA. Plasma cannabinoid pharmacokinetics following controlled oral delta9-tetrahydrocannabinol and oromucosal cannabis extract administration. Clin Chem. 2011;57(1):66-75. PMID 21078841 · doi:10.1373/clinchem.2010.152439 İnsan · klinik çalışma
  30. Johnson DA, Funnell MP, Heaney LM ve ark. Cannabidiol Oil Ingested as Sublingual Drops or Within Gelatin Capsules Shows Similar Pharmacokinetic Profiles in Healthy Males. Cannabis Cannabinoid Res. 2024;9(5):e1423-e1432. PMID 37733294 · doi:10.1089/can.2023.0117 İnsan · klinik çalışma
  31. Yousef H, Alhajj M, Fakoya AO ve ark. Anatomy, Skin (Integument), Epidermis. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 (güncelleme 8 Haz 2024). NBK470464 PMID 29262154 Derleme
  32. Khan S, Sharman T. Transdermal Medications. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 (güncelleme 11 Ara 2024). NBK556035 PMID 32310495 Derleme
  33. Zamarripa CA, Tilton HE, Lin S ve ark. Pharmacokinetics and pharmacodynamics of five distinct commercially available hemp-derived topical cannabidiol products. J Anal Toxicol. 2024;48(2):81-98. PMID 38217086 · doi:10.1093/jat/bkae001 İnsan · klinik çalışma
  34. Valiveti S, Hammell DC, Earles DC, Stinchcomb AL. In vitro/in vivo correlation studies for transdermal delta 8-THC development. J Pharm Sci. 2004;93(5):1154-64. PMID 15067692 · doi:10.1002/jps.20036 Hayvanİnsan dokusu
  35. Chaudhry R, Omole AE, Bordoni B. Anatomy, Thorax, Lungs. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2024 (güncelleme 20 Nis 2024). NBK470197 PMID 29262068 Derleme
  36. Herman TF, Santos C. First-Pass Effect. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 3 Kas 2023). NBK551679 PMID 31869143 Derleme
  37. Ohlsson A, Lindgren JE, Wahlen A ve ark. Plasma delta-9 tetrahydrocannabinol concentrations and clinical effects after oral and intravenous administration and smoking. Clin Pharmacol Ther. 1980;28(3):409-16. PMID 6250760 · doi:10.1038/clpt.1980.181 İnsan · klinik çalışma
  38. Lindgren JE, Ohlsson A, Agurell S, Hollister L, Gillespie H. Clinical effects and plasma levels of delta 9-tetrahydrocannabinol (delta 9-THC) in heavy and light users of cannabis. Psychopharmacology (Berl). 1981;74(3):208-12. PMID 6267648 · doi:10.1007/BF00427095 İnsan · klinik çalışma
  39. Ohlsson A, Lindgren JE, Andersson S ve ark. Single-dose kinetics of deuterium-labelled cannabidiol in man after smoking and intravenous administration. Biomed Environ Mass Spectrom. 1986;13(2):77-83. PMID 2937482 · doi:10.1002/bms.1200130206 İnsan · klinik çalışma
  40. Newmeyer MN, Swortwood MJ, Barnes AJ ve ark. Free and Glucuronide Whole Blood Cannabinoids' Pharmacokinetics after Controlled Smoked, Vaporized, and Oral Cannabis Administration in Frequent and Occasional Cannabis Users: Identification of Recent Cannabis Intake. Clin Chem. 2016;62(12):1579-1592. PMID 27899456 · doi:10.1373/clinchem.2016.263475 İnsan · klinik çalışma
  41. Bergeria CL, Spindle TR, Cone EJ ve ark. Pharmacokinetic Profile of ∆9-Tetrahydrocannabinol, Cannabidiol and Metabolites in Blood following Vaporization and Oral Ingestion of Cannabidiol Products. J Anal Toxicol. 2022;46(6):583-591. PMID 35438179 · doi:10.1093/jat/bkab124 İnsan · klinik çalışma
  42. Meyer P, Langos M, Brenneisen R. Human Pharmacokinetics and Adverse Effects of Pulmonary and Intravenous THC-CBD Formulations. Med Cannabis Cannabinoids. 2018;1(1):36-43. PMID 34676320 · doi:10.1159/000489034 İnsan · klinik çalışma
  43. Scholfield CN, Waranuch N, Kongkaew C. Systematic Review on Transdermal/Topical Cannabidiol Trials: A Reconsidered Way Forward. Cannabis Cannabinoid Res. 2023;8(4):589-602. PMID 35605018 · doi:10.1089/can.2021.0154 Derleme
  44. Crockett J, Critchley D, Tayo B, Berwaerts J, Morrison G. A phase 1, randomized, pharmacokinetic trial of the effect of different meal compositions, whole milk, and alcohol on cannabidiol exposure and safety in healthy subjects. Epilepsia. 2020;61(2):267-277. PMID 32012251 · doi:10.1111/epi.16419 İnsan · klinik çalışma
  45. Epidyolex (cannabidiol) 100 mg/mL oral solution, Avrupa ürün bilgisi (SmPC; Jazz Pharmaceuticals Ireland Ltd), ilk ruhsat 19 Eylül 2019, son yenileme 26 Temmuz 2024; bölüm 4.1, 4.2, 4.3, 4.4, 4.5, 4.6, 4.7, 4.8, 4.9, 5.1, 5.2, 5.3 ve 9. 24–26 Ekim 2026'da indirildi. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  46. Lim SY, Sharan S, Woo S. Model-Based Analysis of Cannabidiol Dose-Exposure Relationship and Bioavailability. Pharmacotherapy. 2020;40(4):291-300. PMID 32058609 · doi:10.1002/phar.2377 DerlemeBilgisayar modeli
  47. Zgair A, Wong JC, Lee JB ve ark. Dietary fats and pharmaceutical lipid excipients increase systemic exposure to orally administered cannabis and cannabis-based medicines. Am J Transl Res. 2016;8(8):3448-59. PMID 27648135 HayvanKimya laboratuvarı
  48. Franco V, Gershkovich P, Perucca E, Bialer M. The Interplay Between Liver First-Pass Effect and Lymphatic Absorption of Cannabidiol and Its Implications for Cannabidiol Oral Formulations. Clin Pharmacokinet. 2020;59(12):1493-1500. PMID 32785853 · doi:10.1007/s40262-020-00931-w Derleme
  49. Saals BADF, De Bie TH, Osmanoglou E ve ark. A high-fat meal significantly impacts the bioavailability and biphasic absorption of cannabidiol (CBD) from a CBD-rich extract in men and women. Sci Rep. 2025;15(1):3678. PMID 39880884 · doi:10.1038/s41598-025-87621-4 İnsan · klinik çalışma
  50. Silmore LH, Willmer AR, Capparelli EV, Rosania GR. Food effects on the formulation, dosing, and administration of cannabidiol (CBD) in humans: A systematic review of clinical studies. Pharmacotherapy. 2021;41(4):405-420. PMID 33583102 · doi:10.1002/phar.2512 Derleme
  51. Jang JH, Jeong JH, Jeong SH. Quantitative summary on the human pharmacokinetic properties of cannabidiol to accelerate scientific clinical application of cannabis. Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol. 2024;397(11):8285-8309. PMID 38850302 · doi:10.1007/s00210-024-03185-6 Derleme
  52. Jiang R, Yamaori S, Takeda S, Yamamoto I, Watanabe K. Identification of cytochrome P450 enzymes responsible for metabolism of cannabidiol by human liver microsomes. Life Sci. 2011;89(5-6):165-70. PMID 21704641 · doi:10.1016/j.lfs.2011.05.018 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  53. Lemberger L, Martz R, Rodda B, Forney R, Rowe H. Comparative pharmacology of Delta9-tetrahydrocannabinol and its metabolite, 11-OH-Delta9-tetrahydrocannabinol. J Clin Invest. 1973;52(10):2411-7. PMID 4729039 · doi:10.1172/JCI107431 İnsan · klinik çalışma
  54. Huestis MA, Henningfield JE, Cone EJ. Blood cannabinoids. I. Absorption of THC and formation of 11-OH-THC and THCCOOH during and after smoking marijuana. J Anal Toxicol. 1992;16(5):276-82. PMID 1338215 · doi:10.1093/jat/16.5.276 İnsan · klinik çalışma
  55. Lowe RH, Abraham TT, Darwin WD, Herning R, Cadet JL, Huestis MA. Extended urinary Delta9-tetrahydrocannabinol excretion in chronic cannabis users precludes use as a biomarker of new drug exposure. Drug Alcohol Depend. 2009;105(1-2):24-32. PMID 19631478 · doi:10.1016/j.drugalcdep.2009.05.027 İnsan · klinik çalışma
  56. Wall ME, Sadler BM, Brine D, Taylor H, Perez-Reyes M. Metabolism, disposition, and kinetics of delta-9-tetrahydrocannabinol in men and women. Clin Pharmacol Ther. 1983;34(3):352-63. PMID 6309462 · doi:10.1038/clpt.1983.179 İnsan · klinik çalışma
  57. Mazur A, Lichti CF, Prather PL ve ark. Characterization of human hepatic and extrahepatic UDP-glucuronosyltransferase enzymes involved in the metabolism of classic cannabinoids. Drug Metab Dispos. 2009;37(7):1496-504. PMID 19339377 · doi:10.1124/dmd.109.026898 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  58. Watanabe K, Yamaori S, Funahashi T, Kimura T, Yamamoto I. Cytochrome P450 enzymes involved in the metabolism of tetrahydrocannabinols and cannabinol by human hepatic microsomes. Life Sci. 2007;80(15):1415-9. PMID 17303175 · doi:10.1016/j.lfs.2006.12.032 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  59. Sachse-Seeboth C, Pfeil J, Sehrt D ve ark. Interindividual variation in the pharmacokinetics of Delta9-tetrahydrocannabinol as related to genetic polymorphisms in CYP2C9. Clin Pharmacol Ther. 2009;85(3):273-6. PMID 19005461 · doi:10.1038/clpt.2008.213 İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışma
  60. Beers JL, Fu D, Jackson KD. Cytochrome P450-Catalyzed Metabolism of Cannabidiol to the Active Metabolite 7-Hydroxy-Cannabidiol. Drug Metab Dispos. 2021;49(10):882-891. PMID 34330718 · doi:10.1124/dmd.120.000350 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  61. Yeung CHT, Beers JL, Jackson KD, Edginton AN. Verifying in vitro-determined enzyme contributions to cannabidiol clearance for exposure predictions in human through physiologically-based pharmacokinetic modeling. CPT Pharmacometrics Syst Pharmacol. 2023;12(3):320-332. PMID 36540909 · doi:10.1002/psp4.12908 Bilgisayar modeli
  62. Bansal S, Ladumor MK, Paine MF, Unadkat JD. A Physiologically-Based Pharmacokinetic Model for Cannabidiol in Healthy Adults, Hepatically-Impaired Adults, and Children. Drug Metab Dispos. 2023;51(6):743-752. PMID 36972999 · doi:10.1124/dmd.122.001128 Bilgisayar modeliİnsan dokusu
  63. Bansal S, Zamarripa CA, Spindle TR ve ark. Evaluation of Cytochrome P450-Mediated Cannabinoid-Drug Interactions in Healthy Adult Participants. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(3):693-703. PMID 37313955 · doi:10.1002/cpt.2973 İnsan · klinik çalışma
  64. Yamaori S, Ebisawa J, Okushima Y, Yamamoto I, Watanabe K. Potent inhibition of human cytochrome P450 3A isoforms by cannabidiol: role of phenolic hydroxyl groups in the resorcinol moiety. Life Sci. 2011;88(15-16):730-6. PMID 21356216 · doi:10.1016/j.lfs.2011.02.017 İnsan dokusuHücre / laboratuvar
  65. Balhara A, Tsang YP, Unadkat JD. Cannabidiol and delta-9-tetrahydrocannabinol induce drug-metabolizing enzymes, but not transporters, in human hepatocytes: Implications for predicting complex cannabinoid-drug interactions. Drug Metab Dispos. 2025;53(2):100037. PMID 40009936 · doi:10.1016/j.dmd.2025.100037 Hücre / laboratuvarBilgisayar modeli
  66. Johansson E, Norén K, Sjövall J, Halldin MM. Determination of delta 1-tetrahydrocannabinol in human fat biopsies from marihuana users by gas chromatography-mass spectrometry. Biomed Chromatogr. 1989;3(1):35-8. PMID 2539872 · doi:10.1002/bmc.1130030109 İnsan dokusu
  67. Child RB, Tallon MJ. Cannabidiol (CBD) Dosing: Plasma Pharmacokinetics and Effects on Accumulation in Skeletal Muscle, Liver and Adipose Tissue. Nutrients. 2022;14(10):2101. PMID 35631242 · doi:10.3390/nu14102101 Hayvan
  68. Gronewold A, Skopp G. A preliminary investigation on the distribution of cannabinoids in man. Forensic Sci Int. 2011;210(1-3):e7-e11. PMID 21570784 · doi:10.1016/j.forsciint.2011.04.010 İnsan dokusu
  69. Palazzoli F, Santunione AL, Marchesi F ve ark. Cannabinoids Determination in Brain: A Supplemental Helpful in Postmortem Evaluation. J Anal Toxicol. 2021;45(9):918-926. PMID 33031554 · doi:10.1093/jat/bkaa155 İnsan dokusu
  70. Deiana S, Watanabe A, Yamasaki Y ve ark. Plasma and brain pharmacokinetic profile of cannabidiol (CBD), cannabidivarine (CBDV), Δ⁹-tetrahydrocannabivarin (THCV) and cannabigerol (CBG) in rats and mice following oral and intraperitoneal administration and CBD action on obsessive-compulsive behaviour. Psychopharmacology (Berl). 2012;219(3):859-73. PMID 21796370 · doi:10.1007/s00213-011-2415-0 Hayvan
  71. Withey SL, Bergman J, Huestis MA, George SR, Madras BK. THC and CBD blood and brain concentrations following daily administration to adolescent primates. Drug Alcohol Depend. 2020;213:108129. PMID 32593153 · doi:10.1016/j.drugalcdep.2020.108129 Hayvan
  72. Cocchetto DM, Owens SM, Perez-Reyes M, DiGuiseppi S, Miller LL. Relationship between plasma delta-9-tetrahydrocannabinol concentration and pharmacologic effects in man. Psychopharmacology (Berl). 1981;75(2):158-64. PMID 6275440 · doi:10.1007/BF00432179 İnsan · klinik çalışma
  73. Chiang CW, Barnett G. Marijuana effect and delta-9-tetrahydrocannabinol plasma level. Clin Pharmacol Ther. 1984;36(2):234-8. PMID 6086207 · doi:10.1038/clpt.1984.168 İnsan · klinik çalışma
  74. Awasthi R, An G, Donovan MD, Boles Ponto LL. Relating Observed Psychoactive Effects to the Plasma Concentrations of Delta-9-Tetrahydrocannabinol and Its Active Metabolite: An Effect-Compartment Modeling Approach. J Pharm Sci. 2018;107(2):745-755. PMID 28942005 · doi:10.1016/j.xphs.2017.09.009 Bilgisayar modeli
  75. Tayo B, Taylor L, Sahebkar F, Morrison G. A Phase I, Open-Label, Parallel-Group, Single-Dose Trial of the Pharmacokinetics, Safety, and Tolerability of Cannabidiol in Subjects with Mild to Severe Renal Impairment. Clin Pharmacokinet. 2020;59(6):747-755. PMID 31802404 · doi:10.1007/s40262-019-00841-6 İnsan · klinik çalışma
  76. Klausner HA, Wilcox HG, Dingell JV. The use of zonal ultracentrifugation in the investigation of the binding of delta9-tetrahydrocannabinol by plasma lipoproteins. Drug Metab Dispos. 1975;3(4):314-9. PMID 240663 İnsan dokusuHayvan
  77. Gunasekaran N, Long LE, Dawson BL ve ark. Reintoxication: the release of fat-stored delta(9)-tetrahydrocannabinol (THC) into blood is enhanced by food deprivation or ACTH exposure. Br J Pharmacol. 2009;158(5):1330-7. PMID 19681888 · doi:10.1111/j.1476-5381.2009.00399.x HayvanHücre / laboratuvar
  78. Wong A, Montebello ME, Norberg MM ve ark. Exercise increases plasma THC concentrations in regular cannabis users. Drug Alcohol Depend. 2013;133(2):763-7. PMID 24018317 · doi:10.1016/j.drugalcdep.2013.07.031 İnsan · klinik çalışma
  79. National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound veritabanı: anandamid (CID 5281969), 2-AG (CID 5282280), Δ9-THC (CID 16078), kannabidiol (CID 644019), kannabinol (CID 2543). Formül, molekül ağırlığı, IUPAC adı ve InChIKey PubChem'in hesapladığı değerlerdir. 3B konformer yalnız THC, CBD ve CBN için vardır; deneysel değil, PubChem'in hesapladığı bir modeldir. 15'ten fazla dönebilir bağı olan anandamid ve 2-AG için PubChem konformer üretmez. 24 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Bilgisayar modeli
  80. Saenz SR, Lewis RJ, Angier MK, Wagner JR. Postmortem Fluid and Tissue Concentrations of THC, 11-OH-THC and THC-COOH. J Anal Toxicol. 2017;41(6):508-516. PMID 28830124 · doi:10.1093/jat/bkx033 İnsan dokusu
  81. Hložek T, Uttl L, Kadeřábek L ve ark. Pharmacokinetic and behavioural profile of THC, CBD, and THC+CBD combination after pulmonary, oral, and subcutaneous administration in rats and confirmation of conversion in vivo of CBD to THC. Eur Neuropsychopharmacol. 2017;27(12):1223-1237. PMID 29129557 · doi:10.1016/j.euroneuro.2017.10.037 Hayvan
  82. Sholler DJ, Spindle TR, Cone EJ ve ark. Urinary Pharmacokinetic Profile of Cannabidiol (CBD), Δ9-Tetrahydrocannabinol (THC) and Their Metabolites following Oral and Vaporized CBD and Vaporized CBD-Dominant Cannabis Administration. J Anal Toxicol. 2022;46(5):494-503. PMID 34089060 · doi:10.1093/jat/bkab059 İnsan · klinik çalışma
  83. Johansson E, Agurell S, Hollister LE, Halldin MM. Prolonged apparent half-life of delta 1-tetrahydrocannabinol in plasma of chronic marijuana users. J Pharm Pharmacol. 1988;40(5):374-5. PMID 2899638 · doi:10.1111/j.2042-7158.1988.tb05272.x İnsan · klinik çalışma
  84. Schuster RM, Potter K, Vandrey R ve ark. Urinary 11-nor-9-carboxy-tetrahydrocannabinol elimination in adolescent and young adult cannabis users during one month of sustained and biochemically-verified abstinence. J Psychopharmacol. 2020;34(2):197-210. PMID 31535597 · doi:10.1177/0269881119872206 İnsan · klinik çalışma
  85. Wolinsky D, Zamarripa CA, Spindle TR ve ark. The acute and chronic pharmacokinetics and pharmacodynamics of oral cannabidiol with and without low doses of delta-9-tetrahydrocannabinol. J Anal Toxicol. 2026;50(1):bkaf075. PMID 40704705 · doi:10.1093/jat/bkaf075 İnsan · klinik çalışma
  86. Spindle TR, Cone EJ, Kuntz D ve ark. Urinary Pharmacokinetic Profile of Cannabinoids Following Administration of Vaporized and Oral Cannabidiol and Vaporized CBD-Dominant Cannabis. J Anal Toxicol. 2020;44(2):109-125. PMID 31682266 · doi:10.1093/jat/bkz080 İnsan · klinik çalışma
  87. Hosseini A, McLachlan AJ, Lickliter JD. A phase I trial of the safety, tolerability and pharmacokinetics of cannabidiol administered as single-dose oil solution and single and multiple doses of a sublingual wafer in healthy volunteers. Br J Clin Pharmacol. 2021;87(4):2070-2077. PMID 33075170 · doi:10.1111/bcp.14617 İnsan · klinik çalışma
  88. Heuberger JA, Guan Z, Oyetayo OO ve ark. Population pharmacokinetic model of THC integrates oral, intravenous, and pulmonary dosing and characterizes short- and long-term pharmacokinetics. Clin Pharmacokinet. 2015;54(2):209-19. PMID 25316574 · doi:10.1007/s40262-014-0195-5 Bilgisayar modeli
  89. Johansson E, Halldin MM, Agurell S, Hollister LE, Gillespie HK. Terminal elimination plasma half-life of delta 1-tetrahydrocannabinol (delta 1-THC) in heavy users of marijuana. Eur J Clin Pharmacol. 1989;37(3):273-7. PMID 2558889 · doi:10.1007/BF00679783 İnsan · klinik çalışma
  90. Smith-Kielland A, Skuterud B, Mørland J. Urinary excretion of 11-nor-9-carboxy-delta9-tetrahydrocannabinol and cannabinoids in frequent and infrequent drug users. J Anal Toxicol. 1999;23(5):323-32. PMID 10488918 · doi:10.1093/jat/23.5.323 İnsan · klinik çalışma
  91. Ellis GM Jr, Mann MA, Judson BA, Schramm NT, Tashchian A. Excretion patterns of cannabinoid metabolites after last use in a group of chronic users. Clin Pharmacol Ther. 1985;38(5):572-8. PMID 3902318 · doi:10.1038/clpt.1985.226 İnsan · klinik çalışma
  92. Karschner EL, Schwilke EW, Lowe RH ve ark. Do Delta9-tetrahydrocannabinol concentrations indicate recent use in chronic cannabis users? Addiction. 2009;104(12):2041-8. PMID 19804462 · doi:10.1111/j.1360-0443.2009.02705.x İnsan · klinik çalışma
  93. Lemberger L, Tamarkin NR, Axelrod J, Kopin IJ. Delta-9-tetrahydrocannabinol: metabolism and disposition in long-term marihuana smokers. Science. 1971;173(3991):72-4. PMID 5087483 · doi:10.1126/science.173.3991.72 İnsan · klinik çalışma
  94. Harvey DJ, Samara E, Mechoulam R. Urinary metabolites of cannabidiol in dog, rat and man and their identification by gas chromatography-mass spectrometry. J Chromatogr. 1991;562(1-2):299-322. PMID 2026700 · doi:10.1016/0378-4347(91)80587-3 İnsan · klinik çalışmaHayvan
  95. Schultz HB, Hosseini A, McLachlan AJ, Reuter SE. Population Pharmacokinetics of Oral-Based Administration of Cannabidiol in Healthy Adults: Implications for Drug Development. Cannabis Cannabinoid Res. 2023;8(5):877-886. PMID 35443784 · doi:10.1089/can.2021.0202 İnsan · klinik çalışmaBilgisayar modeli
  96. Taylor L, Crockett J, Tayo B, Morrison G. A Phase 1, Open-Label, Parallel-Group, Single-Dose Trial of the Pharmacokinetics and Safety of Cannabidiol (CBD) in Subjects With Mild to Severe Hepatic Impairment. J Clin Pharmacol. 2019;59(8):1110-1119. PMID 30921490 · doi:10.1002/jcph.1412 İnsan · klinik çalışma
  97. Watkins PB, Church RJ, Li J, Knappertz V. Cannabidiol and Abnormal Liver Chemistries in Healthy Adults: Results of a Phase I Clinical Trial. Clin Pharmacol Ther. 2021;109(5):1224-1231. PMID 33022751 · doi:10.1002/cpt.2071 İnsan · klinik çalışma
  98. Florian J, Salcedo P, Burkhart K ve ark. Cannabidiol and Liver Enzyme Level Elevations in Healthy Adults: A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2025;185(9):1070-1078. PMID 40622698 · doi:10.1001/jamainternmed.2025.2366 İnsan · klinik çalışma
  99. Sønderskov MB, Khatir DS, Kjærgaard KD ve ark. Pharmacokinetics and Side Effects of Δ9-Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol in Patients with Different Stages of CKD. Kidney Int Rep. 2025;10(3):707-719. PMID 40225360 · doi:10.1016/j.ekir.2024.12.030 İnsan · klinik çalışma
  100. Wheless JW, Dlugos D, Miller I ve ark. Pharmacokinetics and Tolerability of Multiple Doses of Pharmaceutical-Grade Synthetic Cannabidiol in Pediatric Patients with Treatment-Resistant Epilepsy. CNS Drugs. 2019;33(6):593-604. PMID 31049885 · doi:10.1007/s40263-019-00624-4 İnsan · klinik çalışma
  101. Brstilo L, Valenzuela GR, Ibarra M ve ark. Population pharmacokinetics of cannabidiol and the impact of food and formulation on systemic exposure in children with drug-resistant developmental and epileptic encephalopathies. Epilepsia. 2025;66(4):1143-1154. PMID 39804155 · doi:10.1111/epi.18255 İnsan · klinik çalışmaBilgisayar modeli
  102. Ahmed AI, van den Elsen GA, Colbers A ve ark. Safety and pharmacokinetics of oral delta-9-tetrahydrocannabinol in healthy older subjects: a randomized controlled trial. Eur Neuropsychopharmacol. 2014;24(9):1475-82. PMID 25035121 · doi:10.1016/j.euroneuro.2014.06.007 İnsan · klinik çalışma
  103. Ahmed AI, van den Elsen GA, Colbers A ve ark. Safety, pharmacodynamics, and pharmacokinetics of multiple oral doses of delta-9-tetrahydrocannabinol in older persons with dementia. Psychopharmacology (Berl). 2015;232(14):2587-95. PMID 25752889 · doi:10.1007/s00213-015-3889-y İnsan · klinik çalışma
  104. Spindle TR, Cone EJ, Herrmann ES ve ark. Pharmacokinetics of Cannabis Brownies: A Controlled Examination of Δ9-Tetrahydrocannabinol and Metabolites in Blood and Oral Fluid of Healthy Adult Males and Females. J Anal Toxicol. 2020;44(7):661-671. PMID 32591782 · doi:10.1093/jat/bkaa067 İnsan · klinik çalışma
  105. Bertrand KA, Hanan NJ, Honerkamp-Smith G, Best BM, Chambers CD. Marijuana Use by Breastfeeding Mothers and Cannabinoid Concentrations in Breast Milk. Pediatrics. 2018;142(3):e20181076. PMID 30150212 · doi:10.1542/peds.2018-1076 İnsan · klinik çalışma
  106. Moss MJ, Bushlin I, Kazmierczak S ve ark. Cannabis use and measurement of cannabinoids in plasma and breast milk of breastfeeding mothers. Pediatr Res. 2021;90(4):861-868. PMID 33469174 · doi:10.1038/s41390-020-01332-2 İnsan · klinik çalışma
  107. Monfort A, Ferreira E, Leclair G, Lodygensky GA. Pharmacokinetics of Cannabis and Its Derivatives in Animals and Humans During Pregnancy and Breastfeeding. Front Pharmacol. 2022;13:919630. PMID 35903331 · doi:10.3389/fphar.2022.919630 Derleme
  108. SYNDROS (dronabinol) oral solution, ABD reçete bilgisi, DailyMed setid a7801c70-995d-46a2-91ee-141ef427c6b5, SPL sürüm 9 (effectiveTime 21 Nisan 2026): bölüm 4, 5.1-5.3, 5.7, 7.1-7.3, 8.1-8.6, 12.3, 12.5. 24–25 Ekim 2026'da erişildi. Kaynak Resmî ilaç bilgisi
  109. Devinsky O, Patel AD, Thiele EA ve ark. Randomized, dose-ranging safety trial of cannabidiol in Dravet syndrome. Neurology. 2018;90(14):e1204-e1211. PMID 29540584 · doi:10.1212/WNL.0000000000005254 İnsan · klinik çalışma
  110. Qian L, Nguyen AP, Paine MF, Zhou Z. Predicting Cannabidiol Pharmacokinetics in Older Adults Via Physiologically Based Pharmacokinetic Modeling. AAPS J. 2026;28(5):135. PMID 42711610 · doi:10.1208/s12248-026-01281-4 Bilgisayar modeli
  111. Lunn S, Diaz P, O'Hearn S ve ark. Human Pharmacokinetic Parameters of Orally Administered Δ9-Tetrahydrocannabinol Capsules Are Altered by Fed Versus Fasted Conditions and Sex Differences. Cannabis Cannabinoid Res. 2019;4(4):255-264. PMID 31872060 · doi:10.1089/can.2019.0037 İnsan · klinik çalışma
  112. Sholler DJ, Strickland JC, Spindle TR, Weerts EM, Vandrey R. Sex differences in the acute effects of oral and vaporized cannabis among healthy adults. Addict Biol. 2021;26(4):e12968. PMID 32985064 · doi:10.1111/adb.12968 İnsan · klinik çalışma
  113. Matheson J, Sproule B, Di Ciano P ve ark. Sex differences in the acute effects of smoked cannabis: evidence from a human laboratory study of young adults. Psychopharmacology (Berl). 2020;237(2):305-316. PMID 31637452 · doi:10.1007/s00213-019-05369-y İnsan · klinik çalışma
  114. Arkell TR, Kevin RC, Vinckenbosch F ve ark. Sex differences in acute cannabis effects revisited: Results from two randomized, controlled trials. Addict Biol. 2022;27(2):e13125. PMID 34936167 · doi:10.1111/adb.13125 İnsan · klinik çalışma
  115. MacNair L, Kulpa J, Hill ML ve ark. Sex Differences in the Pharmacokinetics of Cannabidiol and Metabolites Following Oral Administration of a Cannabidiol-Dominant Cannabis Oil in Healthy Adults. Cannabis Cannabinoid Res. 2024;9(4):e1170-e1178. PMID 37267269 · doi:10.1089/can.2022.0345 İnsan · klinik çalışma
  116. Wymore EM, Palmer C, Wang GS ve ark. Persistence of Δ-9-Tetrahydrocannabinol in Human Breast Milk. JAMA Pediatr. 2021;175(6):632-634. PMID 33683306 · doi:10.1001/jamapediatrics.2020.6098 İnsan · klinik çalışma
  117. Sandonís M, Brik M, Ramirez C ve ark. Breast milk Δ9-tetrahydrocannabinol in cannabis users during the postpartum period: correlation between breast milk, maternal urine and saliva samples during early lactation. Front Psychiatry. 2026;17:1816611. (Düzeltme: Front Psychiatry. 2026;17:1945694.) PMID 42454326 · doi:10.3389/fpsyt.2026.1816611 İnsan · klinik çalışma

    Düzeltme (Front Psychiatry 2026;17:1945694): Tablo 1'de yenidoğanların idrarındaki THC sonuçları yanlış verilmişti. Doğrusu: 13 bebekten 6'sında olumlu, 7'sinde olumsuz. Yazarlara göre düzeltme çalışmanın sonuçlarını ve yorumunu değiştirmiyor; bu derste kullanılan anne sütü bulgusu da etkilenmiyor. Düzeltme kaydı

  118. Kumar AR, Sheikh ED, Monson JW ve ark. Understanding the Mechanism and Extent of Transplacental Transfer of (-)-Δ9-Tetrahydrocannabinol (THC) in the Perfused Human Placenta to Predict In Vivo Fetal THC Exposure. Clin Pharmacol Ther. 2023;114(2):446-458. PMID 37278090 · doi:10.1002/cpt.2964 İnsan dokusuBilgisayar modeli
  119. Berman E, Erenburg N, Beloosesky R, Eyal S, Kovo M. Placental disposition of cannabidiol: An ex vivo perfusion study. Epilepsia. 2023;64(12):3354-3364. PMID 37777821 · doi:10.1111/epi.17778 İnsan dokusu
  120. Harhangi MS, Höfert L, Danser AHJ ve ark. Placental transfer and vasoactivity of cannabidiol: beware of rapid oxidation. Eur J Pharmacol. 2026;1016:178653. PMID 41662900 · doi:10.1016/j.ejphar.2026.178653 İnsan dokusu
  121. Qian L, Beers JL, Jackson KD, Zhou Z. CBD and THC in Special Populations: Pharmacokinetics and Drug-Drug Interactions. Pharmaceutics. 2024;16(4):484. PMID 38675145 · doi:10.3390/pharmaceutics16040484 Derleme
  122. Patilea-Vrana GI, Unadkat JD. Development and Verification of a Linked Δ9-THC/11-OH-THC Physiologically Based Pharmacokinetic Model in Healthy, Nonpregnant Population and Extrapolation to Pregnant Women. Drug Metab Dispos. 2021;49(7):509-520. PMID 33952608 · doi:10.1124/dmd.120.000322 Bilgisayar modeli
  123. Bailey JR, Cunny HC, Paule MG, Slikker W. Fetal disposition of delta 9-tetrahydrocannabinol (THC) during late pregnancy in the rhesus monkey. Toxicol Appl Pharmacol. 1987;90(2):315-21. PMID 2820086 · doi:10.1016/0041-008x(87)90338-3 Hayvan
  124. Ochiai W, Kitaoka S, Kawamura T ve ark. Maternal and Fetal Pharmacokinetic Analysis of Cannabidiol during Pregnancy in Mice. Drug Metab Dispos. 2021;49(4):337-343. PMID 33531413 · doi:10.1124/dmd.120.000270 Hayvan
  125. Calapai F, Cardia L, Calapai G ve ark. Effects of Cannabidiol on Locomotor Activity. Life (Basel). 2022;12(5):652. PMID 35629320 · doi:10.3390/life12050652 Derleme
  126. National Center for Biotechnology Information. PubChem Compound veritabanı: 7-hidroksikannabidiol (7-OH-CBD, CID 11301963), 7-karboksikannabidiol (7-COOH-CBD, CID 146592489), 11-hidroksi-Δ9-THC (11-OH-THC, CID 644022), 11-nor-9-karboksi-Δ9-THC (THC-COOH, CID 108207). Formül, molekül ağırlığı ve InChIKey PubChem'in hesapladığı değerlerdir; PUG REST ile 24–25 Ekim 2026'da okundu. Kaynak Bilgisayar modeli
  127. White RM. Cannabidiol and Δ8-Tetrahydrocannabinol: Cannabinoids of Rising Interest and Concern. Forensic Sci Rev. 2023;35(1):27-45. PMID 36575371 Derleme
  128. Human Protein Atlas v25: doku RNA uzlaşı verisi (rna_tissue_consensus.tsv, HPA ve GTEx, nTPM), haritanın katman seçicisindeki 17 gen: CNR1, CNR2, TRPV1, GPR55, PPARG, HTR1A, TRPV2, NAPEPLD, FAAH, DAGLA, DAGLB, MGLL, ABHD6, ABHD12, CYP3A4, CYP2C19, CYP2C9; v25.proteinatlas.org/download/tsv/rna_tissue_consensus.tsv.zip, indirme 24 Ekim 2026. Uhlén M ve ark. Tissue-based map of the human proteome. Science. 2015;347(6220):1260419. Lisans CC BY 4.0. PMID 25613900 · doi:10.1126/science.1260419 İnsan dokusu
  129. Burstein SH. The cannabinoid acids: nonpsychoactive derivatives with therapeutic potential. Pharmacol Ther. 1999;82(1):87-96. PMID 10341359 · doi:10.1016/s0163-7258(98)00069-2 Derleme
  130. Ujváry I, Hanuš L. Human Metabolites of Cannabidiol: A Review on Their Formation, Biological Activity, and Relevance in Therapy. Cannabis Cannabinoid Res. 2016;1(1):90-101. PMID 28861484 · doi:10.1089/can.2015.0012 Derleme
  131. Schulte J, Potzel L, Frei P ve ark. Assessing the influence of CYP2C9 and CYP2C19 genotypes on the metabolism of CBD-cannabis after controlled single and repetitive consumption. Int J Legal Med. 2026;140(3):1299-1311. PMID 41553479 · doi:10.1007/s00414-025-03708-7 İnsan · klinik çalışmaİnsan · genetik çalışma
  132. Gawdi R, Shumway KR, Emmady PD. Physiology, Blood Brain Barrier. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2023 (güncelleme 17 Mar 2023). NBK557721 PMID 32491653 Derleme
  133. Roberts MS, Magnusson BM, Burczynski FJ ve ark. Enterohepatic circulation: physiological, pharmacokinetic and clinical implications. Clin Pharmacokinet. 2002;41(10):751-90. PMID 12162761 · doi:10.2165/00003088-200241100-00005 Derleme
  134. Ohlsson A, Lindgren JE, Wahlén A, Agurell S, Hollister LE, Gillespie HK. Single dose kinetics of deuterium labelled delta 1-tetrahydrocannabinol in heavy and light cannabis users. Biomed Mass Spectrom. 1982;9(1):6-10. PMID 6277407 · doi:10.1002/bms.1200090103 İnsan · klinik çalışma
  135. Hunt CA, Jones RT. Tolerance and disposition of tetrahydrocannabinol in man. J Pharmacol Exp Ther. 1980;215(1):35-44. PMID 6256518 İnsan · klinik çalışma

Değişiklik günlüğü

  • 1.1 · 25 Ekim 2026: Düzeltme: bir bitki özütü çalışmasındaki yaklaşık 6 saatlik CBD yarılanması yalnız tek dozdan sonraki 24 saatlik ölçüme aitti; aynı çalışmada 5 günlük kullanımdan sonra kan 84 saat izlenince 68 saat bulundu. Öğrenci metnine ve yarılanma tablosuna işlendi. Tam metni okunamayan iki kaynak için kesin ifadeler yumuşatıldı (deri yolu, içilerek alımda ilk ölçüm).
  • 1.0 · 25 Ekim 2026: Yayımlandı: Herkes, Öğrenci ve Araştırmacı düzeyleri, yolculuk görünümü ve kendini sınama soruları. Kaynaklardaki düzeltmeler açıklamasıyla gösterildi. Klinisyen düzeyi ve vakalar bağımsız uzman incelemesine kadar kapalı.
  • 0.1 · 25 Ekim 2026: İlk taslak. Her cümle kaynağına karşı bağımsız denetimden geçti, bulgular işlendi (yapay zekâ denetimi, uzman incelemesi değil).