Maddeler · kaynaklı madde kartları
Kannabinoidler
CBD ve THC'nin yanında adı sık geçen öteki kannabinoidler. Her kartta maddenin nereden geldiği, sarhoşluk yapıp yapmadığı, insanda neyin bilindiği ve kanıtın gücü, Türkiye'deki durumu yazar. Bilgiler kaynaklıdır; kişisel kullanım önerisi yoktur.
8 maddeSon güncelleme: 26 Ekim 2026
Bu sayfada neler var?
Bitki kannabinoidi
Kenevir bitkisinin kendisinin yaptığı ya da bitkide kendiliğinden oluşan moleküller.
Kannabidiol
CBD
Kenevirin THC gibi sarhoş etmeyen ana kannabinoidi; ruhsatlı ilacı üç nadir epilepsi tablosundaki nöbetler için kullanılıyor.
Delta-9-tetrahidrokannabinol
THC
Kenevirin sarhoşluk yapan ana maddesi; ruhsatlı ilaçlarda iştahsızlık, kemoterapi bulantısı ve kas sertliği için kullanılıyor.
Kannabinol
CBN
THC’nin zamanla bozunmasından oluşan kannabinoid; “uyku kannabinoidi” diye satılıyor ama insan kanıtı zayıf.
Kannabigerol
CBG
Bitkinin öteki kannabinoidleri yaparken kullandığı ortak başlangıç maddesinin nötr biçimi; insan çalışmaları çok yeni ve küçük.
Tetrahidrokannabivarin
THCV
THC’nin kısa yan zincirli “kuzeni”; “kilo verdiren kannabinoid” diye satılıyor ama bağımsız kontrollü kanıt yok.
Yarı sentetik kannabinoid
Bitkideki bir kannabinoidden (çoğunlukla CBD) laboratuvarda kimyasal işlemle yapılanlar.
Delta-8-tetrahidrokannabinol
Delta-8-THC
THC’nin yakın izomeri; satılan ürünlerin çoğu CBD’den kimyasal dönüşümle üretiliyor ve sarhoşluk yapıyor.
Hekzahidrokannabinol
HHC
CBD’den kimyasal işlemle üretilen, etkisi THC’ye benzeyen yarı sentetik kannabinoid; Aralık 2025’ten beri uluslararası kontrol altında.
Sentetik kannabinoid
Laboratuvarda tasarlanan, çoğu bitkideki moleküllere benzemeyen maddeler.
Sentetik kannabinoid reseptör agonistleri
Sentetik kannabinoidler
Laboratuvarda tasarlanan, çoğu reseptörü THC’den çok daha güçlü etkinleştiren maddeler; ağır zehirlenmeler ve ölümlerle ilişkili.
Karşılaştırma
| Madde | Nereden gelir | Sarhoşluk yapar mı | İnsanda kanıt |
|---|---|---|---|
| CBD | Kenevir bitkisi. Bitki onu önce asit biçimi CBDA olarak yapar; CBDA ısıyla CBD'ye dönüşür. Sentezle de üretilebilir. Wang 2016Kimya laboratuvarıTahir 2021DerlemeEFSA 2026bKurum görüşü | Belirgin bir sarhoşluk yapmaz: kötüye kullanım çalışmalarında “ilacı sevme” puanları plasebodan ya hiç ya da çok az farklıydı; buharlaştırılmış CBD ile bir çalışmada hafif sarhoşluk bildirildi. Uyku hali gibi beyin etkileri olabilir. Schoedel 2018İnsan · klinik çalışmaBabalonis 2017İnsan · klinik çalışmaSolowij 2019İnsan · klinik çalışmaWHO ECDD 2018 (kannabidiol)Kurum görüşüEpidiolex prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi | Üç nadir epilepsi tablosunda plasebo kontrollü çalışmalar (güçlü); öteki kullanımlarda küçük ya da sonuçsuz çalışmalar. Devinsky 2017İnsan · klinik çalışmaDevinsky 2018İnsan · klinik çalışmaThiele 2018İnsan · klinik çalışmaLattanzi 2018DerlemeMoore 2024aDerleme |
| THC | Kenevir bitkisi; bitki onu asit biçimi THCA olarak yapar, THCA ısıyla THC'ye dönüşür. İlaçlardaki THC sentezle üretilir; molekül aynıdır. Wang 2016Kimya laboratuvarıMoreno-Sanz 2016DerlemeAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi | Evet; kenevirin keyif ve sarhoşluk hâlini yapan ana maddesidir. Bu etkide CB1 reseptörünün ana rolü insanda gösterildi. Radwan 2021DerlemeHuestis 2001İnsan · klinik çalışmaAğızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisi | Ruhsatlı kullanımlarda kontrollü çalışmalar (iştahsızlık, kemoterapi bulantısı, MS'te kas sertliği). Kullanım bozukluğu oranları ve psikozla ilişki gözlemsel çalışmalardan gelir; oranlar neyin ölçüldüğüne ve çalışmanın türüne göre değişir. Ağızdan THC kapsül prospektüsü (FDA)Resmî ilaç bilgisiSativex ürün bilgisi (İngiltere)Resmî ilaç bilgisiLopez-Quintero 2011İnsan · gözlemsel çalışmaLeung 2020DerlemeMarconi 2016DerlemeDi Forti 2019İnsan · gözlemsel çalışma |
| CBN | Bitki onu enzimle yapmaz; THC (ve THCA) havayla ve zamanla bozunarak CBN'ye dönüşür. Fairbairn 1976Kimya laboratuvarıHarvey 1990Kimya laboratuvarıCorroon 2021Derleme | 1970'lerdeki 5 kişilik bir çalışmada tek başına THC benzeri öznel etki yapmadı; farelerde THC'yi ayırt etme testinde THC'nin yerini bir çalışmada kısmen, daha yeni bir çalışmada tamamen tuttu. Karniol 1975İnsan · klinik çalışmaWiley 2024Hücre / laboratuvarHayvanVanegas 2026Hayvan | Çok zayıf: uyku bozukluğunda tek küçük, tek gecelik kontrollü çalışma, asıl ölçüt olumsuz; öteki uyku çalışmalarının çoğu şirket destekli. Lavender 2026İnsan · klinik çalışmaBonn-Miller 2024İnsan · klinik çalışmaKolobaric 2024İnsan · klinik çalışma |
| CBG | Kenevir; ortak başlangıç maddesi CBGA'nın nötr biçimi. Çoğu bitkide az; CBG'si yüksek çeşitler ıslahla geliştirildi. Fellermeier ve Zenk 1998Kimya laboratuvarıde Meijer 2003Hücre / laboratuvarKimya laboratuvarıZagožen 2021Derleme | Sağlıklı yetişkinlerle yapılan küçük bir çalışmada sarhoşluk hissi ya da bozulma yapmadı. Cuttler 2024İnsan · klinik çalışma | Çok zayıf: sağlıklı kişilerde birkaç küçük, kısa çalışma; uyku çalışmasında fark yok; hastalıkta etkinlik gösterilmedi. Cuttler 2024İnsan · klinik çalışmaEmerson 2026İnsan · klinik çalışmaWolinsky 2026bİnsan · klinik çalışma |
| THCV | Kenevir; THC'nin 3 karbonlu (propil) yan zincirli karşılığı. Çoğu bitkide çok az bulunur. Walsh 2021aDerleme | Küçük bir çalışmada beş gün alınan THCV plasebodan öznel olarak ayırt edilemedi; ayrı bir izomer olan Δ8-THCV yüksek dozda THC benzeri etki yaptı. Englund 2016İnsan · klinik çalışmaPeters 2023İnsan · klinik çalışma | Çok zayıf: dört küçük kontrollü yayın (biri diyabette; iki beyin görüntüleme yayını büyük olasılıkla aynı gönüllülerden); kilo üzerine bağımsız kontrollü çalışma yok; 207 kişilik çalışmanın sonucu yayımlanmadı. Jadoon 2016İnsan · klinik çalışmaEnglund 2016İnsan · klinik çalışmaTudge 2014İnsan · klinik çalışmaRzepa 2015İnsan · klinik çalışmaNCT02053272Kurum görüşü |
| Delta-8-THC | Bitkide çok az; satılan ürünlerdekinin çoğu kenevirden elde edilen CBD'nin kimyasal dönüşümüyle (asitle halka kapatma) üretilir. FDA: Delta-8 THCKurum görüşüMeehan-Atrash ve Rahman 2022Kimya laboratuvarı | Evet. Ağızdan alınan çalışmada aynı miktarda Δ9-THC'den zayıf, iki katı miktarda fark yok; buharlaştırılan çalışmada öznel etkiler büyük ölçüde benzer. Zamarripa 2025İnsan · klinik çalışmaSpindle 2025İnsan · klinik çalışma | Dar: Δ9-THC ile doğrudan karşılaştıran güncel iki küçük, tek dozlu kontrollü çalışma (2025); eski küçük çalışmalar ve kullanıcı bildirimleri; tekrarlayan kullanım için kontrollü veri yok. Zamarripa 2025İnsan · klinik çalışmaSpindle 2025İnsan · klinik çalışmaTagen ve Klumpers 2022DerlemeLoParco 2023Derleme |
| HHC | Bitkide eser miktarda; satılan HHC, CBD önce THC türlerine çevrilip sonra hidrojenlenerek üretilir. Ujváry 2024DerlemeEMCDDA 2023 (HHC)Kurum görüşü | Evet; etkileri THC'ye benzer (birkaç kişilik insan çalışmaları ve DSÖ'ye bildirilen olgular). Höfert 2025İnsan · klinik çalışmaDSÖ ECDD 2024 (47. toplantı)Kurum görüşü | Çok dar: 2024–2026'da birkaç kişilik, kontrol grubu olmayan öncü çalışmalar; zehir merkezi serileri ve anketler. Di Trana 2024İnsan · klinik çalışmaHöfert 2025İnsan · klinik çalışmaLucuta 2025İnsan · klinik çalışmaLabadie 2024İnsan · gözlemsel çalışma |
| Sentetik kannabinoidler | Laboratuvarda tasarlanır; çoğu bitkideki kannabinoidlere kimyasal olarak benzemez. Kurutulmuş bitkilere püskürtülerek, sıvı ya da kâğıda emdirilmiş olarak satılır. Castaneto 2014DerlemeBanister ve Connor 2018aDerlemeEGM 2026 (Türkiye Uyuşturucu Raporu)Kurum görüşü | Evet; çoğu reseptörü THC'den çok daha güçlü etkinleştirir ve çok daha düşük miktarda etki yapar; etkisi kenevirden daha yoğundur. Castaneto 2014DerlemeRoque-Bravo 2023Derleme | Kontrollü güvenlik çalışması yok; bilgi acil servis serilerinden, toplu zehirlenmelerden ve ölüm olgularından gelir. Tait 2016DerlemeAdams 2017İnsan · olgu bildirimiKimya laboratuvarıGiorgetti 2020Derleme |