Bilim: kannabinoidler ve vücut
HHC (Hekzahidrokannabinol) Nedir? Etkileri, Riskleri ve Yasal Durumu
HHC'yi buharlaştırıcılarda, jelibonlarda ya da "yasal THC" diye tanıtılan ürünlerde görmüş olabilirsiniz. Bu yarı sentetik maddenin ne olduğunu, bilinen risklerini ve Türkiye'deki yasal durumunu kaynaklarıyla anlattık.
Yazan: Selçuk GündoğduGüncelleme: 32 kaynak

HHC adını son birkaç yılda buharlaştırıcı (vape) kartuşlarında, jelibonlarda ya da "yasal THC" diye tanıtılan ürünlerde görmüş olabilirsiniz. Adı CBD'ye ve THC'ye benzediği için hangisine daha yakın olduğunu merak etmeniz çok doğal. Bu yazıda HHC'nin ne olduğunu, nasıl elde edildiğini, araştırmaların ve zehirlenme kayıtlarının ne gösterdiğini ve Türkiye'deki yasal durumu sade bir dille anlatıyoruz. Ürün, marka ya da kullanım bilgisi vermiyoruz.
Bu yazıda neler var?12 başlık
Bir bakışta
HHC | |
|---|---|
Nereden gelir? | Kenevirde iz miktarda; ürünlerdeki HHC çoğunlukla CBD'den kimyasal yolla üretilir |
Sarhoşluk yapar mı? | Evet, THC'ye benzer |
İnsan araştırması | Çok az: en fazla 6 kişilik, plasebosuz çalışmalar (kanıt gücü düşük) |
Uyuşturucu testi | İdrardaki kenevir testini pozitif yapabilir |
Türkiye | 2313 sayılı Kanun kapsamında (Cumhurbaşkanı Kararı 7330, 24.06.2023) |
BM ve AB | 1971 BM Sözleşmesi II. Çizelge, 6 Aralık 2025'ten beri |
HHC nedir, nasıl elde edilir?
HHC ilk kez 1940'ta tanımlandı. Kenevir bitkisinde yalnız iz miktarda bulunur. Piyasadaki HHC ise çoğunlukla kenevirden elde edilen CBD'nin kimyasal yolla dönüştürülmesiyle üretilir; bu yüzden "yarı sentetik kannabinoid" diye anılır (WHO 2024).
Ürünlerdeki HHC, 9(R) ve 9(S) adlı iki biçimin karışımıdır. Bu iki biçim aynı atomlardan oluşur ama uzaydaki dizilişleri farklıdır; etkinin büyük kısmı 9(R) biçiminden gelir. Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) derlemesine göre ortalama oran yaklaşık 1,4'e 1'dir (WHO 2024). ABD'de 60'tan fazla ürünün analiz belgesinde bu oran 0,2'ye 1 ile 2,4'e 1 arasında değişti (Nasrallah 2023). Yani aynı adı taşıyan iki ürünün etkisi birbirinden farklı olabilir.
HHC'li ürünler ABD'de Eylül 2021'de, Avrupa'da Mayıs 2022'de görülmeye başladı; 2022 sonunda Avrupa Birliği ülkelerinin %70'inde saptanmıştı. Üzerine HHC püskürtülmüş düşük THC'li kenevir çiçeği ya da reçinesi, buharlaştırıcılar, jelibon gibi yiyecekler ve damlalar biçiminde satıldı (WHO 2024).
CBD ve THC'den farkı ne?
CBD sarhoşluk yapmaz. HHC ise THC gibi beyindeki CB1 alıcılarını uyarır ve ona benzer etkiler yapar (WHO 2025). Laboratuvar çalışmalarında 9(R)-HHC, CB1 alıcısına THC'ye yakın bir güçle bağlandı; 9(S)-HHC çok daha zayıftı (Nasrallah 2023). Farelerde 9(R)-HHC, THC'nin tipik etkilerini oluşturdu (Russo 2023); THC'yi tanımaya alıştırılmış farelerde de THC'nin yerini tuttu. Araştırmacılar bu nedenle 9(R)-HHC'nin kötüye kullanım potansiyeli taşıdığını düşünüyor (Marusich 2025).
İnsanda HHC'nin THC'ye göre ne kadar güçlü olduğu henüz kontrollü bir karşılaştırmayla ölçülmedi.
Kanıt gücü: düşük. Bilgiler hücre ve hayvan çalışmalarından geliyor. THC ile CBD'nin farkını THC ve CBD farkı yazımızda, kenevirdeki diğer bileşenleri kannabinoidler yazımızda anlattık.
İnsanda ne biliniyor?
HHC ile insanda yapılmış plasebo kontrollü bir çalışma yok. Bildiklerimiz birkaç küçük çalışmadan ve anketlerden geliyor:
- Almanya'da 6 gönüllü HHC'yi jelibon ya da buharla aldı; karşılaştırma grubu yoktu. 6 kişiden 5'i "kafa olma" hissi bildirdi; 4'ü, polisin yol kenarında kullandığı denge ve yürüme testlerinde belirgin bozulma gösterdi. Araştırmacılar etkilerin THC'ye benzediğini ve plasebolu çalışmalara ihtiyaç olduğunu yazdı (Höfert 2025).
- İtalya'daki 6 kişilik bir çalışmada kandaki 9(R)-HHC düzeyi, 9(S)'nin yaklaşık üç katıydı (Di Trana 2024).
- İrlanda'da madde kullanan 2.314 kişiyle yapılan ankette katılımcıların üçte biri son bir yılda HHC kullandığını söyledi. Bunların %89,9'u en az bir olumsuz etki, %3,9'u halüsinasyon ya da psikoz, %3,2'si yoksunluk belirtileri bildirdi (Mongan 2025).
DSÖ'nün uzman komitesine göre HHC ile bağımlılık üzerine ne insanda ne hayvanda çalışma var. Ancak HHC, CB1 alıcısında THC gibi etki ettiği için benzer bir bağımlılık riski bekleniyor; yoksunluk bildirildi ve bazı ülkelerde HHC bağımlılığı nedeniyle tedaviye başvuranlar var. Komite HHC'nin bilinen bir tedavi kullanımı olmadığını da belirtti (WHO 2025).
Kanıt gücü: düşük. Küçük, kontrolsüz çalışmalar ve anketler.
Zehirlenme bildirimleri
Zehir danışma merkezlerinin kayıtları bir sorunun ne kadar sık olduğunu göstermez; çünkü her vaka bildirilmez ve çoğu zaman kişinin tam olarak ne kullandığı laboratuvarda doğrulanmaz. Yine de ağır vakaların olduğunu gösterir:
- Fransa: Ocak 2022 ile Mayıs 2023 arasında 37 vaka bildirildi; %59'u hastaneye yattı, 2'si ağırdı ve sonucu bilinenlerin hepsi iyileşti. Yalnız 6 kişide tahlil yapılabildi; yazarlar bazı vakalarda THC'nin de etkili olmuş olabileceğini belirtiyor (Labadie 2024).
- Çekya: Mayıs 2022 ile Nisan 2024 arasında incelenen 196 vakanın 39'u (%19) 15 yaşından küçük çocuktu; 12 çocuk 6 yaş ya da altındaydı. Vakaların %87,8'inde hekim müdahalesi gerekti, 12'si (%6,1) ağırdı, %98'i iyileşti ve ölüm bildirilmedi. Ürünlerin %37,6'sı jelibon ve benzeri şekerlemelerdi (Čečrle 2025).
- Macaristan: Haziran 2024'te iki güçlü yarı sentetik kannabinoid içeren jelibonlardan 30 kişi zehirlendi; ölen olmadı (EUDA 2025).
- Psikoz: İrlanda'da bir hastanede psikoz nedeniyle yatan 214 hastanın 28'i (%13,1) yatıştan önce HHC kullanmıştı; 9'u yalnız HHC kullanmıştı (O'Mahony 2025). Bu tür çalışmalar neden-sonuç ilişkisini göstermez.
- Tekil ağır vakalar: nöbet, koma, kas yıkımı ve böbrek hasarı gelişen, laboratuvarda HHC'si doğrulanmış bir hasta 11 gün yoğun bakımda kaldı (Thiebot 2026).
HHC'ye bağlanmış bir ölüm bildirimi bulamadık.
Jelibon, kurabiye ve şeker biçimindeki ürünler küçük çocuklar için ayrıca risklidir; çünkü şekerlemeden ayırt edilemezler ve çocuğun vücut ağırlığına göre çok yüksek miktar içerebilirler. Yiyecek biçimindeki ürünlerde etki, buharla solumaya göre daha geç başladığı için kişiler birden fazla parça yiyebiliyor; bu da zehirlenme riskini artırıyor (EUDA 2026).
Kanıt gücü: zehir danışma kayıtları ve vaka bildirimleri. Ciddi zehirlenmelerin olduğunu gösterir; ne sıklıkta olduğunu göstermez.
Etikette yazan ile içindeki aynı mı?
Çoğu zaman değil. Avrupa'da el konan ürünlerle yapılan analizler büyük farklar buldu:
- Almanya'da 80 üründe HHC miktarı ölçülemeyecek kadar azdan ürün ağırlığının %70,9'una kadar değişti. Yaklaşık dörtte birinde THC, Avrupa'da kenevir için kabul edilen %0,3 sınırını aştı; bazılarında etikette yazmayan başka yarı sentetik kannabinoidler vardı (Hundertmark 2025).
- Danimarka'da 2018–2023 arasında el konan kenevir ürünlerinin %15'inde yarı sentetik kannabinoid bulundu; elektronik sigara ürünlerinde bu oran %56'ydı (Jørgensen 2024).
- HHC buharlaştırıcı kartuşlarında üretimden kalan, istenmeyen bir yan ürün saptandı (Tanaka 2024).
- "Tam spektrum CBD" diye satılan bir yağda HHC bulundu (Binova 2026).
- İngiltere'de kenevir ürünü diye satılan ve satıcının belgesinde HHC gibi yarı sentetikler yazan 7 tek kullanımlık buharlaştırıcının yedisinde de bunların yerine bir sentetik kannabinoid vardı (Craft 2025). Bu maddeleri sentetik kannabinoidler sayfamızda anlattık.
HHC yasaklandıktan sonra yerine HHC asetat ve HHC-P gibi yeni maddeler çıktı; 2025 sonunda Avrupa'da 40 farklı yarı sentetik kannabinoid tanımlanmıştı (EUDA 2026). Yani "HHC" yazan bir ürünün içinde başka bir madde olması da mümkün. Bir ürünün analiz belgesinin nasıl okunacağını etiket okuma rehberimizde anlattık.
Uyuşturucu testi ve araç kullanma
HHC'nin vücutta dönüştüğü maddeler, standart idrar kenevir testlerinde pozitif sonuç verebiliyor (Wolf 2023; Tsujikawa 2025). Kontrollü çalışmada 6 kişinin hepsinin idrar testi pozitif çıktı; jelibonla alanlarda bu durum 72 saate kadar sürdü (Höfert 2025). İsveç'te HHC'nin yaygınlaştığı 2023'te, ilk taramada pozitif çıkıp doğrulama testinde THC bulunmayan örneklerin oranı %2'nin altından %10'un üzerine çıktı (Helander 2024). Ayrıntılar: uyuşturucu testi. Sporcular için: Dünya Dopingle Mücadele Ajansı'nın 2027 listesi HHC'yi yasak örnekleri arasında açıkça sayıyor (sporcular).
İsveç'te kenevir şüphesiyle durdurulan sürücülerin örneklerinde HHC bulunma oranı Ocak 2023'te %5 iken Nisan–Mayıs 2023'te %50'ye çıktı (WHO 2024). Yukarıdaki Alman çalışmasında da 6 kişiden 4'ü yol kenarı testlerinde belirgin bozulma gösterdi (Höfert 2025). Bkz. araç kullanma.
Türkiye'de yasal durum
HHC, 24 Haziran 2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7330 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanun kapsamına alındı. Aynı kararda HHC asetat ve HHC-P de var (Cumhurbaşkanı Kararı 7330). Sonraki kararlar başka HHC türevlerini de ekledi (7978, 8994, 10129, 11684 sayılı kararlar). 10 Ocak 2026'da yayımlanan 10851 sayılı karar ise "THC ve HHC analoğu kannabinoid bileşikler" için kimyasal yapıya dayalı genel bir tanım getirdi; böylece adı tek tek yazılmamış yeni türevler de kapsama girebiliyor (Cumhurbaşkanı Kararı 10851).
Hangi maddelerin bu kanun kapsamında olduğunu bu kararlar belirler. Türk Ceza Kanunu uyuşturucu madde imal ve ticaretini 188. maddede, kullanmak için satın almayı, bulundurmayı ya da kullanmayı 191. maddede düzenler (TCK md. 188, 191).
CBD dahil kenevirden elde edilen ürünler ise yalnız eczanede ve ruhsatla satılabilir; ayrıntılar Türkiye'de CBD mevzuatı rehberimizde.
Avrupa ve dünyada durum
- BM: DSÖ'nün Uyuşturucu Bağımlılığı Uzman Komitesi, Ekim 2024'te HHC'nin halk sağlığı ve toplumsal sorun oluşturduğunu ve tedavide kullanımı olmadığını belirterek 1971 BM Psikotrop Maddeler Sözleşmesi'nin II. Çizelgesi'ne alınmasını önerdi (WHO 2025). BM Uyuşturucu Komisyonu bu öneriyi Mart 2025'te kabul etti (68/5 sayılı karar); karar 6 Aralık 2025'te yürürlüğe girdi. HHC, uluslararası denetime alınan ilk yarı sentetik kannabinoid oldu (UNODC 2025).
- Avrupa Birliği: HHC Avrupa'da ilk kez Mayıs 2022'de saptandı ve Ekim 2022'de AB Erken Uyarı Sistemi'nde yoğun izlemeye alındı (EMCDDA 2023). BM kararından önce en az 22 AB ülkesi HHC'yi kendi yasalarıyla denetime almıştı (EUDA 2025). AB hukukundaki "uyuşturucu" tanımı 1971 Sözleşmesi'ndeki maddeleri de kapsadığı için HHC artık bu tanıma giriyor (Çerçeve Karar 2004/757/JHA). Yasaklamaların ardından yerine geçmek üzere HHC asetat ve HHC-P gibi maddeler satılmaya başlandı (EUDA 2026).
- ABD: ABD Uyuşturucuyla Mücadele İdaresi (DEA) Mayıs 2026'da HHC'yi en sıkı denetim grubu olan I. Çizelge'de adıyla listeledi; HHC bu kurumun yorumunda zaten bir THC türü olarak denetim altındaydı (Federal Register 2026).
Ne zaman yardım almalı?
HHC ya da içeriği belirsiz bir kenevir ürünü kullandıktan sonra göğüs ağrısı, çarpıntı, nöbet, bilinç bulanıklığı, şiddetli kaygı ya da gerçekte olmayan şeyleri görme veya duyma gibi belirtiler olursa bir sağlık kuruluşuna başvurun. Bir çocuk böyle bir jelibon ya da yiyecek yediyse belirtilerin başlamasını beklemeyin. Ürünün ambalajını yanınızda götürmek, doktorun neyle karşı karşıya olduğunu anlamasına yardımcı olur.
Sık sorulan sorular
HHC doğal mı, sentetik mi?
Kenevirde yalnız iz miktarda bulunur. Satılan ürünlerdeki HHC ise çoğunlukla CBD'den kimyasal yolla üretilir; bu yüzden "yarı sentetik" sayılır (WHO 2024).
HHC ile CBD aynı şey mi?
Hayır. İkisi de kenevirle ilişkili kannabinoidlerdir ama CBD sarhoşluk yapmaz; HHC ise THC gibi beyindeki CB1 alıcılarını uyarır ve sarhoşluk yapar (WHO 2025).
HHC vape güvenli mi?
Güvenli olduğunu gösteren bir çalışma yok. HHC'nin kendi riskine ek olarak buharlaştırıcı kartuşlarında üretim yan ürünleri bulundu; Danimarka'da el konan elektronik sigara ürünlerinin yarısından fazlasında yarı sentetik kannabinoidler vardı ve İngiltere'de "HHC" yazan buharlaştırıcılardan sentetik kannabinoid çıktı (Tanaka 2024; Jørgensen 2024; Craft 2025). Buharla solumanın genel riskleri için: CBD vape zararlı mı?
HHC Türkiye'de yasal mı?
Hayır. HHC, Haziran 2023'ten beri 2313 sayılı Kanun kapsamındaki maddeler arasında (Cumhurbaşkanı Kararı 7330). Aralık 2025'ten beri BM'nin 1971 Sözleşmesi'yle de uluslararası denetim altında (UNODC 2025).
HHC uyuşturucu testinde çıkar mı?
Çıkabilir. HHC'nin yıkım ürünleri standart idrar kenevir testlerinde pozitif sonuç verebiliyor (Wolf 2023; Höfert 2025). Doping testinde de HHC yasaklı maddeler arasında.
HHC bağımlılık yapar mı?
Bunu doğrudan inceleyen bir çalışma yok. DSÖ, HHC'nin THC'ye benzer şekilde etki ettiği için benzer bir bağımlılık riski taşıdığını, yoksunluk bildirildiğini ve bazı ülkelerde HHC nedeniyle tedaviye başvuranlar olduğunu belirtiyor (WHO 2025).
Kaynaklar
- WHO 2024: WHO ECDD 47. toplantı, Hexahydrocannabinol (HHC) critical review (Ekim 2024)
- WHO 2025: WHO Expert Committee on Drug Dependence, 47. rapor, Technical Report Series 1065 (11.04.2025), s. 14–15
- UNODC 2025: CND 68/5 kararının yürürlüğe girmesi (06.12.2025)
- Nasrallah DJ ve ark. Studies Pertaining to the Emerging Cannabinoid Hexahydrocannabinol (HHC). ACS Chem Biol. 2023;18(9):2023-2029. PMID 37578929
- Russo F ve ark. Synthesis and pharmacological activity of the epimers of hexahydrocannabinol (HHC). Sci Rep. 2023;13(1):11061. PMID 37422571
- Marusich JA ve ark. Cannabimimetic and discriminative stimulus effects of hexahydrocannabinols in mice. J Psychopharmacol. 2025;39(7):736-743. PMID 40176500
- Höfert L ve ark. Preliminary pharmacokinetic and psychophysical investigations after controlled oral and inhalative consumption of hexahydrocannabinol (HHC). Sci Rep. 2025;15(1):10086. PMID 40128283
- Di Trana A ve ark. Disposition of Hexahydrocannabinol Epimers and Their Metabolites in Biological Matrices following a Single Administration of Smoked Hexahydrocannabinol: A Preliminary Study. Pharmaceuticals (Basel). 2024;17(2). PMID 38399464
- Mongan D ve ark. Hexahydrocannabinol (HHC) use and harms in Ireland: New findings from the 2024 European Web Survey on Drugs. Int J Drug Policy. 2025;145:105011. PMID 40972474
- Labadie M ve ark. Hexahydrocannabinol poisoning reported to French poison centres. Clin Toxicol (Phila). 2024;62(2):112-119. PMID 38426845
- Čečrle M ve ark. Hexahydrocannabinol and Hexahydrocannabiphorol Poisonings: Data From the Czech Toxicology Information Centre and Effects of Legislative Changes. Pharmacol Res Perspect. 2025;13(5):e70162. PMID 40855674
- O'Mahony B ve ark. Novel substance, same old problems: admissions of psychosis precipitated by hexahydrocannabinol, a widely available semi-synthetic cannabinoid. BJPsych Bull. 2025;50(2):1-6. PMID 40637199
- Thiebot P ve ark. Hexahydrocannabinol-induced rhabdomyolysis and acute kidney injury: a case report combining comprehensive toxicokinetic and metabolomic investigations. J Cannabis Res. 2026;8(1). PMID 42106886
- Hundertmark M ve ark. Characterising a New Cannabis Trend: Extensive Analysis of Semi-Synthetic Cannabinoid-Containing Seizures From Germany. Drug Test Anal. 2025;17(9):1803-1816. PMID 40108681
- Jørgensen CF ve ark. Emergence of semi-synthetic cannabinoids in cannabis products seized in Eastern Denmark over a 6-year period. J Forensic Sci. 2024;69(6):2009-2017. PMID 39301976
- Tanaka R ve ark. Identification of hexahydrocannabinol (HHC), dihydro-iso-tetrahydrocannabinol (dihydro-iso-THC) and hexahydrocannabiphorol (HHCP) in electronic cigarette cartridge products. Forensic Toxicol. 2024;42(1):71-81. PMID 37365398
- Binova Z ve ark. Poorly labeled CBD and related cannabinoid oils marketed in Europe: a hidden risk for consumers? Insights from a long-term study. Anal Bioanal Chem. 2026. PMID 42611266
- Craft S ve ark. Detection and quantification of synthetic cannabinoids in seven illicitly sourced disposable vapes submitted by an individual presenting to a UK drug and alcohol service. Addiction. 2025;120(3):549-554. PMID 39256058
- Wolf CE ve ark. The cross-reactivity of cannabinoid analogs (delta-8-THC, delta-10-THC and CBD), their metabolites and chiral carboxy HHC metabolites in urine of six commercially available homogeneous immunoassays. J Anal Toxicol. 2023;47(8):732-736. PMID 37602947
- Tsujikawa K ve ark. Cross-reactivity of the epimers of 11-nor-9-carboxy-hexahydrocannabinol, metabolites of hexahydrocannabinol, with panel tests for urinary Δ(9)-tetrahydrocannabinol metabolites. Forensic Toxicol. 2025;43(2):365-369. PMID 40153118
- Helander A ve ark. Appearance of hexahydrocannabinols as recreational drugs and implications for cannabis drug testing - focus on HHC, HHC-P, HHC-O and HHC-H. Scand J Clin Lab Invest. 2024;84(2):125-132. PMID 38619215
- EMCDDA 2023: Hexahydrocannabinol (HHC) and related substances, teknik rapor (Mayıs 2023)
- EUDA 2025: European Drug Report 2025, New psychoactive substances (05.06.2025)
- EUDA 2026: European Drug Report 2026, New psychoactive substances (09.06.2026)
- Cumhurbaşkanı Kararı 7330, Resmî Gazete 32231 (24.06.2023)
- Cumhurbaşkanı Kararı 10851, Resmî Gazete 33133 (10.01.2026)
- Diğer HHC türevi kararları: 7978 (RG 23.12.2023, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231223-4.pdf), 8994 (RG 04.10.2024, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/10/20241004-5.pdf), 10129 (RG 30.07.2025, https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250730-2.pdf), 11684 (RG 31.08.2026
- 2313 sayılı Kanun (güncel metin)
- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 188 ve 191 (güncel metin)
- Çerçeve Karar 2004/757/JHA (Direktif (AB) 2017/2103 ile değişik)
- Federal Register 2026: Specific listing for hexahydrocannabinol (04.05.2026)
- WADA 2026 (2027 Yasaklılar Listesi)
YeniDelta-8 THC (Δ8-THC) Nedir? Etkileri, Riskleri ve Yasal Durumu
YeniSentetik Kannabinoidler Nedir? "THC" Diye Satılan Likit, Puff ve Jelibonlarda Ne Var?
Kannabinoid Nedir? Kenevir Kannabinoidlerinin Listesi
CBD Uyuşturucu Sayılır mı? CBD Yağı ile Kenevir Tohumu Yağının Farkları